III SA/Łd 666/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Ś. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. W dniu [...] Z.Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi przez sąd negatywnie wpłynie na kondycję prowadzonej działalności gospodarczej, a sama tylko utrata płynności finansowej w związku z egzekwowaniem należności wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje w istocie niemożność jej prowadzenia, co w efekcie grozi upadłością. Skarżący wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi straty, zgodnie z zeznaniem o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 (PIT-36L) straty z lat ubiegłych stanowią kwotę 42 449,16 zł, a dochód wyniósł 42 449,16 zł. Zestawienie powyższych wartości wskazuje, że skarżący nie posiada środków finansowych na uiszczenie kary pieniężnej, a okoliczność złej kondycji finansowej dodatkowo potwierdza również odmowa udzielenia kredytu w rachunku bieżącym przez Bank Ax. Nadmienił również, że w obliczu nakładania przez urzędy celne kolejnych kar pieniężnych, wykonanie zaskarżonej decyzji rażąco narusza jego interes, a późniejsze uwzględnienie skargi bez wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że nie będzie można naprawić zaistniałej szkody ani odwrócić jej skutków. Szkoda wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W załączeniu skarżący przedstawił kopię zeznania podatkowego PIT-36L za rok 2016 oraz odmowną odpowiedź Banku Ax. z dnia 3 stycznia 2017r. na wniosek kredytowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty przez spółkę płynności finansowej. Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oprócz zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 (PIT-36L) i odmownej odpowiedzi Banku Ax. z dnia 3 stycznia 2017r. na wniosek kredytowy nie przedstawiła żadnych innych dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji negatywnie wpłynie na kondycję prowadzonej działalności gospodarczej, a sama tylko utrata płynności finansowej w związku z egzekwowaniem należności wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje w istocie niemożność jej prowadzenia, co w efekcie grozi upadłością. Zestawienie natomiast wysokości strat z lat ubiegłych z wysokością dochodu osiągniętego w roku 2016 wskazuje, zdaniem skarżącego, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie kary pieniężnej, a okoliczność złej kondycji finansowej dodatkowo potwierdza również odmowa udzielenia kredytu w rachunku bieżącym przez Bank Ax. Nakładanie przez urzędy celne kolejnych kary pieniężnych powoduje, że wykonanie zaskarżonej decyzji rażąco narusza interes skarżącego, a późniejsze uwzględnienie skargi bez wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że nie będzie można naprawić zaistniałej szkody ani odwrócić jej skutków. Szkoda wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W ocenie sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej strony skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem sądu w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gier poza kasynem gry) możliwość jej wykonania, co do zasady, nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia kary pieniężnej nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienia NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GZ 268/06; 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 23/15; 28 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 445/15; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 287/15, dostępne na stronie internetowej; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest dowodów obrazujących aktualny stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej strony skarżącej. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie skarżący oprócz wskazanych powyżej dokumentów obrazujących jedynie wysokość strat z lat ubiegłych i dochód osiągnięty w roku 2016 oraz odmowę udzielenia kredytu w rachunku bieżącym z dnia 3 stycznia 2017r. nie przedłożył żadnych innych aktualnych dokumentów uprawdopodabniających, że zapłata określonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty mogłaby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wysokość należności, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualną sytuację ekonomiczną strony skarżącej w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby skarżący skonkretyzował rodzaj szkody grożącej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić również należy, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w konkretnej sprawie, nie jest związany orzeczeniami zapadłymi w innych, nawet analogicznych (tożsamych) sprawach. Podobne natomiast stanowisko, jak w niniejszej sprawie po rozpoznaniu wniosków strony skarżącej w tym samym przedmiocie zajął m.in. WSA w Szczecinie w postanowieniu z dnia 21 października 2016r., sygn. akt II SA/Sz 1186/16, WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2016r., sygn. akt III SA/Wr 1142/16 oraz WSA w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2017r., sygn. akt II SA/Rz 1526/16. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Postanowienie o wstrzymaniu (lub odmowie wstrzymania) zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie co do zasady (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych), do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają więc charakter tymczasowy. Okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się odpowiednio po wydaniu orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 386). Postępowanie zatem w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji – jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt II OZ 790/08, z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OZ 400/11). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z cyt. powyżej art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. D.CZ.