II SA/Gl 536/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-11-19

Skład orzekający: Piotr Broda, Iwona Bogucka, Grzegorz Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania legalizacyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych po uchyleniu pozwolenia na budowę, które stanowiły samowolę budowlaną, jest prawidłowa, jeśli roboty te nie naruszają przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania legalizacyjnego jest prawidłowa, jeśli wykonane roboty budowlane, mimo że stanowiły samowolę budowlaną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie ma podstaw do nałożenia obowiązków z art. 51 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na przebudowie ulicy, które zostały wykonane po uchyleniu pozwolenia na budowę przez WSA. Organy nadzoru budowlanego kolejno umarzały postępowanie legalizacyjne, uznając, że roboty są zgodne z prawem i nie ma podstaw do nałożenia obowiązków. Skarżący kwestionowali zasadność umorzenia, wskazując na samowolę budowlaną i potrzebę przeprowadzenia postępowania naprawczego. Ostatecznie WSA oddalił skargi, podtrzymując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skarg E.K., A.K. M.Z W.Z na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargi. Decyzją z [...]r. nr [...] Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w C., zatwierdził projekt przebudowy ulicy [...] wraz z dwoma skrzyżowaniami z ulicami [...] i [...] oraz ulicami [...], [...] i [...] w C. i udzielił pozwolenia na przebudowę tym zakresie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2006r. sygn. akt II SA/Gl 873/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji i orzekł, że decyzja organu II instancji nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pozwolenie zostało wydane bez uprzedniego rozważenia potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz bez uzupełnienia dokumentacji o projekt zagospodarowania terenu i o decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 15 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 16/07, w którym podzielono stanowisko, że inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i może wymagać sporządzenia raportu, ma zatem zastosowanie art. 51 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902). Jeszcze przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej inwestor pismem z dnia 24 sierpnia 2007r., na podstawie art. 54 i 57 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016), zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o zakończeniu robot i zamiarze przystąpienia do użytkowania. Do zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu. Przesłano także organowi nadzoru kopię postanowienia Burmistrza Miasta C. z dnia [...]r., nr [...], w którym postanowiono nie nakładać obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji, a także kopię decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...]r. nr [...], którą określono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie ulicy [...] wraz z dwoma skrzyżowaniami. Rozpoznając wniosek o pozwolenie na przebudowę, po wyroku sądów administracyjnych, Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia, wskazując na fakt wykonania robót. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. Skarga na tę decyzję została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Gl 192/09. W stosunku do decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę wszczęte zostało na wniosek małżonków E. i A. K. oraz małżonków W. i M. Z. postępowanie o stwierdzenie jej nieważności. Decyzją z dnia [...]r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, swoje stanowisko podtrzymał w decyzji z dnia [...]r. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 482/12, podobnie jak oddalona została skarga kasacyjna wyrokiem NSA z dnia 16 kwietnia 2014r. sygn. akt II OSK 2808/12. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] PINB w C. umorzył postępowanie w sprawie, uznając że brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2006r. inwestor kontynuował roboty, przez co działał w warunkach samowoli, której skutki podlegają usunięciu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Konieczne jest zatem ustalenie zakresu robót przeprowadzonych po wyroku WSA. Zarzucono także brak w aktach materiałów umożliwiających prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Prowadząc postępowanie organ I instancji uzyskał wypisy z rejestru gruntów dla działek wymienionych we wniosku z dnia [...] r. i dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] PINB w C. powtórnie umorzył postępowanie w sprawie wykonanych robót. Także to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...]r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy podtrzymał swoje zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia kręgu stron postępowania i wskazał na pominięcie SM "A". Podał także, że rozpoznanie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia, czy roboty realizowane były w pasie drogowym, czy poza nim, w zależności od ustaleń w sprawie znajdzie zastosowania art. 51 lub 48 Prawa budowlanego. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie robót związanych z przebudową ulicy [...] wraz z dwoma skrzyżowaniami. W uzasadnieniu organ wskazał, że roboty były kontynuowane po wyroku WSA z dnia 28 lipca 2006r., co poświadczają wpisy w dzienniku budowy, począwszy od dnia [...]r. do zakończenia robót w dniu [...]r. Brak jest jednak podstaw do stwierdzenia, że wykonano roboty inne niż przebudowa, co miało kluczowe znaczenie dla przyjętej procedury naprawczej i oceny skutków wykonanych robót. Roboty wykonane po dniu [...] r. jako przebudowa podlegały legalizacji w trybie art. 51 prawa budowlanego, bowiem przepis art. 48 prawa budowlanego dotyczy wyłącznie robót będących budową w rozumieniu prawa budowlanego. Równocześnie organ I instancji stwierdził, że wykonanie robót w oparciu o ostateczną decyzję nie stanowiło samowoli. Pozwolenie zaś, mimo orzeczenia w nieprawomocnym wyroku o jego niewykonalności, funkcjonowało w obrocie i pozwalało prowadzić budowę. Dalej PINB w C. stwierdził, że poczynione ustalenia nie dają podstaw do wydania w sprawie decyzji merytorycznej, albowiem nie ma powodów do wydania którejkolwiek z decyzji przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego. Wobec zakończenia robót nie było także podstaw do wydania postanowienia na podstawie art. 50 Prawa budowlanego. Odwołania od decyzji wnieśli małżonkowie E. i A. K. oraz małżonkowie W. i M. Z. Zarzucili, że organ I instancji nie wykonał zaleceń organu odwoławczego zawartych w uprzednio wydanych decyzjach, w szczególności nie ustalił, czy roboty zostały wykonane w pasie drogowym. Zanegowali także stanowisko, że roboty wykonane po dniu [...]r. nie stanowiły samowoli budowlanej. Wskazano także na konieczność wyłączenia organu I instancji od rozpoznania sprawy, albowiem zarówno PINB, jak i Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w C. są jednostkami budżetowymi, a Starosta jest ich zwierzchnikiem. Skoro stroną jest Powiat [...], to istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich pracowników PINB w C. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podając w podstawie prawnej art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja o umorzeniu postępowania jest przedwczesna. Nie można bowiem stwierdzić, że przedmiot sprawy w postaci samowolnie wykonanych robót budowlanych nie istnieje. Organ I instancji nie zastosował się do wcześniejszych wytycznych organu odwoławczego i nie ustalił, jakie roboty zostały wykonane po dniu [...]r., co jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy. Przesłuchano jedynie świadków, którzy nie potrafili określić zakresu robót wykonanych po wyroku WSA. Mimo powołania się na analizę dziennika budowy, nie zawarto w uzasadnieniu decyzji żadnych ustaleń o zakresie robót wykonanych po tym wyroku. W konsekwencji organ I instancji naruszył art. 7 i 77 k.p.a., a decyzja oparta jest na niepełnym materiale dowodowym. Przedmiotem badania nie jest zgodność robót z projektem budowlanym, a zakres robót przeprowadzonych po dniu [...]r.. w warunkach samowoli budowlanej. Kwestia zgodności z przepisami prawa budowlanego i przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może mieć znaczenie na późniejszym etapie postępowania, po wdrożeniu postępowania naprawczego i legalizacyjnego. Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko, że SM "A" nie jest stroną postępowania, nadto nie znalazł podstaw do uznania za zasadny zarzutu dotyczącego podstaw do przekazania sprawy innemu organowi nadzoru budowlanego i wyłączenia PINB w C. od rozpoznania sprawy. W skardze do sądu administracyjnego Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w C. wniósł o uchylenie decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 48, 50 i 51 prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podniesiono, że roboty wykonane po uchyleniu pozwolenia nie są robotami samowolnymi, nie zmienia tego fakt kontynuowania robót po uchyleniu pozwolenia. W dacie rozpoczęcia robót inwestor legitymował się ostatecznym pozwoleniem. Sprawa może zatem podlegać rozpoznaniu w oparciu o przepis art. 51 prawa budowlanego. Ponieważ inwestycja została wykonana zgodnie z projektem, a dokumentacja budowlana była kompletna, to w ramach postępowania legalizacyjnego nie ma przedmiotu nadającego się do legalizacji. W tej sytuacji zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. było uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014r. sygn. akt II SA/Gl 907/13 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że co do zasady należy zgodzić się ze [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że inaczej wygląda sytuacja prawna inwestora, który wykonał roboty na podstawie udzielonego pozwolenia, następnie usuniętego z obrotu prawnego, a inaczej sytuacja inwestora, który budował już po uchyleniu pozwolenia. W pierwszym przypadku nie można twierdzić, że miały miejsce roboty budowlane prowadzone w warunkach samowoli. Inaczej jednak należy ocenić sytuację, gdy doszło do uchylenia pozwolenia. Nie ma jednocześnie racji strona skarżąca twierdząc, że nieprawomocny wyrok nie rodzi w tym zakresie żadnych skutków. Jeżeli wyrok sądu I instancji zawiera rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekające że decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku, to wówczas prowadzenie robót należy zakwalifikować jako prowadzone w warunkach samowoli, bez pozwolenia. Gdy roboty nie stanowią budowy, przepis art. 48 prawa budowlanego w ogóle nie może mieć do nich zastosowania. Sąd podkreślił, że art. 48 prawa budowlanego dotyczy wyłącznie robót będących budową w rozumieniu prawa budowlanego, a nie innych przypadków robót budowlanych. Do innych niż budowa robót budowlanych zastosowanie znajduje w każdym przypadku, przepis art. 51 prawa budowlanego. Jednocześnie wskazał, że kwestia zgodności wykonanych robót z projektem służyła organowi pierwszej instancji do wykazania, że tak jak przewidywało uchylone już pozwolenie na budowę, roboty stanowiły wyłącznie przebudowę, a ta w każdym przypadku podlega legalizacji w trybie art. 51 prawa budowlanego, co czyni w konsekwencji zbędnym ustalenie jakie prace były wykonywane po dniu [...]r. Zdaniem Sądu okoliczność ta miała istotne znaczenie dla trybu stosowanego przez organ nadzoru budowlanego, bowiem legalizacja robót polegających na przebudowie prowadzona winna być w każdym przypadku na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które mają zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy. Zwrócił również uwagę, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że umorzenie postępowania jest konsekwencją merytorycznego rozpoznania sprawy i przyjęcia, że wobec zgodności przebudowy z przepisami prawa, brak jest podstaw do wydania którejkolwiek z decyzji przewidzianych w art. 51 prawa budowlanego. Sąd nie uznał natomiast zasadności argumentu skargi, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania przed organami nadzoru budowlanego, albowiem doszło do skutecznego zawiadomienia organu o zakończeniu budowy. Możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego eliminuje bowiem wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, takiej decyzji jednak w sprawie nie wydano, zaś samo zgłoszenie i brak sprzeciwu ze strony organu takiej przeszkody nie stanowią. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że podane przez organ odwoławczy argumenty przemawiające za zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. nie uzasadniają wniosku, iż przeprowadzenie wyjaśnień w zakresie wskazanym przez organ jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał przy tym, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od zweryfikowania tezy, że roboty polegające na przebudowie drogi, po przeprowadzeniu postępowania naprawczego w trybie art. 51 prawa budowlanego, nie dają podstaw do wydania którejkolwiek z decyzji przewidzianych w tym przepisie, a sytuacja taka uzasadnia umorzenie postępowania, wywierające skutek legalizacji. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013, poz. 267 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że jest związany prawomocnym wyrokiem sądu, który zapadł w niniejszej sprawie. Dlatego też przyjął, że roboty budowlane wykonane przed uchyleniem pozwolenia na przebudowę, były legalne, a wszelkie roboty budowlane zrealizowane po [...]r. były robotami samowolnymi. Jednocześnie przyjął, że roboty budowlane prowadzone po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę faktycznie stanowiły przebudowę i zastosowanie do nich mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Nadto podniósł, że w sytuacji, w której samowolnie prowadzone roboty budowlane nie naruszają żadnych przepisów, a tak jest w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do nałożenia jakichkolwiek obowiązków określonych w art. 51 Prawa budowlanego co powoduje konieczność umorzenia prowadzonego w tym zakresie postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli E. K. i A. K. oraz W. Z. i M. Z. zarzucając naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz niewłaściwe zastosowanie art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że decyzja o umorzeniu postępowania legalizacyjnego jest tylko jedną z możliwości a pogląd o braku podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego z art. 51 w stosunku do samowoli budowlanej zakwalifikowanej jako przebudowa nie jest jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zarzucili również, że organ w sytuacji gdy stwierdził zgodność wykonanych robót z prawem, powinien był wydać decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie decyzji o umorzeniu postępowania. Natomiast postępowanie może być uznane za bezprzedmiotowe tylko wtedy, gdy jego przedmiot przestanie istnieć. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie zweryfikował materiałów które złożyli z pismem z dnia 24 marca 2014r. Nadto wskazali, że związanie organu orzeczeniem sądu, nie zwalniało go z obowiązku przeprowadzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w całości podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżących wnosił i wywodził jak w skardze, dodatkowo wskazując, że organ odwoławczy nie wykonał zaleceń sądu i nie przeprowadził należycie oceny decyzji organu I instancji, która w żaden sposób nie odnosi się do możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego i wydania nakazów z art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie zapadł już prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 23 stycznia 2014r. sygn. akt II SA/Gl 907/13 w którym sąd potwierdził właściwość trybu naprawczego z art. 50 Prawa budowlanego w stosunku do robót budowlanych polegających na przebudowie, również w sytuacji gdy stanowiły samowolę budowlaną. Nadto przyjął, że podstawą umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji nie była bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak robót wykonanych w warunkach art. 50 ust.1 Prawa budowlanego a z uwagi na stwierdzenie w wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy zgodności przeprowadzonej przebudowy z przepisami prawa. Natomiast zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2010r. sygn. akt II FSK 537/09, a Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela poczynione w tym orzeczeniu wywody - w art. 153 p.p.s.a. zawarte są dwie odrębne normy prawne pozostające ze sobą w związku, kształtujące zakres związania nimi sądu, który je zastosował, jak i organu, do którego są one bezpośrednio skierowane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S Hanausek, w: System prawa cywilnego procesowego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, str. 318). Wynika z tego, że ocena prawna musi dotyczyć prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia. Zakres dokonanej oceny prawnej musi też być oceniany w kontekście ustrojowej funkcji sądu administracyjnego, który nie orzeka in merito, a dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kontrola ta dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego, jak też stanu prawnego, który istniał w chwili podjęcia tego aktu. Przyjęte założenie ma istotne znaczenie, bowiem w przypadku zmiany stanu prawnego, bądź zmiany stanu faktycznego, zmianie może ulec związanie przyjętą oceną prawną. Przy czym zmiana stanu prawnego lub zmiana stanu faktycznego tylko wtedy będzie miała wpływ na przyjętą ocenę prawną, jeżeli zmiana stanu prawnego uczyni pogląd sądu administracyjnego nieaktualnym, a zmiana stanu faktycznego będąca następstwem wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, dotyczyć będzie istotnych jego elementów. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej ( por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014r. sygn. akt II FSK 2506/12 LEX nr 1598312). W niniejszej sprawie zarówno okoliczności stanu faktycznego jak i stan prawny nie uległy zmianie, zatem należało stwierdzić, że organ był związany przyjętym przez Sąd stanowiskiem. W tej sytuacji zasadnie [...]WINB uznał, że roboty budowlane które zostały wykonane po uchyleniu przez sąd decyzji o pozwoleniu na przebudowę tj. po [...]r. należało zakwalifikować jako przebudowę stanowiącą samowolę budowlaną i wdrożyć w stosunku do nich tryb legalizacyjny z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom skargi organ odniósł się do zgodności tych robót z obowiązującymi przepisami, nie znajdując przy tym podstaw do ich zakwestionowania. Jako rzetelne uznał wyjaśnienia organu I instancji w tym zakresie, poza rozważaniami dotyczącymi zgodności tych robót z uchyloną wcześniej dokumentacją projektową. Akceptując jednocześnie tę część rozważań organu pierwszej instancji, która dotyczyła charakteru wykonanych robót, bowiem w tym zakresie stanowisko zajął WSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2014r. wskazując, że w części rozważania te miały na celu wykazanie, iż roboty prowadzone w oparciu o tę dokumentację stanowiły przebudowę. Organ stwierdzając zgodność wykonanych robót z prawem wskazał, że brak jest konieczności nakładania któregokolwiek z obowiązków wynikających z art. 51 Prawa budowlanego, a to z kolei doprowadziło do umorzenie postępowania. Dlatego jako niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący nie przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy. Niezasadny okazał się również zarzut dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 153 p.p.s.a., bowiem organ odwoławczy w sposób prawidłowy wskazał zakres związania powołanym wyrokiem Sądu i zastosował się do zawartych w nim wskazań co do dalszego postępowania. Niewątpliwie w wyroku z dnia 23 stycznia 2014r. sygn. akt II SA/Gl 907/13 Sąd wskazał na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie dopuszczalności umorzenia postępowania, w sytuacji gdy brak jest podstaw do nałożenia obowiązków przewidzianej w art. 51 Prawa budowlanego, nie przesądzając jednocześnie kwestii prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w tym zakresie. Dlatego też w zaskarżonej decyzji [...]WINB zajął stanowisko, że w rozpoznawanej sprawie wykonane przez inwestora roboty budowlane są zgodne z prawem (czemu żadna ze stron nie przeczy) i nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków z art.51 Prawa budowlanego, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania. Sądowi znane jest orzecznictwo powołane przez skarżących, zgodnie z którym w sytuacji gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wykonane prace nie wymagały dodatkowych czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, organ powinien wydać decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego ( wyrok. NSA z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt II OSK 1344/05, wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010r. sygn. akt II OSK 1012/09 oraz wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2013r. sygn. akt II OSK 138/11 dostępne na: www.orzeczenia nsa.gov.pl). Jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska uznając, że art. 51 ustawy Prawo budowlane nie daje żadnych materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wynikających z tego przepisu. Jeżeli organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze stwierdza, iż brak jest postaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w tym przepisie (nie znajduje on zastosowania w ustalonym stanie faktycznym) powinien zgodnie z zasadami ogólnymi rządzącymi postępowaniem administracyjnym umorzyć to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z przyczyn, które można podzielić na podmiotowe np. śmierć strony (osoby fizycznej) w toku postępowania, które zmierzło do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków o charakterze ściśle osobistym i niedziedzicznym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej która była stroną postępowania administracyjnego, oraz przedmiotowe – gdy dana sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Ustalenie przez organ, iż nie zachodzą przesłanki do zakończenia postępowania w sprawie wszczętej w oparciu o przesłanki o których mowa w art. 50 ust 1 ustawy Prawo budowlane w sposób o którym mowa w art. 51 tej ustawy tj. nie dopuszczono się wskazanych w art. 50 ust 1 uchybień, jest przypadkiem bezprzedmiotowości przedmiotowej. Decyzja umarzające postępowanie legalizuje tym samym wykonane roboty budowlane, pomimo, że jest decyzją o charakterze formalnym ( por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014r. sygn. akt II OSK 2644/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015r. sygn. akt II SA/Wr 823/14, WSA w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt II SA/Gl 931/12 oraz WSA w Krakowie z dnia 5 października 2011r. sygn. akt II SA/Kr 444/11 dostępne na: www.orzeczeniansa.gov.pl oraz. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 585/08, LEX 504230, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 października 2009r., sygn. akt II SA/Bk 461/09, LEX 573672). Sąd uznał również za niezasadny zarzut nie uwzględnienia przez organ odwoławczy zawnioskowanych przez stronę w piśmie z dnia 24 marca 2014r. dokumentów. Wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że swoje rozstrzygnięcie oparł na całości akt sprawy, zatem należało przyjąć, że również w oparciu o przedłożone przez stronę dokumenty. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że skarżący nie wskazali jaki wpływ na treść zaskarżonej decyzji miał fakt, nie odniesienia się wprost przez organ do treści tych dokumentów. Ma to o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. tylko takie naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę do uchylenia zasakrżonej decyzji. Przy czym przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 160/13, LEX nr 1569474). W niniejszej sprawie w oparciu o zarzuty skarg, Sąd nie znalazł podstaw do zajęcia takiego stanowiska. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargi oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło