II SA/Sz 422/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-07-01
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku, obejmująca maszt, konstrukcje wsporcze i anteny, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też może być realizowana w trybie zgłoszenia?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku, obejmująca maszt, konstrukcje wsporcze i anteny, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a w przypadku braku planu miejscowego – decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Fakt braku sprzeciwu organu po złożeniu zgłoszenia nie stoi na przeszkodzie ponownej ocenie charakteru przedsięwzięcia i zastosowaniu art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Spółka A. zgłosiła zamiar wykonania antenowej konstrukcji wsporczej i instalacji radiokomunikacyjnej na dachu budynku. Po przeprowadzeniu postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku. Spółka A. zaskarżyła decyzję, argumentując, że inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę ani decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a mogła być realizowana w trybie zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
W dniu [...] Prezydent Miasta S. przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie robót budowlanych złożone w dniu [...] przez Spółkę A. dotyczące zamiaru przystąpienia do wykonania na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki B., położonej w [...] przy ul. [...], nr ew. gruntu dz. nr [...], obręb nr [...], robót polegających na wykonaniu antenowej konstrukcji wsporczej (o wysokości całkowitej [...] m ponad dach) oraz wykonaniu instalacji radiokomunikacyjnej.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nałożył na inwestora Spółkę A., obowiązek wykonania określonej czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym budynku Spółki B. przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, a polegającej na przedłożeniu w terminie do dnia [...] decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli L.L., M.S., R.D., T.N., Stowarzyszenie [...][...] oraz Spółka A., Mieszkańcy ul. [...], czyli L.L., M.S., R.D., T.N. oraz Stowarzyszenie [...], w swoich odwołaniach zarzucili decyzji naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewydanie decyzji o rozbiórce stacji bazowej telefonii komórkowej w sytuacji,
w której inwestor odmówił przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co uniemożliwia prowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego,
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie, w jaki sposób przedłożenie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego doprowadzi inwestycję do stanu zgodnego z prawem, jeżeli organ zamknął sobie drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Z tego względu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nakazu rozbiórki stacji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Spółka A. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła organowi I instancji, iż wydając decyzję przywołał
w uzasadnieniu tylko stan faktyczny i wskazał jedynie, że do inwestycji nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Jednakże nie wyjaśnił,
w oparciu o fakty oraz konkretne przepisy, przesłanek nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Spółka zwróciła uwagę,
że dokonała zgłoszenia budowy stacji właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. Instalacja podlegała zgłoszeniu środowiskowemu, zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, i również w tym przypadku właściwe organy nie wniosły sprzeciwu do dokonanych zgłoszeń.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionych odwołań Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł wykonanie tego obowiązku w terminie do dnia
[...], pozostałą część decyzji utrzymując w mocy.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, obowiązującą w dniu złożenia zgłoszenia i realizacji inwestycji treść przepisów art. 28, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo budowlane. Na podstawie dołączonych do zgłoszenia dokumentów stwierdził, że w skład inwestycji - stacji bazowej sieci telefonii komórkowej, usytuowanej na dachu budynku Spółki B., wchodzą:
- stalowa konstrukcja wsporcza /kratowa/ o wysokości 12 m, stanowiąca wraz z elementami systemowymi i odciągami, samonośną konstrukcję mocowaną do ramy wsporczej,
- stalowa rama wsporcza o wymiarach 5,20 x 7,86 m, zakotwiona do ścian nośnych budynku,
- urządzenia sterujące posadowione na stalowej ramie wsporczej,
- anteny na wspornikach, mocowanych do trzonu stalowej konstrukcji wsporczej,
- instalacja elektryczna, zasilająca stację bazową.
Fakt zrealizowania inwestycji potwierdzili przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. podczas oględzin nieruchomości w dniu
[...].
Zdaniem organu, realizacja takiego przedsięwzięcia znacznie wykracza poza pojęcie "instalacji urządzeń na obiektach budowlanych", a zakres wykonanych robót budowlanych- poza zakres określony w art. 29 i w świetle przepisów Prawa budowlanego wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest bowiem elementem wyposażenia budynku poczty, nie jest też urządzeniem związanym z nim funkcjonalnie. Stanowi odrębny od budynku obiekt budowlany, będący budowlą, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, w rozumieniu art. 3 pkt 1b ustawy Prawo budowlane (por. wyroki NSA: II OSK 790/13 z dnia 23 października 2014 r., II OSK 956/13 z dnia 22 października 2014 r.).
Dalej organ zauważył, że zgłoszenie wykonania przedmiotowej inwestycji i brak sprzeciwu organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te wykonano w warunkach samowoli budowlanej, uzasadniającej stosowanie art. 48 prawa budowlanego. W takim przypadku zastosowanie mają art. 50 i art. 51 ustawy.
W związku z tym, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
to zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, winna być lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku
- w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle powyższego budowa przedmiotowej stacji bazowej wymagała wydania decyzji
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (dla terenu, na którym ją usytuowano brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).
Ponadto, zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w przypadku braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 i 443). Przedmiotowa stacja bazowa nie jest infrastrukturą telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu, która według art. 2 pkt 4 cyt. ustawy oznacza kanalizację kablową, linię kablową podziemną, instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000.
Istotą decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ustalenie,
czy zrealizowany obiekt nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W postępowaniu w sprawie wydania takiej decyzji właściwy organ powinien uwzględnić również środowiskowe uwarunkowania przedmiotowej inwestycji.
Ustosunkowując się do obaw mieszkańców i Stowarzyszenia [...], że na podstawie aktualnie obowiązującego art. 51 ust. 1 pkt 2 właściwy organ musi wydać od razu jedną decyzję rozstrzygającą sprawę, co do istoty, organ wskazał,
że w świetle aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku, gdyby przedłożone dokumenty (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2) stanowiły podstawę do ustalenia, iż w tym celu konieczne jest nałożenie obowiązku wykonania jeszcze innych czynności lub robót budowlanych, to nie jest wykluczone wydanie następnej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (wyroki: z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 165/10, z dnia 2 lipca 2015 r.
sygn. akt II OSK 2904/13).
Odnosząc się do faktu nałożenia wcześniej na inwestora, postanowieniem z dnia [...], w oparciu o art. 81c ust. 1 Prawo budowlane, niewykonanego nakazu przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ wyjaśnił, że przepis ten upoważnia organ nadzoru budowlanego do żądania od uczestników procesu inwestycyjnego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego, i dotyczy zazwyczaj dokumentów będących w ich posiadaniu lub takich, które powinni posiadać z mocy prawa. Jednak na postanowienia wydane w tym trybie zażalenie nie przysługuje, a jego niewykonanie zagrożone jest karą grzywny, na podstawie art. 93 pkt 10 tej samej ustawy. Konsekwencje niewykonania obowiązku, nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, określa art. 51 ust. 3 pkt 2, który upoważnia organ do wydania nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych (gdy roboty są niezakończone) bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Ze względu na zbliżający się termin wykonania obowiązku, określony w decyzji organu powiatowego, biorąc pod uwagę przepis art. 130 § 2 k.p.a. (wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji), organ za zasadne uznał uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu.
Spółka A. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], wnoszę o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 50 ust 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji gdy przepisy nie przewidywały takiego obowiązku oraz poprzez bezpodstawne uznanie przez organ konieczności uzyskania dla inwestycji skarżącej pozwolenia na budowę, gdy zamierzenie budowlane skarżącej zostało zrealizowane prawidłowo, w trybie zgłoszenia budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w zaskarżonej decyzji nie rozstrzygnięto z jakim zamierzeniem budowlanym organ ma do czynienia. Według przepisów obowiązujących w momencie wykonania inwestycji, decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego była wymagana: dla przedsięwzięć wymagających pozwolenia na budowę, bądź dla przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Przedsięwzięcie skarżącej nie zaliczało się, ani do przedsięwzięć wymagających oceny środowiskowego oddziaływania, ani nie wymagało pozwolenia na budowę. Przedsięwzięcie zostało zrealizowane w trybie zgłoszenia budowlanego, które nie zostało zakwestionowane przez właściwy organ administracji-budowlanej Prezydenta Miasta S.
W przypadku budowy stacji bazowych telefonii komórkowej - przepisy obowiązujące w momencie realizacji inwestycji (koniec 2014 r.) umożliwiały realizację takiego przedsięwzięcia w 3 różnych trybach: 1) pozwolenia na budowę, 2) uzyskania zgłoszenia budowlanego, lub 3) nawet dokonania instalacji bez powyższych obowiązków. Nie jest to bezpodstawne stwierdzenie, ale wynika wprost z art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego. Stanowisko takie wynika również z wyroków sądów administracyjnych (wyroku NSA z dnia 24 lipca 2015 r.,
sygn. akt II OSK 3035/13, wyroku z 24 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 406/11, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt USA/Gd 431/08, wyroków NSA
z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 83/08, z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt
II OSK 971/08, z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 406/11, z dnia 17 kwietnia
2009 r. sygn. akt II OSK 548/08, z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1660/10,
z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2956/12 i z dnia 8 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 827/14), których fragmenty strona przytoczyła jako zgodne ze swoim stanowiskiem.
Wskazując na bezzasadność zaskarżonej decyzji skarżąca odwołała się do definicji urządzeń budowlanych wynikającej z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, ocenionej przez NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1247/14, w którym Sąd stwierdził, że stacje bazowe telefonii komórkowej nie są urządzeniami budowlanymi, jakkolwiek są urządzeniami technicznymi, to nie służą zapewnianiu możliwości użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, zaś urządzenia, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego, nie mogą być utożsamiane z urządzeniami budowlanymi. Skoro w tych przepisach ustawodawca mówi o urządzeniach, a nie
o urządzeniach budowlanych, to należy przyjąć, że chodzi o szerszą pojęciowo klasę przedmiotów. Zatem przepisy te mogą dotyczyć urządzeń budowlanych, ale mogą też dotyczyć urządzeń technicznych, które nie są urządzeniami budowlanymi, np. stacji bazowych telefonii komórkowej. W wyroku tym Sąd zwrócił również uwagę, że ustawą
z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U.
nr 106, poz. 675), która weszła w życie w dniu 17 lipca 2010 r., zmieniono art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego w ten sposób, że dotychczasową jego treść "instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych" zastąpiono treścią "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych". Nowe brzmienie powołanego przepisu usunęło więc wszelkie dotychczasowe wątpliwości, które sprowadzały się do tego, czy w tym przepisie chodzi także o stacje bazowe telefonii komórkowej. Znaczenie tej nowelizacji polega na doprecyzowaniu obowiązującego przepisu prawa. Nie oznacza ona, że dopiero od [...] instalowanie na obiektach budowlanych antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych nie wymagało pozwolenia na budowę. Należy ją rozumieć w ten sposób, że zawsze użyte w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego pojęcie "urządzenia" obejmowało też antenowe konstrukcje wsporcze i instalacje radiokomunikacyjne. Dodany został również ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art.140 pkt 3 lit. b), z dniem 15 listopada 2008 r., ustęp trzeci art. 29, który w 2010 r. stanowił, że pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego stanowił wyjątek od uregulowań zawartych w art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, które określały budowy i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Sens art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego był więc taki, że jeżeli budowy lub roboty budowlane wymienione w dwóch poprzednich ustępach art. 29 były przedsięwzięciami znacząco oddziaływającymi na środowisko lub przedsięwzięciami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony,
w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko, to wymagały one pozwolenia na budowę. (...)
Według strony skarżącej, obowiązek przedstawienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zasadny tylko wówczas jeżeli organ nadzorczy,
w sposób ostateczny wykazałby, że inwestycja zrealizowana przez skarżącą jest inwestycją, dla której wymagany jest tryb pozwolenia na budowę. W obecnym stanie faktycznym w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono czym uzasadnia się, że przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżąca podała również, że jej inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, w konsekwencji nie wymaga przeprowadzenia postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach. Instalacja skarżącej podlegała zgłoszeniu środowiskowemu zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska i również w tym przypadku właściwe organy nie wniosły sprzeciwu do dokonanych zgłoszeń.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł
o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] Stowarzyszenie [...], powołując się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych, wniosło o oddalenie skargi uznając, że stanowisko inwestora jest sprzeczne z jednolitym orzecznictwem NSA. Przepisy nie pozwalają na zwolnienie inwestora z obowiązku posiadania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiot sporu, który wyłonił się na gruncie rozpoznawanej sprawy, sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie dot. kwalifikacji zgłoszonych przez skarżącą spółkę w dniu [...] robót budowlanych, tj. przesądzenia, czy roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czy mogły zostać zrealizowane na podstawie zgłoszenia. Stan prawny jaki obowiązywał w dacie składanego zgłoszenia i realizacji przedsięwzięcia nie jest sporny.
Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. W myśl art. 30 ust 1, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, m.in. wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Przy tym przez urządzenia budowalne należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane).
Sądowi wiadomym jest, na co zresztą wskazywały strony postępowania prezentując swoje stanowiska w sprawie i umacniając je argumentacją z wybranych wyroków sądów administracyjnych, że na tym tle istotnie pojawiały się rozbieżności interpretacyjne w orzecznictwie sądowym, w tym w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wielokrotnie podkreślano jednak, że dokonując kwalifikacji prawnej robót budowlanych nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora, bezkrytycznie przyjmując, że w każdym przypadku instalacja urządzenia na obiekcie budowlanym podlega zgłoszeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08, z dnia 16 czerwca 2010 r.
sygn. akt II OSK 1034/09, z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1297/09).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, za uzasadnione należy przyjąć przeważające obecnie stanowisko, wedle którego, w przypadku robót budowlanych polegających na wykonaniu masztu wraz z antenami, dla tego rodzaju inwestycji wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przekonującą analizę stanu prawnego, adekwatnego do stanu występującego w niniejszej sprawie, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt
I OSK 1429/14. W wyroku tym Sąd oceniając inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku (montaż anten wraz z infrastrukturą techniczną na projektowanej, stalowej konstrukcji wsporczej oraz wykonanie trzpieni
i odciągów) wskazał, m.in., że wykonanie takich robót budowlanych wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
Przedstawiając stan prawny Sąd zauważył, że stosownie do treści art. 3 pkt 1
lit. b Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami, urządzeniami. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym między innymi wolno stojące maszty antenowe. Wyliczenie budowli dokonane w tym przepisie nie stanowi jednak katalogu zamkniętego, a ma charakter jedynie przykładowy. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotowa inwestycja zrealizowana przede wszystkim w oparciu
o załączony do pierwszego zgłoszenia dokument nazwany projektem budowlanym, obejmujący nie tylko urządzenia techniczne, ale również konstrukcję stalową, trasy kablowe i całe oprzyrządowanie pozwalające na funkcjonowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Wskazywała ona zatem na konieczność zakwalifikowania spornej inwestycji właśnie jako "budowli", a nie jako "urządzenia". Dodatkowo samo wymienienie antenowych wież, masztów i konstrukcji wsporczych w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) w wersji obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia, definiującego telekomunikacyjne obiekty budowlane wskazywało na konieczność zakwalifikowania projektowanego masztu wraz drogą kablową i niezbędnym zasilaniem jako budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową.
Następnie Sąd zwrócił uwagę, że "Art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, w dacie dokonania zgłoszenia z dnia [...] zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Dalej art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. ustawy wymagał, aby te z nich, których wysokość przekracza 3 metry realizowane były w oparciu o zgłoszenie. Roboty te polegały jednak na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego.
Przez "urządzenie budowlane" należy natomiast rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego). Charakterystyczną cechą urządzenia budowlanego jest zatem jego funkcjonalny związek z obiektem budowlanym. Urządzenia techniczne niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym stanowią natomiast odrębne obiekty budowlane. Stąd też o urządzeniu (podobnie o instalacji czy montażu) można mówić, gdy istnieje już pewien nośnik w postaci obiektu lub budowli, z którym dane urządzenie pozostaje w funkcjonalnym związku i na którym ma być zainstalowane".
Powyższe stanowisko, wobec tożsamego brzmienia analizowanych
przepisów, podziela również sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Zdaniem Sądu, budowa tego rodzaju przedsięwzięcia jakie zostało zrealizowane przez skarżącą spółkę, było budową obiektu budowlanego, za który ustawa nakazuje rozumieć, według art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa
budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym między innymi wolno stojące maszty antenowe.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotowa inwestycja obejmuje nie tylko instalowanie urządzeń technicznych, ale również realizację całej konstrukcji stalowej na dachu budynku wraz z oprzyrządowaniem. Przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie na dachu masztu o wysokości 12-13 m wraz z niezbędnymi konstrukcjami wsporczymi do mocowania anten oraz urządzeniami sterująco–zasilającymi, na projektowanej ramie, odciągani linowymi wykraczała poza pojęcie "urządzenia, w tym antenowych konstrukcji wsporczych", lecz stanowiła obiekt budowlany w znaczeniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Fakt jej usytuowania na dachu budynku nie mógł wpłynąć na zmianę tej kwalifikacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1013/11 oraz z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II OSK 956/13).
Jak już wskazano wyżej, urządzenia techniczne, w tym antenowe konstrukcje wsporcze niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym stanowią odrębny obiekt budowlany. Nie można zaakceptować sytuacji, że na jednym obiekcie budowlanym lokalizowane jest urządzenie, które samo w sobie, nie posiadając w żaden sposób funkcjonalnego związku z danym obiektem budowlanym, zmieniałoby w istocie pierwotną funkcję i przeznaczenie obiektu budowlanego a zmiana taka byłaby zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz analizy w kontekście wymogów wynikających z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Należy stwierdzić, że budowa stacji telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego. Ponadto, budowa stacji bazowej telefonii komórkowej o takiej wielkości jak w niniejszej sprawie powoduje zmiany w sposobie zagospodarowania terenu, zmiany w sposobie użytkowania obiektu i zmianę jego formy architektonicznej. Tym samym wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oceny konieczności uzyskania takiej decyzji mógł przy tym dokonać również organ nadzoru budowlanego.
Zdaniem Sądu, prawidłowo uznał organ odwoławczy, że fakt braku sprzeciwu organu architektoniczna–budowlanego po złożeniu zgłoszenia, nie stoi na przeszkodzie ponownej ocenie charakteru przedsięwzięcia, nawet jeśli zostało ono już zrealizowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 734/10). W takim przypadku jak w niniejszej sprawie, może mieć zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. nie uznał jako zasadnych zarzutów skargi dochodząc do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, z należytym poszanowaniem zasad postępowania. Skutkować musiało to oddaleniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło