IV SA/Po 224/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-09-05

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych może zostać przyznany osobie, która nie jest właścicielem uszkodzonego budynku mieszkalnego i nie udowodniła, że prowadziła w nim gospodarstwo domowe w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy na pokrycie strat powstałych w wyniku klęski żywiołowej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata. Aby uzyskać pomoc na remont budynku mieszkalnego, osoba ubiegająca się musi być jego właścicielem lub posiadać inne prawo do lokalu, a także prowadzić w nim gospodarstwo domowe w dniu zdarzenia klęskowego. Brak tych przesłanek wyklucza możliwość przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego uszkodzonego w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący nie jest właścicielem lokalu, a pracownik socjalny nie mógł przeprowadzić wywiadu środowiskowego z uwagi na stan lokalu i oświadczenie skarżącego o braku zamieszkiwania w nim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że zasiłek nie ma charakteru odszkodowawczego i wymaga prowadzenia gospodarstwa domowego w uszkodzonym lokalu w dniu zdarzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i domagając się przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski ( spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2019 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego oddala skargę w całości Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z [...].05.2018r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 2 ust.1, art. 3, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 - 3, art. 106 ust.1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 – dalej u.p.s.), odmówił R. P. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych - remont budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie jest właścicielem lokalu znajdującego się w [...] a jego właścicielem jest M. P. (brat wnioskodawcy). Dalej wskazano, że pracownik socjalny nie mógł przeprowadzić wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, gdyż lokal jest całkowicie zdewastowany i nie ma w nim śladów świadczących aby wnioskodawca tam zamieszkiwał. Jak wskazał organ oświadczenie o braku możliwości sporządzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania złożył również wnioskodawca. W decyzji wskazano również, że wnioskodawca potwierdził także fakt, że tam nie mieszka i nie mieszkał w chwili wystąpienia zdarzenia losowego. R. P. kwestionując powyższą decyzję wniósł odwołanie. Odwołujący wniósł ponadto o wyłączenie ze sprawy urzędników w tym Burmistrza [...] i przekazanie sprawy do rozpoznania poza [...]. Uzasadniając powyższe odwołujący stwierdził, że organ, który okradł już wnioskodawcę w innej sprawie nie jest zdolny do przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z [...].01.2019r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. i wyjaśnił, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania i nie stanowią rekompensaty za straty poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Dalej wskazano, że decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Ocenie Kolegium podlega zatem jedynie poprawność postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie należy uwzględniać również pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r. znak [...] "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej", zmienionym pismem z [...] sierpnia 2017 r. znak [...] (dalej powoływanymi jako "Zasady udzielania pomocy finansowej") W ocenie organu odwoławczego R. P. nie jest osobą uprawnioną do przyznania zasiłku na pokrycie szkód w budynku mieszkalnym położonym w [...]. Osobą uprawnioną byłby właściciel tej nieruchomości lub osoba, która uzyskałaby pisemną zgodę właściciela na przeprowadzenie remontu i w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym prowadziła gospodarstwo domowe w dniu zdarzenia klęskowego. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na stan lokalu nie można stwierdzić, czy wnioskodawca w nim zamieszkiwał i kiedy. Okoliczność, że zamierza w nim zamieszkać w przyszłości i prowadzić w nim swoje gospodarstwo domowe jest niepewna, chociażby z uwagi na fakt, że właściciel lokalu "nie wie gdzie przebywa i nie ma z nim kontaktu". W aktach sprawy znajduje się protokół, z którego wynika, że komisja szacująca szkody stwierdziła, że "nie zastano właściciela lokalu nr [...] - nie dokonano oględzin wewnątrz lokalu i na strychu. Część stanowiąca lokal nr [...] zadbana i wyremontowana. Część stanowiąca lokal nr [...] liczne uszkodzenia wynikające z braku dokonywania bieżących remontów i napraw." Kolegium stwierdziło, że nie kwestionuje trudnej sytuacji R. P., jednak nie są to przesłanki mogące mieć wpływ na przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu lokalu w budynku, do którego nie przysługują mu żadne prawa i co do którego nie udowodnił, że prowadził w nim gospodarstwo domowe w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego. Rozpatrując wnioski w sprawie wyłączenia pracowników i Burmistrza na podstawie art. 24 - 27 k.p.a. i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez inny organ, Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ustawowe do takiego wyłączenia, a zatem decyzja została wydana przez właściwy organ i nie podlegający wyłączeniu. Końcowo wskazano, że wnioski o wyłączenie zostały złożone na etapie postępowania odwoławczego, zatem Kolegium ograniczyło się do zbadania, czy istniały ustawowe przesłanki wyłączenia Burmistrza Miasta i Gminy [...], których nie wziął on pod uwagę w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Takich przesłanek jednak nie stwierdzono. R. P. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Skarżący stwierdził, że na skutek nawałnicy z 2017r. stracił dach na budynku w [...] i od tego czasu jest osobą bezdomną. W uzasadnieniu skargi zarzucono również, że kłamstwem jest twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że wywiad środowiskowy nie mógł być przeprowadzony w miejscu zamieszkania, gdyż wywiad taki przeprowadzono na zewnątrz i w środku budynku. Skarżący jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał również, że nie przeprowadzono rozprawy oraz uniemożliwiono mu zapoznanie się z aktami sprawy i ustosunkowanie się do materiału dowodowego. Skarżący stwierdził również, że nie wiadomo kiedy i gdzie słuchano M. P. a wpis w księdze wieczystej jest sporny. W tym miejscu skarżący zaznaczył, że organy orzekające w sprawie nie sprawdziły na czym ten spór polega. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. R. P. na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku podtrzymał skargę i podkreślił, że Burmistrz oświadczył nieprawdę, stwierdzając że nie mieszkał w domu przed szkodą. Na potwierdzenie tego skarżący wskazał, że Burmistrz ukradł mu z tego domu króliki co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu z 2007r. Skarżący podniósł, że wszyscy okoliczni mieszkańcy dostali odszkodowania tylko on nie dostał. Dalej skarżący stwierdził, że zawsze mieszkał w domu wskazanym we wniosku i faktycznie jest właścicielem tzn. włada tą działką, gdyż po tym jak darował ją bratu, on nigdy tego domu nie przejął. Skarżący podniósł przy tym, że brat napisał mu pismo, że ma ten dom wziąć w użytkowanie lecz nie ma tego pisma przy sobie. Dalej skarżący podniósł, że chciał żeby w postępowaniu brata przesłuchano, ale tego nie zrobiono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] odmawiającej R. P. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych - remont budynku mieszkalnego położonego w [...] . Materialnoprawną podstawę dla wydania wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 40 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Z art. 40 u.p.s. wynika zatem, że oprócz pomocy udzielanej osobom ubogim znajdującym się w trudnych dla nich do przezwyciężenia warunkach, u.p.s. stwarza możliwości udzielenia pomocy osobom, które zostały dotknięte skutkami zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej, niezależnie od wysokości dochodu. W przypadku klęski żywiołowej straty poniesione przez osobę (rodzinę) są bowiem z reguły tak znacznych rozmiarów, że nawet posiadając pewien status majątkowy, osoby te nie są w stanie własnym działaniem zapewnić zaspokojenia podstawowych potrzeb. W takiej sytuacji z pomocą przychodzi administracja publiczna świadcząc pomoc w postaci zasiłku celowego. Zatem przedmiotowe świadczenie w takim przypadku spełnia funkcję quasi wyrównania poniesionej straty (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 521/13 - LEX nr 521651064). W licznych rozstrzygnięciach wydawanych w przedmiocie pomocy finansowej udzielanej na podstawie art. 40 u.p.s. wskazuje się na dwie zasadnicze kwestie. Po pierwsze, zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi również zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez zdarzenie losowe. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy (por. stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2216/14, z 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2846/13, z 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 880/12, z 20 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 913/12 , WSA we Wrocławiu z 17 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 565/14 - wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Po drugie, przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy winny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Przyznanie zasiłku możliwe jest zatem określonym podmiotom cierpiącym w wyniku zdarzeń losowych, które spowodowały powstanie niezbędnej potrzeby bytowej po ich stronie. Takie rozumienie tej normy prawnej zgodne jest z celem ustawy o pomocy społecznej oraz orzecznictwem sądowym. Jak wskazał NSA w wyroku z 8 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2801/12 środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ust. 2 u.p.s. winny być przede wszystkim kierowane do osób, które zostały pozbawione lokalu, gdzie koncentrowało się ich życie i nie posiadają innego lokalu, w którym mogą mieszkać na czas usuwania skutków powodzi. Przeznaczenie zasiłków dla tych osób odpowiada ustawowemu celowi polityki społecznej, polegającemu na pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (por. też wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., I OSK 491/12; 1 lutego 2012 r., I OSK 2176/11; 2 sierpnia 2011 r., I OSK 866/11; 14 lipca 2011 r., I OSK 570/11; 25 października 2011 r., I OSK 1265/11 – wszystkie CBOSA). Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto jest właścicielem nieruchomości dotkniętej klęską żywiołową. W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków klęski żywiołowej ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu, czy w innej miejscowości lub kraju, niż dotknięte żywiołem, uznać należy, że ma zapewnione minimum egzystencji, co wskazuje i świadczy zarazem o tym, że pomoc socjalna ze strony państwa na podstawie u.p.s. nie jest niezbędna. Taka sytuacja z kolei wyklucza możliwość udzielenia jej przedmiotowej pomocy socjalnej (por. wyrok NSA z 28.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2120/12- CBOSA). Zasiłek ten – jak wskazuje jego nazwa – jest świadczeniem celowym, a zatem ma spełniać określoną rolę – wspierać osoby dotknięte trudną sytuacją, aby pomóc im zaspokoić niezbędne potrzeby bytowe. Z powyższym stwierdzeniem korelują rozwiązania przyjęte w Zasadach udzielania pomocy finansowej określających zasady udzielania pomocy finansowej z przeznaczeniem na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku zdarzenia klęskowego. W pkt I ppkt 4 Zasad udzielania pomocy finansowej wskazuje się bowiem, że pomoc przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego, gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia, a w pkt I ppkt 6 określa się wprost, że jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie był prowadzone w dniu zdarzenia klęskowego, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy. Wprawdzie wskazane pismo organu rządowego nie należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego niemniej jednak obrazuje ono określone ujednolicone standardy i zasady postępowania organu pomocowego względem osób pokrzywdzonych zdarzeniem klęskowym, celem zapewniania równego dostępu do pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, a także odzwierciedla ono założenia na jakie przeznaczone zostało finansowanie z budżetu państwa celem realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, co wiąże się jednocześnie z możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej realizującego zadanie zlecone finansowane z budżetu państwa. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s., do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Z kolei, jak stanowi art. 22 pkt 1 u.p.s., do zadań wojewody należy ustalanie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Gmina natomiast, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę, o czym stanowi art. 110 ust. 2 u.p.s. Wykonując zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej i dokonując wypłaty środków finansowych przekazanych na zasiłki celowe na usuwanie skutków klęski żywiołowej organ pomocowy powinien zatem uwzględniać przeznaczenie środków publicznych określone w wytycznych organu rządowego, który przekazuje środki finansowe na realizację tego zadania zleconego, co określa jednocześnie możliwości finansowe organu pomocowego. Dlatego też organ pomocowy powinien dokonać oceny określonych okoliczności występujących w danej sprawie nie tylko w świetle norm prawa materialnego powszechnie obowiązującego zawartych w ustawie o pomocy społecznej, lecz także z uwzględnieniem Zasad udzielania pomocy finansowej (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r. II GSK 3501/16 - CBOSA). W tym miejscu wskazać należy, że zasiłek celowy z art. 40 u.p.s., podobnie jak zasiłek celowy z art. 39 ust. 1 u.p.s. jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola takich decyzji nie zatem obejmuje celowości wydatkowania środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna, lecz wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy organ nie nadużył uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011r., sygn. akt I OSK 107/11 - CBOSA). Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie treść uzasadnień decyzji organów obu instancji pozwala na uznanie, że organy prawidłowo wywiązały się ze swoich obowiązków. Z zebranych dokumentów (protokół k. 16 wraz z dokumentacją fotograficzna k. 14) wynika, że budynek jest zaniedbany (stan techniczny wymagający remontu), a pomieszczenia zapełnione są śmieciami. Brak jest również sprzętu codziennego użytku oraz miejsca do spania. Brat skarżącego M. P. (właściciel nieruchomości) w trakcie postępowania oświadczył, że nie utrzymuje kontaktu z bratem i nie wie gdzie przebywa (zob. oświadczenie k. 8 akt). Na tej podstawie jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie można ustalić czy w nim zamieszkiwał i kiedy. Ma to tyle istotne znaczenie, iż zgodnie z pkt. 1.6 zdanie pierwsze Zasad udzielania pomocy finansowej jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone w dniu zdarzenia klęskowego, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można ustalić czy skarżący prowadził gospodarstwo domowe w lokalu położonym w [...] w dniu zdarzenia klęskowego. Z zebranych w trakcie postepowania dokumentów wynika jednak jednoznacznie, ze skarżący nie jest właścicielem nieruchomości. W Księdze Wieczystej nr [...] jako właściciel lokalu położonego w [...] widnieje M. P. (brat skarżącego). Powyższy stan prawny potwierdza również wydruk z rejestru gruntów, gdzie jako właściciel lokalu nr [...] i współwłaściciel budynku i gruntu widnieje brat skarżącego. W tym miejscu odnosząc się do wyrażonego w skardze stanowiska kwestionującego zapisy w księdze wieczystej nieruchomości położonej w [...] stwierdzić należy, że w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada domniemania zgodności wpisów zawartych w księdze wieczystej ze stanem rzeczywistym. Wynika ona z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j.t. Dz.U. z 2018r. poz. 1916 ze zm.). Przepis ten ustanawia zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencjami tej zasady są dwa domniemania: po pierwsze - domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, i po drugie - domniemanie nieistnienia praw wykreślonych z księgi wieczystej. Ani organy administracji ani sądy administracyjne nie są legitymowane do kwestionowania we własnym zakresie treści wpisów prawa własności zawartych w dziale II księgi wieczystej. Zarzuty odnośnie do prawidłowości treści wpisów w księdze wieczystej rozstrzygane są w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 10 ww. ustawy o księgach wieczystych i hipotece - w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Wobec tego dowód na okoliczność posiadania tytułu prawnego do nieruchomości położonej w [...] obciąża skarżącego. Dowodu takiego skarżący nie przedłożył w trakcie postepowania administracyjnego ani w postępowaniu przed Sądem. Powyższe wyklucza przyznanie skarżącemu prawa własności do nieruchomości wskazanej we wniosku o przyznanie świadczenia. Podnoszone w skardze i na rozprawie okoliczności co do spornego charakteru wpisu i sporu pomiędzy skarżącym a jego bratem pozostają więc bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. W tym miejscu odwołać należy się do Zasad udzielania pomocy finansowej, które w pkt I ppkt 3 wskazują, że osobami uprawnionymi są: a) właściciel budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, b) osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zniszczonego lub uszkodzonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, c) osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, d) osobą która jest najemcą lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego, e) osoba, na rzecz której ustanowione zostało prawo dożywocia. Zgodnie z pkt I ppkt 4 pomoc na remont budynku/lokalu mieszkalnego może zostać udzielona osobom, o których mowa wyżej, pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody właściciela na przeprowadzenie remontu. Z akt nie wynika aby skarżący w trakcie postepowania przedłożył stosowną zgodę właściciela nieruchomości. Odnotować należy również, że M. P. złożył w trakcie postępowania oświadczenie, iż nie będzie ubiegał się o przyznanie pomocy na pokrycie kosztów związanych z uszkodzeniem budynku w [...]. Zasadnym jest zatem przyjęcie, ze skarżący nie jest osobą uprawnioną do uzyskania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego. Reasumując stwierdzić należy, że decyzja o odmowie przyznania jej pomocy finansowej w formie zasiłku celowego dla osób lub rodzin poszkodowanych w wyniku klęski żywiołowej mieści się w granicach uznania administracyjnego i znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Akta sprawy potwierdzają, że organy obu instancji poczyniły niezbędne ustalenia celem ustalenia czy w sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego przez skarżącego świadczenia, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętych decyzji. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżone decyzje realizują ponadto zasadę przekonywania - wyrażoną w art. 11 k.p.a., która realizuje się przez właściwe uzasadnienie decyzji, spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie oraz przez odniesienie się do argumentów strony postępowania. Końcowo należy wskazać, że w ocenie Sądu niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, że uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej - co miało istotny wpływ - na rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego niezapewnienia udziału w każdym studium postępowania, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyroki NSA z 24 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 4/07 i z 2 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1317/08, wyroki WSA w Poznaniu z 27 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1109/12 oraz z 9 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 328/17 - CBOSA). Skarżący nie wskazał w skardze, że uchybienie to nie pozwoliło jej na dokonanie konkretnych czynności procesowych, które miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd dostrzega, że organ odwoławczy powinien zastosować tryb art. 10 § 1 k.p.a. i zawiadomić stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Uchybienie to nie miało jednak wpływu dla wyniku sprawy, gdyż okoliczności, które brał pod uwagę organ II instancji były już ustalone przez organ I instancji i znane skarżącemu. Brak było zatem podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie, bo zebrany materiał był jednoznaczny i pozwalał za zakończenie postępowania i rozstrzygnięcie sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 78 § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło