III SA/Łd 30/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odrzucić skargę. Adwokat B. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w imieniu A.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zarządzeniami z 8 stycznia 2019 r. wezwano adwokata B. G., jako pełnomocnika strony skarżącej, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3 000 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa do jej reprezentowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji (KRS, statut) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwanie do usunięcia jej braków formalnych została doręczona adwokatowi B. G. 21 stycznia 2019 r.. Wskazane wyżej braki nie zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powyższego przepisu wynika, że na pełnomocniku skarżącego, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajdują zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. W przepisach tych ustawodawca wprowadził wymóg podpisania skargi przez skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia do niej pełnomocnictwa. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 37 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z 23 czerwca 2005 r., II OZ 519/05, publik. OSP 2006/5/63; postanowienia NSA z: 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14 i 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14). Sąd nie posiada kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (por. postanowienia NSA z: 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10; 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). W rozpoznawanej sprawie adwokat B.G., wnosząc skargę w imieniu skarżącej spółki, nie załączył do niej pełnomocnictwa do jej reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uwagi na to, że w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą spółkę adwokatowi B. G. w sprawie "odwołania od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Ł." wyjaśnić należy, że sądów administracyjnych nie można utożsamiać z organami administracji publicznej. W postanowieniach z 4 stycznia 2007 r. II FSK 31/06, II FSK 32/06 i II FSK 33/06 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w literaturze przedmiotu wskazuje się na odrębność postępowań: administracyjnego i sądowoadministracyjnego (zob. K. Zaorski, pełnomocnictwo procesowe w świetle ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Podatkowy z 2006 r., nr 6, s. 43-44). Każde z nich ma bowiem określone cechy charakterystyczne (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 95-96 i s. 98). Doktryna operuje pojęciem postępowania administracyjnego w szerokim i ścisłym tego słowa znaczeniu. Przez postępowanie administracyjne sensu largo rozumie się całokształt przepisów proceduralnych prawa administracyjnego, stosownie do których działają organy administracji. Postępowanie administracyjne sensu stricte jest rozumiane jako kompleks przepisów prawnych, regulujących działalność administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej (K. Jandy-Jendrośka, J. Jendrośka [w:] T. Rabska, J. Łętowski (red.), System prawa administracyjnego, t. III, Wrocław 1978, s. 130). Z kolei postępowanie sądowoadministracyjne to postępowanie toczące się przed sądami administracyjnymi, które objęte jest odrębną regulacją. W postępowaniu przed sądem administracyjnym nawiązuje się między stronami tego postępowania (skarżącym i organem) stosunek prawny, który w doktrynie określany jest mianem stosunku spornoadministracyjnego. Jego cechą jest zrównanie pozycji prawnej podmiotów występujących w tym stosunku. Postępowanie sądowoadministracyjne jest z reguły następstwem działania (bezczynności) organów administracji. Dopiero po zakończeniu postępowania przed organami administracji publicznej możliwe jest złożenie skargi do sądu administracyjnego. W systemie ochrony prawa podmiotowego sąd administracyjny działa tylko na wniosek (wskutek skargi) strony, której prawo podmiotowe zostało przez czynność administracji publicznej naruszone. W powołanych postanowieniach z 4 stycznia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne to dwa odrębne postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest też "kolejną instancją postępowania administracyjnego". Zgodnie z art. 40 p.p.s.a. zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Stanowisko to sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Pełnomocnictwo wskazujące, że umocowanie zostało udzielone w granicach postępowania administracyjnego, nie stanowi legitymacji do reprezentacji strony w postępowaniu sądowym (por. postanowienia: WSA w Lublinie z 20 lutego 2006 r., III SA/Lu 14/06; WSA w Łodzi z 7 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 161/16; z 12 stycznia 2017 r., III SA/Łd 979/16). Wskazać także należy, że w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Właściwe zastosowanie tych przepisów daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba jest rzeczywiście upoważniona do dokonania konkretnej czynności oraz stanowi gwarancję dla strony należytej reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jeżeli zatem stroną skarżącą jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna mająca zdolność sądową, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to do skargi należy dołączyć również dokumenty pozwalające na ustalenie, czy osoby wnoszące skargę były upoważnione do dokonania tej czynności w jej imieniu. Istotą takiego dokumentu jest wskazanie (określenie) podmiotu umocowanego do reprezentacji. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych przejęto, że dokument ten powinien być zgodny z prawem i autentyczny. W przypadku spółki kapitałowej uznaje się, że jest to aktualny na dzień wniesienia skargi odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2007 r., II FSK 615/06; na temat aktualności odpisu z KRS zob. uchwałę SN z 8 listopada 2007 r., III CZP 92/07, publik. OSNC z 2008 r. nr 11, poz. 126). Zgodnie z art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 986 ze zm.) w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji, a w przypadku gdy w spółkach osobowych nie ma takiego organu – wskazanie wspólników uprawnionych do reprezentowania spółki, a także sposobu reprezentacji; w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji dane te podlegają ujawnieniu co do przedsiębiorców zagranicznych, zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji, odpowiednio z uwzględnieniem odmienności struktury ich organów. W art. 17 ust. 1 tej ustawy ustanowiono zasadę domniemania zgodności z prawdą wpisów do rejestru, którą to zasadę wzmacnia określona w art. 18 ust. 1 reguła odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, że walorów takich nie można przypisać innym dokumentom, nawet urzędowym, w tym statutowi spółki, co do którego na ogół istnieją wątpliwości co do aktualności. Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznał też praktykę wzywania wnoszących skargi spółek do przedłożenia aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, zaznaczając przy tym, że przemawia za tym łatwość uzyskania takiego dokumentu. Wykazywanie umocowania innymi dokumentami urzędowymi lub prywatnymi powodowałoby konieczność prowadzenia daleko idących czynności sądu celem zbadania autentyczności dokumentu i prawidłowości oraz aktualności zawartych w nim danych (por. np. wyrok NSA z 20 kwietnia 2006 r., II FSK 581/05; postanowienie NSA z 26 września 2013 r., I GSK 1346/13). W rozpoznawanej sprawie do skargi nie został załączony dokument wykazujący umocowanie do wniesienia skargi oraz określający sposób jej reprezentacji (KRS, statut). Brak tego rodzaju dokumentu oraz brak pełnomocnictwa stanowią braki formalne skargi, które podlegają uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. art. 49 § 1 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Skarga jest też pismem wszczynającym postępowanie sądowe, od którego na podstawie art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., pobiera się wpis sądowy. Według art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej nie został także uiszczony należny wpis sądowy od skargi w wysokości 3 000 zł. Z uwagi na powyższe braki zarządzeniami z 8 stycznia 2019 r. wezwano adwokata B. G., jako pełnomocnika strony skarżącej, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3 000 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie: pełnomocnictwa do jej reprezentowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji (KRS, statut). 21 stycznia 2019 r. doręczono adwokatowi B. G. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwanie do usunięcia powyższych braków formalnych. W związku z tym siedmiodniowy termin do usunięcia braków skargi zakończył swój bieg 28 stycznia 2019 r. (w poniedziałek). Wymienione wyżej braki nie zostały jednak w terminie tym usunięte. Stosownie do powołanych art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi oraz nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakreślonym terminie jest jej odrzucenie. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. e.o.