II SAB/Łd 230/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostawał w bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa, pomimo ostatecznego wydania decyzji administracyjnej. Uzasadnieniem było znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy (ponad dwa lata), sporadyczne i pozorne czynności, a także lekceważenie wcześniejszych wyroków sądowych i postanowień organu wyższego stopnia, które już stwierdzały bezczynność i nakładały grzywny.Stan faktyczny
S. M. i U. Z. złożyli skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, wszczętej wnioskiem z lutego 2014 r. Pomimo upływu ponad dwóch lat, licznych zażaleń do organu wyższego stopnia oraz dwóch wcześniejszych wyroków WSA w Łodzi stwierdzających bezczynność i nakładających grzywny, organ nadal nie załatwił sprawy merytorycznie. Skarżący zarzucali organowi uchylanie się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji, co godzi w ich konstytucyjne prawa.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę za bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumę pieniężną na rzecz: a) S. M. w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; b) U. Z. w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) S. M. kwotę 296,95 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych; b) U. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 roku spraw ze skarg S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu ; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę za bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumę pieniężną na rzecz: a) S. M. w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; b) U. Z. w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) S. M. kwotę 296,95 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych; b) U. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
S.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej, wszczętej wnioskiem z dnia 26 lutego 2014r., dotyczącej prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, zlokalizowanej na działkach nr 340/40 i nr 340/43 wraz z przyłączami do budynku handlowego, położonego w B., przy ulicy A nr 4g.
Ponadto U. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w ww. sprawie (sygn. akt II SAB/Łd 231/16).
Także S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w ww. sprawie (sygn. akt II SAB/Łd 233/16).
W uzasadnieniu skarg skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazali, że wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie datowany jest na dzień 26 lutego 2014r., zaś dopiero w dniu 5 maja 2014r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Zawiadomieniem z dnia 5 maja 2014r. organ wyznaczył oględziny na dzień 28 maja 2014r., które następnie odbyły się w tej dacie. Po upływie czterech kolejnych miesięcy, pismem z dnia 25 września 2014r. organ powiadomił w trybie art. 36 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), dalej powoływanej jako "K.p.a.", o nowym terminie zakończenia postępowania wyznaczonym na dzień 27 października 2014r.
Wobec bezczynności organu powiatowego U. Z. wniosła w dniu 26 sierpnia 2015r. w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność tegoż organu. Postanowieniem z [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. i uznał za zasadne zażalenie skarżącej na bezczynność w załatwieniu sprawy administracyjnej i wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 15 stycznia 2016r. Ponadto organ wyższego stopnia stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.
Z kolei S. M. zażaleniem z [...] zaskarżył w trybie art. 37 K.p.a. przewlekłość prowadzonego postępowania, zaś zażaleniem z dnia [...] wniósł w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność organu powiatowego, przy czym organ wojewódzki do dnia złożenia skargi nie wypowiedział się w przedmiocie tych zażaleń.
W skargach nadmieniono, że dopiero w dniu 5 kwietnia 2016r. organ wystąpił do gestora sieci, Archiwum Państwowego oraz do Urzędu Miasta w B. o wydanie dokumentacji budowlanej i zajęcie stanowiska w sprawie.
U. Z. i S. M. wskazali również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15 orzekł o rażącej bezczynności organu powiatowego, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200zł oraz zasądził koszty postępowania sądowego. Wobec bezczynności organu S. M. złożył skargę o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku Sądu, która została rozpoznania w dniu 19 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Łd 969/15.
W dalszej kolejności skarżący podkreślili, że organ powiatowy prowadzi postępowanie od lutego 2014r. Podejmowane w sprawie czynności były sporadyczne i pozorne. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a w ostatnim czasie był to okres prawie półtoraroczny. W ocenie autorów skarg Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która w rozumieniu art. 104 K.p.a., rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty. Skarżący wskazali również, że bezczynność i przewlekłość postępowania pozbawia ich możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. W przekonaniu skarżących postępowanie w tej sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Lekceważenie przez organ obowiązków przewidzianych prawem powoduje zaś całkowitą utratę zaufania do instytucji organu nadzoru budowlanego.
Z powyższych względów skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego; stwierdzenie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w wysokości do uznania Sądu z uwagi na lekceważenie przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Ponadto skarżący wnieśli o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 P.p.s.a., mając na względzie, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie w trybie art. 200 P.p.s.a. kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania. Organ wskazał, że na podstawie art. 37 § 2 i art. 123 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz pisma z dnia 26 września 2014r. będącego uzupełnieniem ww. zażalenia na bezczynność, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...] 2014r. nr [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 24 listopada 2014r. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15 zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, a wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Łd 969/15 wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie ww. wyroku. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie przedmiotowej sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, że zaniedbania w zakresie terminowości prowadzonego postępowania czy też w zakresie jego przewlekłości są niezależne od organu. Podniósł, że powyższe spowodowane jest brakiem odpowiedniej kadry pracowniczej, licznymi rozbudowanymi postępowaniami administracyjnymi, uczestnictwem pracowników inspektoratu jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania, szerokim zakresem ustawowych kompetencji oraz koniecznością podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu.
Postanowieniem z dnia 26 października 2016r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. postanowił połączyć sprawę sygn. akt II SAB/Łd 230/16 ze sprawami o sygn. akt II SAB/Łd 231/16 i II SAB/Łd 233/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Na rozprawie z dnia 26 października 2016 r. S. M. i U. Z. cofnęli żądanie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na wydanie w sprawie decyzji z końcem [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).
Zaznaczyć trzeba również, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu przed wniesieniem skargi do sądu niezbędne jest złożenie zażalenia w trybie art. 37 K.p.a., do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że skarżąca U. Z. w dniu 26 sierpnia 2015r. złożyła zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Natomiast S. M. w dniu 6 lutego 2016r. złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, zaś w dniu 18 marca 2016r. na bezczynność organu powiatowego.
W dalszej kolejności wskazać trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
Wyjaśnić trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu czy czynności (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie II SAB/Wa 562/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie II SAB/Łd 29/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2014r. w sprawie II SAB/Po 123/14; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 grudnia 2014r. w sprawie II SAB/Go 124/14; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 listopada 2014r. w sprawie II SAB/Bk 76/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zasadniczym celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu niepodejmującego działań przewidzianych przez prawo do podjęcia tychże działań, tj. wydania w określonym terminie i w określonej formie aktu, dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie wyjaśnić należy, że dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w tym również kwestia zawinienia organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2011r. w sprawie I SAB/Wa 123/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2015r. w sprawie I SAB/Wa 695/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014r. w sprawie II SAB/Po 38/14; wyrok WSA w Opolu z dnia 29 stycznia 2015r., w sprawie II SAB/Op 86/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide: J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowski. Warszawa 2012, str. 239). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.
W zgodzie z powyższymi wskazaniami pozostaje kwestia połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia trzech spraw sądowoadministracyjnych, w których stawiany jest zarzut bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie administracyjnej. Za takim rozstrzygnięciem przemawia – przyjęta w art. 149 § 1 P.p.s.a. – konstrukcja skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania. Umieszczenie obydwu instytucji w jednym przepisie wskazuje na możliwość jednoczesnego, łącznego rozpoznania skargi zawierającej zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Oceniając zasadność zarówno skargi na bezczynność organu, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd bada te same elementy sprawy administracyjnej, a więc sprawność przebiegu postępowania i prawidłowość jego toku. Tym samym za połączeniem spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przemawiają także względy celowościowe. Z powyższego punktu widzenia dokonano połączenia skarg na bezczynność, wniesionych odrębnie przez U. Z. i S. M. oraz skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania w tej samej sprawie administracyjnej.
W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie dotyczącej prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej na działkach nr 340/40 i nr 340/43 wraz z przyłączami do obiektu handlowego, położonego w B., przy ulicy A nr 4g, wszczętej wnioskiem z dnia 26 lutego 2014r. było już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który w wyroku z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15 zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł, a także obciążył organ obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Łd 969/15, tutejszy Sąd wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 3000 zł za niewykonanie wyroku z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15. W ostatnim z powołanych orzeczeń Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.
W tym miejscu przypomnieć należy, że sąd, badając stan faktyczny i prawny sprawy obowiązany jest uwzględniać stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wobec faktu, iż na rozprawie przed tutejszym Sądem skarżący złożyli oświadczenie o cofnięciu skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na wydanie w sprawie decyzji, to postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. O powyższym Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. art. 60 P.p.s.a.
Następnie wskazać należy, że umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu nie zwalnia sądu od stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażący czy też nie (vide: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 17/13, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie I OSK 2626/12, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. w sprawie II SAB/Ol 31/16, w Łodzi z dnia 14 października 2015r. w sprawie II SAB/Łd 137/15; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. w sprawie II OSK 652/15 https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Wskazać należy, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostawał w bezczynności, jak również przewlekle prowadził postępowanie w ww. sprawie. Okoliczności te są bezsporne i jednoznacznie wskazują, że organ przez okres ponad dwóch lat nie podejmował merytorycznej działalności w kontrolowanej sprawie, nie dążąc efektywnie do jej zakończenia. Analizując okoliczności sprawy z powyższego punktu widzenia należy wskazać, iż bezczynność organu była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu w wyroku z dnia 5 maja 2015r., który z mocy art. 170 P.p.s.a. jest wiążący dla organu, jak i sądu w kolejnych postępowaniach w ramach tej samej sprawy. W niniejszym postępowaniu brak zatem podstaw prawnych do ponownej weryfikacji tych samych okoliczności, które legły u podstaw wyroku z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15. Z powyższego punktu widzenia ocena bezczynności organu w niniejszej sprawie dokonana została w okresie od dnia 3 lipca 2015r., kiedy do organu wróciły akta administracyjne sprawy sygn. akt II SAB/Łd 38/15 (art. 286 § 2 P.p.s.a.).
Oceniając, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w niniejszej sprawie miały charakter rażącego naruszenia prawa, stwierdzić należy przede wszystkim oczywiste naruszenie terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że od momentu wszczęcia postępowania upłynął okres ponad dwóch lat, co uzasadnia konkluzję że organ w sposób rażący przekroczył wszelkie terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Organ podjął wprawdzie w sprawie nieliczne czynności, jednakże nie doprowadziły one do załatwienia sprawy w ustawowych terminach. Ponadto należy zauważyć, że były one dokonywane w znacznych odstępach czasu. Dodatkowo nie można pominąć, że organ nie dotrzymał nowych terminów załatwienia sprawy wyznaczanych w trybie art. 36 K.p.a. oraz wyznaczanych przez organ wojewódzki postanowieniami z dnia [...] października 2014r., [...] listopada 2015r. i [...] marca 2016r. Po otrzymaniu wyroku z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., jak wynika z akt sprawy, wystąpił jedynie do określonych organów o wydanie dokumentacji budowlanej i zajęcie stanowiska w sprawie. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że w ocenianym okresie bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w wysokości 2000 zł. Ustalając wysokość owej grzywny Sąd wziął pod uwagę okres od zwrotu akt po wydaniu wcześniejszego wyroku oceniającego bezczynność organu, a nadto uwzględnił treść wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Łd 969/15 w sprawie ze skargi S. M. na niewykonanie wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 38/15. W kontekście powyższego należało uznać, iż te same okoliczności faktyczne z zakresu zaniechań terminowego prowadzenia postępowania były przedmiotem oceny prowadzącej do ustalenia wysokości grzywny w tej sprawie. Ustalając wysokość grzywny Sąd uwzględnił również okoliczność, iż ostatecznie we [...] 2016r. wydana została decyzja rozstrzygająca sprawę, stosownie do art. 104 K.p.a.
Powyższe uwagi wypada rozciągnąć także na kwestie związane z przyznaniem sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 P.p.s.a. Wobec tego należy uznać, że jest ona odpowiednia do stopnia ujawnionych w sprawie uchybień organu (art. 149 § 2 P.p.s.a.)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło