I SA/Kr 1652/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C., o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.08.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.08.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 2009/12, I SA/Kr 2071-72/13, H.C. ur. w 1961r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem M.C. ur. w 1959r. Od 2012r. pomiędzy małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawczyni podaje , iż jedynym źródłem dochodu rodziny jest jej renta, otrzymywana z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w wysokości 1188,55 zł., miesięcznie, z czego otrzymuje 863,19 zł. W 2012r. uzyskała ona z tego tytułu i innych źródeł przychodów łączny dochód w kwocie 23 858,62 zł. Łączny dochód M.C., w tym samym roku, wyniósł natomiast 10 841,11 zł. Miesięczne wydatki rodziny związane z bieżącymi potrzebami obejmują : koszty żywności – ok. 600 zł., koszty środków czystości - ok. 100 zł., koszty lekarstw – ok. 150 zł., opłatę za energię elektryczną – ok. 100 zł., opłatę za gaz – ok. 200 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości gruntowej o pow. 0,0986 ha, położonej w R., Gmina Z., Strona skarżąca zaznacza, iż nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Do akt sprawy dołączone zostały: "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem", z dnia 10.01.2013r., wystosowane do Banku Milenium S.A. , opiewające na kwotę 1 141 904,32 zł. ; "zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca , organ rentowy lub bank" , z dnia 11.01.2013r., wystosowane do spółki cywilnej S., opiewające na kwotę 1 142 141,50 zł. oraz jedenaście tytułów wykonawczych, z dnia 08.01.2013r., na następujące kwoty należności głównych: 92 815 zł., 225 963 zł., 217 022 zł., 10 637 zł., 1 228 zł., 5 214 zł., 4 285 zł., 1 153 zł., 2 463 zł., 7 146 zł., 60 390 zł., Ponadto na podstawie akt o sygn. I SA/Kr 2071-72/13 oraz KRS ustalono, że mąż – M.C. jest prezesem zarządu "H" sp. z o.o. w K. oraz "C" sp. z o.o. w K. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są niepełne. Po pierwsze oświadczyła ona , iż jej miesięczne wydatki opiewają na kwotę 1150 zł. ( 600 zł. + 100 zł. + 150 zł. + 100 zł. + 200 zł. = 1150 zł.) przy jedynym dochodzie w wysokości 863,19 zł. Sytuacja ta przeczy zasadom logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Prowadzi też do wniosku , iż albo wnioskodawczyni albo jej mąż albo też oboje małżonkowie posiadają i inne źródła dochodu , które nie zostały ujawnione. Do takiej konkluzji skłaniać może, tym bardziej fakt, iż strona skarżąca nie ujawniła , że jej mąż – M.C. jest prezesem zarządu "H" sp. z o.o. w K. oraz "C." sp. z o.o. w K. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/) . Po drugie natomiast, mimo przedłużenia terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów oraz upływu ponad trzymiesięcznego okresu, od dnia otrzymania wezwania o ich przedłożenie, H.C., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie przesłała; - zeznań podatkowych jej i męża, za 2013r. lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów w 2013r., - zaświadczenia z zakładu pracy męża o wysokości jego zarobków lub dowodu przelewu, przekazu, otrzymywanego świadczenia. Strona wprawdzie ponownie zgłosiła wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia stosownych dokumentów, jednak ze względu na wspomniany upływ czasu i dbałość o zachowanie zasady szybkości postępowania oraz sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości - nie zasługiwał on na uwzględnienie. Orzekający nie jest bowiem zobowiązany do nieskończonego przedłużania przedmiotowego terminu a co za tym idzie i wydłużania postępowania, kiedy to na stronie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Wnioski tego typu składane wielokrotnie prowadzą bowiem do przewlekania uzupełniającego postępowania o przyznanie prawa pomocy a w konsekwencji i do przewlekania postępowania głównego. Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Należy też podkreśli, iż podnoszony przez H.C. fakt pozostawania z małżonkiem w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się , do majątków małżonków , a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). W konsekwencji więc w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązana była wnioskodawczyni, aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.