I SA/Kr 2072/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.C. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.10.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.10.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanych dokumentów oraz akt spraw o sygn. I SA/Kr 2009/12 i I SA/Kr 1652/13, G.C. ur. w 1982r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.C. ur. w 1984r. oraz córką N.C. ur. w 2005r. Od 2012r. pomiędzy małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Rodzina mieszka w domu przy ul. B. w K. i z tego tytułu płaci właścicielowi tej nieruchomości tj. "H" sp. z o.o. w K. miesięczny czynsz w wysokości 500 zł. Wnioskodawca podaje, iż; nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, nieruchomości, pojazdu mechanicznego ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro., jest na utrzymaniu żony oraz korzysta z pomocy finansowej rodziców. Żona natomiast zatrudniona jest na podstawie umowy o prace w firmie "C" sp. z o.o. i posiada jeden pojazd mechaniczny. Miesięczne wydatki skarżącego obejmują : opłatę za energię elektryczną – ok. 300 zł., opłatę za gaz – ok. 300 zł., opłatę za szkołę córki – 950 zł., koszty wyżywienia córki w szkole – ok. 70 zł., koszty leków – ok. 100 zł. , koszty ubrań – ok. 200 zł. G.C. podnosi też , że przekazuje "do domu" kwotę 400 zł. na żywność oraz kwotę 150 zł., na środki czystości. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są niepełne. Mimo przedłużenia terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów oraz upływu ponad dwumiesięcznego, okresu od dnia otrzymania wezwania o ich przedłożenie, G.C., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, nie przesłał; - wyciągów z kont bankowych żony, obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z jej lokat bankowych - zeznań podatkowych swoich i żony , za 2013r. lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów w 2013r., - zaświadczenia z zakładu pracy żony o wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących jego własnością (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku, - oświadczenia określającego czy wraz z rodziną mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe P.C., - oświadczenia określającego imiona i nazwiska jego rodziców oraz daty ich urodzenia, - oświadczenia określającego w jakiej wysokości uzyskuje pomoc finansową od rodziców, - oświadczenia określającego czy jest wspólnikiem lub udziałowcem jakiejś spółki (jeżeli tak, należało podać dokładną jej nazwę i wysokość posiadanych w niej udziałów). Strona wprawdzie ponownie zgłosiła wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia stosownych dokumentów, jednak ze względu na wspomniany upływ czasu i dbałość o zachowanie zasady szybkości postępowania oraz sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości - nie zasługiwał on na uwzględnienie. Orzekający nie jest bowiem zobowiązany do nieskończonego przedłużania przedmiotowego terminu a co za tym idzie i wydłużania postępowania, kiedy to na stronie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Wnioski tego typu, składane wielokrotnie, prowadzą bowiem do przewlekania uzupełniającego postępowania o przyznanie prawa pomocy a w konsekwencji i do przewlekania postępowania głównego. Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie nie są natomiast znane ani dochody małżonków za 2013r. , ani wysokość uzyskiwanego przez M.C. wynagrodzenia, ani stan jej kont czy oszczędności, ani wysokość uzyskiwanej przez G.C. pomocy od rodziców. Należy też podkreśli, iż podnoszony przez wnioskodawcę fakt pozostawania z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się , do majątków małżonków , a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). W konsekwencji więc braku możliwości dogłębnego wyjaśnienia sytuacji finansowej M.C. nie sposób mówić o rzeczywistym wyjaśnieniu sytuacji G.C., zwłaszcza kiedy istnieją pomiędzy małżonkami faktyczne więzi ekonomiczne. Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). Nie zostały również wyjaśnione kwestie związane z powiązaniami rodzinnymi strony skarżącej i ilością osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dotyczy to osoby P.C., z którym mieszka rodzina w wymienionej nieruchomości (dowód: akta sprawy o sygn. akt I SA/Kr 2009/12) jak również osoby H.C. i M.C.. H.C. jest stroną w postępowaniu o sygn. akt I SA/Kr 1652/13, również wnioskującą o przyznanie jej prawa pomocy, z powodu trudnej sytuacji finansowej a M.C. pełni, z kolei, funkcję prezesa zarządu w: "H" sp. z o.o. w K. oraz "C" sp. z o.o.w K. (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/) . Wnioskodawca nie określił jednak, czy ma powiązania z tymi lub jakimikolwiek innymi spółkami, w szczególności czy jest wspólnikiem spółek prawa handlowego. W konsekwencji wszystkich w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.