III SA/Łd 829/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.CZ. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia 25 września 2015 r. o wymierzeniu H.R. kary pieniężnej w łącznej wysokości 24 000 zł za urządzenie gier poza kasynem gry na automatach. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo narażenia skarżącego na znaczną szkodę majątkową zachodzi konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 61 § 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wymaga jedynie zagrożenia ("zachodzi niebezpieczeństwo") wystąpienia skutków w nim wskazanych, czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem sądu wniosek skarżącej warunków tych nie spełnia. Skarżąca nie wskazała żadnych, konkretnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca nie wykazała w czym miałoby się wyrażać w jej przypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na brak jakichkolwiek informacji, co do sytuacji skarżącej, w szczególności finansowej, nie jest w ogóle możliwa ocena potencjalnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania negatywnych skutków, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji uiszczona należność będzie podlegała zwrotowi. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia uwzględnienie wniosku skarżącej. Odwołanie się wyłącznie do ustawowych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia – "niebezpieczeństwo narażenia skarżącego na znaczną szkodę majątkową" – jest niewystarczające, aby uwzględnić wniosek. Dodać należy, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową, która nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.