II SA/Kr 342/24
WyrokWSA w Krakowie2024-05-17
Skład orzekający: Mirosław Bator, Sebastian Pietrzyk, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) wydana na podstawie specustawy drogowej może dotyczyć drogi wewnętrznej, a nie drogi publicznej, i czy w takim przypadku można zastosować tryb wywłaszczenia nieruchomości?Ratio decidendi
Specustawa drogowa ma zastosowanie do inwestycji w zakresie dróg publicznych, które docelowo mają uzyskać taki status, a nie tylko do dróg już istniejących i sklasyfikowanych jako publiczne. Organ wydający decyzję ZRID jest związany wnioskiem zarządcy drogi i nie może oceniać racjonalności ani celowości przyjętych rozwiązań projektowych, o ile nie naruszają one prawa. Tryb specustawy drogowej jest dopuszczalny nawet jeśli droga przebiega po śladzie drogi wewnętrznej lub na gruntach prywatnych, pod warunkiem, że docelowo ma stać się drogą publiczną.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Wojewody Małopolskiego, która częściowo uchyliła i zmieniła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Inwestycja dotyczyła rozbudowy ulicy gminnej i budowy jej bocznego odcinka. Skarżący zarzucali, że inwestycja dotyczy drogi wewnętrznej, a nie publicznej, służy prywatnemu interesowi dewelopera, a nie celowi publicznemu, oraz narusza ich prawo własności. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, dokonał korekt w decyzji organu I instancji, zmieniając m.in. nazwy inwestycji, uchylając zapisy dotyczące podziału działek i określając nowe warunki dotyczące powiązania z innymi drogami oraz budowy zjazdów i sieci uzbrojenia terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. C., R. N. i P. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 grudnia 2023 r., znak WI-VI.7821.1.10.2022.JB w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. C., R. N. i P. N. reprezentowanych przez adwokata Ł. R. jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 21 grudnia 2023 r. znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB, którą po rozpatrzeniu odwołania, które złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "P. " od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Nr 6/6740.4.2022 znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE z 03 lutego 2022 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn.: Rozbudowa ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 – 0+267.00i budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej dojazdowej D) w km CD 0+008.00 – 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną wraz z infrastrukturą techniczną w Krakowie w części uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i w tej części orzeczono o zezwoleniu na realizację wskazanej inwestycji drogowej a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Prezydent Miasta Krakowa, reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa, w imieniu którego działał S. G., w dniu 29 lipca 2021 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej pn.: Rozbudowa ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 – 0+267.00i budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej dojazdowej D) w km CD 0+008.00 – 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną wraz z infrastrukturą techniczną w Krakowie.
Na podstawie ww. wniosku Prezydent Miasta Krakowa wszczął postępowanie, przeprowadził je i zakończył wydaniem decyzji nr 6/6740.4/2022 z 3 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej.
Postanowieniem z 4 lutego 2022 r. znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (na podstawie art. 17 specustawy).
Od powyższej decyzji skutecznie odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Małopolski wezwał organ I instancji do uzupełnienia akt sprawy, które uzupełnił akta pismem z 14.03.2022 r.
Następnie organ odwoławczy pismem z 4 maja 2022 r. wezwał pełnomocnika inwestora do uzupełnienia i wyjaśnień, w tym w zakresie wskazania, co jest przedmiotem inwestycji, a także do przedłożenia mapy z proponowanym przebiegiem drogi zawierającej granice istniejących pasów drogowych wszystkich dróg publicznych objętych inwestycją. Poza powyższym pełnomocnik inwestora został wezwany ww. pismem do odniesienia się do dodatkowych jeszcze kwestii technicznych.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski wydał powołaną powyżej decyzję z dnia 21 grudnia 2023 r. znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB.
W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy, 15.04.2021 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej wystąpił właściwy zarządca drogi, tj. Prezydent Miasta Krakowa. Zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent miasta.
Zgodnie z art. 11b ust. 1 i art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy inwestor uzyskał wymagane opinie. Do wniosku załączone zostały również wymienione w art. 11d ust. 1 pkt 1-5 specustawy załączniki.
Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy, do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył również projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2020.471). Jednocześnie wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U.2020.1609).
Zgodnie z § 25 tego rozporządzenia, uchylone zostało dotychczasowe rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U.2018.1935).
Zgodnie z art. 26 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, zgodnie z ww. przepisem i wyjaśnieniami pełnomocnika inwestora, przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2020.1333, ze zm.), w brzmieniu dotychczas obowiązującym, a także w oparciu o przepisy rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ww. ustawy do projektu załączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Koordynujący Usytuowanie Projektowanych Sieci Uzbrojenia Terenu Prezydenta Miasta Krakowa (odpis protokołu z dodatkowej narady koordynacyjnej przeprowadzonej drogą elektroniczną w zakresie sytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu z 29 lipca 2020 r., znak: GD-17.6630.1249.2020).
Wskazać również należy, że 21 września 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U.2022.1518), jednakże zgodnie z § 115 ust. 1 jeżeli przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia został złożony wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a także odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego – stosuje się przepisy techniczno-budowlane obowiązujące przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia z 24 czerwca 2022 r. Zatem w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U.2016.124 ze zm.) od 13.09.2019 r. do 20.09.2022 r.
Po dokonaniu analizy skorygowanego i uzupełnionego w postępowaniu wyjaśniającym projektu budowlanego, Wojewoda Małopolski stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Ponadto po dokonaniu analizy skorygowanego i uzupełnionego w postępowaniu wyjaśniającym wniosku i jego załączników Wojewoda Małopolski uznał, że jest on zgodny z wymogami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowana i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje ww. przedsięwzięć zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z ww. rozporządzeniem planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których zgodnie z ww. art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przed uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach a przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy.
Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była wymagana.
Następnie Wojewoda podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Prezydent Miasta Krakowa 3 lutego 2022 r. wydał zaskarżoną decyzję, której nadał rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem z 4 lutego 2022 r. Decyzje i postanowienie, zgodnie z art. 11f ust. 3 specustawy doręczył wnioskodawcy, a pozostałe strony o wydaniu przedmiotowej decyzji i postanowienia poinformował zawiadomieniem z 4 lutego 2022 r. i w drodze obwieszczenia (dowody w aktach sprawy).
Oceniając czynności wykonane przez organ I instancji w ramach prowadzonego przez niego postępowania organ odwoławczy stwierdził, że posiadają one niżej opisane wady, jednak ich charakter nie powoduje takiego naruszenia prawa, które prowadziłoby do uchylenia decyzji.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym Wojewoda Małopolski stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Krakowa wymaga dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej, zatem, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może korygować zaskarżoną decyzję przez jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, w niniejszej decyzji Wojewoda Małopolski:
- w punkcie I zmienił zapisy dotyczące nazwy inwestycji bowiem przedmiotem inwestycji – jak wyjaśniono w trakcie postepowania wyjaśniającego – jest budowa drogi publicznej ul. [...], a nie jak określono w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, rozbudowa ul. [...], która jest drogą wewnętrzną,
- w punkcie III uchylił w całości zapisy zawarte w treści decyzji Prezydenta Miasta Krakowa w rozdziale I zatytułowanym Wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określeniem ich kategorii i orzekł o nowych zapisach dotyczących powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi uwzględniając zmiany wprowadzone przez pełnomocnika inwestora na etapie postępowania odwoławczego;
- w punkcie II, IV, V, VI, VII, IX, XI oraz XIII uchylił zapisy dotyczące działki nr [...] oraz [...] obręb [...] i orzekł o aktualnych zapisach.
Należy wyjaśnić, że w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pełnomocnik inwestora, po wezwaniu organu II instancji, skorygował wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie podziału działki nr [...] i [...] obręb [...], bowiem decyzja Prezydenta Miasta Krakowa zawierała "dodatkowy" podział ww. nieruchomości zatwierdzony przez organ niezależnie od wyznaczonej linii rozgraniczającej.
Powyższe było niezgodne z art. 12 ust. 1 i 2 specustawy, który stanowi, że to linie rozgraniczające stanowią linie podziału nieruchomości. Ponadto, linie rozgraniczające wyznaczone na działce nr [...] zostały poprowadzone po istniejącym obiekcie (garażu), który nie był przeznaczony do rozróbki. Zatem pełnomocnik inwestora dokonał również korekty w powyższym zakresie w taki sposób, że linia rozgraniczająca została przesunięta poza obrys budynku.
Natomiast w zakresie działki nr [...], stanowiącej własność inwestora, pełnomocnik również dokonał zmiany wniosku, w taki sposób, że linie rozgraniczające pas drogowy projektowanej drogi ul. [...] wyznaczył na granicy istniejącego pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...]. Powyższe wymagało korekty, bowiem w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa linie rozgraniczające projektowanego pasa drogowego ul. [...] zostały wyznaczone w istniejącym pasie drogowym ul. [...] będącej drogą powiatową – zatem drogą wyższej kategorii. Powyższe stało w sprzeczności z wymogami przepisów art. 25 ustawy o drogach publicznych oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2021.1390), z których wynika, że wszystkie elementy zagospodarowania terenu ww. drogi powiatowej powinny znaleźć się w pasie drogowym tej drogi (drogi wyższej kategorii).
Pełnomocnik inwestora, zgodnie z wymogami art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy, wszelkie roboty budowlane w istniejącym pasie drogowym ul. [...] objął obowiązkiem przebudowy innych dróg publicznych,
- punkcie VIII uchylił zapis, dotyczący obowiązku przebudowy zjazdów z projektowanej drogi publicznej, wskazując nowy zapis dotyczący budowy zjazdów. Wyjaśnić należy, że pełnomocnik inwestora w piśmie z 20 maja 2022 r. wskazał, że przedmiotem wniosku jest budowa drogi publicznej, wszystkie zjazdy są nowe i jest to budowa nowych zjazdów z drogi publicznej;
- punkcie X uchylił zapis, dotyczący obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu oraz obowiązku przebudowy zjazdów, wskazując prawidłowy zapis zgodny z treścią wniosku inwestora oraz spójny z treścią decyzji oraz jej załącznikami, dotyczący obowiązku rozbiórki i budowy sieci uzbrojenia terenu oraz dotyczący budowy zjazdów;
- w punkcie XII uchylił zapis, którym zobowiązywał właścicieli do wydania nieruchomości w terminie 121 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stanie się ostateczna, ustalając w to miejsce precyzyjny zapis (wynikający wprost z art. 16 ust. 2 specustawy) określający termin wydania nieruchomości na 121 dzień od dnia, w którym decyzja Prezydenta Miasta Krakowa stała się ostateczna. Zapis zawarty w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa był nieprecyzyjny, ponieważ nie wynikało z niego, w którym dniu konkretnie wystąpi obowiązek wydania nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, tak sformułowane określenie nie może być uznane za wypełnienie przez organ obowiązku wskazania terminu wydania nieruchomości z uwagi na niejednoznaczność i niejasność zapisu.
Wskazanie terminu, wynikającego ww. przepisu, powinno być dokładne, aby strony postępowania nie miały wątpliwości, na który dzień wskazano ten termin;
- w punkcie XIV uchylił nieaktualny (na skutek rozstrzygnięć niniejszej decyzji) zapis dotyczący wskazania załączników do zaskarżonej decyzji, orzekając w to miejsce o jej aktualnych załącznikach,
- w punkcie XV uchylił załącznik Nr 2 do zaskarżonej decyzji, tj. mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi, zatwierdzając w to miejsce nową mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi, stanowiącą załącznik Nr 2.N do niniejszej decyzji, skorygowaną na etapie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ odwoławczy,
- w punkcie XVI uchylił karty załącznika Nr 1 tj.: stronę tytułową projektu budowlanego, w projekcie zagospodarowania terenu stronę tytułową wraz ze spisem zespołu autorskiego projektu, opisem inwestycji, część opisową projektu zagospodarowanie terenu oraz część rysunkową projektu tj.: mapę z zagospodarowaniem terenu, oświadczenia projektantów o zgodności projektu z zasadami wiedzy technicznej na dzień złożenia projektu, orzekając w tym zakresie poprzez zatwierdzenie w miejscu zamiennych stron stanowiących uzupełnienie projektu budowlanego. Zmiana załączników spowodowana jest złożonymi przez pełnomocnika inwestora, w toku prowadzonego postępowania, wyjaśnieniami na wezwania Wojewody Małopolskiego opisanymi szczegółowo w niniejszej decyzji. Również w związku z wprowadzonymi zmianami w części opisowej projektu zagospodarowania terenu, pełnomocnik inwestora dostarczył aktualne oświadczenia projektantów oraz aktualne zaświadczenie wydane przez właściwą izbę dla wszystkich projektantów.
W pozostałym zakresie decyzja Prezydenta Miasta Krakowa nr 6/6740.4/2022 z 3 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE, o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej, została utrzymana w mocy.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów, to Wojewoda wskazał, że brak zgody stron skarżących na realizację przedmiotowej inwestycji na części ich działek, w koncepcji przyjętej przez inwestora i zatwierdzonej w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy, nie uzależniają udzielenia inwestorowi zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości. Wobec powyższego brak zgody strony skarżącej na realizację przedmiotowej inwestycji w obszarze ich działek, bądź też brak zgody na podział działek nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa.
Przepisy specustawy nie zobowiązują również inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji i nie ma on obowiązku uwzględniać oczekiwań stron postępowania.
W pierwszej kolejności, należy zauważyć, że podniesione w odwołaniu Spółdzielni zarzuty stanowią powtórzenie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. Zarzuty te zostały rozpatrzone przez Prezydenta Miasta Krakowa w decyzji.
Zarzut dotyczący braku zgody na podział działki nr [...] obręb [...] na działkę nr [...] i [...] obręb [...] nie można uznać za zasadny.
Odwołujący wskazał, że nie ma żadnego uzasadnienia na dokonywanie podziału działki [...] "i wydzielania cząstkowej działki [...] obręb [...] dla celów remontu drogi, zakres remontu powinien obejmować cały pas drogowy ul. [...] w obrębie działki nr [...] i [...] obręb [...] aż do połączenia ul. [...] z ul. [...]. Remont cząstkowy proponowany do wykonania na działce [...] spowoduje pozostawienie pozostałej części działki drogowej w stanie technicznym uniemożlwiającym przejęcie dodatkowego ruchu samochodów z przyszłej zabudowy ul. [...] bocznej." Powyższy zarzut nie może być uznany za zasadny, bowiem to zarządca drogi decyduje o przebiegu projektowanej drogi oraz zarządca określa zakres inwestycji drogowej.
Skarżące strony nie wykazały, by ich interes prawny został ograniczony w sposób niedopuszczalny lub niezgodny z prawem. Samo zaś niezadowolenie z zajęcia pod inwestycję gruntu nie jest wystarczającym argumentem do kwestionowania zasadności czy prawidłowości wydanej decyzji.
Ponadto, na mocy przepisów specustawy drogowej organy administracji zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, za słusznym odszkodowaniem. Zauważyć należy, że drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczonych.
Odnosząc się do zastrzeżeń strony zawartych w piśmie z 6 września 2023 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania, iż brak podstaw prawnych i faktycznych do objęcia rzeczonej inwestycji drogowej przepisami specustawy wobec drogi wewnętrznej jaka pozostaje ulica [...] w Krakowie a także w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność prywatną Pana A. C., tj. działki nr [...] – wyjaśnia się co następuje.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.2023.162, ze zm.) ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, a drogą publiczną, zgodnie z art. 1, w związku z art. 2 ust. 1 ww. ustawy jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, tj. do dróg: krajowych, wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem.
Z przepisów tych nie wynika jednak, że inwestycje drogowe oparte na ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych mogą być realizowane wyłącznie na gruntach, które wcześniej uzyskały status drogi publicznej, tj. zostały zakwalifikowane jako drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe czy gminne. Wystarczy jedynie, że we wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej planowana droga zostanie określona jako droga publiczna. Zasadnicze znaczenie ma więc odróżnienie jej od drogi wewnętrznej, bo dla takiej drogi nie ma zastosowania ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a tym bardziej ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r., sygn. akt. II OSK 587/20).
Dla dróg publicznych określane są klasy techniczne, w przypadku dróg gminnych to klasy od najwyższej GP (główne ruchu przyspieszonego) do najniższej D (dojazdowe). Co za tym idzie, przepisy specustawy w obecnym brzmieniu mają zastosowanie do wszystkich dróg publicznych niezależnie od ich kategorii czy klasy technicznej. Ww. ustawa nie przewiduje ograniczeń w zakresie jej stosowania w zależności od rangi inwestycji. Potwierdzeniem powyższego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 września 2016 r. (II SA/GI 668/15), orzekający, iż przepisy specustawy mogą znaleźć zastosowanie w odniesieniu do wszystkich rodzajów dróg publicznych, a wybór trybu postępowania zależy w istocie do zarządcy drogi (inwestora).
Dla zastosowania przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie ma znaczenia czy planowana inwestycja drogowa już na etapie wniosku o zezwolenie na jej realizację czy też na etapie udzielenia zezwolenia ma status drogi publicznej, o jakiej stanowi ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Zatem, zgodnie z uprawnieniami inwestora wynikającymi z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w związku z art. 20 ustawy o drogach publicznych (Dz.U.2023.645, ze zm.), który stanowi, że do zarządcy drogi należy m.in.: opracowywanie projektów planów rozwoju sieci drogowej oraz bieżące informowanie o tych planach organów właściwych do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, pełnienie funkcji inwestora, a także nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa kategorię planowanej do realizacji drogi, a organ właściwy do jego rozpatrzenia nie ma żadnych podstaw do podważania zasadności tego określenia, natomiast ma obowiązek ocenić czy droga została zaprojektowana zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych i przepisach technicznobudowlanych dotyczących dróg publicznych. Dopiero po potwierdzeniu tej zgodności organ może wydać decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Ponadto przy stosowaniu przepisów specustawy znaczenie ma docelowy, a nie dotychczasowy status drogi. Decyzje wydawane na podstawie ww. ustawy zawierają ustalenia dotyczące lokalizacji drogi i z tego względu umożliwiają wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację nowej drogi publicznej, pod budowę której nie pozyskano wcześniej niezbędnych terenów. Nie ma podstaw, by odmawiać zastosowania przepisów specustawy z tego powodu, że projektowana droga publiczna wytyczona jest po śladzie drogi wewnętrznej na działkach prywatnych. Jeżeli z wniosku wynika, że projektowana droga jest drogą publiczną i spełnia minimalne warunki techniczne i użytkowe, to nie ma przeszkód do zastosowania specustawy drogowej, chociażby droga ta przebiegała po śladzie istniejącej drogi bez określonej kategorii i w całości była wytyczona na gruntach prywatnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2018 r., II SA/Gd 595/18). W przedmiotowym przypadku projektowana jest droga gminna o klasie technicznej L (ulica [...]) oraz droga gminna dojazdowa (ulica [...], boczna) o klasie technicznej D, spełniająca warunki techniczne dla drogi tej klasy.
Należy dodać, że zaprojektowanie drogi gminnej publicznej "w śladzie" istniejącej drogi wewnętrznej oznacza budowę drogi publicznej gminnej.
Należy dodać, że przepis art. 1 ust. 1 specustawy odwołuje się do zastosowania regulacji ww. ustawy. Nie oznacza to jednak, że z tego sformułowania wynika obowiązek organu składającego wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej na podstawie tej ustawy uzyskania wcześniej uchwały rady gminy o zaliczeniu projektowanej drogi do kategorii jednej z dróg określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Analiza przepisu art. 1 ust. 1 specustawy wskazuje, że jego tekst odwołuje się do ustawy o drogach publicznych, ale bez odniesienia się do konkretnych przepisów i czyni to odnośnie nie do rodzaju drogi publicznej, lecz do pojęcia "przygotowanie inwestycji w zakresie dróg publicznych". Odesłanie z art. 1 ust. 1 ustawy wskazuje na rozumienie pojęcia "droga publiczna" poprzez konstrukcję "przygotowanie inwestycji w zakresie dróg publicznych". W tym sensie nie może to być droga wewnętrzna, nie będąca drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Tyle, że nie oznacza to, że już na etapie procesu inwestycyjnego inwestor ma obowiązek przedstawić uchwałę rady gminy o zaliczeniu drogi do dróg publicznych. (wyrok NSA z 17.06.2016 r. sygn. akt II OSK 931/16, LEX nr 2106721).
Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. C., R. N. i P. N. reprezentowani przez adwokata Ł. R., podnosząc zarzuty:
I. mający wpływ na treść zaskarżonych orzeczeń błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez ustalenie:
A.l.a) niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, że przedmiotowa inwestycja obejmowała "budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej D) w km CD 0+008.00 - 0+067.00 zakończonej placem do zawracania z budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną i budową skrzyżowania w km AB 0+036.00 wraz z infrastrukturą techniczną w Krakowie"
podczas gdy
- ww. część ul. [...] tj. odcinek boczny - został wykonany tylko i wyłącznie dla celów prywatnych przedsięwzięcia deweloperskiego "[...] w Krakowie, a więc dla celów prywatnych prywatnego podmiotu;
- ww. część ul [...] boczna była przeznaczona w trakcie realizacji inwestycji deweloperskiej [...] w Krakowie w celach zapewnienia parkingu dla pracowników wykonawcy spółki T. sp. spółka komandytowa oraz P. sp. z o.o. o czym niewątpliwie świadczą załączone zdjęcia, na których uwidocznione jest szereg parkujących wzdłuż tego fragmentu samochodów osobowych oznakowanych T. Sp. z o.o.,
- ww. część ul. [...] została wykonana wyłącznie ze względu naTaW, że deweloper P. Sp. z o.o. nie uzyskałby żadnego pozwolenia na budowę, ze względu na brak dostępu do drogi publicznej - vide pozew o ochronę naruszonego posiadania z dn. 09.07.2023r wytoczony przez Gminę Miejską Kraków;
- ww. część u. [...] boczna nie jest użytkowana przez mieszkańców pobliskich bloków, a jedynie przez pracowników spółki P. w Krakowie, oraz potencjalnych właścicieli/kupców lokali mieszkalnych w ramach budowanego osiedla mieszkaniowego;
- wykonana część ul. [...] boczna nigdy nie została przeznaczoną, jako plac do zawracania, albowiem nawet nie została oznaczona w taki sposób w myśl przepisów Prawa o ruchu drogowym;
- wykonana część ul. [...] boczna tak naprawdę nie jest i nie spełnia żadnych przesłanek przewidzianych prawem, aby w jakikolwiek sposób uznać ją za drogę publiczną, a tym bardziej nie ma żadnych oznakowani wskazujących na "plac do zawracania"
- wykonana część ul. [...] na działce nr [...] - funkcjonującym jako "zawrotka" jest nadmiernym obciążeniem terenów przyległych do ul. [...] i jest zbędnym rozwiązaniem albowiem ul. [...] jest dwukierunkowa, w pełni przepustowa – tym samym jest to twór jedynie stworzony na potrzeby drogi dojazdowej co stanowi o nadużyciu prawa przy stosowaniu specustawy drogowej i wydania decyli ZRID;
- ustalenia organu II instancji są całkowicie sprzeczne z treścią pierwotnego wniosku o pozwolenie na budowę ww. Inwestycji drogowej co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego uchylenia oraz zmiany decyzji ZRID a powinno prowadzić do uchylenia w całości decyzji ZRID i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
A.l.b) niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, że wykonanie ul. [...] bocznej było celowe oraz konieczne, zgodne z interesem publicznym, w sytuacji gdy
- mieszkańcy ul [...] protestowali i nadal się sprzeciwiają jakiejkolwiek rozbudowie ul. [...] w Krakowie, a przede wszystkim wybudowaniu ul. [...] bocznej, która to droga przez nich nie będzie uczęszczana, a zmierzała jedynie do zmniejszenia terenów zielonych w okolicy,
- jedynym i wyłącznym podmiotem zainteresowanym Inwestycją drogowy była spółka P. Sp. z o.o., której to nadal zależy na użytkowaniu przedmiotowej drogi;
- nie było żadnej konieczności tworzenia "placu do zawracania" w okolicy, albowiem ul. [...] jest drogą dwukierunkową, i przepustową która kończy się skrzyżowaniem;
A.1.c) niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, że "Przedmiotem inwestycji jest budowa drogi publicznej, w śladzie istniejącej drogi wewnętrznej (ul. [...] w Krakowie)":
podczas gdy
- ul [...] istniała w czasie projektowania inwestycji, możliwe było po prostu jej przekwalifikowanie na drogę publiczną;
- inwestycja drogowa zmierzała jedynie do wybudowania na działce o nr [...] należącej do Skarżących do wybudowania infrastruktury drogowej - dojazdu do drogi publicznej (a nie placu do zawracania) - umożliwiając i gwarantując dostęp do drogi publicznej dla dewelopera P. Sp. z o.o., co niewątpliwie świadczy bezpośrednie połączenie tegoż odcinka właśnie z inwestycją deweloperską [...] w Krakowie, który to zjazd lokalizowany w miejscu do zawracania jest sprzeczny z funkcją zawrotki;
A.l.d) Wewnętrzną sprzeczność, a to że "Układ drogowy został zaprojektowany jako jednojezdniowy, dwukierunkowy klasy L (lokalnej) - ul. [...] oraz klasy D (dojazdowej) - ul. [...] boczna" oraz jednocześnie "Ul. [...] została powiązana z ul. [...] boczna poprzez skrzyżowanie zwykłe, która będzie zakończona placem do zawracania." (str. 2 Decyzji, pkt III).
Z czego wynika, że Organ II instancji zakwalifikował ul [...] boczna jako drogę dojazdową, ale jednocześnie twierdzi, że droga ta jest zakończona placem do zawracania.
II. naruszenie prawa materialnego. tj.:
1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 1 i 2a Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg i publicznych (dalej jako: "specustawa drogowa") w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 list. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej jako: ..u.o.d.p.") - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji objęcie przedmiotową Inwestycją drogową wyłącznie drogi wewnętrznej, tj. ulicy [...] w Krakowie oraz prywatnej Nieruchomości (działki nr [...] w Krakowie), podczas gdy powołana specustawa drogowa a zarazem specjalny tryb wywłaszczenia nieruchomości znajduje zastosowanie jedynie do inwestycji w zakresie dróg publicznych, a takową nie pozostaje droga wewnętrzna, nadto w istocie jest to droga stricte lokalizowana dla prywatnego podmiotu pod prywatną inwestycję deweloperską,
2) art. 7 ust. 1 i 2 u.o.d.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że Inwestycja Drogowa objęta Decyzją dotyczyła budowy drogi publicznej - ul. [...], w sytuacji gdy ulica [...] pozostaje drogą wewnętrzną a nie publiczną, nadto nie została podjęta prawem wymaga uchwała Rady Miasta Krakowa ani stosowne zaopiniowanie ze strony powiatu krakowskiego, stąd zaskarżona Decyzja nie może stanowić o ustanowieniu drogi publicznej - ul. [...], a zatem należało stwierdzić brak ziszczenia celu publicznego realizacji w/w Inwestycji drogowej;
3) art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 21 ust.2 Konstytucji RP w zw. z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: ,,u.g.n.’') w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej - poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji brak wykazania interesu publicznego oraz brak zaistnienia celu publicznego, jakie miałaby realizować Inwestycja drogowa, w szczególności w części dot. działki nr [...], co w konsekwencji czyni niedopuszczalnym wywłaszczenie pod budowę drogi w ramach trybu przewidzianego specustawą drogową, albowiem wywłaszczenie pozostaje możliwe na cele publiczne, którym to celem publicznym nie pozostaje realizacja drogi dojazdowej (Inwestycja drogowa) do budynku wielorodzinnego stawianego w celach komercyjnych przez prywatną spółkę (dewelopera) w ramach rozbudowy drogi wewnętrznej jaką pozostaje ulica [...] w Krakowie, co:
a) prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie II Wydział Karny na kanwie prawomocnego postanowienia z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II Kp 654/23/N dot. stanu faktycznego niniejszej sprawy, iż: ,,Niezbadana pozostała przy tym kwestia zastosowania w toku postępowania administracyjnego trybu działania na podstawie Zezwolenia na Realizację Inwestycji Drogowej, w sytuacji, w której pewnym (w oparciu o powołaną wyżej umowę) pozostaje, że cel inwestycji nie miał charakteru publicznego i nie był realizowany w interesie publicznym, co pod wyraźnym znakiem zapytania stawiać możliwość zastosowania tzw. specustawy drogowej, do czego przecież niewątpliwie doszło w badanym stanie faktycznym", powyższe "w sytuacji, w której mogły nie zaistnieć warunki pozwalające na uruchomienie takiego trybu oraz okoliczności zdecydowania o rozbudowie drogi publicznej, w sytuacji istnienia wątpliwości, czy w badanym momencie miała ona charakter publiczny a faktycznie prowadzona inwestycja miała polegać nie na jej rozbudowie, a na budowie łącznika, mającego służyć tylko interesom dewelopera",
b) jak przyznała Gmina Miejska Kraków-Zarząd Dróg Miasta Krakowa na kanwie swojego stanowiska w sprawie o sygn. akt XII C 747/23/P: ,,Zrealizowanie Inwestycji Drogowej było zatem warunkiem niezbędnym dla uzyskania przez inwestora pozwolenia budowę inwestycji mieszkaniowej"
4) art. 136 ust. 1 - 3 u.g.n. - poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie zawiadomienia m.in. Skarżących jako następców prawnych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości o zamiarze przeznaczenia nieruchomości objętych Decyzją ZRID na cel niepubliczny oraz w konsekwencji brakiem zwrotu na rzecz Skarżących działki nr [...] w Krakowie,
5) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 11c specustawy drogowej w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niezastosowanie i pominięcie Skarżących jako strony postępowania w przedmiocie udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a następnie odrzuceniu odwołania Skarżącego ad. 1 w sytuacji gdy:
a) wszyscy Skarżący pozostają współwłaścicielami Nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...], a więc Nieruchomości objętej projektowanym przedmiotową Decyzją podziałem oraz wywłaszczeniem w części,
b) a Skarżący ad. 1 niezwłocznie po powzięciu wiedzy o wydaniu Decyzji ZRID złożył w terminie 7 dni odwołanie, przy czym Skarżącemu nie doręczono zawiadomienia o obwieszczeniu, stąd błędnie przyjęto, iż Skarżący ad.1 uchybił terminowi do złożenia odwołania a bezpodstawnie odmówiono uwzględnienia Skarżącemu ad. 1 stanowiska zawartego tamże oraz następujących po nim wniosków dowodowych;
c) ponadto Organ I instancji wezwał Skarżących do zapłaty podatku od nieruchomości, począwszy od lutego 2021 r. - zatem od w/w daty z urzędu uznawał Skarżących za właścicieli Nieruchomości, stąd powinni zostać oni prawidłowo zawiadomieni o wydaniu Decyzji z dnia 03 lutego 2022 r., czego zaniechano uniemożliwiając im ustawową ścieżkę odwoławczą;
6) art. 64 ust. 3 w zw. z art. 2 i art. 7 oraz w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności Skarżących w sytuacji, gdy:
a) w sposób nadmiernie nieuzasadniony ograniczono prawo własności’'! przysługującego skarżącym bez wykazania okoliczności uzasadniających niezbędność i konieczność lokalizacji zawrotki tak głęboko wchodzącej w teren tj na całej długości wschodniej granicy działki nr [...] i przeznaczenia tej części nieruchomości pod drogę dojazdową i zawrotkę bez rozważenia alternatywnych rozwiązań w tym zakresie;
b) w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, aby za wywłaszczeniem akurat w trybie specustawy drogowej przemawiał ważny interes publiczny, w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych wynika, że przemawiał za tym prywatny interes dewelopera dla realizacji dla realizacji innej inwestycji niedrogowej (deweloperskiej, wielomieszkaniowej);
c) projektowane rozwiązania inwestycyjne nie zostały powzięte przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności względem prawa do posiadania i swobody dysponowania własnością prywatną, tym bardziej że przedmiotowa Inwestycja drogowa jest ściśle związana z sąsiednią inwestycją deweloperską, ułatwiając dojazd do budowanego osiedla, co prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie II Wydział Karny na kanwie prawomocnego postanowienia z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II Kp 654/23/N, a nadto co przyznał sam Organ I instancji w sprawie cywilnej z udziałem Stron, wskazując, iż "zrealizowanie Inwestycji Drogowej było zatem warunkiem niezbędnym dla uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę inwestycji mieszkaniowej – vide pozew o ochronę posiadania załączony do niniejszej skargi";
7) art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako: ,,specustawa drogowa") w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 49 ust. 1 i ust. 2 k p a. - poprzez przyjęcie trybu doręczenia Decyzji nr 6/6740.4/2022 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 03 lutego 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. ,,Rozbudowa ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 - 0+267.00 i budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej, dojazdowej) w km CD 0+008.00 – 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną wraz infrastrukturą techniczną w K." (dalej jako: "Inwestycja drogowa"), znak sprawy: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE (dalej jako: "Decyzja ZRID") poprzez obwieszczenie, w sytuacji gdy powołane przepisy znajdują zastosowanie do doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych obejmujących drogi publiczne a taką drogą nie pozostaje ulica [...] w Krakowie, ani działka nr [...] obr. [...] co w konsekwencji wpłynęło na błędne przyjęcie, iż nastąpiło skuteczne doręczenie Decyzji ZRID oraz wobec Skarżącego mógł w ogóle skutecznie rozpocząć bieg i upłynąć termin na ZRID;
8) art. 17 ust. 1 specustawy drogowej - poprzez niewłaściwe zastosowanie i nadanie a następnie utrzymywanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności Decyzji z dnia 03 lutego 2022 r., w sytuacji gdy nadanie Decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji] drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności nie było i nie pozostaje uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym a jedynie interesem prywatnym tym bardziej że:
a) została zawarta umowa z wykonawcą w trybie art. 16 ustawy o drogach publicznych na wykonanie drogi publicznej spowodowanej inwestycją niedrogową - czyli brak podstaw do stosowania specustawy drogowej, która jest realizowana do celów publicznych i w interesie publicznym;
b) zawarta umowa z wykonawcą w trybie art. 16 ustawy o drogach publicznych jest nieważna z mocy prawa, albowiem prowadzi do obejścia przepisów w sytuacji gdy nie miała miejsca przebudowa drogi publicznej, albowiem ul. [...] w chwili zawarcia umowy była drogą wewnętrzną, a działka Skarżącego nr [...] był terenem zielonym, bez jakiejkolwiek infrastruktury drogowej;
które to powyższe okoliczności przemawiają że w tym przypadku był realizowany interes prywatny, a nie gospodarczy lub społeczny - którego ewentualne istnienie mogłoby przemawiać za nadaniem klauzuli natychmiastowej wykonalności;
9) art. 11a ust. 4 specustawy drogowej - poprzez niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie poczynienia rzetelnej oceny oddziaływania projektowanej Inwestycji drogowej na środowisko, w sytuacji gdy część nieruchomości podlegających wywłaszczeniu w następstwie kwestionowanej Decyzji, w tym m.in. Nieruchomość stanowiąca współwłasność Skarżących, w sytuacji, stanowią tereny zielone i położone są w obszarze lub w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Rzecznego ,,D. w Krakowie, która to okoliczność została w całej rozciągłości pominięta w zakresie analizy zakresu i prawidłowości projektowanej Inwestycji drogowej;
10) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej jako: ,,p.b.") – Poprzez przyjęcie Inwestycji drogowej jako zaprojektowanej w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w sytuacji gdy w rzeczywistości rozwiązania dotyczące podziału poszczególnych nieruchomości objętych inwestycją drogową przedmiotowej Nieruchomości) oraz sposobu remontu ul. [...], prowadzą do utrzymania na w/w nieruchomościach jedynie nadmiernego hałasu oraz zanieczyszczeń związanych z eksploatacją drogi dojazdowej, ograniczając przy tym istotnie możliwości swobodnego i bezpiecznego korzystania z pozostałych nawet po podziale części nieruchomości.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia a mianowicie:
1) art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez uchylenie częściowo Decyzji ZRID i orzeczenie co do istoty sprawy, w taki sposób, iż rzeczone rozstrzygnięcie, bezpodstawnie godzące w prawo własności Skarżących, zostało utrzymane w rzeczywistości w mocy, w sytuacji, gdy w realiach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do wydania Decyzji albowiem nie dotyczy ona drogi publicznej a nadto nie zmierzała do realizacji żadnego interesu publicznego co spowodowało, że nadużyto uprawnień władczych Organu Administracji Samorządowej do stosowania specustawy drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej - co wynika z umowy o zastępstwo inwestycyjne w realizacji inwestycji drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej tj. "Budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną (...)";
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 80 k.p.a - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak również niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a mianowicie:
- Organ II instancji przemilczał w całości wnioski dowodowe Skarżącego ad. 1 składane na etapie postępowania odwoławczego i w sposób dowolny pominął okoliczności z tychże wynikające, z których ewidentnie wynikało, już w niniejszej sprawie brak interesu publicznego ku wydaniu Decyzji ZRID i wynikającemu na gruncie w/w rozstrzygnięcia wywłaszczeniu nieruchomości pod budowę drogi, albowiem powyższe miało służyć jedynie interesowi prywatnemu dewelopera potrzebującego drogi dojazdowej do stawianego budynku wielomieszkaniowego;
- Organ II instancji zaniechał ustalenia, czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla w/w obszaru obejmującego m.in. przedmiotową Nieruchomość, przewidziane zostały w ogóle inne niż dotychczas ciągi komunikacyjne, w tym droga publiczna przebiegająca przez Nieruchomość - w sytuacji, gdy w obowiązującym MPZP takowej możliwości zagospodarowania terenu nie dopuszczono;
- Organ II instancji pominął okoliczność, iż przedmiotowa Nieruchomość oraz tereny okoliczne to tereny zielone, wchodzące w obszar lub bezpośrednio sąsiadujące z Parkiem Rzecznym "D. ", a zatem w odniesieniu do tychże powinny być stosowane szczególne wytyczne w zakresie ochrony środowiska i ograniczające swobodę zagospodarowania stricte urbanistycznego w/w obszaru przeznaczonego pod Inwestycję drogową:
3) art. 7b k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - właścicieli nieruchomości podlegających wywłaszczeniu w trybie specustawy, jak również brak kierowania się w toku postępowania zasadami proporcjonalności oraz adekwatności, w sytuacji gdy:
- Inwestycja drogowa przeciwstawia się całkowicie interesom zarówno mieszkańcom miasta Kraków oraz osiedla ,,P. ", a tym bardziej właścicielom nieruchomości objętych Inwestycją, co przede wszystkim wiązało się z organizowaniem przez nich wielokrotnymi strajkami "[...]", "[...]", co niewątpliwie świadczy, że Inwestycja drogowa, mająca na celu udogodnienie infrastruktury drogowej wyłącznie dla budowanego osiedla przez dewelopera nie jest w interesie aktualnych mieszkańców oraz właścicieli leżących w tym obszarze nieruchomości, nie służy ich bieżącym potrzebom, czego nie konwaliduje potencjalna możliwość korzystania z drogi;
- prowadzone prace inwestycyjne, w wyniku których ograniczeni zostaną w możliwości swobodnego dojazdu do swoich nieruchomości/korzystania z i tak już ograniczonych miejsc postojowych, a przede wszystkim projektowana lnwestycja drogowa uwzględnia jedynie interesy dewelopera potrzebującego dostępu do drogi celem uzyskania pozwolenia na budowę (co przyznał sam Organ I instancji) i ekonomicznie korzystającego z dojazdu do drogi swoich działek inwestycyjnych ze szkodą dla interesów właścicieli prywatnych działek oraz członków Spółdzielni Mieszkaniowej "P. " (co prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie II Wydział Karny;
- przyznano istotną wagę interesom dewelopera budującego przy
ul. [...] osiedle, któremu przedsięwzięciu sprzeciwiali się mieszkańcy oraz właściciele nieruchomości, niwecząc w słuszny interes obywateli oraz prawo własności właścicieli nieruchomości;
4) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia obejmującego w głównej mierze przytoczenie kolejnych przepisów prawa oraz orzecznictwa odnoszącego się do tychże bez przełożenia na realia niniejszego stanu faktycznego oraz przy jednoczesnym niedopuszczalnym zaniechaniu odniesienia się do wniosków dowodowych składanych przez Skarżącego ad. 1;
5) art. 12 § 1 k.p.a. - poprzez przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania, tj. przez okres ponad 1,5 roku, w sytuacji gdy powyższe nie wynikało racjonalnie z ilości materiału dowodowego w sprawie, a nadto obiektywnie nie leżało w interesie właścicieli działek prywatnych w świetle utrzymywanego w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji stanowiło ułatwienie jedynie dla prywatnego dewelopera, który dzięki temu uzyskał pozwolenie na budowę, nadto zdążył wykonać zasadnicze prace budowlane na inwestycji budowy budynku wielomieszkaniowego przy ul. [...] - a zatem zrealizować cel stricte prywatny.
Powołując się na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie przez Organ II instancji zaskarżonej Decyzji oraz poprzedzającej ją Decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 03 lutego 2022 r. znak: AU-01-6.6740.4.17.202ilRE, , a nadto wszelkich postanowień w zakresie opatrzenia w/w Decyzji rygorami natychmiastowej wykonalności oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że bezzasadny jest podniesiony zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez uchylenie częściowo Decyzji ZRID i orzeczenie co do istoty sprawy, w taki sposób, iż rzeczone rozstrzygnięcie, bezpodstawnie godzące w prawo własności Skarżących, zostało utrzymane w rzeczywistości w mocy, w sytuacji, gdy w realiach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do wydania Decyzji albowiem nie dotyczy ona drogi publicznej a nadto nie zmierzała do realizacji żadnego interesu publicznego co spowodowało, że nadużyto uprawnień władczych Organu Administracji Samorządowej do stosowania specustawy drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej - co wynika z umowy o zastępstwo inwestycyjne w realizacji inwestycji drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej tj. "Budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną (...)".
Zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy przy tym zaznaczyć, że użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. W takim przypadku niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Sytuacja taka będzie miała miejsce, np. gdy w trakcie rozpoznawania sprawy niezbędne okaże się przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy nie będą możliwe do wyeliminowania w trybie art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dlatego też należy przyjąć, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne w sytuacji, gdyby wydanie decyzji merytorycznej naruszyło zasadę dwuinstancyjności, np. ze względu na konieczność przeprowadzenia dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający w danej sprawie. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej (por. A. Wróbel komentarz do art. 138 teza VI.5 [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el oraz np. uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2024 roku, sygn. III SA/Kr 482/24).
Ponadto jeżeli organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami, to wszelkie czynności dowodowe organu II instancji nie będą wykraczały poza zakres art. 136 § 1 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że z warunkami zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. koreluje brzmienie art. 136 § 2 k.p.a., który umożliwia odstąpienie przez organ odwoławczy od zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i samodzielne rozstrzygnięcie sprawy na wniosek strony odwołującej się, właśnie w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Jest to zatem warunek konieczny i wprowadzony przez ustawodawcę w sposób konsekwentny (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2023 roku, sygn. I OSK 2700/23).
Jak wynika z treści uzasadnienia do zaskarżonej decyzji organ nie wskazał, aby zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa w świetle zacytowanego powyżej przepisu. Podstaw takich nie przedstawiają również Skarżący. Bynajmniej, wbrew zarzutom skargi, nie stanowi takiej podstawy akcentowane przez Skarżących przekonanie o "nadużyciu uprawnień władczych Organu Administracji Samorządowej do stosowania specustawy drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej - co wynika z umowy o zastępstwo inwestycyjne w realizacji inwestycji drogowej w celu realizacji inwestycji niedrogowej tj. "Budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną". Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że te kwestie pozostają kategorialnie poza przesłankami stanowiącymi, w świetle powołanego art. 138 § 2 K.p.a., podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
W kontekście jeszcze art. 138 § 2 k.p.a. trzeba zauważyć, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12). Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1386/15). Chodzi zatem o taki stopień zaniechania wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych sprawy, który wykracza poza kompetencje organu odwoławczego z art. 136 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do podniesionego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 80 k.p.a - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak również niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W myśl 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Natomiast stosownie do art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Organ powinien więc w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Powyższe należy odnieść do regulacji ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. 2023 roku, poz. 162 ze zm.) – dalej jako "uZRID".
Zgodnie z art. 11a ust. 1 i ust. 2a uZRID, Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Przy czym wojewoda albo starosta wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji objętej wnioskiem właściwego zarządcy drogi, w tym dla wszystkich elementów, o których mowa w art. 11f ust. 1 uZRID.
W myśl zapisów art. 11f ust. 1 uZRID:
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności:
1) wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii;
2) określenie linii rozgraniczających teren, w tym określenie granic pasów drogowych innych dróg publicznych w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 11d, zawiera określenie granic tych pasów;
3) warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;
4) wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;
5) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1;
6) oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego;
7) zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego;
8) w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące:
a) określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych,
b) określenia obowiązku budowy i okresu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych,
c) określenia obowiązku i terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych,
d) określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie,
e) obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu,
f) obowiązku budowy lub przebudowy urządzeń wodnych lub urządzeń melioracji wodnych szczegółowych,
g) obowiązku budowy lub przebudowy innych dróg publicznych,
h) obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów,
i) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h,
j) zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. b, c oraz e-h.
Stosownie natomiast do art. 11e uZRID, nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
W świetle powyższych regulacji przyjmuje się, że organy orzekające nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Regulacja zawarta w art. 11a ust. 1, art. 11e oraz art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren, w tym granicami pasów drogowych. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Organ wydający zezwolenie realizacyjne nie może też na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 12 ust. 2 i ust. 4 specustawy drogowej oraz § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie oceniać niezbędności i celowości realizacji inwestycji w kształcie przedstawionym przez inwestora, jeżeli zaproponowane rozwiązanie projektowe nie narusza prawa. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz tego, czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. II OSK 1730/14; NSA z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2675/18, NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 25/19, NSA z dnia 17 sierpnia 2022 roku, sygn. II OSK 1242/21).
Z powyższych regulacji wynika, że zakres postępowania dowodowego, jak i ustaleń faktycznych, które dokonuje organ musi być adekwatny do obowiązków organu w ramach danej sprawy i zakresu rozstrzygania. Skoro w świetle przytoczonych norm organy nie mają kompetencji do oceny zasadności, racjonalności, sensowności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, a ponadto organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian w zakresie lokalizacji, przebiegu czy planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Dlatego też poza zakresem ustaleń faktycznych jak i ocen organu pozostają kwestie związane z podnoszonymi w zarzucie zagadnieniami związanymi z zakresem wywłaszczenia nieruchomości pod budowę drogi i akcentowaniem, że wywłaszczanie to miało służyć jedynie interesowi prywatnemu dewelopera potrzebującego drogi dojazdowej do stawianego budynku wielomieszkaniowego.
Nieuzasadniony jest zarzut, wskazujący, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla w/w obszaru obejmującego m.in. przedmiotową Nieruchomość, przewidziane zostały w ogóle inne niż dotychczas ciągi komunikacyjne, w tym droga publiczna przebiegająca przez Nieruchomość - w sytuacji, gdy w obowiązującym miejscowym planie takowej możliwości zagospodarowania terenu nie dopuszczono.
Należy wskazać, czego zdaje się nie dostrzegają Skarżący, że jeżeli jednak inwestor występuje z wnioskiem o wydanie zezwolenia w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, to organy właściwe w sprawie wydawania zezwoleń na realizację inwestycji drogowej nie dokonują oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym nie ustalają, czy na danym terenie obowiązuje plan miejscowy i nie badają zgodności planowanej inwestycji drogowej z ustaleniami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może dotyczyć drogi przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, lecz w takim przypadku inwestor musi załączyć do wniosku całą dokumentację planistyczno - projektową przewidzianą przepisami specustawy drogowej, gdyż nie może w tym względzie odwołać się do ustaleń planu miejscowego. Wybór prawnej możliwości realizacji drogi publicznej na podstawie specustawy drogowej rodzi określone konsekwencje prawne - wówczas inwestycja drogowa podlega działaniu ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 27 marca 2012 roku, sygn. II OSK 208/12).
Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące tego, że przedmiotowa nieruchomość oraz tereny okoliczne to tereny zielone, wchodzące w obszar lub bezpośrednio sąsiadujące z Parkiem Rzecznym "D. ", a zatem w odniesieniu do tychże powinny być stosowane szczególne wytyczne w zakresie ochrony środowiska i ograniczające swobodę zagospodarowania stricte urbanistycznego w/w obszaru przeznaczonego pod Inwestycję drogową. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których zgodnie z ww. art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przed uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach a przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy, dlatego też decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była wymagana. Nie zmienia tego również okoliczność, że powyższe tereny leżą w sąsiedztwie Parku Rzecznego "D. ". Do tych kwestii przyjdzie jeszcze powrócić w dalszej części uzasadnienia.
W tym miejscu natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7b k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - właścicieli nieruchomości podlegających wywłaszczeniu w trybie specustawy, jak również brak kierowania się w toku postępowania zasadami proporcjonalności oraz adekwatności, należy zauważyć, że zgodnie z art. 7b K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy.
Stosownie do zapisów art. 8 K.p.a.:
§ 1. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
§ 2. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Z treści art. 7b K.p.a. wyprowadza się zasadę współdziałania organów administracji publicznej w toku postępowania. Zasada ta wyraża nakaz współdziałania, co należy rozumieć jako obowiązek organu administracji publicznej. Zasada współdziałania stanowi konkretyzację i realizację konstytucyjnej zasady współdziałania władz publicznej (zob. W. Brzozowski, Współdziałanie władz publicznych, PiP 2010/2, s. 3). Obowiązek współdziałania aktualizuje się w toku postępowania, tj. od wszczęcia postępowania do jego zakończenia, na każdym etapie postępowania i we wszystkich jego rodzajach. przepis określa cel i zakres, kryteria oraz środki współdziałania. Organy administracji publicznej są obowiązane do współdziałania w celu "dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy" w niezbędnym do tego zakresie. Chodzi tu zatem o współdziałanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne z innymi organami administracji publicznej, które mają informacje lub środki mogące przyczynić się do "wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy" administracyjnej. Ciężar wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy ciąży niewątpliwie na organie prowadzącym postępowanie, i to ten organ jest obowiązany podejmować inicjatywę współdziałania, zwracając się do odpowiednich organów administracji publicznej o udostępnienie posiadanych przez nie informacji, danych itd., które przyczynią się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Udostępnianie danych, przekazywanie informacji i wyjaśnień oraz podejmowanie innych czynności w ramach współdziałania jest obowiązkiem organów administracji publicznej, chyba że stoją temu na przeszkodzie wyraźne przepisy prawa. Należy również przyjąć, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zwracać się w tym celu do właściwych organów administracji publicznej z odpowiednimi wnioskami i żądaniami, jeżeli poweźmie przypuszczenie, że posiadane przez te organy dane i informacje lub inne środki mogą przyczynić się do "dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy" (por. A. Wróbel komentarz do art. 7b tezy 1-3 [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2024).
Z treści natomiast art. 8 K.p.a. wynika zasada zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań strony, oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 15 listopada 2006 r. o sygn. akt II GSK 183/06, NSA z dnia 1 lutego 2024 roku, sygn. I GSK 1710/22).
Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego treść omawianej zasady sprowadza się do takiego stanowienia i stosowania prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i by mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, że jego działania podejmowane pod rządami obowiązującego prawa i wszelkie związane z tym następstwa będą także i później uznawane przez porządek prawny (por. uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 grudnia 1999 roku, sygn. K 22/99).
Z zasady tej Trybunał wyprowadził dalsze szczegółowe reguły, odnoszące się przede wszystkim do sytuacji, gdy mamy do czynienia z wieloma następującymi po sobie zmianami obowiązującego stanu prawnego. Na ustawodawcy ciąży wtedy obowiązek starannego uwzględniania za pomocą powszechnie przyjętych technik stanowienia prawa, ze szczególnym uwzględnieniem techniki przepisów przejściowych, ochrony praw słusznie nabytych i ochrony interesów będących w toku (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2 marca 1993 r., K. 9/92; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 listopada 1997 r., sygn. K. 26/97). Ustawodawca chcąc pozostawać w zgodzie z klauzulą demokratycznego państwa prawnego musi uwzględniać przy kolejnych modyfikacjach stanu prawnego jego konsekwencje faktyczne i prawne, jakie zrodził on do chwili wejścia w życie nowych uregulowań. W związku z tym, że demokratyczne państwo prawne oznacza państwo w którym chroni się zaufanie obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, ustawodawca dokonując kolejnych zmian stanu prawnego nie może stracić z pola widzenia interesów podmiotów, jakie ukształtowały się przed dokonaniem zmiany stanu prawnego. Oznacza to przede wszystkim zakaz wstecznego działania prawa, w każdym razie, gdy oddziaływuje ono w sposób niekorzystny na te interesy, zwłaszcza na prawa podmiotowe nabyte zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami (por. uzasadnienia do orzeczeń: Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 1996 r., sygn. K 15/95, Trybunału Konstytucyjnego z 17 grudnia 1997 r., K 22/96; uzasadnienie do wyroków: Trybunału Konstytucyjnego z 15 września 1998 r., K 10/98, Trybunału Konstytucyjnego z 13 kwietnia 1999 roku, sygn. K 36/98).
Sąd nie dopatruje się jednak naruszenia wskazanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego na gruncie kontrolowanej sprawy. Nie stanowi też o ich naruszeniu artykułowane przez Skarżących przekonanie, że inwestycja drogowa przeciwstawia się całkowicie interesom zarówno mieszkańcom miasta Kraków oraz osiedla ,,P. ", a tym bardziej właścicielom nieruchomości objętych Inwestycją.
Nie sposób powiązać również powyższego przekonania Skarżących z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa. Trzeba tutaj podkreślić, że zakres aktywności organów jest wynikiem obowiązującej regulacji prawnej, w tym przede wszystkim uZRID i artykułowanej w tej ustawie normy art. 11e, zgodnie z którą nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Skoro nie istniały żadne podstawy, mające swoje źródło w powszechnie obowiązujących przepisach, to nie było podstaw do odmowy wydania zaskarżonej decyzji. Trzeba też wskazać, że w zasadzie każda decyzja ZRID skutkuje odebraniem lub ograniczeniem określonych uprawnień czy tez praw rzeczowych, w tym prawa własności niektórym osobom czy podmiotom, to jednak jeszcze samo w sobie nie stanowi o naruszeniu przepisów.
Trzeba w tym kontekście też wskazać, że określony, skonkretyzowany we wniosku a zatwierdzony w zaskarżonej decyzji przebieg inwestycji drogowej nie stanowi o naruszeniu przepisów i z tego powodu argumentacja Skarżących koncentrująca się na kwestii, że realizacja tej inwestycji, a przynajmniej jej części stanowić ma wyłącznie o zaspokojeniu interesu dewelopera, który zawarł umowę z Gminą Miejską Kraków w trybie art. 16 ustawy o drogach publicznych nie może być uznana za słuszną.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia obejmującego w głównej mierze przytoczenie kolejnych przepisów prawa oraz orzecznictwa odnoszącego się do tychże bez przełożenia na realia niniejszego stanu faktycznego oraz przy jednoczesnym niedopuszczalnym zaniechaniu odniesienia się do wniosków dowodowych składanych przez Skarżącego.
Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Lektura treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi jednak do wniosku, że wszystkie te elementy ono zawiera. Organ wskazał, jakie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone i je omówił. Przy czym wbrew twierdzeniom Skarżących organ odnosi się do realiów stanu faktycznego sprawy. Co więcej organ odniósł się także do kwestii i argumentów, które były powoływane przez Skarżących. Ponadto organ wyjaśnił treść przepisów, które zastosował oraz wskazał jakie mają one przełożenie na ustalone okoliczności. Tok rozumowania organu jest przy tym uporządkowany, spójny i logiczny i jako taki nie budzi zastrzeżeń Sądu. Z tych względów podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Nie mają uzasadnionych podstaw zarzuty naruszenia art. 12 § 1 k.p.a. - poprzez przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania, tj. przez okres ponad 1,5 roku, w sytuacji gdy powyższe nie wynikało racjonalnie z ilości materiału dowodowego w sprawie, a nadto obiektywnie nie leżało w interesie właścicieli działek prywatnych w świetle utrzymywanego w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji stanowiło ułatwienie jedynie dla prywatnego dewelopera, który dzięki temu uzyskał pozwolenie na budowę, nadto zdążył wykonać zasadnicze prace budowlane na inwestycji budowy budynku wielomieszkaniowego przy ul. [...] - a zatem zrealizować cel stricte prywatny oraz art. 17 ust. 1 uZRID poprzez niewłaściwe zastosowanie i nadanie a następnie utrzymywanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności Decyzji z dnia 03 lutego 2022 r., w sytuacji gdy nadanie Decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji] drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności nie było i nie pozostaje uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym a jedynie interesem prywatnym
Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Wskazany przepis formułuje zasadę szybkości i prostoty postępowania, która nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Celem omawianej zasady jest doprowadzenie do możliwie szybkiego wydania decyzji, a zatem omawiana zasada realizuje również postulat niezawodności postępowania administracyjnego (niezawodności wydania decyzji). Niezasadne powstrzymywanie się przez organ od wydania decyzji lub uchylanie się od rozstrzygnięcia sprawy narusza art. 12 § 1 K.p.a. Sąd nie dopatruje się naruszenia przepisów postępowania w tym, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone przez półtora roku.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, trzeba stwierdzić, że może być on nadany przez organ wydający decyzję i ma na celu przyspieszenie inwestycji, jeśli jest to uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym (art. 17 ust. 1 uZRID). Także egzekucja obowiązków wynikających z decyzji - co do zasady - ma być prowadzona w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy (art. 16 ust. 3 ustawy). Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje, co do zasady, uproszczony tryb postępowania w sprawach administracyjnych związanych z realizacją dróg publicznych mający na celu uniknięcie ewentualnych sporów o własność nieruchomości, które mogą toczyć się latami przed sądami powszechnymi. Nadanie rygoru sprzyja też, co oczywiste sprawności postępowania uregulowanego w specustawie i pozostaje w korespondencji do jej ratio legis.
Niezależnie jednak trzeba zwrócić uwagę, że Skarżący – również w kontekście nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z jednej jak i przewlekle prowadzonego postępowania z drugiej – koncentrują się wyłącznie na jednym odcinku inwestycji drogowej, pomijając okoliczność, że inwestycja ta w swojej zasadniczej części obejmuje inne istotne fragmenty. Co więcej pomijają w ten sposób Skarżący znaczenie przedmiotowej inwestycji jako jednego z elementów układu komunikacyjnego Krakowa, co jednak nie być pomijane z perspektywy oceny całej inwestycji. Z tego też względu trzeba zauważyć, że koncentrowanie się przez Skarżących jedynie na jednym fragmencie inwestycji skutkuje w istocie wypaczeniem całego zakresu inwestycji.
Ze względu na powyższe wszystkie podniesione przez Skarżących zarzuty naruszenia przepisów postępowania są pozbawione uzasadnionych podstaw.
Odnosząc się w dalszej kolejności do podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy przede wszystkim zauważyć, że Skarżący w zasadniczej części tych zarzutów koncentrują się na akcentowaniu okoliczności, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy uZRID i w konsekwencji zaakceptowały objęcie Inwestycją drogową drogę wewnętrzną, tj. ulicę [...] w Krakowie oraz prywatną nieruchomość, podczas gdy powołana uZRID i zarazem specjalny tryb wywłaszczenia nieruchomości znajduje zastosowanie jedynie do inwestycji w zakresie dróg publicznych, a takową nie pozostaje droga wewnętrzna. Ponadto Skarżący wskazują, że inwestycja drogowa w istocie stanowi drogę dla prywatnego podmiotu pod prywatną inwestycję deweloperską.
W tym miejscu należy zauważyć, że na podstawie art. 11a ust. 1 uZRID wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Właściwy zarządca drogi składa wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta), stosownie do art. 11b ust. 1 uZRID. Zgodnie z art. 11i ust. 1 uZRID w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w uZRID stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( dalej: PrBud), z wyjątkiem art. 28 ust. 2. Nie stosuje się natomiast przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ust. 2). Do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), z zastrzeżeniem przepisów przedmiotowej ustawy (art. 11 c).
Decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej ma szczególny charakter względem innych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 11f ust. 1 uZRID, zezwolenie to pełni rolę decyzji zintegrowanej, która obejmuje m.in. zgodę budowlaną na realizację inwestycji drogowej, dodatkowo w decyzji tej zatwierdza się geodezyjny podział nieruchomości, wskazuje nieruchomości przechodzące z mocy prawa na rzecz podmiotu publicznego, jak również określa się towarzyszące realizacji inwestycji drogowej ograniczenia na nieruchomościach znajdujących się poza liniami rozgraniczającymi teren pasa drogowego (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. II OSK 1209/18).
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma przy tym charakter związany, co oznacza, że organ nie może odmówić wydania decyzji jeśli inwestor spełnił określone prawem wymagania. Koresponduje z tą cechą decyzji art. 11e uZRID, zgodnie z którym nie można uzależnić zezwolenia na realizację takiej inwestycji od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. W związku z tym, że na podstawie art. 11i uZRID w sprawach dotyczących uZRID nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2 PrBud, na organach orzekających w przedmiotowej sprawie spoczywał obowiązek uwzględnienia wymagań art. 5 ust. 1 PrBud, z którego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Decyzja w przedmiocie uZRID zastępuje pozwolenie na budowę, z tego względu organ związany był art. 35 ust. 1 pkt 2 PrBud, zgodnie z którym przed wydaniem tego typu decyzji właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w tym w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. określającym warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Należy ponadto wskazać, że z art. 11i ust. 2 uZRID wynika brak związania inwestora i organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast elementy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa art. 11f ust. 1 uZRID.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja czyni zadość wymaganiom ustawowym. W szczególności decyzja zatwierdza projekt budowlany, którego kompletność nie budzi wątpliwości, określa proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącym uzbrojeniem terenu; wykazano precyzyjnie działki podlegające podziałowi.
Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów, należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie są trafne podniesione zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 1 i 2a uZRID w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 list. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji objęcie przedmiotową Inwestycją drogową wyłącznie drogi wewnętrznej, tj. ulicy [...] w Krakowie oraz prywatnej Nieruchomości (działki nr [...] w Krakowie), podczas gdy powołana specustawa drogowa a zarazem specjalny tryb wywłaszczenia nieruchomości znajduje zastosowanie jedynie do inwestycji w zakresie dróg publicznych, a takową nie pozostaje droga wewnętrzna, nadto w istocie jest to droga stricte lokalizowana dla prywatnego podmiotu pod prywatną inwestycję deweloperską, oraz podniesiony zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 u.o.d.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że Inwestycja Drogowa objęta Decyzją dotyczyła budowy drogi publicznej - ul. [...], w sytuacji gdy ulica [...] pozostaje drogą wewnętrzną a nie publiczną, nadto nie została podjęta prawem wymaga uchwała Rady Miasta Krakowa ani stosowne zaopiniowanie ze strony powiatu krakowskiego, stąd zaskarżona Decyzja nie może stanowić o ustanowieniu drogi publicznej - ul. [...], a zatem należało stwierdzić brak ziszczenia celu publicznego realizacji w/w Inwestycji drogowej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 uZRID ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, 760, 1193 i 1688), zwanych dalej "drogami", a także organy właściwe w tych sprawach.
Trzeba jednak wyraźnie wskazać, że jakkolwiek decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotycz dróg publicznych, to jednak chodzi o taką sytuację, że drogą publiczną ma być droga zostanie dopiero wybudowana.
Podnieść także należy, że art. 1 ust. 1 uZRID należy rozumieć w ten sposób, iż ustawę stosuje się do każdego procesu inwestycyjnego dotyczącego obiektów docelowo mających uzyskać status (kwalifikację) dróg publicznych. Przyjęcie stanowiska przeciwnego, to jest ograniczenie zastosowania ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. jedynie do inwestycji na drogach zaliczonych do określonej kategorii drogi, powodowałoby, że w praktyce ustawa mogłaby mieć zastosowanie tylko do remontów dróg już istniejących (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 września 2012 r., sygn. II OSK 2122/12).
Nie może być bowiem zaliczona do określonej kategorii działka przeznaczona pod drogę, na której droga (w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych) nie została jeszcze wybudowana, a tym bardziej nie może być zaliczona do kategorii drogi publicznej działka, która nie jest własnością właściwego dysponenta drogi (art. 2a ustawy o drogach publicznych).
Jakkolwiek więc, art. 1 ust. 1 uZRID odwołuje się do zastosowania regulacji ustawy o drogach publicznych, to nie oznacza to jednak, że z tego sformułowania wynika obowiązek organu składającego wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej na podstawie tej ustawy uzyskania wcześniej uchwały rady gminy o zaliczeniu projektowanej drogi do kategorii jednej z dróg określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Z przepisu art. 1 ust. 1 uZRID wynika, że odwołanie do ustawy o drogach publicznych następuje bez odniesienia się do konkretnych przepisów i przede wszystkim odwołanie to jest odniesione nie do rodzaju drogi publicznej, lecz do pojęcia "przygotowanie inwestycji w zakresie dróg publicznych". Odesłanie z art. 1 ust. 1 uZRID wskazuje więc na rozumienie pojęcia "droga publiczna" poprzez konstrukcję "przygotowanie inwestycji w zakresie dróg publicznych". W tym sensie nie może to być droga wewnętrzna, nie będąca drogą publiczną w rozumieniu u.d.p. Tyle, że nie oznacza to, że już na etapie procesu inwestycyjnego inwestor ma obowiązek przedstawić uchwałę rady gminy o zaliczeniu drogi do dróg publicznych (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2016 roku, sygn. II OSK 931/16).
Powyższy zarzut jest zatem o tyle niezasadny, że – jak już zaznaczono – decyzje organów w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie przepisów uZRUD, której celem jest uproszczenie procedur dotyczących podejmowania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Akt ten przewiduje połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i pozwoleniu na budowę. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi decyduje wyłącznie zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne, w jego ocenie, rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, stąd też ocena organów ogranicza się wyłącznie do zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. Tylko w przypadku stwierdzenia przez organy, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza określony przepis prawa, zobowiązuje te organy do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14).
Nie zawiera również uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 21 ust.2 Konstytucji RP w zw. z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: ,,u.g.n.’') w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej - poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji brak wykazania interesu publicznego oraz brak zaistnienia celu publicznego, jakie miałaby realizować Inwestycja drogowa, w szczególności w części dot. działki nr [...], co w konsekwencji czyni niedopuszczalnym wywłaszczenie pod budowę drogi w ramach trybu przewidzianego specustawą drogową, albowiem wywłaszczenie pozostaje możliwe na cele publiczne, którym to celem publicznym nie pozostaje realizacja drogi dojazdowej (Inwestycja drogowa) do budynku wielorodzinnego stawianego w celach komercyjnych przez prywatną spółkę (dewelopera) w ramach rozbudowy drogi wewnętrznej jaką pozostaje ulica [...] w Krakowie.
Zarzuty te są bezzasadne, bowiem prawo własności jakie przysługuje Skarżącym nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów ustawy, w tym przypadku uZRID. Jak już zaznaczono powyżej, w świetle przepisów tej ustawy, organy orzekające nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany.
Regulacja zawarta w art. 11a ust. 1, art. 11e oraz art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren, w tym granicami pasów drogowych. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 17 sierpnia 2022 r. sygn. II OSK 1242/21). To tylko inwestor dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych dla planowanego przedsięwzięcia drogowego. Nieuniknione przy tym jest, że realizacja inwestycji drogowych zawsze stwarza określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Żaden przepis prawa materialnego nie zobowiązuje inwestora do przedstawienia różnych wariantów (rozwiązań alternatywnych) przebiegu planowanej inwestycji - ani na żądanie organu, ani tym bardziej innych stron postępowania. Stąd też argument o braku rozważenia przez organ alternatywnego przebiegu drogi uznać należy za pozbawiony uzasadnionych podstaw (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 22 marca 2023 roku, sygn. II OSK 2612/22)
Jedynie na marginesie można wskazać, że stanowiąca element całej inwestycji "zawrotka", która – jak podkreślają Skarżący – ściśle związana z sąsiednią inwestycją deweloperską, ułatwiając dojazd do budowanego osiedla była zaprojektowana w związku z zawartą, w trybie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, umową z dnia 31 października 2018 roku na mocy której inwestor zastępczy T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą przy ul. [...] w Krakowie ([...]) zobowiązał się m.in. do sporządzenia dokumentacji projektowej dla tej inwestycji drogowej, wybudowania jej oraz wypłacenie stosownych odszkodowań na własny koszt – jako inwestor zastępczy Gminy Miejskiej Kraków – ZIKIT (Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie). Trzeba jednak zaznaczyć, że kwestie celowości czy zasadności realizacji tej inwestycji, a w szczególności w kontekście wątku ścisłego związania inwestycji drogowej z sąsiednią inwestycją deweloperską, ułatwiającą dojazd do budowanego osiedla wykracza poza ramy kontroli sądu administracyjnego zaskarżonej decyzji.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 136 ust. 1 - 3 u.g.n. - poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie zawiadomienia m.in. Skarżących jako następców prawnych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości o zamiarze przeznaczenia nieruchomości objętych Decyzją ZRID na cel niepubliczny oraz w konsekwencji brakiem zwrotu na rzecz Skarżących działki nr [...] w Krakowie.
Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 136 ust. 1 – 3 u.g.n.
1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.
2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części.
2a. W przypadku braku możliwości ustalenia adresu poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy zawiadomienia dokonuje się w drodze obwieszczenia. Obwieszczenie podaje się do publicznej wiadomości na okres 3 miesięcy poprzez wywieszenie w siedzibie właściwego organu oraz umieszczenie na jego stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej. Informację o obwieszczeniu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.
2b. Zawiadomienie zawiera w szczególności:
1) wskazanie nieruchomości według księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz według katastru nieruchomości;
2) oznaczenie decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę wywłaszczenia;
3) imię i nazwisko poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy;
4) informację o tym, że z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej;
5) pouczenie o skutkach niezłożenia wniosku o zwrot w terminie, o którym mowa w ust. 5 i 7.
3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
Zacytowane powyżej przepisy dotyczą zasad użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Trzeba jednak wskazać, ze wskazana regulacja nie ma zastosowania na gruncie tej sprawy. Przede wszystkim sprawa ta nie dotyczy ani zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ani też nie ma miejsce użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych norm są pozbawione jakichkolwiek podstaw.
Ponadto wbrew jednak twierdzeniom skarżących realizacja inwestycji drogowej (drogi publicznej) stanowi cel publiczny, a wywłaszczenie w tym zakresie następuje drodze decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co wynika z art. 12 ust. 1 – 3 uZRID. Jedynie na marginesie można jeszcze wskazać, że stosownie do art. 12 ust. 5 uZRID do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.
Nie są usprawiedliwione również zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 11c specustawy drogowej w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niezastosowanie i pominięcie Skarżących jako strony postępowania w przedmiocie udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a następnie odrzuceniu odwołania Skarżącego oraz art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako: ,,specustawa drogowa") w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 49 ust. 1 i ust. 2 k p a. - poprzez przyjęcie trybu doręczenia Decyzji nr 6/6740.4/2022 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 03 lutego 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. ,,Rozbudowa ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 - 0+267.00 i budowa odcinka ulicy [...] bocznej (drogi gminnej, dojazdowej) w km CD 0+008.00 – 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowań z ulicami [...] oraz budową skrzyżowania z ulicą [...] boczną wraz infrastrukturą techniczną w Krakowie" (dalej jako: "Inwestycja drogowa"), znak sprawy: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE (dalej jako: "Decyzja ZRID") poprzez obwieszczenie, w sytuacji gdy powołane przepisy znajdują zastosowanie do doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych obejmujących drogi publiczne a taką drogą nie pozostaje ulica [...] w Krakowie, ani działka nr [...] obr. [...], co w konsekwencji wpłynęło na błędne przyjęcie, iż nastąpiło skuteczne doręczenie Decyzji ZRID oraz wobec Skarżącego mógł w ogóle skutecznie rozpocząć bieg i upłynąć termin na ZRID.
Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że Skarżący wbrew zarzutowi skargi byli stronami postępowania. Nie zmienia tej okoliczności w żadnej mierze fakt, że Skarżacy uchybił terminowi do złożenia odwołania. Ponadto należy wskazać, że prawidłowo odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "P. ", co skutkowało rozpoznaniem sprawy przez Wojewodę Małopolskiego, przy udziale Skarżących.
Ponadto, wbrew zarzutom skargi, Skarżący zostali prawidłowo powiadomieni o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Zgodnie z art. 11f ust. 3 uZRID Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.
Ponadto strony zostały prawidłowo zawiadomione także o wszczęciu postępowania stosownie do zapisów art. 11d ust. 5 uZRID, zgodnie z którym Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyłają zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a w przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oraz zawiadamiają pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.
Analiza przy tym akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ dokonał zawiadomień dla wszystkich stron na adresy ujawnione w katastrze nieruchomości (por. k. 338-357 oraz 249– 317). Podnoszona natomiast kwestia natomiast zapłaty podatku od nieruchomości, począwszy od lutego 2021 r. wykracza poza ramy tej sprawy.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 11a ust. 4 uZRID poprzez niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie poczynienia rzetelnej oceny oddziaływania projektowanej Inwestycji drogowej na środowisko, w sytuacji gdy część nieruchomości podlegających wywłaszczeniu w następstwie kwestionowanej Decyzji, w tym m.in. Nieruchomość stanowiąca współwłasność Skarżących, w sytuacji, stanowią tereny zielone i położone są w obszarze lub w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Rzecznego ,,D. " w Krakowie, która to okoliczność została w całej rozciągłości pominięta w zakresie analizy zakresu i prawidłowości projektowanej Inwestycji drogowej;
Przede wszystkim trzeba zauważyć, że nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja znajdują się w południowej części miasta Krakowa w dzielnicy [...] Obszar, na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja częściowo jest objęty uchwałą Nr LXIV/1414/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (Dz. Urz. Woj. Małop. z dnia 27 lutego 2017 r., poz. 1437).
Wskazane nieruchomości w analizowanym odcinku – ulica [...] jest drogą wewnętrzną w zarządzie ZDMK Kraków, posiada dwukierunkową jezdnię szerokości 6,0 m oraz do wysokości zjazdu do kościoła obustronne chodniki szerokości 2,0-3,0m, a na dalszym odcinku chodnik jednostronny szerokości 2,Om oddzielony od jezdni zieleńcem o szerokości 3,0 m. Jezdnia ulicy [...] jest zniszczona i w nienajlepszym stanie technicznym. Chodnik po północnej stronie jest także zniszczony i wymaga remontu. W stanie istniejącym ulica [...] jest drogą wewnętrzną. Wzdłuż ulic usytuowano oświetlenie uliczne. W obszarze inwestycji znajduje się uzbrojenie podziemne - przebiegają sieci - telekomunikacyjna, energetyczne, gazowa, wodociągowa i kanalizacji. Przedmiotowy teren nie jest wpisany do rejestru zabytków i znajduje się poza obszarem ochrony konserwatorskiej i archeologicznej.
Jeśli natomiast chodzi o istniejącą roślinność, to w ramach Inwentaryzacji zieleni zinwentaryzowano 10 drzew oraz krzewy samosiewy i formy krzewiaste drzew o łącznej powierzchni 57.00 m2. Zieleń wysoka i niska reprezentowana jest przez gatunki liściaste. Łącznie do usunięcia zakwalifikowano 9 drzew oraz krzewy, samosiewy drzew i formy krzewiaste drzew o łącznej powierzchni 57,0 m2 (por. Opis projektu zagospodarowania dla inwestycji pn.: "Budowa drogi publicznej ulicy [...] (drogi gminnej, lokalnej L) w miejscu istniejącej drogi wewnętrznej w km AB 0+005.00 - 0+267.00 i budowa odcinka drogi publicznej ulicy [...] bocznej (drogi gminnej, dojazdowej D) w km CD 0+008.00 - 0+067.00 zakończonej placem do nawracania, z budową skrzyżowania z ulicą Podedwórze boczną w km AB 0+231.00 i budową skrzyżowania w km AB 0+036.00 wraz z infrastrukturą techniczną w Krakowie." (k. 1-12 opisu; k. 411-420 a.a.).
Z powyższego nie wynika, że przedmiotowe nieruchomości "położone są w obszarze lub w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Rzecznego ,,D. " w Krakowie". Jeśli natomiast Skarżący negowali zaoferowane w toku postępowania administracyjnego przez inwestora opracowania i analizy, to mogli. w tym zakresie przedstawić inne opracowanie lub uzasadnione stanowisko, które pozwoliłoby być może na zanegowanie lub skorygowanie powyższych opracowań. Tymczasem w świetle akt sprawy stanowisko Skarżących np. jest gołosłowne i stanowi jedynie swobodną polemikę z przedłożonymi opracowaniami przez inwestora.
Niezależnie jednak do tego, że Skarżący nie wskazali na jakiekolwiek opracowania czy też analizy, które potwierdzałyby, że przedmiotowe nieruchomości "położone są w obszarze lub w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Rzecznego ,,D. " w Krakowie", to wniosku takiego nie potwierdza również treść obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego, a ściślej rysunku planu (załącznik nr 1 do uchwały Nr LXIV/1414/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (Dz. Urz. Woj. Małop. z dnia 27 lutego 2017 r., poz. 1437)). Na załączniku tym zaznaczono przebieg cieku – potoku D. oraz teren okalającego ten ciek terenu zieleni urządzonej i wód powierzchniowych śródlądowych. Analiza tego rysunku nie pozostawia wątpliwości, że teren inwestycji pozostaje poza tym obszarem, co potwierdza w tym zakresie trafność i prawidłowość zacytowanych powyżej opracowań przedłożonych przez inwestora.
Odnosząc się natomiast do obowiązującej w tym zakresie regulacji, to trzeba wskazać, że zgodnie z art. 11a ust. 4 uZRID decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagane przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.).
Z cytowanego przepisu wynika, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w tym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Stosownie natomiast do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 roku, poz. 1094 ze zm.) – dalej jako "uUdostInfŚrod" przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Ponadto w myśl art. 63 ust. 1 zd. 1 uUdostInfŚrod obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stosownie natomiast do treści art. 71 ust. 2 uUdostInfŚrod, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje ww. przedsięwzięć zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zasadnie przy tym wskazał organ, że zgodnie z powyższym rozporządzeniem planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których zgodnie z ww. art. 71 ust. 2 uUdostInfŚrod, przed uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach a przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy. W związku z tym nie była wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji.
Powyższe stanowi o bezzasadności podnoszonych w tym zakresie zarzutów.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez przyjęcie Inwestycji drogowej jako zaprojektowanej w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w sytuacji gdy w rzeczywistości rozwiązania dotyczące podziału poszczególnych nieruchomości objętych inwestycją drogową przedmiotowej Nieruchomości) oraz sposobu remontu ul. [...], prowadzą do utrzymania na w/w nieruchomościach jedynie nadmiernego hałasu oraz zanieczyszczeń związanych z eksploatacją drogi dojazdowej, ograniczając przy tym istotnie możliwości swobodnego i bezpiecznego korzystania z pozostałych nawet po podziale części nieruchomości.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 9) PrBud obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Zasadnicza idea cytowanej normy sprowadza się do tego, że ocena poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego dokonywana jest z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa publicznego i obejmuje obszar oddziaływania obiektu. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje zatem ochrona przed sposobem zabudowy nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie (a nie jedynie faktycznie) chronionym interesem (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 października 2023 roku, sygn. II OSK 1262/22).
Jednocześnie ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy.
Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy Prawo budowlane może co do zasady uprawniać do wprowadzenia w decyzji o pozwoleniu na budowę stosownych obowiązków, jeżeli mają one zapewniać ochronę wymienionych w tym przepisie uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie oznacza to jednak, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma w tym zakresie pełną swobodę i może w każdym przypadku samodzielnie w pozwoleniu na budowę ustalać zakres i sposób tej ochrony. W decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ może określać stosowne obowiązki pod warunkiem, że będą one dotyczyć robót budowlanych wykonywanych przy realizacji planowanego obiektu albo ewentualnie przy realizacji zabezpieczeń terenu budowy tego obiektu (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2024 roku, sygn. II OSK 2719/22).
W sprawie niniejszej wydano decyzję zezwalającą na realizację inwestycji ponieważ zostały spełnione wszystkie przesłanki dla wydania takiej decyzji. W zakresie natomiast zapewnienie uzasadnionych interesów osób trzecich, Sąd nie doszukał się jakichkolwiek uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, w szczególności nie mogą być z takie uznane okoliczności podnoszone przez Skarżących takie jak powstanie nadmiernego hałasu oraz zanieczyszczeń związanych z eksploatacją drogi dojazdowej, czy ograniczenia w możliwości swobodnego i bezpiecznego korzystania z pozostałych nawet po podziale części nieruchomości.
Niezależnie od powyższego, Sąd nie stwierdził również innych naruszeń, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło