I SA/Op 111/15
PostanowienieWSA w Opolu2015-10-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania w opłacie paliwowej jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżący twierdzi, że wykonanie tej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, takie jak zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i utratę płynności finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pomimo znacznych zobowiązań podatkowych, skarżący nadal aktywnie prowadzi działalność gospodarczą, generując przychody i obroty, co zaprzecza twierdzeniom o grożącej niewypłacalności i likwidacji firmy. Ponadto, postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a przepisy prawa egzekucyjnego chronią minimum egzystencji dłużnika.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu określającą wysokość zobowiązania w opłacie paliwowej. W ramach skargi wniósł o przyznanie prawa pomocy oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że wykonanie decyzji może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, utraty płynności finansowej i niemożności utrzymania rodziny. Skarżący przedstawił liczne dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej, działalności gospodarczej i postępowań egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w opłacie paliwowej za marzec 2012r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 28 listopada 2014r. wydaną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w opłacie paliwowej za marzec 2012r. A. S. (dalej określany jako skarżący, strona) reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając ten drugi wniosek, datowany na dzień 28 stycznia 2015 r., skarżący wskazał na niebezpieczeństwo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku realizacji nałożonych na niego zobowiązań. Jest on bowiem właścicielem niewielkiej firmy transportowej zatrudniającej trzech pracowników (dwóch na podstawie umowy o pracę, jednego w ramach umowy zlecenia). Wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie zmusi go do podjęcia kroków w kierunku zamknięcia działalności gospodarczej i wypowiedzenia umów zatrudnionym pracownikom, nie będzie bowiem w stanie regulować bieżących należności publicznoprawnych, wynagrodzeń dla pracowników ani ponosić kosztów utrzymania pojazdów służących do prowadzenia firmy transportowej, gdyż cały osiągany przez firmę przychód zostanie zajęty przez wierzyciela tj. Dyrektora Izby Celnej. Powyższe będzie miało również wpływ na utratę możliwości zrealizowania kontraktu zawartego na rok 2015 z firmą A spółka z o.o. Przedstawione okoliczności dowodzą w sposób niewątpliwy, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, przy czym powrót do stanu poprzedniego nie nastąpi prawdopodobnie nigdy.
Skarżący podkreślił, że istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku ma fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu 74 decyzji, określających mu łącznie zobowiązanie podatkowe w wysokości 383.071,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od 2009 r. Wierzyciel przystąpił już do egzekucji wskazanych należności, czego dowodem są załączone do wniosku kserokopie dwóch zajęć egzekucyjnych dokonanych w dniu 16 grudnia 2014 r. przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu działającego jako organ egzekucyjny: z wierzytelności z rachunku bankowego i z wkładu oszczędnościowego na kwoty odpowiednio: 14.259,00 zł i 368.811,90 zł. Równolegle toczą się też postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku VAT, w wyniku których, na podstawie dziewięciu nieostatecznych decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, rozpoczęto prowadzenie egzekucji obejmującej kwotę 26.174 zł wraz z odsetkami w wysokości 13.360,92 zł. Tak znacznych kwot skarżący nie zdoła wygenerować, co niechybnie doprowadzi do likwidacji działalności jego przedsiębiorstwa. Dla wykazania zasadności tych twierdzeń pełnomocnik przedłożył kserokopie: umów o pracę i umowy zlecenia z zatrudnionymi pracownikami, zlecenia udzielonego skarżącemu przez kontrahenta - A Sp. z o.o., wspomnianych dwóch zawiadomień Dyrektora Izby Celnej w Opolu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 16 grudnia 2014 r. na kwoty: 14.259,90 zł i 368.811,90 zł, zawiadomienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 8 grudnia 2014 r., tytułu wykonawczego z dnia 5 grudnia 2014 r. wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu.
Wyjaśnił ponadto, że prowadzi wraz z niepracującą żoną i córką wspólne gospodarstwo domowe, w którym jest jedynym żywicielem, albowiem jego rodzina w całości utrzymuje się z prowadzonej przez niego działalności. W wyniku prowadzenia opisywanych postępowań egzekucyjnych został praktycznie pozbawiony środków do życia, ponieważ nie jest on chroniony tak jak chociażby pracownicy regulacjami o kwocie wynagrodzenia niepodlegającego zajęciu. Powyższe dane wynikają z wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie odniósł się do przedmiotowego wniosku.
Niezależnie od ww. wskazanych okoliczności, w ramach postępowania w zakresie prawa pomocy (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w złożonej w tej sprawie skardze, podobnie jak w pozostałych 73 skargach na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Opolu w przedmiocie podatku akcyzowego i opłaty paliwowej - sprawy o sygn. akt od I SA/Op 45/15 do I SA/Op 118/15 tut. Sądu), poprzedzającym rozpoznanie niniejszego wniosku, zbadano stan majątku i dochodów skarżącego oraz jego rodziny, jak też podnoszoną również w tamtym wniosku okoliczność wpływu prowadzonej egzekucji i wskazywanych zajęć egzekucyjnych na możliwość kontynuacji przez stronę działalności gospodarczej. Te postępowania w zakresie prawa pomocy zakończone zostały postanowieniami tut. Sądu odmawiającymi skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy i stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w serii postanowień rozpoznających zażalenia skarżącego wydanych w lipcu 2015 r. (np. postanowienie z dnia 15 lipca 2015 r., I GZ 463/15). Dodatkowo, dla potrzeb rozpoznania niniejszego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, reprezentujący skarżącego pełnomocnik w odpowiedzi na zarządzenie sędziego z dnia 9 września 2015 r. wzywające do przedstawienia uaktualnionych danych (z uwagi na upływ czasu związany z rozpoznawaniem wniosków w przedmiocie prawa pomocy), wraz z pismem z dnia 11 września 2015 r., stanowiącym odpowiedź na ww. zarządzenie, przedłożył uwierzytelnione za zgodność z oryginałem kopie następujących dokumentów: deklaracje VAT - 7 za miesiące: luty 2015 r. - lipiec 2015 r., oświadczenie skarżącego o liczbie zatrudnionych osób oraz posiadanym majątku firmy, wyciągi z rachunku bankowego w B, w C, D, uwierzytelnione kopie dowodów rejestracyjnych następujących pojazdów: marki Volvo [...] (2 szt.), marki Volvo [...], marki Kempf [...], marki Freuehauf [...]. Ze złożonych dokumentów i wyjaśnień wynikało, że skarżący nadal zatrudnia na podstawie umowy o pracę 2 pracowników, natomiast wyciągi z rachunków bankowych w B i w C wskazywały na wpływy należności na te rachunki (od firmy A spółka z o.o.) oraz na podejmowane z rachunków przez skarżącego i jego małżonkę wypłaty w kwotach od 1.000 zł do 25.000 zł. Z kolei złożone deklaracje VAT-7 za miesiące od lutego do lipca 2015 r. potwierdzają zarówno realizowanie przez skarżącego zakupów, jak i sprzedaży towarów i usług, co znajduje też potwierdzenie w historii przedłożonych rachunków bankowych (zwłaszcza w B). Dokumenty te dołączono do akt sprawy sygn. akt I SA/Op 46/15. Dodatkowo z przedłożonego przez pełnomocnika strony w dniu 13 października 2015 r. zaświadczenia D z dnia 30 września 2015 r. wynikało, że skarżący posiada otwarty w tym Banku w dniu 17 stycznia 2014 r. rachunek, na którym w maju 2015r. odnotowano wpływ należności w kwocie 80.590,57 zł (po stronie "Ma"), zaś w pozostałym okresie wpływów takich brak.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej jako: [p.p.s.a.], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. Stosownie bowiem do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona zobowiązana jest do przedstawienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione, oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, przy rozważeniu całości okoliczności sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, dostępne, podobnie jak dalsze przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej NSA www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Stanowisko powyższe jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę.
Zatem dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt: II GSK 1799/11). Wynika to z faktu, że decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, a zatem powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 14 maja 2015 r" I FZ 128/15; z 11 maja 2011 r" I FZ 88/11; z 20 września 2013 r" II FZ 641/13).
Jeśli chodzi o wykładnię użytych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostrych pojęć (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA: z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04; z 26 lutego 2013 r" II FSK 1064/12, ). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10 i z dnia 28 stycznia 2015 r., II FZ 2080/14). Zdefiniowania tej przesłanki podjął się NSA także w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, stwierdzając, że: "będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu". Powyższe oznacza, że przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. in.: postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt: OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt: II OZ 52/05, postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12).
Dokonując oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z punktu widzenia nakreślonej powyżej wykładni przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Okoliczności w nim podniesione, po skonfrontowaniu z wyłaniającymi się z akt sprawy ustaleniami, nie dostarczyły bowiem
dostatecznych przesłanek do uznania, że skarżący zasługuje na szczególną ochronę prawną przed negatywnymi konsekwencjami, jakie dla niego może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie sposób też pominąć faktu, że wskazane przez skarżącego argumenty, tak co do wpływu skutków egzekucji należnych zobowiązań podatkowych na sytuację majątkową i możliwość egzystencji jego rodziny, jak i na dalsze funkcjonowanie działalności gospodarczej, były już poddawane ocenie w nieodległe zakończonym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, w którym strona podnosiła analogiczne twierdzenia.
Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku przypomnieć więc należy, że skarżący, akcentując fakt wydania wobec niego kilkudziesięciu decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym i w opłacie paliwowej na łączną kwotę ok. 380.000 zł wraz z odsetkami, wskazał na zagrożenie, w przypadku przymusowej realizacji nałożonych nań zobowiązań, możliwości kontynuowania działalności gospodarczej, z której przychód jest jedynym źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny. Grożącej skarżącemu znacznej szkody czy też wystąpienia niemożliwych do odwrócenia skutków upatruje on w tym, że z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne będzie pozbawiony możliwości realizowania bieżących należności, tj. kosztów dotyczących utrzymania pojazdów służących do prowadzenia firmy, wypłaty wynagrodzeń zatrudnionym pracownikom, czy utraty kontraktu przewidzianego na 2015 rok. Konsekwencją powyższego będzie, w jego ocenie, zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej i w rezultacie także pozbawienie jego rodziny środków do życia, jako że pozostaje jedynym jej żywicielem.
W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, aby wykonanie decyzji, przy jego sytuacji finansowej i materialnej, spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności przemawiających za zaistnieniem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dopatrzył się poddając również ocenie dokumentację złożoną przez stronę w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Nie negując faktu, iż wysokość zobowiązań podatkowych wnioskodawcy jest znaczna, należy jednak wskazać, że okoliczność ta nie stanowi samodzielnej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokumentującego sytuację majątkową i finansową skarżącego wynika, że w 2014r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychód w kwocie 709.980,24 zł, poniósł koszty jego uzyskania w kwocie 701.200,26 zł, uzyskując dochód w wysokości
8.279,98 zł. Przy czym zauważyć należy, że zdolność finansową w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą obrazują uzyskiwane przychody, nie zaś dochód podatkowy, ustalony na użytek podatku dochodowego. Nawet w sytuacji wykazania przez podatnika straty w prowadzonej działalności, nie byłaby to okoliczność przesądzająca. Strata podatkowa, jak to wskazał NSA w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14, jest bowiem nadwyżką kosztów nad przychodami w danym roku podatkowym i nie skutkuje utratą płynności finansowej ani też nie oznacza braku środków finansowych (także postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). W postępowaniu dotyczącym prawa pomocy ustalono, że z przedłożonego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od 01.01.2015r. do 31.01.2015r., a zatem już w trakcie postępowania egzekucyjnego, wynikało, iż skarżący uzyskał w tym czasie przychód w wysokości 50.887,45 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 40.051,57 zł a dochód 10.835,88 zł. Sąd podziela wypowiedzianą w tamtej sprawie ocenę, że powyższe dowodzi posiadania przez stronę środków finansowych i możliwości dysponowania nimi. O skali prowadzonej nadal przez skarżącego działalności gospodarczej, mimo wskazywanych zajęć egzekucyjnych, świadczą niewątpliwie informacje zawarte w deklaracjach VAT - 7 za okres od lutego do lipca 2015 r., z których wynika, że w tym okresie uzyskał on obrót w wysokości 319.410 zł, przy kosztach zakupu towarów i usług w kwocie 241.005 zł. Pomimo prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego dokonywał zatem dostaw towarów oraz świadczenia usług a także ich nabycia na kwoty odpowiednio: w lutym 2015r. - 52.484 zł i 42.577 zł brutto, w marcu 2015r. - 54.905 zł i 40.479 zł brutto, w kwietniu 2015r. - 49.989 zł i 41.166 zł brutto, w maju 2015r. -40.642 zł i 35.141 brutto, w czerwcu 2015r. - 57.695 zł i 35.781 zł brutto, w lipcu 2015r. - 63.695 zł i 45.861 zł brutto. W samym miesiącu lipcu 2015r. skarżący dokonał więc zakupu towarów i usług na łączną kwotę 45.861 zł, przy czym sprzedaż w tym okresie wyniosła kwotę 63.695 zł. Przedstawione dokumenty jednoznacznie wskazują, że mimo akcentowanego we wniosku zagrożenia, w związku z dokonanym zajęciem egzekucyjnym, dla kontynuacji działalności gospodarczej (i także dla egzystencji jego rodziny), skarżący osiąga obroty/przychody, które jednocześnie posiadają cechę regularności i stabilności. To z kolei prowadzi do wniosku, że firma skarżącego funkcjonuje w obrocie gospodarczym w sposób aktywny. Skarżący nie wykazał, aby było odwrotnie i aby nastąpiło pogorszenie jego kondycji finansowej, a przeciwny wniosek jednoznacznie wypływa z porównania wielkości tych obrotów i zakupów z tymi, jakie były realizowane przed dokonanymi zajęciami (w okresie od sierpnia do grudnia 2014 r.). Jak to bowiem wynika z wydanego w tej sprawie postanowienia tut. Sądu w przedmiocie prawa pomocy, w tamtych miesiącach sprzedaż towarów i usług i wysokość zakupów w ramach działalności gospodarczej również kształtowała się na poziomie od ok. 40.000 zł do ok. 60.000 zł.
Zatem z przedstawionych okoliczności wynika, że wbrew zawartym we wniosku twierdzeniom o grożącej niewypłacalności i niebezpieczeństwie likwidacji firmy, skarżący kontynuuje działalność gospodarczą, w ramach której obraca znacznymi środkami finansowymi. Zgromadzony w obydwu postępowaniach wpadkowych materiał dowodowy wskazuje, że pomimo zastosowanych środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunków bankowych nadal dokonuje on regularnych zakupów towarów i usług (deklaracje VAT-7 za okres od lutego do lipca 2015 r.), zatem nie wykazał on w sposób niewątpliwy, aby powyższe zajęcia uniemożliwiały mu prowadzenie działalności gospodarczej i realizowanie w jej ramach sprzedaży generującej znaczny przychód.
Ocenę powyższą potwierdza analiza operacji na rachunkach bankowych skarżącego. Wynika z niej, że dokonywane są na niektóre z tych rachunków (zwłaszcza w B) systematyczne wpłaty potwierdzające jednoznacznie, iż pomimo wskazywanych utrudnień kontynuuje on działalność gospodarczą, realizując zawarte kontrakty. Również w maju 2015 r. na konto w D wpłynęła kwota ok. 80.000 zł, co wynika z przedłożonego przez stronę zaświadczenia z dnia 30 września 2015r. Dane ujawnione na rachunkach bankowych potwierdzają fakt dokonywania na rzecz strony płatności przez firmę A spółka z o.o., co przeczy zawartemu we wniosku oświadczeniu o zagrożeniu realizacji kontraktu z tą firmą. Są też realizowane przelewy na rzecz innych kontrahentów. Z dalszej analizy danych na tych rachunkach wynika także i to, że wbrew przytaczanej argumentacji zarówno skarżący, jak i jego małżonka dokonują regularnych wypłat z kont, nie wskazując ich dalszego przeznaczenia. Już choćby w ostatnich trzech miesiącach (do lipca 2015r.) z rachunku bankowego w B regularnie pobierane były środki finansowe na kwoty od 1000 zł do 25.000 zł (wielokrotne w każdym miesiącu wypłaty z bankomatu). Jak już wyżej wskazano, taka sytuacja miała miejsce także we wcześniejszych miesiącach 2015 r., co przedstawiono analizując zebraną w tym zakresie dokumentację w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy.
Podkreślić też trzeba, że skarżący pomija ustaloną w tamtym postępowaniu okoliczność, iż postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 marca 2015 r. i co prawda nie powoduje to uchylenia dokonanych już czynności egzekucyjnych, ale nie daje podstaw do podejmowania kolejnych czynności. Podobnie nie może mieć żadnego wpływu na ocenę zasadności niniejszego wniosku wskazany przez pełnomocnika fakt prowadzenia egzekucji zobowiązań w podatku od towarów i usług i podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie nieostatecznych decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu zaopatrzonych w rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem, co również ustalono w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, nastąpiło umorzenie postępowań sądowoadministracyjnych ze skarg strony na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom określającym zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009r. Wynikało to z faktu, że Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, uwzględniając skargę, w całości wyeliminował zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, co skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Na dzień rozstrzygania niniejszego wniosku odpadła zatem ta przyczyna wskazywana przez stronę jako uzasadniająca udzielenie jej ochrony tymczasowej.
Odnosząc się natomiast do samej obawy zwolnienia pracowników skarżącego, co w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niektórych okolicznościach postrzegane jest jako podstawa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie realne zagrożenie tymi zwolnieniami nie zostało wykazane. Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji jako pracodawcy, zobowiązań wobec pracowników, ich Urzędów Skarbowych czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu prowadzonej działalności. Natomiast, jak to wynika ze złożonego w dniu 17 września 2015 r. na żądanie Sądu oświadczenia, w dalszym ciągu zatrudnia on na podstawie umowy o pracę 2 pracowników. Tak więc sytuacja w tym zakresie nie uległa istotnej zmianie poczynając od daty złożenia wniosku (styczeń 2015 r.), czyli na przestrzeni ok. 9 miesięcy, bowiem niewskazanie w ww. oświadczeniu pracownika świadczącego pracę na podstawie umowy zlecenia nie może mieć znaczenia przesądzającego.
W świetle powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby wykonanie zaskarżonej decyzji miało spowodować konieczność zwolnienia pracowników zatrudnionych przez skarżącego, a co za tym idzie, aby Sąd miał podstawy do pozytywnego dla strony rozpoznania wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 189/10).
Wyjaśnić też należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Choć istotnie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, to jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09; z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14; z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14). Sam fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być jednak automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na ewentualne przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11). W odniesieniu do skarżącego ta trudna sytuacja materialna nie została jednak wykazana, co wynika ze wspomnianych powyżej prawomocnych postanowień tut. Sądu odmawiających skarżącemu przyznania prawa pomocy, w których stwierdzono, że złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia skarżącego, w porównaniu z informacjami wynikającymi ze zgromadzonego materiału dowodowego, nasuwały wątpliwości, czy rzetelnie wykazał on swoją rzeczywistą sytuację majątkową i możliwości zarobkowe. Do takiego wniosku uprawniało zestawienie deklarowanych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego z deklarowanymi dochodami, znacznie niższymi niż wydatki na utrzymanie. To stanowisko, zaaprobowane przez sąd drugiej instancji, należy również uwzględnić w niniejszej sprawie, skoro skarżący dla wykazania swej trudnej sytuacji materialnej, w aspekcie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., powołał się na dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie bez znaczenia jest też tu fakt, że skarżący posiada majątek w postaci domu mieszkalnego oraz nieruchomości rolnej o pow. ok. 6
Zwrócić też trzeba uwagę, rozważając kwestię skutków związanych z dokonanym przez organ zajęciem egzekucyjnym rachunków bankowych, że - jak to wynika z art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014, poz. 1619 ze zm.) - dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Te okoliczności prawne niewątpliwie służą ochronie strony.
Również podniesione przez stronę nieodwracalne skutki prowadzonej egzekucji w postaci niebezpieczeństwa utraty środków na utrzymanie pojazdów służących skarżącemu do prowadzenia działalności transportowej, czy też wypłaty wynagrodzeń pracowników nie zostały wykazane i nie mogą uzasadniać udzielenia ochrony tymczasowej. Przedstawione wyżej ustalenia dowiodły, że skarżący ponosi wydatki związane z prowadzoną działalnością i to mimo zastosowanych środków egzekucyjnych. Zresztą niewątpliwie sam fakt uzyskiwania przychodów/obrotów z działalności przedsiębiorstwa transportowego i realizowanie kontraktu z firmą A dowodzi, że takie zagrożenie nie występuje. Tym samym podnoszona przez stronę okoliczność nie stała się przeszkodą do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem ww. środków transportowych a dodatkowo postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej zostało zawieszone, ze skutkiem w postaci niemożności podejmowania dalszych czynności egzekucyjnych.
Nie przemawia też za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji sam fakt toczących się wobec skarżącego kilkudziesięciu postępowań w tożsamych przedmiotowo sprawach, skoro pomimo dokonanych również w tamtych sprawach zajęć egzekucyjnych strona działalność gospodarczą kontynuuje w zakresie odpowiadającym temu sprzed dokonania tych zajęć.
W ocenie Sądu powyższe dane o rozmiarach prowadzonej działalności, wielkości przychodów i ponoszonych kosztów oraz majątku pozwalają przyjąć, że uregulowanie zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami nie pozbawi skarżącego płynności finansowej i zdolności do bieżącego regulowania należności oraz nie ograniczy możliwości prowadzenia przez niego działalności. Na inne okoliczności, powodujące trudne do odwrócenia skutki, strona skarżąca nie wskazała.
W związku z powyższym należało uznać, że w sprawie nie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Wobec tego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło