I SA/Po 1073/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-04
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwań, nie przedstawił wystarczających informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, w tym o sytuacji majątkowej małżonki oraz osób udzielających mu pomocy, co uniemożliwiło dokonanie rzetelnej oceny jego możliwości płatniczych. Ponadto, zobowiązania cywilnoprawne, takie jak raty kredytów, nie mogą być traktowane priorytetowo przed kosztami postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Mimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku i przedstawienia szczegółowych informacji o swojej sytuacji materialnej, majątkowej oraz sytuacji małżonki i osób udzielających mu pomocy, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od w.w wyroku. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów sądowych w sprawie. Jest to uzasadnione sytuacją materialną oraz ograniczonymi dochodami wnioskodawcy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zmierza do ochrony praw wnioskodawcy, a jego sytuacja majątkowa uniemożliwia uiszczenie wpisu. Skarżący podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że posiada nieruchomość z przeznaczeniem pod działalność gospodarczą, powierzchnia gruntu wynosi [...], pow. magazynów ok. [...], pow. Biurowa [...]. Skarżący podał, że pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i w separacji faktycznej. Skarżący ma [...] małoletnich dzieci, na których utrzymanie w miarę możliwości się dokłada. Wnioskodawca podał, że w pokrywaniu zobowiązań kredytowych pomaga mu najbliższa rodzina. Skarżący podał, że z tytułu A ponosi stratę, z tytułu B uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący podał, że rata kredytu zaciągniętego w C wynosi [...] i jest płatna raz na trzy miesiące, rata kredytu w D wynosi ok. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że koszty leczenia wynoszą ok. [...], podał, że ponosi koszty ubezpieczenia nieruchomości, jednakże nie wskazał w jakiej wysokości.
Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu [...] wpłynęła do tut. Sądu kwota w wysokości [...] tytułem [...], która odpowiada wysokości wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Następnie pismem z dnia [...] pełnomocnik skarżącego przedłożył odpis zeznania rocznego podatkowego skarżącego za [...], wyciąg z konta w D za okres [...] oraz elektroniczne zestawienie operacji za okres [...] dotyczące linii kredytowej w E. Skarżący podał, że posiada zajęte przez Urząd Skarbowy konto w F, na którym nie dokonywano żadnych operacji, konto ma zablokowany dostęp do Internetu i wobec tego nie może wydrukować wyciągów. Skarżący podał, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca podał, że nie uzyskuje innych dochodów poza dochodami wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca podał, że korzysta z pomocy rodziców i brata, u którego aktualnie mieszka. Przy pomocy brata realizowane są zatem jego potrzeby mieszkaniowe. Wnioskodawca podał, że gdy brakuje jemu środków na pokrycie bieżących zobowiązań na życie i utrzymanie, rodzice i brat przekazują jemu kwoty w granicach [...] miesięcznie. Skarżący podał, że dom, w którym mieszka, należy do żony jego brata. Do pisma załączył kopię umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej, upomnienie z dnia [...], zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...], deklaracje VAT-7 za miesiące [...], listę środków trwałych, rachunek zysków i strat za [...], bilans za [...], wyciąg z konta firmowego za okres [...]. Skarżący podał, że oczekuje na przesłanie pozostałych dokumentów, o które został wezwany, od księgowej. Skarżący podał, że oczekuje również na otrzymanie od żony pozostałych danych, o które został wezwany.
Pismem z dnia [...] ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez małżonkę skarżącego, jeżeli skarżący i jego żona złożyli zeznania roczne podatkowe za [...] to należy je przedłożyć,
2. złożenie wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych za ostatnie [...] należących do żony skarżącego,
3. podanie czy żona skarżącego posiada lub użytkuje pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należy podać jakie to pojazdy, jakiej marki, jaki jest ich rok produkcji i wartość rynkowa,
4. podanie czy żona skarżącego uzyskuje dochody (np. z tytułu posiadania udziałów w spółkach, pełnienia funkcji w spółkach - np. członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, wynagrodzenia za pracę, prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzenia gospodarstwa rolnego, umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych, sezonowych, inne), , jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości miesięcznie, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą należy podać jakie uzyskała w okresie [...] przychody, w jakiej wysokości poniosła koszty prowadzenia działalności gospodarczej w w.w okresie, należy przedłożyć odpisy deklaracji VAT-7 za [...], wyciągi z firmowych rachunków bankowych za [...], ewidencję środków trwałych, należy podać ilu zatrudnia pracowników,
5. podanie czy żona skarżącego posiada nieruchomości, jeżeli tak to jakie, jaka jest ich powierzchnia i szacunkowa wartość, czy posiada oszczędności, wierzytelności, inne prawa majątkowe, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł,
6. podanie w jakiej wysokości z rozbiciem na poszczególne wydatki skarżący ponosi koszty miesięcznego utrzymania (np. czynsz, woda, gaz, energia elektryczna, abonament RTV, kablówka, Internet, telefon, wyżywienie, środki czystości, koszty leczenia i zakupu lekarstw, ubezpieczenie nieruchomości, raty kredytów – z podaniem kiedy kredyty zostały zaciągnięte, na co, w jakiej wysokości, na jaki okres, jaki jest harmonogram spłat rat, czy kredyty są spłacane, jeżeli nie to należy przedłożyć wezwania do zapłaty lub zaświadczenia z banków o zaległościach z tytułu rat kredytów, inne wydatki),
7. podanie w jakiej wysokości miesięcznie skarżący ponosi koszty utrzymania dzieci,
8. podanie w jakiej wysokości z rozbiciem na poszczególne wydatki małżonka skarżącego ponosi koszty miesięcznego utrzymania (np. czynsz, woda, gaz, energia elektryczna, abonament RTV, kablówka, Internet, telefon, wyżywienie, środki czystości, koszty leczenia i zakupu lekarstw, raty kredytów – z podaniem kiedy kredyty zostały zaciągnięte, na co, w jakiej wysokości, na jaki okres, jaki jest harmonogram spłat rat, czy kredyty są spłacane, jeżeli nie to należy przedłożyć wezwania do zapłaty lub zaświadczenia z banków o zaległościach z tytułu rat kredytów, inne wydatki),
9. podanie w jakiej wysokości członkowie rodziny, którzy pomagają skarżącemu w pokrywaniu zobowiązań kredytowych, uzyskują miesięczne dochody, z jakich źródeł, w jakiej wysokości ponoszą koszty swojego utrzymania, czy posiadają nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, w tym pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji,
10. podanie czy skarżący darował składniki swojego majątku (nieruchomości, oszczędności, inne ruchomości), jeżeli tak to komu i kiedy (odpisy umów darowizn).
Pismo doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...], tymczasem skarżący do chwili obecnej, t.j. do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie odpowiedział na w.w wezwanie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Art. 212 § 1 P.p.s.a stanowi, że opłatami są wpis i opłata kancelaryjna. Art. 234 § 1 P.p.s.a stanowi, że za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną. Przyjąć zatem należy, że strona skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości wnosi nie tylko o zwolnienie od wpisu (w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), ale również o zwolnienie od pozostałych opłat i wydatków. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, następnie uiścił wpis sądowy od skargi kasacyjnej, przy czym nie cofnął wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem wniosek skarżącego z uwagi na ewentualne przyszłe koszty sądowe i wydatki należy rozpoznać.
Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom samotnym, bez majątku, o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 468/11, postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 466/11, postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 504/11, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu zauważyć jednak należy, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek (pkt 1) lub też pełnych (pkt 2) kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od skarżącego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie skarżącego pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Podkreślić również należy, że przyznanie prawa pomocy, będącego odstępstwem od zasady partycypacji stron w kosztach postępowania i przerzucające takie koszty na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona w sposób jednoznaczny wykaże spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Oznacza to, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 468/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie starszego referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z udzielonych przez skarżącego informacji wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i otrzymuje wynagrodzenie. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący podał, że ponosi stratę, jednakże, mimo wezwania z dnia [...], nie podał w jakiej wysokości w okresie [...] uzyskał przychody i w jakiej wysokości poniósł koszty uzyskania przychodów. Z załączonego zeznania rocznego podatkowego za [...] wynika, że skarżący uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i uzyskał dochód w wysokości [...]. Z załączonej listy płac za okres [...] w B wynika, że dochód brutto skarżącego wynosi [...], dochód netto [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej, małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziców i brata, u którego aktualnie mieszka. Mimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wyjaśnił jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa jego żony, nie podał w jakiej wysokości i z jakiego tytułu uzyskuje ona miesięczne dochody, czy posiada nieruchomości, jeżeli tak to jakie, oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, udziały w spółkach, czy pełni funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, nie przedłożył również zeznań rocznych podatkowych żony za [...] oraz wyciągów z jej rachunków bankowych, nie wyjaśnił nawet czy żona zeznania roczne podatkowe składała i czy posiada rachunki bankowe. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonka ma obowiązek udzielenia pomocy małżonkowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w separacji faktycznej, nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 519/14, postanowienie NSA z dnia 08 października 2014 r. sygn. akt I FZ 388/14, postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 42/12, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I GZ 486/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 K.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 61 ze znaczkiem 4 § 1 K.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej czy nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd wysokość osiąganych przez małżonkę skarżącego dochodów, jej sytuacja materialna wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe przyjąć zatem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne jest ustalenie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu małżonka uzyskuje miesięczne dochody, czy posiada majątek, jeżeli tak to jaki, gdyż sytuacja majątkowa i finansowa małżonki wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący, mimo wezwania, nie podał również w jakiej wysokości miesięcznie i z jakiego tytułu jego rodzice i brat, od których, jak oświadczył, otrzymuje pomoc w wysokości [...], uzyskują dochody, w jakiej wysokości ponoszą koszty swojego i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym miesięcznego utrzymania, nie wyjaśnił również mimo wezwania, czy brat i rodzice posiadają nieruchomości, jeżeli tak to jakie, oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji. Skarżący nie wykazał zatem czy osoby, które, jak oświadczył, udzielają mu pomocy w wysokości [...], są w stanie jemu takiej pomocy udzielać i czy są w stanie pomóc jemu również w poniesieniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 P.p.s.a. skarżący nie wyjaśnił zatem swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej, na którą wpływ mogą mieć również inne osoby. W tym miejscu podkreślić należy, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów czy to w całości, czy w części uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, www.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja skarżącego nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że z oświadczeń skarżącego wynika, iż wnioskodawca posiada nieruchomość przeznaczoną pod działalność gospodarczą o pow. gruntu [...], pow. magazynów ok. [...], powierzchnia biurowa [...]. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, z której – jak oświadczył – ponosi stratę. Wnioskodawca uzyskuje natomiast dochód w wysokości [...] netto, co wynika z załączonej listy płac B. Z załączonych przez skarżącego deklaracji VAT-7 z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wynika, że w miesiącu [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za wartość netto [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto wskazać należy, że skarżący, jak oświadczył, spłaca raty kredytów, jeden kredyt zaciągnięty w C, rata kredytu wynosi [...] - płatna raz na trzy miesiące oraz drugi kredyt zaciągnięty w D, rata kredytu wynosi [...] miesięcznie. W tym miejscu wskazać należy, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie uzasadnia twierdzenia, że są to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na str. www.orzeczenia.nsa.gov.p). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że strona skarżąca nie może w priorytetowy sposób traktować innych swoich zobowiązań, co powoduje, że nie będzie miała środków na opłacenie kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinien on, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło