I SA/Op 532/19
WyrokWSA w Opolu2020-01-22
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Gerard Czech, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu, dokonana przez ekspertów w ramach procedury konkursowej, może być uznana za wadliwą, jeśli wnioskodawca kwestionuje brak przyznania punktów w kryterium "Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych" oraz zarzuca naruszenia proceduralne w procesie oceny i rozpatrywania protestu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu przez ekspertów była logiczna, spójna i zgodna z kryteriami określonymi w regulaminie konkursu. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa w tego typu sprawach jest ograniczona do badania legalności oceny, a nie jej merytorycznej zasadności. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, które nie zostały podniesione w proteście, nie mogą być przedmiotem kontroli sądowej w ramach skargi na ponowną ocenę projektu.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który po ocenie merytorycznej otrzymał 29 na 42 punkty, co nie wystarczyło do uzyskania dofinansowania ze względu na ograniczoną alokację. Spółka wniosła protest, kwestionując brak punktów w kryterium merytorycznym nr 3 dotyczącym przedsiębiorstwa ekologicznego lub inwestycji ekologicznych. Po pozytywnym rozpatrzeniu protestu przez Instytucję Zarządzającą, projekt został ponownie oceniony, jednak nadal nie przyznano punktów w tym kryterium. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenia prawa i procedury. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na ocenę Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z dnia 5 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie wniosku o dofinansowanie projektu pn." [...]" oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest ponowna negatywna ocena wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]" dokonana przez członków Komisji Oceny Projektów, powołanej w ramach Instytucji Pośredniczącej w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Opolskiego na lata 2014 - 2020, tj. Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki, o czym poinformowano A Spółkę z o.o. w [...] (zwaną dalej wnioskodawcą, stroną, skarżącą, Spółką). Pismem nr [...] z dnia 5 grudnia 2019 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała o wyniku oceny. Pismo doręczono stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 10 grudnia 2019 r.
Skarga została wniesiona przez D. Z. - Prezesa Zarządu A Spółki z o.o. w dniu 23 grudnia 2019 r.
Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
Skarżąca w dniu 29.03.2019 r. złożyła w Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP) w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Opolskiego na lata 2014 - 2020 tj. w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki (dalej także jako OCRG) wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] w ramach poddziałania 2.1.3 Nowe produkty i usługi MSP na obszarach przygranicznych.
Pismem z dnia 18.04.2019 r. została poinformowana o stwierdzonych na etapie oceny formalnej omyłkach/uchybieniach/brakach we wniosku o dofinansowanie, które skorygowała składając w dniu 10.05.2019 r. w OCRG korektę dokumentacji aplikacyjnej. Przedmiotowy wniosek o dofinansowanie projektu spełnił warunki formalne oraz kryteria formalne i został przekazany do oceny merytorycznej.
Następnie pismem z dnia 05.07.2019 r. Spółka została poproszona o złożenie stosownych wyjaśnień oraz uzupełnienie/poprawienie wniosku o dofinansowanie w odniesieniu do kryterium merytorycznego uniwersalnego: nr 2 - wykonalność i efektywność projektu; nr 7 – instytucjonalna i organizacyjna trwałość projektu; nr 3 – finansowa wykonalność i efektywność projektu; nr 5 – kwalifikowalność wydatków w zakresie finansowo-ekonomicznym; nr 6 – innowacyjność produktów/usług technicznych/technologii będących rezultatem projektu; nr 12 założone wartości docelowe wskaźników większe od zera są realne do osiągnięcia.
Skarżąca w wyznaczonym terminie złożyła w OCRG korektę dokumentacji aplikacyjnej wraz ze stosownymi wyjaśnieniami w odniesieniu do kryteriów wskazanych w w/w piśmie.
Kolejnym pismem z dnia 4.09.2019 r. Spółka została poinformowana, że Zarząd Województwa Opolskiego w dniu 22.08.2019 r. Uchwałą nr [...] w sprawie rozstrzygnięcia konkursu nr [...] zatwierdził wyniki oceny merytorycznej i podjął decyzję w zakresie wyboru projektów do dofinansowania.
W wyniku oceny merytorycznej projekt Spółki otrzymał 29 punktów na 42 możliwe do osiągnięcia, co stanowi 69,05% maksymalnej liczby punktów.
Oceny projektu dokonano zgodnie z warunkami określonymi w Regulaminie Konkursu, w oparciu o kryteria oceny zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WO 2014-2020, na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie. Wraz z pismem przekazano dwa egzemplarze list sprawdzających wniosek o przyznanie dofinansowania projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Poinformowano również, że projekt spełnił bezwzględne kryteria i uzyskał co najmniej 50% maksymalnej liczby punktów, jednakże kwota przeznaczona w konkursie na dofinansowanie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Dofinansowanie przedmiotowego projektu będzie możliwe w przypadku pojawienia się oszczędności lub w przypadku zwiększenia alokacji, o czym Spółka zostanie poinformowana.
Nie godząc się z dokonaną oceną w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 - wnioskodawcza jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych - Spółka wniosła protest.
Dokonując oceny w ramach tego kryterium członkowie Komisji Oceny Projektów/Eksperci nie przyznali Spółce żadnych punktów z 6 możliwych do zdobycia. Zgodnie z treścią list sprawdzających brak przyznania punktów uzasadnili następująco: Członek KOP/Ekspert nr 1: Wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym i nie przedstawił argumentów do uznania go za takie przedsiębiorstwo. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność i również w tym zakresie wnioskodawca nie przedstawił argumentów do uznania jego działalności za ekoinowacyjną. W zakresie oceny czy realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza, gleby, upowszechnienia wykorzystywania nieodnawialnych źródeł energii wnioskodawca wskazał, że realizacja projektu przyczyni się do zmniejszenia masy pojazdów, co poskutkuje zmniejszeniem zużycia paliwa (na potwierdzenie przedstawia wyliczenia dotyczące zredukowanej masy i objętości zużytego paliwa), a to powinno być uznane za ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców. Ponieważ realizacja projektu polega na zakupie środków trwałych w celu rozpoczęcia świadczenia nowej usługi, zdaniem oceniającego, realizacja projektu przede wszystkim przyczyni się do uruchomienia nowej produkcji, która do tej pory nie była prowadzona, a więc dodatkowo obciąży środowisko. Sam fakt produkowania części zastępczych do oryginalnych może również generować dodatkowe odpady. Nie przyznano punktów.
Członek KOP/Ekspert nr 2: Wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym, tzn. nie wykorzystuje alternatywnego źródła paliwa, źródeł energii odnawialnej czy technologii proekologicznej. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność. Realizacja projektu nie przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń powietrza. Wskazane przez wnioskodawcę obliczenia związane z obniżeniem zużycia paliwa nie uwzględniają faktu, iż nowy rodzaj działalności, proces produkcyjny związany z wytwarzaniem elementów z kompozytów węglowych będzie kolejnym obciążeniem dla środowiska naturalnego. Nie ma dodatkowych przesłanek świadczących na rzecz działalności proekologicznej wnioskodawcy.
W proteście wnioskodawca nie zgodził się z oceną IP w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych. Podniósł zarzut 1) braku jakichkolwiek uwag na etapie oceny merytorycznej dotyczących przedmiotowego kryterium oraz 2) bezprawne dokonanie oceny na podstawie prywatnej opinii oceniającego, a nie podstawie zakresu przedmiotowego kryterium. W odniesieniu do pierwszego zarzutu wskazał, że na etapie oceny merytorycznej otrzymał pismo z OCRG, w którym oceniający nie zakwestionowali ani nie wnieśli żadnych uwag/próśb dotyczących konieczności złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentacji projektowej w odniesieniu do tego kryterium, a sam wnioskodawca w dokumentacji projektowej wyraźnie uzasadnił spełnienie tego kryterium w zakresie ograniczenia zużycia surowców nieodnawialnych. Zdaniem wnioskodawcy, brak uwag na etapie oceny tego kryterium przy jednoczesnym nieprzyznaniu punktów wskazuje na intencjonalne ukrycie przed wnioskodawcą zamiaru negatywnej oceny, co w konsekwencji uniemożliwiło wnioskodawcy zaprezentowanie wyjaśnienia dotyczącego prawidłowego zaargumentowania uzasadnienia w przedmiotowym kryterium.
W odniesieniu do drugiego kryterium wskazał na argumentację przedstawioną w dokumentacji projektowej akcentując, że realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia nieodnawialnych surowców, bowiem przyczyni się do zmniejszenia masy pojazdów, co poskutkuje zmniejszeniem zużycia paliwa, a to powinno być uznane za ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców. W związku z tym, jego zdaniem kryterium zostało spełnione i powinny być przyznane 2 pkt w tym zakresie. Podkreślił przy tym, że w definicji tego kryterium nie wskazano jaki minimalny poziom ograniczenia zużycia surowców powinien być punktowany, zatem jeżeli dochodzi do choćby najmniejszego ograniczenia zużycia surowców, to projekt powinien otrzymać punkty w tym zakresie.
Nadto zdaniem wnioskodawcy, treść formułowanych w ocenie uzasadnień świadczy o braku dokonania elementarnej analizy dokumentacji na poziomie procesu i produktu, co świadczy o braku merytorycznego przygotowania. Oceniający dokonali również, jego zdaniem, bezprawnego rozszerzenia kryterium o ocenę planowanej produkcji na ochronę środowiska.
Protest ten został w dniu 4 .11.2019 r. rozpatrzony przez Instytucję Zarządzającą RPO WO (dalej IZ) – pozytywnie. IZ stwierdziła, że ocena wniosku Spółki o dofinansowanie w rozpatrywanym zakresie została przeprowadzona częściowo prawidłowo.
Wskazała, że podczas oceny formalnej wniosku, pismem z dnia 18.04.2019 r. w odniesieniu do pkt. 7.1 wniosku o dofinansowanie oceniający zwrócili się do wnioskodawcy z prośbą o analizę wskazanego wpływu projektu na politykę zrównoważonego rozwoju, w szczególności w kwestii efektywności korzystania z zasobów. Wnioskodawca nie zaznaczył powyższej opcji, chociaż deklaruje, że na przykład realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia nieodnawialnych surowców. Prośba dotyczyła skorygowania wniosku z zachowaniem w tym zakresie spójności na poziomie całej dokumentacji konkursowej.
Odpowiadając na powyższą prośbę wnioskodawca w piśmie z dnia 10.05.2019 r. wskazał, ze zaznaczył sugerowany wpływ projektu na politykę zrównoważonego rozwoju tj. pkt B - Efektywność korzystania z zasobów.
Z kolei z treści dokumentacji projektowej wynika, że przedmiotem projektu jest zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej polegającej na [...] i realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia nieodnawialnych surowców poprzez obniżenie masy pojazdu, co w konsekwencji spowoduje zmniejszenie zużycia paliwa. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska, Wnioskodawca przedstawia średnie spalanie podane przez producenta oraz średnie spalanie auta modyfikowanego, którego waga została zredukowana.
Zatem, jak oceniła IZ, wnioskodawca wskazuje na ograniczenie nieodnawialnych surowców, jednakże nie dotyczy to samego wnioskodawcy, ale późniejszego etapu, tj. jego klientów.
IZ podzieliła stanowisko oceniających, że realizacja projektu przyczyni się do uruchomienia nowej produkcji, która do tej pory nie była prowadzona, a zatem będzie obciążała środowisko. Wskazała przy tym, że odmienna byłaby sytuacja, gdyby wnioskodawca prowadził już działalność gospodarczą, a w ramach projektu planował zakupić np. środki trwałe ograniczające zużycie nieodnawialnych surowców przy jednoczesnym nie zwiększaniu produkcji, to w takiej sytuacji automatycznie należałoby przyznać punkty w ramach niniejszego kryterium.
Jednocześnie IZ podkreśliła, że skoro na etapie oceny formalnej, wnioskodawca zaznaczył w pkt. 7.1 wniosku o dofinansowanie pkt B, tj. efektywność korzystania z zasobów, to oceniający na etapie oceny merytorycznej uznając, że nie zachodzi przesłanka wskazująca na przyczynienie się realizacji projektu do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, powinni to wyjaśnić z wnioskodawcą, aby zachować spójność w całej dokumentacji projektowej, a taka sytuacja nie miała miejsca.
Ponadto IZ zwróciła uwagę na niespójność przeprowadzonej oceny także z oceną dokonaną w zakresie kryterium środowiskowego, w której ekspert wskazał, że przedsięwzięcie objęte projektem nie kwalifikuje się do przedsięwzięć objętych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z oceny przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko.
W związku z powyższym IZ uznała zarzuty podniesione w proteście za częściowo zasadne.
Ponownie oceniając projekt w zakresie spełnienia kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 " wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych" Komisja Oceny Projektów OCRG nie przyznała punktów, o czym poinformowano Spółkę pismem z dnia 05.12.2019 r. wskazując, że w wyniku oceny merytorycznej projekt otrzymał 29 punktów na 42 możliwe do osiągnięcia, co stanowi 69,05% maksymalnej liczby punktów.
Poinformowano również, że projekt spełnił bezwzględne kryteria i uzyskał co najmniej 50% maksymalnej liczby punktów, jednakże kwota przeznaczona w konkursie na dofinansowanie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Dofinansowanie przedmiotowego projektu będzie możliwe w przypadku pojawienia się oszczędności lub w przypadku zwiększenia alokacji, o czym Spółka będzie poinformowana.
Po pozytywnym rozpatrzeniu protestu, Członkowie KOP/Eksperci dokonali ponownie oceny w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 przedstawiając następującą argumentację: Członek KOP/Ekspert nr 1: Wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym, nie wykorzystuje alternatywnych paliw, źródeł energii odnawialnej, nie stosuje technologii proekologicznych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność. Wnioskodawca nie stosuje recyklingu odpadów, nie dokonuje oczyszczania zużytej wody i ścieków, nie filtruje i nie kontroluje emisji lub wytwarzania ekoinnowacyjnych produktów. Wnioskodawca w dokumentacji projektowej twierdzi, że realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, poprzez obniżenie masy pojazdu, co w konsekwencji spowoduje zmniejszenie zużycia paliwa. Z treści dokumentacji projektowej wynika, że przedmiot projektu to zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej polegającej na produkcji [...] dla samochodów luksusowych oraz klasy Premium. Na potwierdzenie ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców wnioskodawca przedstawia średnie spalanie podane przez producenta oraz średnie spalanie auta modyfikowanego, którego waga została zredukowana. Wskazuje więc na ograniczenie nieodnawialnych surowców ale nie na etapie wnioskodawcy, tylko już na etapie jego klientów. Sama realizacja projektu przyczyni się do uruchomienia nowej produkcji, przez co obciąży środowisko, a produkcja części zastępczych może także generować dodatkowe odpady. W odniesieniu do rozstrzygnięcia protestu oceniający nie zgodził się ze stanowiskiem IZ, że skoro ekspert na etapie oceny merytorycznej posiadał odmienne zdanie niż wnioskodawca, to powinien każdorazowo wyjaśniać rozbieżności z wnioskodawcą. Po dokonaniu ponownej oceny ekspert stwierdził, że informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie oraz w jego załącznikach nie budzą wątpliwości, nie zachodzi też konieczność dokonania dodatkowych wyjaśnień przez wnioskodawcę. Zapisy dokumentacji są wystarczające do ponownej oceny przedmiotowego kryterium. W konsekwencji nie przyznano punktów, bowiem wnioskodawca w żadnym z wymaganych aspektów nie spełnia tego kryterium.
Natomiast Członek KOP/Ekspert nr 2: stwierdził, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym, tzn. nie wykorzystuje alternatywnych paliw, źródeł energii odnawialnej, nie stosuje także technologii proekologicznych. Ponadto przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność. działalność przedsiębiorstwa nie dotyczy recyklingu odpadów, oczyszczania zużytej wody i ścieków, filtracji i kontroli emisji lub wytwarzania ekoinnowacyjnych produktów. Stwierdzono, że realizacja projektu nie przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczenia wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp.
Nie godząc się z ponowną oceną projektu Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła :
- naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez: nieprecyzyjne i niejednoznaczne ustalenie definicji kryteriów wyboru projektów; stosowanie dowolności przy dokonywaniu oceny, zarówno w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez skarżącego w dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentacji wytworzonej w toku dokonywania oceny projektu i na etapie procedury odwoławczej; brak dokonania dogłębnej, rzetelnej oceny w oparciu o całą dokumentację aplikacyjną i przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia tej oceny;
- naruszenie art. 37 ust. 1 w związku z art. 58 ust. 3 i art. 57 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez rozszerzenie zarzutów wobec spełnienia przez projekt kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3, które to podniesione zostały dopiero na etapie procedury odwoławczej i ponownej oceny merytorycznej, bez wezwania wnioskodawcy do złożenia stosownych wyjaśnień;
- naruszenie art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niejednoznaczne sformułowanie zapisów Regulaminu Konkursu i Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów dotyczących umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na obniżenie poziomu wnioskowanego dofinansowania do poziomu dostępnej alokacji celem wyboru jego projektu do dofinansowania;
- naruszenie art. 41 ust. 1 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niezastosowanie się Członków Komisji Oceny Projektów/Ekspertów do zapisów ust. 13 Regulaminu Konkursu i § 12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15), obowiązujących w ramach naboru, tj. niezwrócenie się do wnioskodawcy z pytaniem ws. wyrażenia zgody na obniżenie poziomu wnioskowanego dofinansowania do kwoty dostępnej alokacji zarówno na etapie pierwotnej oceny jak i ponownej oceny merytorycznej;
- naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i bez zapewnienia wnioskodawcy dostępu do pełnej informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu, w szczególności przez nieprawidłowe sformułowanie definicji kryteriów oceny projektów oraz zapisów Regulaminu Konkursu i, Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów,
- naruszenie zasad określonych w Rozdziale 1 pkt 1 lit. e, Rozdziale 4 pkt 1 lit. b oraz Rozdziale 5 pkt 20 Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014-2020;
- naruszenie zasad określonych w ust. 13 Regulaminu Konkursu przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego Uchwałą nr 212/2019 z dnia 14 stycznia 2019 r.;
- naruszenie zasad określonych w §12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15) przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego Uchwałą nr 381/2015 z dnia 19.03.2015 r. z późn. zm.
Podnosząc te zarzuty Spółka wniosła o stwierdzenie, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Nadto, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wskazała, że w ramach naboru nr [...] obowiązywał Regulamin Konkursu przyjęty przez Zarząd Województwa Opolskiego Uchwałą nr 212/2019 z dnia 14 stycznia 2019 r. (dalej: Regulamin Konkursu). W Załączniku nr 7 do Regulaminu Konkursu przedstawiono kryteria obowiązujące w ramach przedmiotowego naboru wraz z ich definicjami. Przywołała treść zapisu Załącznika nr 7 do Regulaminu odnoszącego się do kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych. Przytoczyła treść pierwotnej oceny wniosku przez Członków KOP/Ekspertów i odwołała się do treści pisma OCRG z dnia 07.10.2019 r., w którym Instytucja Pośrednicząca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie podjętego rozstrzygnięcia i skierowała protest wraz z otrzymaną dokumentacją do Instytucji Zarządzającej. Podkreśliła, że w piśmie tym OCRG stwierdzając brak przesłanek ekologicznych zaakcentowało, że wprawdzie wnioskodawca podnosi i analizuje szczegółowo pozytywny wpływ projektu na zużycie nieodnawialnych surowców (...) - jednakże w analizie brakuje kluczowego aspektu tj. determinantów wprowadzenia na rynek wspomnianych pakietów stylistycznych. Nadto poprawa osiągów samochodów sportowych, zdaniem OCRG, stoi raczej w sprzeczności z ograniczeniem spalania lub też ogólnie rozumianym aspektem ekologiczności.
W konsekwencji, zarówno na etapie tak oceny merytorycznej jak i procedury odwoławczej nadrzędnymi argumentami Członków KOP/Ekspertów, sformułowanymi w listach sprawdzających z oceny pierwotnej, oraz OCRG, w ramach rozpatrywanego protestu, było: wdrożenie nowej produkcji, która będzie dodatkowym obciążeniem dla środowiska naturalnego; możliwość generowania dodatkowych odpadów.
Powyższe argumenty, zdaniem skarżącej, odnoszą się jednak do oddziaływania przedsięwzięcia objętego projektem na środowisko, a wnioskodawca na żadnym etapie konkursu nie otrzymał pisma w sprawie oceny spełnienia kryterium środowiskowego, zatem należy przyjąć, że przedmiotowy projekt spełnił to kryterium w sposób bezwzględny. Spełnienie przez projekt kryterium środowiskowego zostało podniesione przez IZ RPO WO 2014 - 2020 przy rozpatrywaniu złożonego protestu.
Skarżąca podkreśliła przy tym, że stanowisko OCRG wyrażone w piśmie z dnia 07.10.2019 r., dotyczące braku w analizie, dokonanej przez Beneficjenta i przedstawionej w Biznesplanie "determinantów wprowadzenia na rynek wspomnianych pakietów stylistycznych", stoi w sprzeczności do podnoszonego w ww. piśmie OCRG stanowiska dotyczącego konsekwencji braku uwag podczas oceny merytorycznej w dowolnym ocenianym obszarze i przyjęcia, że w takiej sytuacji oceniający posiadają pełną wiedzę, a stanowisko wnioskodawcy jest przedstawione w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości, zatem nie wymaga przedkładania żadnych dodatkowych wyjaśnień/uzupełnień.
Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że w piśmie z dnia 05.07.2019 r., które otrzymała na etapie oceny merytorycznej projektu, Członkowie KOP wskazali na konieczność uzupełnienia/poprawienia wniosku o dofinansowanie w zakresie innych, niż kryterium 3, kryteriów merytorycznych. Zdaniem strony dokonując oceny w ramach tego kryterium członkowie KOP/Eksperci mieli świadomość, że w przedstawionej analizie nie uwzględniono determinantu, który ich zdaniem był kluczowy, a w konsekwencji wywarł istotny wpływ na dokonaną przez nich ocenę. Członkowie KOP/Eksperci, mając wiedzę o, błędnym ich zdaniem, nieuwzględnieniu przez wnioskodawcę określonego czynnika, istotnego dla oceny kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych, dokonali oceny przedmiotowego kryterium uniemożliwiając wnioskodawcy złożenie wyjaśnienia i odniesienie się do ustaleń poczynionych przez Członków KOP/Ekspertów.
Dalej skarżąca podkreśliła, że zgodnie z treścią pkt 3.4 wniosku o dofinansowanie projektu pn. Cel realizacji projektu i jego wpływ na realizację celów RPO WO 2014 – 2020 - celem projektu jest wdrożenie innowacji produktowej poprzez zastosowanie innowacyjnych maszyn i urządzeń (technologii) w przedsiębiorstwie wnioskodawcy. Przedmiot projektu, tj. wdrożenie na rynek innowacji produktowej, podkreślany jest w całej dokumentacji aplikacyjnej, w tym m.in. we wniosku o dofinansowanie projektu, Biznesplanie (załącznik nr 1 do wniosku o dofinansowanie) oraz Opinii o innowacyjności (załącznik nr 16.1 do wniosku o dofinansowanie).
Zatem wnioskodawca uzasadniał spełnienie przez złożony projekt kryteriów oceny projektu biorąc pod uwagę przede wszystkim przedmiot i główny cel projektu - wdrożenie na rynek nowego produktu, natomiast sam fakt wykorzystania w procesie produkcji nowoczesnej i bardziej efektywnej energetycznie technologii stanowił w przedmiocie projektu jedynie "wartość dodaną". Wykorzystanie takiej a nie innej technologii było konieczne w celu uzyskania nowego produktu stanowiącego cel realizacji projektu, na co wnioskodawca zwrócił uwagę w ust. 3.4 wniosku o dofinansowanie pn. Cel realizacji projektu i jego wpływ na realizację celów RPO WO 2014 - 2020, cyt.: "(...) procesy realizowane przez poszczególne maszyny – determinują powstanie innowacji produktowej (...)"
W dokumentacji aplikacyjnej, w tym m.in. w uzasadnieniu dla spełnienia kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3, którą zawarto w lit. G.2 pkt 3 Biznesplanu, odnoszono się zatem do celu projektu, rozumianego jako dominujący typ projektu, tj. inwestycje w nowoczesne maszyny i urządzenia oraz sprzęt produkcyjny, w celu wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów lub usług.
Przygotowując dokumentację aplikacyjną kierowano się tym, aby uzasadnić spełnienie kryteriów oceny projektu odnosząc się do jego przedmiotu i związanego z nim celu, a jednocześnie uniknąć ewentualnego zarzutu Członków KOP/Ekspertów, że nowoczesna technologia autoklawowa z wykorzystaniem prepregów nie stanowi novum co najmniej w skali kraju (zakres oceniany w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego punktowanego nr 6 pn. Innowacyjność produktów/usług/technologii będących rezultatem projektu), ponieważ istnieją Polsce przedsiębiorstwa, które obecnie wdrażają do procesu produkcyjnego autoklaw (bez wykorzystania w tym celu prepregów i wytwarzając zupełnie inne produkty niż planowane w ramach przedmiotowego projektu).
Nadto skarżąca podkreśliła, że w Załączniku nr 5 do Regulaminu Konkursu pn. Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu (...) OCRG nie zamieściło instrukcji, która wskazywałaby na obligatoryjny, minimalny zakres informacji, które należy uwzględnić w Biznesplanie lit. G.2. Także we wzorze Biznesplanu, stanowiącym jeden ze wzorów udostępnionych w ramach Załącznika nr 4 do Regulaminu Konkursu, nie zamieszczono jakichkolwiek wytycznych informujących o opisie jaki powinien ująć wnioskodawca w ramach sekcji określonej w lit. G.2. Kryteria merytoryczne szczegółowe (punktowane).
Mając to na uwadze skarżąca wskazała, że wprawdzie ma świadomość, iż to na niej - jako wnioskodawcy - ciąży obowiązek wyczerpującego przedstawienia informacji w dokumentacji aplikacyjnej w zakresie planowanego przedsięwzięcia, co w konsekwencji wpływa na jego ostateczną ocenę, niemniej jednak brak wskazania nawet minimalnej ilości aspektów jakie należy uwzględnić lub do jakich należy odnieść się w ramach danego kryterium wskazanego w lit. G.2 Biznesplanu, prowadzi do kuriozalnej sytuacji, w której wnioskodawca:
- po pierwsze, musi zapoznać się z kolejnym dokumentem, liczącym blisko 800 stron, jakim jest Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych (równie dobrze można było dokonać odniesienia do dużo krótszego Załącznika nr 7 do Regulaminu Konkursu, w którym wskazano opis wszystkich kryteriów dotyczących danego naboru);
- po drugie, musi domyślać się jak, choćby potencjalnie, Członkowie KOP/Eksperci mogą definiować dane kryterium, a co za tym idzie jakie aspekty uwzględnić uzasadniając spełnienie kryterium i jednocześnie nie narazić się na negatywną ocenę w związku z nieuwzględnieniem jakiegoś determinantu.
Tym samym, chcąc "zabezpieczyć się na wszelki wypadek" wnioskodawca mógłby dokonać opisu spełnienia danego kryterium, w tak szerokim zakresie, który mógłby stanowić podręcznik w danej dziedzinie. Nie jest rolą wnioskodawcy dostarczanie wiedzy Członkom KOP/Ekspertom w dziedzinie, której dotyczy projekt oraz w tej, w ramach której dokonują oni oceny spełnienia danego kryterium. Rolą wnioskodawcy jest dostarczenie informacji na temat przedsięwzięcia planowanego do realizacji w ramach projektu. Natomiast w sytuacji, gdy zdaniem Członków KOP/Ekspertów jakaś kwestia jest dla nich niejasna/niezrozumiała/nieczytelna lub nie uwzględnia określonych determinantów, mających wpływ na wynik oceny, to winni oni, zgodnie z zapisami ust. 13 Regulaminu Konkursu, poprosić wnioskodawcę o wyjaśnienie.
Odnosząc się po raz kolejny do uzasadnienia, przedstawionego w piśmie OCRG z dnia 07.10.2019 r., w którym wskazano, że poprawa osiągów samochodów sportowych stoi raczej w sprzeczności z ograniczeniem spalania lub też ogólnie rozumianym aspektem ekologiczności, stwierdziła, że niedopuszczalnym jest formułowanie uzasadnienia na zasadzie domysłu lub "ogólnie rozumianych" pojęciach i aspektach. Cytowane powyżej zdanie nie stanowi uzasadnienia dla przyjętego przez właściwą instytucję stanowiska w rozpatrywanym proteście, lecz ma charakter prywatnej, bliżej niesprecyzowanej opinii osoby sporządzającej pismo.
W tym kontekście zwróciła uwagę na treść Rozdziału 4 pkt 1) lit b Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 - 2020 w myśl którego, każde uzasadnienie powinno zawierać przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów. Uzasadnienie powinno także zawierać odniesienie do pozyskanych w toku oceny projektów informacji i wyjaśnień, o których mowa w rozdziale 5 pkt 20. Uzasadnienie nie może być formułowane jako przypuszczenia lub wątpliwości. Mając to na uwadze, skarżąca stwierdziła, że OCRG w piśmie z dnia 07.10.2019 r. nie zastosowało się do zasad określonych w Wytycznych.
Przytaczając treść ponownej oceny merytorycznej dokonanej przez Członków KOP/Ekspertów, którzy w wyniku dokonanych ocen stwierdzili, że: wdrożenie nowej produkcji będzie dodatkowym obciążeniem dla środowiska naturalnego; istnieje możliwość generowania dodatkowych odpadów; proces produkcji elementów z włókna węglowego jest procesem dłuższym niż standardowe elementy produkowane z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych (podniesiony na etapie ponownej oceny merytorycznej i zaczerpnięty z rozstrzygnięcia IZ RPO WO 2014 - 2020); ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców następuje dopiero na etapie klienta wnioskodawcy (podniesiona na etapie ponownej oceny merytorycznej i zaczerpnięty z rozstrzygnięcia IZ RPO WO 2014 - 2020) – skarżąca zwróciła uwagę na dokonanie po raz drugi nieuprawnionego rozszerzenia zakresu oceny o wpływ oddziaływania przedsięwzięcia objętego projektem na środowisko, który to zakres oceniany jest w ramach Kryterium środowiskowego przez Eksperta zewnętrznego. Podkreśliła, że Członkowie KOP/Eksperci na etapie ponownej oceny merytorycznej, doprowadzili do rozszerzenia zarzutów wobec przedmiotowego projektu, a nie formułując do wnioskodawcy na etapie ponownej oceny merytorycznej uwag w powyższym zakresie, uniemożliwili jakąkolwiek polemikę ze strony wnioskodawcy.
Wskazała w tym kontekście na naruszenie zasady przejrzystości i powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II GSK 2748/17.
Zauważyła ponadto, że w definicji kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3, przedstawionej w Załączniku nr 7 do Regulaminu Konkursu, nie wskazano, iż do ograniczenia zużycia surowców nieodnawialnych w sposób obligatoryjny musi dojść na poziomie wnioskodawcy (przedsiębiorstwa).
Zgodnie z definicją ww. kryterium projekt otrzyma 2 punkty (1 pkt o wadze równej 2), jeżeli realizacja projektu przyczyni się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp.
Zdaniem skarżącej, z powyższego nie wynika, że do wskazanych w niej efektów realizacji nie może dojść na poziomie odbiorcy ostatecznego - klienta. Przyjęcie takiej wykładni powoduje de facto, że każdy projekt dotyczący wdrożenia na rynek nowego produktu, który z natury ukierunkowany jest na sprzedaż, traciłby punkty w tym zakresie. Stosując podobny tok myślenia, należałoby wykluczyć realizację niemalże wszystkich projektów dotyczących np. strategii niskoemisyjnych (zakup nowoczesnego niskoemisyjnego taboru kolejowego/autobusowego, budowa zatok autobusowych, ścieżek rowerowych, centrów przesiadkowych etc.) lub efektywności energetycznej budynków (likwidacja i wymiana istniejących źródeł ciepła, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepłe etc.). Projekty te, bez odbiorców ostatecznych - ludzi, którzy będą korzystać z nowej infrastruktury lub zakupionych urządzeń, nie osiągnęłyby założonych efektów, będących istotą ich realizacji.
Nadto odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3.08.2017 r., sygn. akt II SA/Op 273/17, w którym Sąd zakwestionował dokonaną przez organ ocenę gdyż nie odpowiadała ona zakresowi i treści sformułowanego wymogu, a z której wprost wynikało, że dla jego spełnienia konieczne, ale zarazem wystarczające jest, aby realizacja projektu przyczyniała się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, poprawy gospodarowania odpadami, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp.
Strona podkreśliła, że w dokumentacji aplikacyjnej zawarto zapisy świadczące o tym, iż do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców i zmniejszenia zanieczyszczeń powietrza (w sposób pośredni - w wyniku zmniejszenia zapotrzebowania na energię elektryczną i jej wytwarzanie) dojdzie w wyniku realizacji niniejszego projektu, zarówno na etapie procesu produkcyjnego jak i wdrożonego na rynek produktu wykorzystywanego przez klientów. Jednocześnie realizacja przedmiotowego projektu nie dotyczy przedsięwzięć mogących wywierać jakkolwiek znaczący wpływ na środowisko. Na powyższe wskazano m.in. we wniosku o dofinansowanie projektu, tj. ust. 7.1 pn. Zrównoważony rozwój i w oświadczeniach nr 13 i 14 w Sekcji X pn., w Biznesplanie, tj. lit. B.3 pn. Klasyfikacja projektu, lit. B.4 pn. Koszty realizacji projektu, lit. G.2 Kryteria merytoryczne szczegółowe (punktowane), w załączniku nr 2 do wniosku o dofinansowanie projektu pn. Formularz w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, w załączniku nr 12 do wniosku o dofinansowanie pn. Opinia o innowacyjności.
Odnosząc się z kolei do stwierdzenia Członka KOP/Eksperta nr 2, z którego wynika, że proces budowy elementów z włókna węglowego jest procesem dłuższym niż standardowe elementy produkowane z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych, skarżąca wskazała, że jest ono chybione i świadczy nie tylko o nierzetelnym zapoznaniu się z treścią całej dokumentacji aplikacyjnej, ale również niezrozumieniu zagadnienia jakim jest produkcja elementów w technologii autoklawowej. W tym zakresie odwołała się do argumentacji przedstawionej w Biznesplanie (str. 7, 8, 11, 12 i 15), stanowiącym załącznik nr 1 do wniosku o dofinansowanie projektu, gdzie wyraźnie wskazano na zalety procesu produkcji autoklawowej z wykorzystaniem prepregów biorąc pod uwagę parametr, jakim jest czas. Przy czym zauważyła, że zarzut związany z czasem trwania procesu produkcji został sformułowany dopiero na etapie ponownej oceny merytorycznej i został zaczerpnięty z treści rozstrzygnięcia IZ RPO WO 2014 - 2020 z dnia 04.11.2019 r. Tym samym, również w zakresie tego argumentu Członków KOP/Ekspertów doszło do nieuprawnionego rozszerzenia zarzutów wobec wnioskodawcy, a brak wystosowania do wnioskodawcy na etapie ponownej oceny merytorycznej uwagi w powyższym zakresie, uniemożliwił jakąkolwiek polemikę ze strony wnioskodawcy.
Podkreśliła również, że zarzut ten jest nieprecyzyjny (nie wiadomo co konkretnie Członek KOP/Ekspert ma na myśli podnosząc ten argument w kontekście kryterium merytorycznego szczegółowego punktowanego nr 3 oraz chybiony, ponieważ czas trwania produkcji w autoklawie nie jest powiązany ze zwiększonym obciążeniem dla środowiska, w tym również w aspekcie zapotrzebowania na energię elektryczną. Zwróciła także uwagę, że Członek KOP/Ekspert nie wziął pod uwagę, iż w całej dokumentacji aplikacyjnej podkreślane jest, że elementy z włókna węglowego charakteryzują się określonymi parametrami mechanicznymi, wytrzymałościowymi i wizualnymi. Wskazywano również, że to ww. parametry stanowią o tym, że klienci decydują się na zakup produktu wytworzonego z włókna węglowego, a jednocześnie elementy z tworzywa sztucznego nie mają tak szerokiego zastosowania, np. nie nadają się do wykorzystania m.in. w układach dolotowych, wydechach i innych częściach pojazdu, gdzie generowana jest bardzo duża temperatura i ciśnienie, co jest faktem powszechnie wiadomym i z czego Członek KOP/Ekspert powinien zdawać sobie sprawę dokonując oceny projektu. Wnioskodawca nie informował, że zajmuje się lub planuje zajmować jakkolwiek wytwarzaniem elementów z tworzywa sztucznego, które to nie jest w stanie zastąpić włókna węglowego. Informował natomiast, iż Prezes Zarządu A Sp. z o.o. prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod firmą B zajmującą się produkcją elementów z włókna węglowego metodą manualną oraz infuzji.
Spółka odwołała się także do udzielonego na etapie pierwotnej oceny merytorycznej wyjaśnienia, że w związku z rozpoczęciem produkcji pakietów w ramach firmy A, firma B zaprzestanie produkcji elementów z włókna węglowego, a pozostanie jedynie przy produkcji zawieszeń pneumatycznych. Wobec tego, jej zdaniem, Członkowie KOP/Eksperci dokonując oceny spełnienia kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3, posiadali wiedzę o tym, że produkcja elementów z włókna węglowego już trwa, natomiast zostanie całkowicie zaprzestana przez jedno przedsiębiorstwo i wdrożona przez wnioskodawcę - A Sp. z o.o. Niezrozumiałym zatem jest, dlaczego w ramach jednego kryterium Członkowie KOP/Eksperci dokonywali weryfikacji powiązań pomiędzy firmą B a spółką A Sp. z o.o., a w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 nie wzięli pod uwagę, iż jedno z powiązanych osobą Prezesa Zarządu przedsiębiorstw, zamknie produkcję aby drugie przedsiębiorstwo mogło ją prowadzić w o wiele bardziej innowacyjnym zakresie, stosując jednocześnie technologię dużo bardziej przyjazną środowisku naturalnemu niż metodę manualną i metodę infuzji.
Nadto skarżąca odwołała się do złożonego w Sekcji IX "Sytuacja projektu w przypadku niezakwalifikowania do wsparcia wniosku o dofinansowanie projektu" oświadczenia, że nawet w przypadku niewybrania projektu do dofinansowania zrealizuje go, jednakże w późniejszym terminie i ograniczonym zakresie. Deklaracja ta powinna być uwzględniona przez Członków KOP/Ekspertów przy dokonywaniu oceny spełnienie kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 skoro wskazali oni, że wdrożenie nowej produkcji dodatkowo obciąży środowisko, natomiast nie uwzględnili, iż proces produkcji i tak już trwa w ramach indywidualnej działalności gospodarczej Prezesa Zarządu A sp. z o.o. i trwający już proces produkcji prowadzony jest z wykorzystaniem technologii manualnej i infuzji, które zgodnie z treścią dokumentacji aplikacyjnej są gorsze i bardziej obciążają środowisko, niż planowana do wdrożenia technologia autoklawowa z wykorzystaniem prepregów; przedmiotowy projekt i tak będzie realizowany, jednakże uzyskanie dofinansowania warunkuje jego zakres i czas realizacji, a to właśnie realizacja projektu w zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie projektu pozwala na wdrożenie technologii produkcji, która nie będzie obciążała w sposób znaczący środowiska naturalnego i pozwoli na wdrożenie na rynek produktu, który dodatkowo wywrze pozytywny wpływ na obniżenie zużycia surowców nieodnawialnych.
Podkreśliła również, że przy sformułowanych na etapie ponownej oceny merytorycznej argumentów Członkowie KOP/Eksperci nie wzięli pod uwagę nie tylko zapisów całej dokumentacji projektowej, ale i pełnej treści rozstrzygnięcia IZ RPO WO 2014 - 2020, która to w piśmie z dnia 4.11.2019 r. wskazuje na zapisy Biznesplanu, lit. B.3 pn. Klasyfikacja projektu, zapisy załącznika nr 2 do wniosku o dofinansowanie projektu. Spółka zwróciła również uwagę na uzyskanie Opinii o Innowacyjności wystawionej przez niezależnego i niezwiązanego z wnioskodawcą eksperta z danej dziedziny nauki, potwierdzonej przez uprawnionego przedstawiciela sektora B+R. Przedmiotowa opinia stanowiła załącznik nr 16.1 do wniosku o dofinansowanie projektu. Dla przedmiotowego projektu, Opinię o innowacyjności sporządzili i zaakceptowali pracownicy Wydziału [...] Politechniki [...], tj. dra hab. inż. A. N. i prof. dr hab. inż. J. P. Wskazano w niej, iż w wyniku zastosowania nowoczesnej technologii autoklawowej z wykorzystaniem materiałów typu prepreg na etapie procesu produkcji dochodzi o zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów.
Zdaniem skarżącej, Członkowie KOP/Eksperci w sposób wybiórczy odnieśli się do argumentów IZ RPO WO 2014 - 2020, które poddawały w wątpliwość pozytywny wpływ projektu na zmniejszenie zużycia surowców nieodnawialnych. Natomiast w żaden sposób Członkowie KOP/Eksperci nie odnieśli się do zawartych w dokumentacji aplikacyjnej i przytoczonych w rozstrzygnięciu IZ RPO WO 2014 - 2020 zapisów świadczących o pozytywnym wpływie realizacji projektu na zmniejszenie zużycia surowców nieodnawialnych zarówno na etapie produkcji jak i produktu wykorzystywanego przez klientów. Nie odnieśli się mianowicie do argumentów, że
- na etapie produkcji dojdzie do zaoszczędzenia wykorzystywanego materiału,
- dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii w procesie produkcji dochodzi do zmniejszenia zużycia energii elektrycznej, a w konsekwencji zapotrzebowania na jej wytwarzania, co ostatecznie wywiera wpływ na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery;
- odpad po obróbce ubytkowej podlega procesowi recyklingu;
- zmniejszenie kosztów pracy ludzkiej oraz tych związanych ze zmniejszeniem zapotrzebowania na materiał;
- realizacja projektu, w zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie, przyczyni się do realizacji celów w zakresie zmian klimatu.
Z tych względów, zdaniem skarżącej, ponowna ocena merytoryczna była prowadzona nie tylko w sposób wybiórczy ale i celowo ukierunkowany na podnoszenie tylko i wyłącznie tych argumentów, które utrzymywały w mocy negatywną ocenę projektu w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3. Członkowie KOP/Eksperci, poprzez niepodjęcie polemiki w zakresie ww. argumentów przemawiających na korzyść wnioskodawcy, nie sformułowali wyczerpującego uzasadnienia, przez co uchybiono zasadzie rzetelności, o czym mowa m.in. w Rozdziale 4, pkt 1 lit. b Wytycznych.
Skarżąca podniosła również, że zarówno na etapie pierwotnej oceny jak i ponownej oceny merytorycznej, nie otrzymała pisma ws. wyrażenia zgody na obniżenie wnioskowanego dofinansowania do wysokości dostępnej w ramach naboru alokacji uwzględniającej aktualny kurs przeliczeniowy. Zdaniem skarżącej, błędem było, wynikające z nieświadomości na tamtym etapie, niewskazanie powyższego naruszenia proceduralnego w proteście skierowanym do OCRG dnia 16.09.2019 r.
Jednak ponieważ IZ rozpatrzyła protest pozytywnie i skierowała projekt do ponownej oceny merytorycznej, tj. odpowiednio do II etapu oceny, to winna ona być przeprowadzona w trybie i na zasadach określonych w Regulaminie Konkursu i Regulaminie Pracy Komisji Oceny Projektów obowiązujących w ramach przedmiotowego naboru. Skarżąca ma świadomość, że ponowna ocena merytoryczna dokonywana jest w zakresie i w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w proteście, niemniej jednak niewskazanie w proteście naruszenia proceduralnego, w zakresie trybu w jakim dokonano oceny merytorycznej, nie zwalania jednocześnie właściwej instytucji od przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej w trybie i na zasadach obowiązujących dla tego etapu oceny zgodnie z uchwalonym przez Zarząd Województwa Opolskiego Regulaminem Konkursu i Regulaminem Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15).
W ust. 13 pn. Etapy oceny Regulaminu Konkursu wskazano wyraźnie, że " W sytuacji, gdy dostępna alokacja jest niewystarczająca na wybór projektu w pełnej wnioskowanej kwocie IZ RPO WO 2014-2020 dopuszcza możliwość wyboru projektu do dofinansowania przy spełnieniu następujących warunków (...)". Dopuszczalna możliwość, zdaniem skarżącej rozumiana jest nie jako dobrowolność ze strony OCRG lecz jako dopuszczenie przez IZ RPO WO 2014 - 2020 do stosowania tego, niewynikającego wprost z Ustawy Wdrożeniowej trybu, stanowiącego jeden z elementów oceny merytorycznej. Zgodnie z obowiązującym w przedmiotowym naborze Regulaminem Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15) przed zatwierdzeniem Protokołu z pracy KOP Członkowie KOP/Eksperci, za pośrednictwem IOK, zwracają się do wnioskodawcy, którego sytuacja dotyczy, z pismem ws. możliwości obniżenia dofinansowania do wysokości dostępnej alokacji. Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi ze strony wnioskodawcy, Przewodniczący KOP może zatwierdzić Protokół z pracy KOP i tym samym zatwierdzić ocenę projektu sformułowaną w listach sprawdzających. Zdaniem Skarżącego, nie można również stosować tego trybu jedynie w odniesieniu do pierwotnej oceny merytorycznej. Godziłoby to w zasadę równego traktowania wnioskodawców, o której mowa w Rozdziale 1 pkt 1 lit. e Wytycznych, rozumianą jako zakaz stosowania regulaminu konkursu w sposób skutkujący faworyzowaniem poszczególnych wnioskodawców kosztem pozostałych wnioskodawców oraz dokonywania przez IOK zmian regulaminu konkursu, które miałyby taki skutek. W konsekwencji, zdaniem Spółki, ma ona prawo do podniesienia tego zarzutu na obecnym etapie postępowania, ponieważ dotyczy on ponownej oceny merytorycznej przeprowadzanej w trybie i na zasadach określonych dla pierwotnej oceny merytorycznej, a ponadto skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi obecnie jedyny przysługujący mu środek odwoławczy. Odwołując się do zasady przejrzystości skarżąca przytoczyła fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1.12.2017 r., sygn. akt III SA/Łd 961/17).
W odpowiedzi na skargę Województwo Opolskie – Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki wniosło o odrzucenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa prawnego wedle norm prawem przepisanych; ewentualnie - w przypadku nieuwzględnienia argumentacji przemawiającej za powyższym wnioskiem o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa prawnego wedle norm prawem przepisanych.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi WO-OCRG wskazało, że skarga została złożona przez D. Z. - Prezesa Zarządu A Sp. z o.o.
Zdaniem organu, D. Z. jako osoba fizyczna, pełniąca jedynie funkcję organu wnioskodawcy - spółki A nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 P.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., II FSK 2947/12).
Organ nie podzielił zarzutów naruszenia naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 3 i art. 57 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 53 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał na zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w sprawie oceny merytorycznej projektu i podkreślił, że sąd administracyjny nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką (m.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2019 r. III SA/Po 234/19). Rola sądu sprowadza się do zbadania czy zaskarżone rozstrzygnięcie instytucji zarządzającej zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (tak: wyrok WSA w Krakowie z 14.12.2018, I SA/Kr 1000/18. WSA w Szczecinie z 07.06.2018.1 SA/Sz 289/18).
Odnosząc się do poszczególnych kwestii podniesionych przez skarżącą, organ wskazał na błędne przyjęcie, że spełnienie przez oceniany projekt kryterium środowiskowego jest jednoznaczne z przyjęciem, iż wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych. Oba kryteria są ze sobą w pewnym zakresie związane, jednak w żaden sposób pozytywna weryfikacja kryterium środowiskowego nie przesądza o pozytywnej weryfikacji kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. "Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych". Oba kryteria oceniane są przez różnych członków KOP. Kryterium środowiskowe - przez eksperta ds. oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a kryterium Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych przez ekspertów/pracowników IOK wyznaczonych do oceny merytorycznej.
W odniesieniu do przywoływanego przez skarżącą stanowiska organu wyrażonego w piśmie z dnia 7.10.2019 r. dotyczącego "determinantów wprowadzenia na rynek wspomnianych pakietów stylistycznych", organ wskazał, że jest to uwaga poczyniona nie w ramach oceny merytorycznej wniosku, a technicznej autokorekty. Na w/w możliwość braku wskazywali nie biegli, którzy nie mieli wątpliwości co do sposobu oceny kwestionowanego przez skarżącą kryterium, a pracownicy organu, analizując techniczną stronę oceny wniosku w ramach autokorekty. Bezpodstawne jest zatem stwierdzenie skarżącej, że członkowie KOP/Eksperci mieli świadomość nieuwzględnienia determinantu, który miałby być kluczowy, a w konsekwencji wywarłby wpływ na dokonaną przez niech ocenę. Przeciwnie - członkowie KOP/Eksperci nie mieli wątpliwości co do oceny w/w kryterium, do czego nie były im potrzebne dodatkowe wyjaśnienia skarżącej - materia wynikająca z treści wniosku była wystarczająca. Organ wskazał przy tym na rolę ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów, która jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym i tak też powinna być traktowana przez sąd administracyjny. Kontrolując ocenę sąd bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 39/18). Na poparcie tego stanowiska organ odwołał się także do innych wyroków sądów administracyjnych. Podkreślił również, że polemiki z oceną ekspertów nie można rozpatrywać w kontekście naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, a o którym mowa w art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej. Sąd dokonuje recenzji oceny ekspertów np. w kontekście dokonywania oceny w oparciu o elementy, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium. Merytoryczna weryfikacja wniosku odbywa się według kryteriów wartościujących i ma ona charakter swobodnej oceny, która nie może przybierać oceny dowolnej, gdyż kryteria oceny zostały wskazane w dokumentacji konkursowej (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2018 r., I SA/Kr 1243/17). W konsekwencji wskazał, że odmienna ocena danego kryterium przez skarżącą nie jest wystarczającą przesłanką przyjęcia, że przeprowadzenie wyboru projektu do dofinansowania było wadliwe, a Członkowie KOP nie dokonali dogłębnej i rzetelnej oceny wniosku, w oparciu o całą dokumentację aplikacyjną.
Odnosząc się do zarzutów braku instrukcji/wyjaśnień, z których wynikałby obligatoryjny, minimalny zakres informacji, które należy uwzględnić w treści wniosku, w tym np. w Biznesplanie, organ wskazał, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny. Wszelkie błędy, wady dokumentacji, czy też niechęć do zapoznawania się z dokumentacją naboru obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc publiczną, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania. Rolą ekspertów nie jest przekonywanie wnioskodawcy do swojego stanowiska, ani wskazywanie, jakie dokumenty mogłyby ich przekonać do zmiany swojego stanowiska.
Jak wynika ze stanowisk zarówno judykatury, jak również komentatorów to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku. Strona, przystępując do konkursu, winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też podanie informacji w sposób niejednoznaczny, niewywiązanie się z obowiązku wykazania okoliczności potwierdzających spełnianie danego kryterium winno zostać ocenione negatywnie.
Kwestionowanie przez stronę sposobu przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, rzekomy brak zapewnienia wnioskodawcy dostępu do pełnej informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu, w szczególności poprzez nieprawidłowe sformułowanie definicji kryterium oceny projektów oraz zapisów Regulaminu Konkursu i Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów nie powinno być weryfikowane przez Sąd w ramach rozstrzygania niniejszej skargi. Abstrahując od faktu, że są to zarzuty gołosłowne, formułowane li tylko w związku z faktem niesatysfakcjonującej dla skarżącej oceny jej wniosku, to zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem dot. granic rozpoznania skargi w zakresie postępowania konkursowego - sąd administracyjny rozpoznając skargę konkretnego podmiotu na wydane w stosunku do niego rozstrzygnięcie posiada jedynie kompetencje do badania, pod kątem legalności danego rozstrzygnięcia. Nie może wiec odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów (min. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 781/18). Zdaniem organu, stanowiska ekspertów - zarówno w zakresie pierwszej, jak i ponownej oceny zostały uzasadnione w sposób kompleksowy i wyczerpujący. Eksperci wskazywali na spójną i logiczną argumentację, przemawiającą za przyjętym przez nich stanowiskiem. W szczególności ponowna ocena odnosiła się do kwestii podnoszonych przez skarżącą w treści złożonego protestu. Nie mniej jednak po raz kolejny eksperci jednoznacznie, niezależnie i zgodnie ocenili, że w ramach kwestionowanego przez skarżącą kryterium właściwym będzie nieprzyznanie wnioskowi punktów. Jak wynika z uzasadnienia stanowisk ekspertów - do dokonania oceny spornych przesłanek wystarczające były informacje i dane wynikające z pierwotnej dokumentacji projektowej. Ewentualne uzupełnienia i wyjaśnienia mogłyby być potrzebne w sytuacji, gdyby którykolwiek z Członków KOP miałby jakiekolwiek wątpliwości co do spełniania przez wnioskodawcę ocienianego kryterium. Jako, że całość dokumentacji, załączonej do wniosku nie budziła żadnych wątpliwości - brak było potrzeby wzywania o jakiekolwiek wyjaśnienia.
W przeważającej mierze zarzuty sformułowane przez stronę odnoszą się do oceny, czy w świetle treści rozstrzygnięcia protestu przez IZ, członkowie KOP mieli obowiązek zwrócenia się do wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia.
W tej kwestii organ wskazał na treść art. 58 ustawy wdrożeniowej i stwierdził, że po rozpatrzeniu protestu instytucja, która go rozpoznawała, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku jego rozpatrzenia. Informacja ta powinna w szczególności zawierać treść rozstrzygnięcia, z którego będzie wynikało, czy protest został, czy też nie został uwzględniony. Ponadto informacja zawierająca rozstrzygnięcie protestu musi zawierać jego wyczerpujące uzasadnienie. Obowiązkiem podmiotu przeprowadzającego procedurę odwoławczą jest ustosunkowanie się w piśmie informującym o wynikach tej procedury do wszelkich zarzutów, podniesionych w środku odwoławczym, zarówno proceduralnych, jak i merytorycznych (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. w sprawie II GSK 908/11).
Organ wskazał przy tym, że na gruncie ustawy wdrożeniowej ustawodawca nie ustanowił obowiązku określenia przez instytucję rozpoznającą protest, wytycznych (wskazówek), według których powinno nastąpić ponowne rozpoznanie sprawy w przypadku jego uwzględnienia i przekazania projektu do ponownej oceny, w przeciwieństwie np. do art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w przypadku naruszenia przepisów postępowania i zaistnienia konieczności podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji, został zobowiązany do wskazania okoliczności, które organ niższej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ podkreślił jednocześnie, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że postępowanie odwoławcze przewidziane w ustawie wdrożeniowej prowadzone jest w oparciu o zasadę oficjalności, a zatem po uchyleniu sprawy do ponownego rozpoznania organ winien mieć pełne prawo do nowej, wszechstronnej oceny projektu w zakresie kryteriów zaskarżonych protestem Zatem instytucja zachowuje autonomię w rozstrzyganiu sprawy po raz kolejny, ograniczoną jednakże koniecznością szczegółowego odniesienia się do uwag i zastrzeżeń sformułowanych przez organ odwoławczy. Po otrzymaniu sprawy organ konkursowy dokonuje ponownej oceny projektu, która polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych z perspektywie finansowej 2014-2020. Przepisy te nie wskazują na związanie organu dokonującego ponownej weryfikacji projektu, mówią jedynie o ponownej weryfikacji.
Przy czym przyjęcie odmiennego sposobu oceny spełnienia kwestionowanego przez skarżącą kryterium (odmiennego od zastosowanych dla pozostałych wnioskodawców w ramach niniejszego konkursu), spowodowałoby preferencyjne warunki oceny dla strony, a co za tym idzie wprost naruszałoby zasady wynikające z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Nadto organ odwołał się do wyroku WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Op 584/12, zgodnie z którym ocenie podlegają informacje przedstawione we wnioskach beneficjentów. Jeśli wnioskodawca nie dochowa w tym zakresie należytej staranności nie może kierować wobec IZ zarzutu, że ocena została zaniżona. Poza tym. stworzenie jednemu z podmiotów warunków do składania wyjaśnień w zakresie "faktycznego stanu rzeczy", czego żąda skarżący, w istocie oznaczałoby naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz nieprzestrzeganie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, art. 41 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, zasad określonych w ust. 13 Regulaminu Konkursu, przyjętego przez Zarząd Województwa Uchwałą nr 212/2019 z dnia 14 stycznia 2019 r. i zasad określonych w § 12 ust. 29-32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja 15). przyjętego przez Zarząd Województwa Uchwałą 381/2015 z dnia 19 marca 2015 r. z późn. zm., organ wskazał, że w zasadzie zarzuty wyartykułowane w ramach tej grupy ograniczają się do kwestii odpowiedzi na pytanie, czy organ miał obowiązek zapytać stronę, jak również drugiego wnioskodawcę, który uzyskał taką samą ilość punktów, czy wyrażają zgodę na wybranie projektu do dofinansowania z zastosowaniem obniżonego poziomu dofinansowania do wysokości dostępnej alokacji, a co za tym idzie, czy IOK miało obowiązek wybrać w/w projekty do obniżonego dofinansowania.
Organ podkreślił, że w treści w art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej jednoznacznie zdefiniowano pojęcie "negatywnej oceny projektu". Definicja ta nawiązuje do metod ocen i wyboru projektów ustanowionych w art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Negatywną ocenę projektu stanowi zatem nieuzyskanie wymaganej liczby punktów lub niespełnienie kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może on być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny. Ponadto ustawodawca za negatywną ocenę uznaje również sytuację gdy dany projekt, mimo uzyskania wymaganej liczby punktów lub spełnienia kryteriów wyboru projektów, nie zostaje wybrany do dofinansowania, gdyż nie pozwala na to alokacja przeznaczona na konkurs (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 248/10).
Odwołując się do treści uzasadnienia tego postanowienia organ wskazał, że przejście projektu do etapu postępowania o dofinansowanie uzależnione jest od ostatecznego zakończenia etapu ocen projektu, w ramach którego wnioskodawca, wykorzystując przysługujące mu prawo do wniesienia protestu, ma możność uzyskania większej ilości punktów, a zatem znalezienia się na korzystniejszej pozycji w etapie zawierania umowy o dofinansowanie, na którym rozważana jest też przesłanka dostępności alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego. Czyli dopiero wówczas można mówić o pozytywnej (lub negatywnej) ocenie projektu jako takiego.
Podkreślił również, że właściwa instytucja dysponuje w ramach konkursu ściśle określoną pulą środków publicznych. Wysokość tej kwoty wyznacza granice możliwości dofinansowania ograniczonej liczby projektów. Wnioskodawca, przystępując do konkursu, ma, a przynajmniej powinien mieć świadomość tego ograniczenia, gdyż informacja o alokacji jest obligatoryjnym elementem ogłoszenia o naborze projektów. Jako, że poziom alokacji został zawarty w treści Regulaminu konkursu, a także z listy rankingowej wynikał poziom zaangażowanego dofinansowania udzielonego wybranemu do dofinansowania wnioskodawcy, skarżąca nie powinna mieć wątpliwości, że pozostałe w danym konkursie środki były niewystarczające na podpisanie z oboma wnioskodawcami (skarżącą i drugim wnioskodawcą z tą samą ilością punktów) umowy o dofinansowanie.
Odwołał się także do specyfiki naboru do konkursu, którego dotyczy skarga, bowiem był to ostatni z planowanych w ramach tego poddziałania nabór, w którym - w związku z kończącą się perspektywą 2014-2020 nie zaplanowano żadnych środków na procedurę odwoławczą. W chwili obecnej nie została jeszcze zakończona przedmiotowa procedura odwoławcza, stąd organ nie ma pewności co do ostatecznego poziomu zaangażowanych na dofinansowania środków. Na takie ryzyko wskazuje sama strona w skardze - przeszeregowanie listy po procedurze odwoławczej. Obok skarżącej taką samą ilość punktów uzyskał także inny wnioskodawca, organ - w oparciu o art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej i zapisu ust. 13 Regulaminu konkursu, negatywnie ocenił oba wnioski, o czym poinformował wnioskodawców pismem z dnia 5 grudnia 2019 r.
Ponadto organ zwrócił uwagę na treść Regulaminu konkursu, w którym przedmiotowa kwestia jest uregulowana w ten sposób, że w sytuacji, gdy dostępna alokacja jest niewystarczająca na wybór projektu w pełnej wnioskowanej kwocie IZ RPO WO 2014 - 2020 dopuszcza możliwość wyboru projektu do dofinansowania przy spełnieniu określonych warunków. Zatem, Regulamin konkursu dopuszcza jedynie taką możliwość, by zwrócić się do wnioskodawcy z zapytaniem o możliwość pomniejszenia kwoty dofinansowania. Nie jest to jednak obligatoryjne, a dopuszczalne. Jak wynika z definicji słowa "dopuszczać" oznacza to m.in. uznawać coś za możliwe, przystawać, zgadzać się na coś, nie przeszkadzać czemuś.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że powyższe zapisy, na których swoje rozstrzygnięcie oparł organ są niezgodne z zapisami Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów, organ wskazał, że Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów jest dokumentem wewnętrznym, nieumocowanym ustawowo, w przeciwieństwie do Regulaminu konkursu, którego obowiązek przyjęcia oraz zakres regulacji określa art. 41 ustawy wdrożeniowej. Na prymat ustawy i Regulaminu konkursu nad innymi regulacjami wskazuje szereg wyroków sądów administracyjnych, w tym wyrok: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 69/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 7/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 819/17.
Z ostrożności procesowej organ wskazał również na obowiązujące reguły kolizyjne. Oprócz mającej w tym wypadku zastosowanie reguły chronologiczności - Lex posterior derogat legi priori, wskazał na regułę szczegółowości - lex specialis derogat legi generali - Norma szczególna uchyla normę generalną, w której kryterium jest szczegółowość danego aktu prawnego. Zdaniem organu, Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów stanowi lex generalis w stosunku do Regulaminu konkursu (lex specialis). Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów jest aktem odnoszącym się do wielu konkursów w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, natomiast Regulamin konkursu jest aktem dedykowanym danemu naborowi - uszczegóławiającym reguły ogólne. Należy zatem przyjąć, że ma pierwszeństwo (w przypadku kolizji przepisów regulujących tę samą kwestię) przed Regulaminem Pracy Komisji Oceny Projektów.
W kolejnym piśmie procesowym będącym repliką na odpowiedź na skargę Spółka wskazała, że D. Z. jako Prezes Zarządu, zgodnie z odpowiednimi przepisami określonymi w Kodeksie spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 505 z późn. zm.) oraz działając w dobrej wierze, wykonując nadane mu obowiązki i uprawnienia reprezentuje w czynnościach sądowych i pozasądowych spółkę A Sp. z o.o., pełniącą w ramach ocenianego wniosku o dofinansowanie rolę wnioskodawcy. Jego umocowanie do reprezentacji Spółki wynika z odpisu z KRS, w którym wskazano m.in. nr REGON i organ uprawniony do reprezentacji spółki, którego rolę jednoosobowo pełni Prezes Zarządu – D. Z. Takie też informacje powinno zawierać pismo procesowe wnoszone przez stronę, która nie występuje jako osoba fizyczna. Gdyby D. Z. wnosił skargę jako osoba fizyczna wymieniłby jedynie: imię, nazwisko i nr PESEL - co odpowiadałoby wymaganiom stawianym osobie fizycznej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w komparycji skargi wskazano podmiot, wnoszący skargę – czyli Spółkę, którą D. Z. reprezentuje jako Prezes Zarządu, a z treści skargi wynika, że skarżącym jest Spółka.
Skarżąca podtrzymała stanowisko, że ocena projektu w oparciu o dwa różne kryteria nie może prowadzić do sprzecznych ocen tego samego aspektu projektu podkreślając, że dokonywane przez profesjonalistów oceny spełnienia przez projekt obu kryteriów powinny być spójne przynajmniej w zakresie efektu jaki wywrze realizacja projektu na kwestie związane z wpływem na środowisko.
Podtrzymała ponadto dotychczasową argumentację, że Członkowie KOP/Eksperci na etapie ponownej oceny merytorycznej nie wywiązali się z konieczności odniesienia się do uwag wynikających z rozstrzygnięcia protestu oraz podtrzymała stanowisko dotyczące wykładni zapisów ust. 13 Regulaminu konkursu oraz w §12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15).
Zdaniem Skarżącej zapisy obu ww. regulaminów są spójne, tj. Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów (dokument o charakterze normy ogólnej) określa tryb wykonywania czynności przez Członków KOP/Ekspertów, tj. opisuje proces, natomiast Regulaminem konkursu (dokumentem o charakterze normy szczególnej) Instytucja Zarządzająca dopuszcza do stosowania w ramach przedmiotowego naboru tryb opisany w normie ogólnej jednakże w sytuacji, gdy spełnione są określone warunki, które w sytuacji projektu skarżącej były spełnione zarówno na etapie pierwotnej oceny jak i ponownej oceny merytorycznej.
Odwołała się również do orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszącego się do wątpliwości wnioskodawców co do rozumienia danego pojęcia i stanu niepewności pozostającego w sprzeczności z zasadą przejrzystości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do rozważań związanych z przedmiotem sprawy należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi. Uzasadniając ten wniosek organ podniósł, że skarga została złożona przez D. Z. - Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. Zdaniem organu, D. Z. jako osoba fizyczna, pełniąca jedynie funkcję organu wnioskodawcy - spółki A nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że w komparycji skargi, jako stronę skarżącą wskazano D. Z. – Prezes Zarządu A Sp. z o.o. [...] [...]-[...] [...]. Jednym z załączników do skargi jest odpis z KRS A Sp. z o.o.
Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość m.in. wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Przy czym zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, i co istotne - mają obowiązek wykazać swoje umocowanie przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wniosek o dofinansowanie projektu złożyła Spółka z o.o. A. W świetle prawa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest osobą prawną, a zgodnie z przedłożonym odpisem z KRS-u Działem 2, do jej reprezentacji upoważniony jest jednoosobowo Prezes Zarządu D. Z. Wskazanie w/w z nazwiska i funkcji jaką pełni - obok danych określających podmiot, który wnosi skargę, nie oznacza, że skarga została wniesiona przez osobę fizyczną. Gdyby tak było, to zbędne jest podanie danych określających podmiot, który wnosi skargę, czy dołączenie odpisu z KRS-u aby m.in. wykazać umocowanie do reprezentacji. Także podpis złożony pod skargą ze wskazaniem, że został złożony przez Prezesa Zarządu A spółki z o.o. świadczy, że to nie D. Z. jako osoba fizyczna wniósł skargę, ale uczyniła to spółka reprezentowana przez Prezesa D. Z. Spełnione zostały zatem warunki formalne skargi, bowiem strona została wskazana, a skargę podpisała osoba uprawniona do jej reprezentacji. Uzupełniająco wskazać należy, że w toku postępowania konkursowego organy kierując pisma do spółki jako wnioskodawcy w sposób tożsamy wskazywały stronę postępowania tzn. wskazywały z imienia i nazwiska prezesa spółki a następnie podawały nazwę spółki. Mając to na uwadze Sąd nie podzielił stanowiska organu, że skargę w niniejszej sprawie wniósł D. Z. jako osoba fizyczna.
Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019.2167 t.j.), jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają m.in. w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U.2018.1431 ze zm. – dalej ustawa wdrożeniowa). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Zauważyć przy tym należy, że ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Ustawa wdrożeniowa jest podstawowym krajowym aktem prawnym regulującym zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności, zatem jej regulacje mają istotne znaczenie dla rozpoznawania tego typu spraw, a w przypadku niniejszej sprawy w szczególności przepisy: art. 37, 41 ust. 1 i 2 pkt 7, art. 44, art. 57, art. 58 ust. 2 i 3.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawą przeprowadzanego konkursu jest regulamin ustalony przez instytucję zarządzającą, który określa m.in. kryteria wyboru projektu (art. 41 ust. 2 pkt 7). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy od negatywnej oceny projektu wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, a podstawą wniesienia protestu, w myśl art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, mogą być zarzuty dotyczące kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza lub też zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Są to dwie niezależne podstawy zaskarżenia.
Protest jest rozpatrywany przez instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55 ustawy). Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Granice kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć wydawanych na podstawie ustawy wdrożeniowej są zawężone i Sąd rozpoznając skargę jest związany zakresowo treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie protestu nie powoduje ponownego, pełnego rozpoznania wniosku o dofinansowanie, a jedynie w granicach zaskarżenia.
Przy czym stosownie do art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku ponownej oceny.
Zatem, ponieważ wnioskodawca stosownie do art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 jest zobowiązany do wskazania w proteście (wraz z uzasadnieniem) kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza oraz zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli jego zdaniem naruszenie takie miało miejsce, to kontrola sądu w przypadku ponownej oceny projektu polega na weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5.
W konsekwencji Sąd rozpoznający skargę na ponowną ocenę wniosku o dofinansowanie musi ograniczyć się tylko do zakwestionowanych w proteście kryteriów wyboru projektu o dofinansowanie, których projekt nie spełnił oraz związanych z tym ewentualnych naruszeń proceduralnych.
W proteście wnioskodawca nie zgodził się z oceną IP w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych. Podniósł zarzut 1) braku jakichkolwiek uwag na etapie oceny merytorycznej dotyczących przedmiotowego kryterium oraz 2) bezprawne dokonanie oceny na podstawie prywatnej opinii oceniającego, a nie podstawie zakresu przedmiotowego kryterium. W odniesieniu do pierwszego zarzutu wskazał, że na etapie oceny merytorycznej otrzymał pismo z OCRG, w którym oceniający nie zakwestionowali ani nie wnieśli żadnych uwag/próśb dotyczących konieczności złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentacji projektowej w odniesieniu do tego kryterium, a sam wnioskodawca w dokumentacji projektowej wyraźnie uzasadnił spełnienie tego kryterium w zakresie ograniczenia zużycia surowców nieodnawialnych.
W odniesieniu do drugiego kryterium wskazał na argumentację przedstawioną w dokumentacji projektowej akcentując, że realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia nieodnawialnych surowców, bowiem przyczyni się do zmniejszenia masy pojazdów, co poskutkuje zmniejszeniem zużycia paliwa, a to powinno być uznane za ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców. W związku z tym, jego zdaniem kryterium zostało spełnione i powinny być przyznane 2 pkt w tym zakresie. Podkreślił przy tym, że w definicji tego kryterium nie wskazano jaki minimalny poziom ograniczenia zużycia surowców powinien być punktowany, zatem jeżeli dochodzi do choćby najmniejszego ograniczenia zużycia surowców, to projekt powinien otrzymać punkty w tym zakresie.
Mając na uwadze zarzuty podniesione w proteście w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3, z oceną którego nie zgodził się wnioskodawca oraz zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny oraz to, że kontrola sądu w przypadku ponownej oceny projektu polega na weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, stosownie do art.58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, za chybione należy uznać zarzuty skargi wykraczające poza zarzuty podniesione w proteście. Dotyczy to zarzutów wskazujących na naruszenie art. 41 ust. 1 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niezastosowanie się Członków Komisji Oceny Projektów/Ekspertów do zapisów ust. 13 Regulaminu Konkursu i § 12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów (wersja nr 15), obowiązujących w ramach naboru, tj. niezwrócenie się do wnioskodawcy z pytaniem ws. wyrażenia zgody na obniżenie poziomu wnioskowanego dofinansowania do kwoty dostępnej alokacji zarówno na etapie pierwotnej oceny jak i ponownej oceny merytorycznej; naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i bez zapewnienia wnioskodawcy dostępu do pełnej informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu, w szczególności przez nieprawidłowe sformułowanie definicji kryteriów oceny projektów oraz zapisów Regulaminu Konkursu i Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów; naruszenie art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 i art. 44 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niejednoznaczne sformułowanie zapisów Regulaminu Konkursu i Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów dotyczących umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na obniżenie poziomu wnioskowanego dofinansowania do poziomu dostępnej alokacji celem wyboru jego projektu do dofinansowania; art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez: nieprecyzyjne i niejednoznaczne ustalenie definicji kryteriów wyboru projektów i naruszenie zasad określonych w ust. 13 Regulaminu Konkursu i § 12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów
Zarzuty te są nowymi zarzutami, które nie były podnoszone w proteście, nie mogą być zatem brane pod uwagę przez Sąd przy kontroli ponownej oceny projektu, bowiem stosownie do art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej.
Nie ma przy tym racji skarżąca, że rozpatrzenie protestu pozytywnie i skierowanie projektu do ponownej oceny merytorycznej, otwiera jej drogę do nowych zarzutów dotyczących naruszeń proceduralnych, w tym w zakresie trybu w jakim dokonano oceny merytorycznej. Kwestionowanie przez stronę sposobu przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, w tym brak zapewnienia wnioskodawcy dostępu do pełnej informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu, w szczególności poprzez nieprawidłowe sformułowanie definicji kryterium oceny projektów oraz zapisów Regulaminu Konkursu i Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów nie może być obecnie weryfikowane przez Sąd w ramach rozstrzygania niniejszej skargi, gdyż zarzuty te nie były podniesione w proteście, podobnie jak zarzuty dotyczące kwestii alokacji środków i obowiązku organu zapytania strony i drugiego wnioskodawcy, który uzyskał taką samą ilość punktów, czy wyrażają zgodę na wybranie projektu do dofinansowania z zastosowaniem obniżonego poziomu dofinansowania do wysokości dostępnej alokacji, a w konsekwencji czy IP miało obowiązek wybrać w/w projekty do obniżonego dofinansowania. Dotyczy to również zarzutów wskazujących na niezastosowanie czy naruszenie zasad określonych w ust. 13 Regulaminu Konkursu i § 12 ust. 29 - 32 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów.
Jak bowiem wykazano, ponowna ocena projektu w trybie art. 58 ust. 4 ustawy wdrożeniowej polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych w proteście stosownie do art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej. Wobec tego dokonanie ponownej oceny projektu jest możliwe w granicach wyznaczonych przez zarzuty podniesione w środku zaskarżenia, a w konsekwencji sprowadza się do tego, że złożenie protestu uprawnia do kontroli oceny projektu jedynie w zakresie w nim wskazanym.
Podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami systemu realizacji programu. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Omawiana kontrola powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Sąd nie jest więc uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez oceniających, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13 dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia przywołane w uzasadnieniu).
W konsekwencji kontrolując ocenę sąd bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania, jednak sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie, a sąd administracyjny nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. W orzecznictwie podkreśla się, że sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona do kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji. Przypomina to kontrolę sądową decyzji uznaniowych czy raczej aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna i czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK1115/11, wyrok WSA w Opolu z 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op 113/17).
W orzecznictwie podkreśla się także, że ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania ustalone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy mają charakter normatywny, a naruszenie którejkolwiek z nich przy ocenie projektu stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy.
Jak wskazuje się, zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17).
Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Regionalny Program Operacyjny Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 wersja nr 3 (dokument zatwierdzony Decyzją Wykonawczą Komisji C(2018)5161, Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 – wersja nr 32 (dokument przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 385/2015 - dalej SZOOP), Regulamin Konkursu Oś Priorytetowa II Konkurencyjna Gospodarka PODDZIAŁANIE 2.1.3 Nowe produkty i usługi MSP na obszarach przygranicznych (dokument przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 212/2019 wersja 1- dalej Regulamin Konkursu) oraz Regulamin Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej projekty w ramach EFRR RPO WO 2014-2020 – wersja 15 (dokument przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 381/2015 - dalej Regulamin Pracy KOP). Dokumenty stanowiące podstawę do przeprowadzonej oceny wniosku złożonego przez skarżącą ustanawiają czytelne i precyzyjne zasady, które zachowują wymogi określone w ustawie.
W Regulaminie konkursu, stosownie do treści art. 41 ust. 2 ustawy, w sposób wyczerpujący określono m.in. warunki konkursu, kolejne jego etapy, kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia. Przedstawiono szczegółowo, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości przyjęte kryteria oceny formalnej i merytorycznej. W regulaminie Pracy Komisji Oceny Projektów określono m.in. zasady przeprowadzania oceny, tryb pracy komisji przy ocenie merytorycznej. Zaznaczyć przy tym należy, że wszystkie dokumenty składające się na system realizacji programu zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich wnioskodawców w taki sam sposób. Powyższe stanowi o zachowaniu wymogów określonych w art. 37 ustawy.
W niniejszej sprawie eksperci dwukrotnie ocenili, że wniosek nie spełnia kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych.
Kryteria obowiązujące w ramach tego naboru przedstawiono w Załączniku nr 7 do Regulaminu Konkursu. Definiując kryterium merytoryczne szczegółowe (punktowane) nr 3 pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych wskazano co następuje: wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym: wykorzystuje alternatywne paliwa, źródła energii odnawialnej, stosuje technologie proekologiczne; przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest ekoinnowacyjność: recykling odpadów, oczyszczanie zużytej wody i ścieków, filtracja i kontrola emisji lub wytwarzanie ekoinnowacyjnych produktów;
realizacja projektu przyczyni się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp. W przypadku oceny, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym /wniosek nie dotyczy inwestycji ekologicznych nie przyznaje się punktów (0). Z kolei po 1 pkt przyznaje się za spełnienie każdego z powyższych warunków, waga punktów wynosi 2.
Po pozytywnym rozpatrzeniu protestu, Członkowie KOP/Eksperci dokonali ponownie oceny w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 przedstawiając następującą argumentację: Członek KOP/Ekspert nr 1: Wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym, nie wykorzystuje alternatywnych paliw, źródeł energii odnawialnej, nie stosuje technologii proekologicznych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność. Wnioskodawca nie stosuje recyklingu odpadów, nie dokonuje oczyszczania zużytej wody i ścieków, nie filtruje i nie kontroluje emisji lub wytwarzania ekoinnowacyjnych produktów. Wnioskodawca w dokumentacji projektowej twierdzi, że realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, poprzez obniżenie masy pojazdu, co w konsekwencji spowoduje zmniejszenie zużycia paliwa. Z treści dokumentacji projektowej wynika, że przedmiot projektu to zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej polegającej na produkcji spersonalizowanych pakietów stylistycznych i aerodynamicznych z lekkich kompozytów węglowych z wykorzystaniem technologii prepreg dla samochodów luksusowych oraz klasy Premium. Na potwierdzenie ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców wnioskodawca przedstawia średnie spalanie podane przez producenta oraz średnie spalanie auta modyfikowanego, którego waga została zredukowana. Wskazuje więc na ograniczenie nieodnawialnych surowców ale nie na etapie wnioskodawcy, tylko już na etapie jego klientów. Sama realizacja projektu przyczyni się do uruchomienia nowej produkcji, przez co obciąży środowisko, a produkcja części zastępczych może także generować dodatkowe odpady. W odniesieniu do rozstrzygnięcia protestu oceniający nie zgodził się ze stanowiskiem IZ, że skoro ekspert na etapie oceny merytorycznej posiadał odmienne zdanie niż wnioskodawca, to powinien każdorazowo wyjaśniać rozbieżności z wnioskodawcą. Po dokonaniu ponownej oceny ekspert stwierdził, że informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie oraz w jego załącznikach nie budzą wątpliwości, nie zachodzi też konieczność dokonania dodatkowych wyjaśnień przez wnioskodawcę. Zapisy dokumentacji są wystarczające do ponownej oceny przedmiotowego kryterium. W konsekwencji nie przyznano punktów, bowiem wnioskodawca w żadnym z wymaganych aspektów nie spełnia tego kryterium.
Natomiast Członek KOP/Ekspert nr 2: stwierdził, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem ekologicznym, tzn. nie wykorzystuje alternatywnych paliw, źródeł energii odnawialnej, nie stosuje także technologii proekologicznych. Ponadto przedmiotem działalności przedsiębiorstwa nie jest ekoinnowacyjność. działalność przedsiębiorstwa nie dotyczy recyklingu odpadów, oczyszczania zużytej wody i ścieków, filtracji i kontroli emisji lub wytwarzania ekoinnowacyjnych produktów. Stwierdzono, że realizacja projektu nie przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczenia wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źrodeł energii itp.
Z zapisów dokumentacji projektowej wynika, iż przedmiotem projektu jest zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej polegającej na [...]. Według oceniającego ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców następuje dopiero na poziomie klienta wnioskodawcy tj. po zamontowaniu w samochodach spersonalizowanych pakietów stylistycznych i aerodynamicznych z lekkich kompozytów węglowych. Wnioskodawca wskazał, iż efektem realizacji projektu będzie uruchomienie nowej produkcji, która do tej pory nie była prowadzona. Wskazano również, iż proces budowy elementów z włókna węglowego jest procesem dłuższym niż standardowe elementy produkowane z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych. W związku z tym, zdaniem oceniającego nowa produkcja obciąży środowisko oraz może generować dodatkowe odpady, a nie jak twierdzi wnioskodawca wpłynie na zmniejszenie odpadów. W nawiązaniu do rozstrzygnięcia protestu oceniający stwierdził, że informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie oraz w jego załącznikach nie budzą żadnych wątpliwości, nie zachodzi konieczność wyjaśnienia przez wnioskodawcę dodatkowych kwestii oraz, że zapisy są wystarczające do oceny przedmiotowego kryterium. Stwierdził w konsekwencji, że realizacja projektu nie przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zatem nie przyznał punktów.
Badając zasadność dokonanej przez organ oceny kryterium pn. Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych, Sąd uznał, że nie nosi ona cech dowolności, ani też nie jest oderwana od celów i kryteriów określonych w Regulaminie konkursu oraz RPO WO na lata 2014-2020. Stanowisko organu zostało logicznie i przekonująco umotywowane. Odniesiono się do wszystkich istotnych elementów decydujących o spełnieniu, bądź nie wskazanego kryterium. W konsekwencji ponowna ocena projektu nie narusza zasady przejrzystości oraz rzetelności i równego dostępu do pomocy.
Kryterium merytoryczne szczegółowe (punktowane) nr 3 pn. zdefiniowano w trzech aspektach, a spełnienie każdego z nich skutkowało przyznaniem punktów. Nie budzi zastrzeżeń Sądu zdefiniowanie premiowanych w ramach tego kryterium pojęć poprzez wskazanie jakie elementy muszą być spełnione aby wnioskodawca mógł uzyskać punkty. A mianowicie o zaliczeniu wnioskodawcy do przedsiębiorstw ekologicznych decydują: wykorzystywanie alternatywnych paliw, źródeł energii odnawialnej, stosowanie technologii proekologicznych. Kryteria te zostały sformułowane w sposób jasny i czytelny. Z kolei z przedmiotem działalności przedsiębiorstwa – ekoinnowacyjnością mamy do czynienia, gdy w ramach tej działalności dochodzi do: recyklingu odpadów, oczyszczania zużytej wody i ścieków, filtracji i kontroli emisji lub wytwarzania ekoinnowacyjnych produktów. W tym przypadku powiązano warunek, który musi być spełniony – ekoinnowacyjność - z przedmiotem działalności przedsiębiorstwa, w ramach którego dochodzi do konkretnych działań powiązanych z ograniczeniem oddziaływania na środowisko takich jak recykling odpadów, oczyszczanie zużytej wody i ścieków, filtracja i kontrola emisji lub wytwarzanie ekoinnowacyjnych produktów. Również te kryteria sformułowano w sposób jasny i czytelny.
Przeprowadzona w tym zakresie przez obu ekspertów ocena wskazująca, że wnioskodawca nie spełnia tych przesłanek wynika wprost z dokumentacji konkursowej i nie budzi zastrzeżeń, nie nosi także cech dowolności.
Przedmiotem sporu jest natomiast trzeci element punktowany w ramach tego kryterium polegający na tym, że realizacja projektu przyczyni się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp.
Także i w tym przypadku wymienione w ramach w/w kryterium elementy, które skutkują spełnieniem kryterium i przyznaniem punktów są jasne i ich znaczenie nie budzi wątpliwości. Z treści sformułowanego wymogu wynika wprost, że dla jego spełnienia konieczne, a zarazem wystarczające jest, aby realizacja projektu przyczyniała się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, poprawy gospodarowania odpadami, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp. Zatem jego spełnienie uwarunkowane jest tym, aby realizacja projektu przyczyniła się do ograniczenia wpływu na środowisko poprzez w/w działania. Przy czym, w sytuacji, gdy na potrzeby aktów prawnych nie zdefiniowano poszczególnych pojęć, przyjmuje się ich potoczne, słownikowe rozumienie.
Pierwszy ekspert oceniając powyższe kryterium zwrócił uwagę, że wprawdzie wnioskodawca w dokumentacji projektowej twierdzi, że realizacja projektu przyczyni się do ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, poprzez obniżenie masy pojazdu, co w konsekwencji spowoduje zmniejszenie zużycia paliwa, jednak podkreśla, że z treści dokumentacji projektowej wynika, że przedmiot projektu to zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej polegającej na produkcji [...]. Wskazuje, że przedstawione w dokumentacji wyliczenia porównawcze dotyczące spalania paliwa w autach modyfikowanych odnoszą się do ograniczenia nieodnawialnych surowców ale nie na etapie wnioskodawcy, tylko na etapie jego klientów. Argumentuje również, że sama realizacja projektu przyczyni się do uruchomienia nowej produkcji, co obciąża środowisko, a produkcja części zastępczych może także generować dodatkowe odpady.
Podobną argumentację przedstawił drugi Ekspert akcentując, że ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców następuje dopiero na poziomie klienta wnioskodawcy tj. po zamontowaniu w samochodach spersonalizowanych pakietów stylistycznych i aerodynamicznych z lekkich kompozytów węglowych. Odwołuje się do faktu uruchomienia nowej produkcji, która do tej pory nie była prowadzona, wskazuje na długość procesu budowy elementów z włókna węglowego w odniesieniu do produkcji standardowych elementów z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych. Wywodzi ostatecznie, że nowa produkcja obciąży środowisko oraz może generować dodatkowe odpady, a nie jak twierdzi wnioskodawca, wpłynie na zmniejszenie odpadów.
Stanowiska ekspertów przy dokonywaniu ponownej oceny zostały uzasadnione w sposób logiczny i spójny, z uwzględnieniem przesłanek warunkujących spełnienie spornego kryterium i ze wskazaniem argumentacji przemawiającej za przyjętym przez nich stanowiskiem. Nie sposób przypisać im cech dowolności. Uwzględniały dane przedstawione przez wnioskodawcę w biznesplanie, a także odnoszą się do kwestii podnoszonych w treści złożonego protestu.
Wnioskodawca wskazał m.in., że celem projektu jest wdrożenie innowacji produktowej poprzez zastosowanie innowacyjnych maszyn i urządzeń (technologie) w przedsiębiorstwie wnioskodawcy, że planuje zakupić wartości niematerialne i prawne oraz maszyny i urządzenia niezbędne do uruchomienia produkcji spersonalizowanych pakietów stylistycznych i aerodynamicznych z lekkich kompozytów węglowych(...).
W opisie głównego przedmiotu planowanej działalności wnioskodawca zawarł m.in. informację, że proces budowy elementów z włókna węglowego jest procesem dłuższym niż standardowe elementy produkowane z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych. Posłużenie się zatem tą argumentacją miało uzasadnienie z uwagi na treść biznesplanu. Przedstawiona w skardze argumentacja kwestionująca zasadność posłużenia się tym argumentem i wskazująca na zalety produkcji autoklawowej pomija jednak zasadniczy element związany z faktem, że opisując zalety procesu produkcji autoklawowej wnioskodawca zestawia je z produkcją elementów z włókna węglowego przy zastosowaniu infuzji i na tym tle przedstawia zalety autoklawu, a nie z produkcją elementów z tworzywa sztucznego na zasadzie form wtryskowych. Chybiony jest zatem argument kwestionujący posłużenie się elementem czasu trwania produkcji, gdyż to sam wnioskodawca zwrócił w biznesplanie na to uwagę zestawiając zalety produkcji z włókna węglowego z wytwarzaniem elementów z tworzywa sztucznego.
Nie budzi również wątpliwości argumentacja ekspertów, że zgodnie z treścią dokumentacji ograniczenie zużycia nieodnawialnych surowców nastąpi nie na etapie wnioskodawcy, ale na etapie jego klientów, o czym świadczą przedstawione w dokumentacji wyliczenia porównawcze dotyczące spalania paliwa w autach modyfikowanych. Natomiast realizacja projektu przez wnioskodawcę łączy się niewątpliwie z uruchomieniem nowej produkcji. Te elementy wynikają z dokumentacji dotyczącej projektu.
Nadto z uzasadnienia stanowisk ekspertów wynika, że do dokonania oceny spornych przesłanek wystarczające były informacje i dane wynikające z pierwotnej dokumentacji projektowej, zatem nie było potrzeby wzywania o jakiekolwiek wyjaśnienia. W kwestii argumentacji skarżącej wskazującej, że spełnienie przez oceniany projekt kryterium środowiskowego jest jednoznaczne z przyjęciem, iż wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych, trafnie wskazał organ, iż oba kryteria są ze sobą w pewnym zakresie związane, jednak pozytywna weryfikacja kryterium środowiskowego nie przesądza o pozytywnej weryfikacji kryterium merytorycznego szczegółowego (punktowanego) nr 3 pn. "Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem ekologicznym lub wniosek dotyczy inwestycji ekologicznych". Istotne są bowiem warunki jakie musi spełnić wnioskodawca i jego projekt w zakresie poszczególnych kryteriów, które są oceniane przez różnych Ekspertów/Członków KOP.
Nie bez znaczenia dla podnoszonych przez stronę argumentów odnoszących się do oceny w zakresie kryterium środowiskowego jest to, że weryfikacja kryterium środowiskowego przeprowadzana jest w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej - art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) W art. 62 w/w ustawy uregulowano kwestie analizowane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Mianowicie w ramach tej oceny określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu.
Brak jest również podstaw do tego, aby w ramach wniosku złożonego o dofinansowanie w tej sprawie, w ramach kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3, oceniać wpływ procesu trwającej produkcji w ramach indywidualnej działalności gospodarczej Prezesa Spółki, w sytuacji gdy nie wybrano projektu do dofinansowania. Zarzuty, że Członkowie KOP/Eksperci nie uwzględnili, iż proces produkcji i tak już trwa w ramach indywidualnej działalności gospodarczej Prezesa Zarządu A sp. z o.o. i trwający już proces produkcji prowadzony jest z wykorzystaniem technologii manualnej i infuzji, które zgodnie z treścią dokumentacji aplikacyjnej są gorsze i bardziej obciążają środowisko, niż planowana do wdrożenia technologia autoklawowa z wykorzystaniem prepregów, nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie spornego kryterium. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że przedmiotem oceny w ramach przedmiotowego kryterium jest ocena wpływu realizacji jej projektu zgłoszonego do konkursu, a nie wpływu na realizację projektu innego podmiotu poprzez prowadzoną działalność.
Zauważyć przy tym należy, że podniesiona w skardze argumentacja odwołująca się do efektu zastosowania nowoczesnej technologii autoklawowej z wykorzystaniem materiałów typu prepreg w postaci zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów, co wynika z opinii o innowacyjności, także nie odnosi się do elementów, o których mowa w spornym kryterium, dla spełnienia którego niezbędne zaliczenie wnioskodawcy do przedsiębiorstw ekologicznych lub gdy przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest ekoinnowacyjność, bądź gdy realizacja projektu przyczyni się do: ograniczenia zużycia nieodnawialnych surowców, zmniejszenia zanieczyszczeń wód, powietrza lub gleby, upowszechnienia wykorzystywania odnawialnych źródeł energii itp. Przeprowadzona w tym zakresie przez obu ekspertów ocena wskazująca, że wnioskodawca nie spełnia tych przesłanek wynika wprost z dokumentacji konkursowej i nie budzi zastrzeżeń, nie nosi także cech dowolności.
Nadto w związku z powołaniem się przez stronę na wyrok WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op 273/17 wskazać należy, że Sąd w wyroku tym zakwestionował ocenę dokonaną w kontekście spełnienia trzeciego warunku kryterium tożsamego jak w niniejszej sprawie, ze względu na powiązanie przez organ oceny w zakresie tego kryterium z przedmiotem działalności przedsiębiorstwa. Sąd podkreślił, że nie wskazano w tym zakresie, tak jak w poprzednim wymogu, określonych branż działalności. Wskazał, że skoro jest to odrębnie punktowany warunek to jego spełnienie powinno podlegać ocenie w kontekście określonej co do niego definicji, a nie w powiązaniu także z definicją dotyczącą innego warunku.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Podkreślić ponownie należy, że kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 438/17).
Mając to na uwadze Sąd nie stwierdził nieprawidłowości bowiem przeprowadzona ponowna ocena wniosku skarżącej została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, stosownie do zasad wyrażonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Negatywną ocenę kryterium merytorycznego nr 3 przeprowadziło dwóch niezależnych ekspertów, którzy swoje oceny uzasadnili, odnosząc się do informacji zawartych we wniosku oraz załączonych do wniosku dokumentów oraz argumentów podniesionych w proteście. W sposób zrozumiały i jednoznaczny eksperci przedstawili logiczne wyjaśnienie swoich stanowisk i argumenty na ich poparcie.
Jednocześnie Sąd podzielił argumentację organu z odpowiedzi na skargę, że postępowanie odwoławcze przewidziane w ustawie wdrożeniowej prowadzone jest w oparciu o zasadę oficjalności, a zatem po uchyleniu sprawy do ponownego rozpoznania organ winien mieć pełne prawo do nowej, wszechstronnej oceny projektu w zakresie kryteriów zaskarżonych protestem To oznacza, że IP zachowuje autonomię w rozstrzyganiu sprawy po raz kolejny, ograniczoną jednakże koniecznością szczegółowego odniesienia się do uwag i zastrzeżeń sformułowanych przez organ odwoławczy. Po otrzymaniu sprawy organ konkursowy dokonuje ponownej oceny projektu, która polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych z perspektywie finansowej 2014-2020. Przepisy te nie wskazują na związanie organu dokonującego ponownej weryfikacji projektu, mówią jedynie o ponownej weryfikacji.
Zdaniem Sądu, należy również podkreślić, że to w interesie wnioskodawcy leży załączenie odpowiednich dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości będą dowodzić podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności.
Nadto, na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku. Strona, przystępując do konkursu, winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Także wszelkie błędy, wady dokumentacji, czy też niechęć do zapoznawania się z dokumentacją naboru obciążają wnioskodawcę, który musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc publiczną, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania i rzetelnie wypełnić wniosku oraz przedłożyć kompletną dokumentację.
Trafnie również podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że jeśli wnioskodawca nie dochowa w tym zakresie należytej staranności nie może kierować wobec IZ zarzutu, że ocena została zaniżona. Nadto, stworzenie jednemu z podmiotów warunków do składania wyjaśnień w zakresie "faktycznego stanu rzeczy", czego żąda skarżący, w istocie oznaczałoby naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz nieprzestrzeganie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz naruszenia art. 37 ust. 1 w związku z art. 58 ust. 3 i art. 57 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
W kwestii forsowanego przez skarżącą obowiązku zwrócenia się przez IP do wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia w związku z takim argumentem podniesionym przez IZ rozstrzygającą protest wskazać należy, że stosownie do art. 58 ustawy wdrożeniowej, po rozpatrzeniu protestu instytucja, która go rozpoznawała, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku jego rozpatrzenia. Informacja ta powinna w szczególności zawierać treść rozstrzygnięcia, z którego będzie wynikało, czy protest został, czy też nie został uwzględniony. Ponadto informacja zawierająca rozstrzygnięcie protestu musi zawierać jego wyczerpujące uzasadnienie. Obowiązkiem podmiotu przeprowadzającego procedurę odwoławczą jest ustosunkowanie się w piśmie informującym o wynikach tej procedury do wszelkich zarzutów, podniesionych w środku odwoławczym, zarówno proceduralnych, jak i merytorycznych (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. w sprawie II GSK 908/11).
Na gruncie ustawy wdrożeniowej ustawodawca nie ustanowił obowiązku określenia przez instytucję rozpoznającą protest, wytycznych (wskazówek), według których powinno nastąpić ponowne rozpoznanie sprawy w przypadku jego uwzględnienia i przekazania projektu do ponownej oceny, w przeciwieństwie np. do art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w przypadku naruszenia przepisów postępowania i zaistnienia konieczności podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji, został zobowiązany do wskazania okoliczności, które organ niższej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na powyższą okoliczność słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę.
W konsekwencji, to Eksperci/Członkowie KOP podejmują decyzję w tym zakresie
kierując się zasadami wynikającymi z Regulaminu Pracy KOP, gdyż to oni, stosownie do § 8 tego Regulaminu są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, a stosownie do § 12 ust. 10 i 14 mogą żądać uzupełnienia braków w zakresie warunków formalnych lub/oraz poprawienia oczywistej omyłki (do § 12 ust. 10), bądź uzupełnienia lub poprawienia projektu w części dotyczącej spełnienia kryteriów wyboru projektów w zakresie określonym w Regulaminie konkursu, jeżeli zostało to przewidziane w przypadku danego kryterium lub dodatkowych wyjaśnień (ust. 14).
Zauważyć przy tym należy, że ocena eksperta jest subiektywna. Każdy ekspert ocenia daną sprawę stosownie do posiadanej wiedzy na dany temat i ocenia czy istnieje potrzeba żądania dodatkowych wyjaśnień.
Sąd nie podzielił również zarzutów odnoszących się do argumentacji przedstawionej przez organ w piśmie z dnia 7.10.2019 r. w zakresie "determinantów wprowadzenia na rynek wspomnianych pakietów stylistycznych". Wskazać należy, że pismo to zawiera stanowisko organu dotyczące wniesionego przez stronę protestu, w tym co do weryfikacji w ramach autokorekty (art.56 ustawy wdrożeniowej). Pisma tego nie można, jak czyni to skarżąca, utożsamiać z oceną projektu, o której mowa w art.53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W dokonanych przez Członkowie KOP/Ekspertów ocenach nie zawarto takiej argumentacji.
W konsekwencji Sąd nie podzielając żadnego z zarzutów skargi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło