I SA/Po 339/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków [...] i [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] i [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: 1. oddalić wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy, 2. oddalić wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy. [...] i [...] złożyli sporządzone w dniu [...] czerwca 2014 r. na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z treści pisma procesowego z dnia [...] maja 2014 r. (karta 191 akt sądowych). Z wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostają w związku małżeńskim, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, pozostają we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, posiadają nieruchomość rolną o pow. [...] ha. W uzasadnieniu wniosków podali, że skarżąca nie uzyskuje dochodów, pozostaje na utrzymaniu męża, natomiast skarżący podał, cyt. "-brak znacznych dochodów, - utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu w układzie jako pracodawca, właściciel dobrze działającej firmy, - niemożność funkcjonowania w systemie sprzed [...] lipca 2010 r., tj. przed wydaniem decyzji Starosty [...] zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, - obsługa znacznych kwot kredytowych i leasingowych przy braku dochodów, które uprzednio przynosiła stacja kontroli pojazdów". W złożonych wnioskach podali, że w budynkach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ Starosta [...] wydał w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli, która była głównym źródłem utrzymania. Z tego okresu pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości ok. [...] zł. Zobowiązania te skarżący spłacają z przychodów z dzierżawy części budynków, w których skarżący prowadził działalność gospodarczą. Wnioskodawcy podali również, że mimo korzystnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym uchylono w/w decyzję, skarżący nadal nie może uruchomić w/w obiektu w takiej formie jak przed dniem [...] lipca 2010 r. Pomimo w/w faktu nadal muszą obsługiwać zaciągnięte kredyty i umowy leasingowe. Z wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto uzyskuje skarżący. Z wniosku skarżącej wynika również, że skarżący na obecną chwilę przebywa na zasiłku chorobowym wypłacanym przez ZUS, wcześniej uzyskiwane przez niego dochody ze stosunku pracy wynosiły [...] zł brutto. Z udzielonych przez wnioskodawców odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] czerwca 2014 r. do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów i wobec tego nie składa zeznań rocznych podatkowych. Wnioskodawczyni nie posiada również rachunków bankowych, nie posiada zarejestrowanych na własne nazwisko środków transportowych. Skarżąca nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gdyż jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej. Natomiast skarżący posiada rachunek bankowy w [...], rachunek ten jest od dłuższego czasu zajęty ze względu na prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Skarżący oświadczył, że posiada następujące pojazdy mechaniczne: - samochód [...], rok prod. 1997, wartość rynkowa [...] zł, na którym ustanowiono zastaw bankowy, - samochód [...], rok prod. 1994, wartość rynkowa [...] zł, - samochód [...], rok prod. 2009, wartość rynkowa [...] zł, umowa kredytu, do spłaty pozostało 8 rat, - ciągnik [...], - naczepa cysterna [...], rok prod. 1999, wartość rynkowa [...] zł. Wnioskodawcy podali, że koszt średniomiesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł, przy czym gaz, prąd [...] zł, woda, kanalizacja [...] zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania [...] zł, telefon [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, ubezpieczenie mieszkania [...] zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego [...] zł. Skarżący podali, że posiadają nieruchomości: - w [...]: grunt o pow. [...] m2, budynki o pow. [...] m2, budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "[...]" sp. z o.o., - w [...]: grunt o pow. [...] m2, budynki o pow. [...] m2, nieruchomość nieużywana, - nieruchomość rolną o pow. [...] ha pod uprawę roślinną oraz las o pow. [...] ha, - nieruchomość przy ul. [...] nie jest ich własnością, należy do matki skarżącego, wnioskodawcy natomiast w niej zamieszkują. Skarżący podał, że oprócz prowadzenia działalności gospodarczej, która opiera się obecnie na wynajmie pomieszczeń, jest zatrudniony na umowę o pracę, jednakże od sierpnia 2013 r. do marca 2014 r. przebywał na zasiłku chorobowym wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podał, że na dzień [...] czerwca 2014 r. zatrudniał trzech pracowników, przy czym jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na zasiłku macierzyńskim. Skarżący podali, że do spłaty mają następujące kredyty: - kredyt obrotowy w [...] S.A., wysokość kapitału do spłaty [...] zł, kredyt wymagalny natychmiast, - pożyczka w [...] S.A., wysokość kapitału do spłaty na [...].05.2014 r. wynosi [...] zł, rata miesięczna [...] zł, - kredyt w [...] S.A., wysokość kapitału do spłaty na [...].05.2014r. wynosi [...] zł, rata ok. [...] zł, - kredyt w [...] S.A., wysokość kapitału do spłaty na dzień [...].05.2014 r. wynosi [...] zł, obciążenie miesięczne z tytułu spłaty kredytu wynosi [...] zł, - kredyt obrotowy nieodnawialny [...], wysokość kapitału do spłaty na [...].05.2014 r. wynosi [...] zł, spłata kredytu, wymagalny na [...].06.2012 r. Skarżący załączyli kserokopie: - zawiadomienia Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o wszczęciu egzekucji na wniosek [...] S.A. z dnia [...] września 2013 r., - zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu w podatku dochodowym oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT na wniosek [...] S.A. z siedzibą w [...], - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. skierowanego do Urzędu Miasta w [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Skarżący podali, że "[...]" sp. z o.o. należy do ich syna [...]. Wnioskodawca jest pracownikiem i prokurentem tej spółki. Spółka "[...]" wynajmuje od skarżącego część pomieszczeń, które w przeszłości służyły jemu do prowadzenia działalności gospodarczej. Z tytułu wynajmu tych pomieszczeń uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto. Skarżący załączyli ewidencję środków trwałych na rok 2014, kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od grudnia 2013 r. do maja 2014 r., odpis z książki przychodów i rozchodów – sumy 2014. Załączyli również kopie zeznań rocznych podatkowych za 2013 r. Skarżący oświadczyli, że prowadzą działalność rolniczą w zakresie uprawy zbóż, przy czym na [...] ha uprawia pszenżyto, na [...] ha pszenicę. W 2013 r. z tego tytułu uzyskali przychód w wysokości [...] zł, ponieśli koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2013 r. w wysokości [...] zł, przy czym zasiew [...] zł, zbiory [...] zł, uprawa [...] zł, środki ochrony roślin [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, podatek rolny i od nieruchomości [...] zł. Natomiast w bieżącym roku, tj. do kwietnia 2014 r. ponieśli koszty w wysokości [...] zł, przy czym: zasiew [...] zł, uprawa [...] zł, środki ochrony roślin [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, podatki rolny i od nieruchomości [...] zł. Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. referendarz sądowy oddalił wnioski [...] i [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżący nie wykazali, aby w sprawie ziściły się przesłanki warunkujące przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczono, że majątek zgromadzony przez skarżących oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają ich z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący wnieśli sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza sądowego, w którym podnieśli, że ich dochody drastycznie spadły i nie są w stanie uiścić opłaty od kosztów sądowych w oznaczonej przez Sąd kwocie. Stwierdzili ponadto, że są "bici" z każdej strony i nawet walka o swoje, jest dla nich zamknięta z uwagi na barierę finansową. Zdaniem skarżących ich sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w postanowieniu referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wnioski o przyznanie prawa pomocy nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu ponownie przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do wniosków skarżących i przedstawionych w nich sytuacji majątkowej, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto instytucja ta, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sądowe, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Skoro przyznanie takiej pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108; wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Podkreślić też należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów. Wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji prawnej pociągający za sobą konieczność obiektywizacji sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy sprawia, że uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych skutkuje brakiem wystarczających podstaw do jego przyznania. Strona winna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140). Ponadto z uwagi na wyjątkowość tej instytucji, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy muszą być interpretowane ściśle (por. wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108). Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (wyrok NSA z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, LEX nr 1319081). Sąd wydaje orzeczenie na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Wymaga to przedstawienia przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez sąd (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r., II GZ 260/13, LEX nr 1320697). Przytoczone w oświadczeniu okoliczności i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy, a do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Oceniając sytuację materialną strony są bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080). W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (wyrok NSA z 29 listopada 2011 r., II FZ 718/11, LEX nr 1070173). Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140). Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się także, że jeżeli wnioskodawca nie przedstawi wszystkich możliwych dokumentów na poparcie twierdzeń, co do wysokości ponoszonych wydatków, wskutek czego ocenianie stanu majątkowego mogłoby się odbyć tylko w zakresie częściowym, co - w obliczu braku możliwości kompleksowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy - nie upoważnia sądu do uwzględnienia wniosku (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080). Dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Bierność wnioskodawcy w zakresie dokładnego i wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej nie stoi co prawda na przeszkodzie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak uniemożliwia sądowi dokonanie jednoznacznej oceny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, co implikowałoby konieczność udzielenia pomocy z budżetu państwa (wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., I FPP 8/13, LEX nr 1296441). W świetle utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wskazać również należy, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwoty na finansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (wyrok NSA z 12 lipca 2013 r., II OZ 604/13, LEX nr 1345059 i powołane tam piśmiennictwo). Wskazuje się też, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można stosując prawa pomocy chronić czy wzbogacać majątku podmiotów prywatnych (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13, LEX nr 1310060). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki (wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). W kontekście przedstawionych przez skarżącą okoliczności zwrócić należy uwagę, że sąd oceniając sytuację materialną strony bada nie tylko jej dochody, ale również, czy posiada ona obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Istotne jest także wykazanie podjęcia przez stronę starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752). Sąd, dokonując oceny przedłożonych przez skarżących dokumentów i oświadczeń, doszedł do przekonania, że wnioskodawcy nie wykazali przesłanek do zwolnienia ich od kosztów sądowych. Z uzyskanych od skarżących informacji wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, pracuje, oraz że prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża. Skarżąca nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gdyż jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej. Ze złożonych przez skarżących oświadczeń wynika, że pozostają w związku małżeńskim, pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący podali, że posiadają nieruchomość rolną o łącznej pow. [...] ha i las o pow. [...] ha. Ze złożonych przez skarżących oświadczeń wynika, że w 2013 r. gospodarstwo rolne było deficytowe, gdyż z tytułu upraw uzyskali przychód w wysokości [...] zł, ponieśli koszty w wysokości [...] zł. W bieżącym roku, tj. do kwietnia 2014 r. ponieśli koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wyjaśnili, czy otrzymują dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości (punk 7 wezwań z dnia [...] czerwca 2014 r. do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy). Z załączonej przez skarżących na wcześniejszym etapie postępowania kopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w 2012 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł (karta nr 123-125 akt sadowych). Ponadto z zeznań rocznych podatkowych wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód skarżącego w 2012 r. wyniósł [...] zł, z innych źródeł [...] zł (karta nr 116-117 akt sadowych). W 2013 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Z załączonych deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącu grudniu 2013 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto w wysokości [...] zł, w styczniu 2014 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...] zł, w lutym 2014 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...] zł, w marcu 2014 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...] zł, w kwietniu 2014 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...] zł, w maju 2014 r. podstawa opodatkowania wynosiła [...] zł, podatnik nabył towary i usługi za kwotę netto [...] zł. Z załączonej podatkowej księgi przychodów i rozchodów – SUMY 2014 r. wynika, że w styczniu 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, w lutym 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, w marcu 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, w kwietniu 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, w maju 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, co oznacza, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 maja 2014 r. przychód skarżącego wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Zatem z przedłożonych przez skarżących dokumentów wynika, że w 2012, 2013 i w pierwszych pięciu miesiącach 2014 r. wnioskodawca poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zauważyć jednak należy, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez skarżących skargą. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, spłaca raty kredytów z uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej przychodów. Kredyty te zaciągnął na prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżący podali, ze raty miesięczne wynoszą ok. [...] zł (pożyczka w [...] S.A. – rata [...] zł, kredyt w [...] S.A. – rata ok. [...] zł, kredyt w [...] S.A. – rata [...] zł). Zauważyć jednak należy, że spłata kredytów nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ponadto Sąd wyjaśnia, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec skarżących prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w wyniku których został zajęty ich majątek. Jednakże zajęcie majątku nie jest równoznaczne z tym, że skarżący z tytułu jego posiadania nie mogą uzyskać żadnych środków pieniężnych, gdyż skarżący nadal może kontynuować prowadzoną działalność gospodarczą, dzierżawić nieruchomości i korzystać z pojazdów, na których dokonano zastawu skarbowego. Wnioskodawcy określili koszty miesięcznego utrzymania na kwotę [...] zł, natomiast wynagrodzenie brutto skarżącego wynosi [...] zł. Oznacza to, że na wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem przeznaczają również środki uzyskane z przychodów z działalności rolniczej i gospodarczej. Na marginesie zauważyć należy, że w okresie od sierpnia 2013 r. do marca 2014 r. skarżący, jak wynika z odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przebywał na zasiłku chorobowym wypłacanym z ZUS. Skarżący nie podał w jakiej wysokości otrzymywał zasiłek chorobowy. Odnośnie podmiotu "[...]" Sp. z o.o. skarżący wyjaśnili, że wnioskodawca jest pracownikiem i prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów Spółki należy do ich syna, oraz że Spółka wynajmuje od skarżącego pomieszczenia za kwotę [...] zł netto miesięcznie. Podkreślić jednak należy, że utworzenie podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o. (porównując przychody za rok 2010 z przychodami za rok 2009), zbiega się z umniejszeniem przychodów osobistych wnioskodawcy osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o [...] zł (por. postanowienie dotyczące prawa pomocy wydane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 33/11 publ. w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd stwierdza, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżących nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie przez nich kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, że nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Należy także podkreślić, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i dlatego zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu, dane na temat sytuacji majątkowej wnioskodawców nie obrazują ich rzeczywistej sytuacji majątkowej. Zaakcentować bowiem należy, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, w okolicznościach analizowanej sprawy, nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Godzi się także zauważyć, że obciążenia finansowe powstałe poprzez zaciągnięcie zobowiązań kredytowych są indywidualną decyzją strony i konieczność ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzenia jakichkolwiek postępowań sądowych w żadnym razie nie może w takiej sytuacji skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ich ponoszenia, bez wykazania argumentów związanych z zagrożeniem bytu skarżących i ich rodziny. Oceny tej wnioskodawcy nie podważyli w złożonym sprzeciwie, który stanowi jedynie gołosłowną polemikę z kwestionowanym rozstrzygnięciem referendarza sądowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze stan majątkowy skarżących, wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych sprowadzają się - w tym wypadku - do subiektywnej oceny swojej sytuacji materialnej przez skarżących i próby swego rodzaju optymalizacji kosztów sporu sądowego. Podkreślić także należy, że społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanych na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego. Odnosząc się natomiast do podniesionego w sprzeciwie zarzutu, że sytuacja finansowa skarżących znacznie odbiega od tej, która została przedstawiona w postanowieniu referendarza, a wszelkie ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego, Sąd jeszcze raz w tym miejscu wskazuje, że podstawą orzekania w zakresie prawa pomocy są oświadczenia i dokumenty przedstawione przez stronę ubiegającą się o przyznanie jej pomocy. Wymaga to przedstawienia przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez sąd (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r., II GZ 260/13, LEX nr 1320697). Przytoczone w oświadczeniu okoliczności i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy, a do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Oceniając sytuację materialną strony sąd bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080). Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy opiera się bowiem wyłącznie na materiałach przedłożonych przez stronę. Jeżeli skarżący zaś twierdzą, że ich sytuacja finansowa jest inna niż w zaskarżonym postanowieniu referendarza sądowego z dnia 24 września 2014 r., to powinni to potwierdzić stosowną dokumentacją. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.