II SA/Wa 1077/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Adam Lipiński Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza do Ministra Obrony Narodowej na rzecz C. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., którą ustalono C. S. prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości [...] zł brutto, przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w okresie od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] stycznia 2011 r. i zaliczono na poczet wypłaconego w 2003 r. 12-miesięcznego uposażenia w kwocie [...] zł brutto. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Dowódca [...] , decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., dokonał wypowiedzenia [...] C. S. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. C. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w skróconym terminie wypowiedzenia na wniosek zainteresowanego i przeniesiony do rezerwy z dniem [...] stycznia 2003 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. na podstawie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) dokonał wypłaty należnego świadczenia pieniężnego w wysokości [...] zł brutto za okres od dnia [...] lutego 2003 r. do dnia [...] stycznia 2004 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Następnie, Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. zwolnił zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] stycznia 2010 r. przeniósł do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. na pisemny wniosek zainteresowanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. ustalił zainteresowanemu prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, pomniejszoną o kwotę tego świadczenia wypłaconego z tytułu uprzedniego (nieskutecznego) zwolnienia. Od powyższej decyzji C. S. złożył odwołanie. Minister Obrony Narodowej, rozpoznając odwołanie, wskazał, iż zgodnie z treścią art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje należność pieniężna przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby w postaci wypłacanego co miesiąc świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, naliczanego w ostatnim dniu pełnienia służby. Zgodnie z brzmieniem art. 96 ust. 7 powyższej ustawy wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza, zaś ust. 9 stanowi, że wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego, właściwego dla adresu zameldowania żołnierza. Takie brzmienie przepisów wskazuje jednoznacznie, że wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza jest właściwy do wydania decyzji ustalającej wysokość należności, o której mowa w art. 95 pkt 1. Na wysokość należności wypłaconej w 2010 r. z tytułu świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1, ma wpływ okoliczność, że analogiczne świadczenie z tego samego tytułu wypłacono już za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] stycznia 2004 r. Skoro ówczesna decyzja o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, w wyniku stwierdzenia jej nieważności, to w znaczeniu prawnym powstała sytuacja, że zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. nie było. Słusznie więc, skoro omawiane jednorazowe świadczenie przysługiwało skarżącemu dopiero w 2010 r., na poczet należnej kwoty zaliczono kwotę wypłaconą z tego samego tytułu w 2003 r. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyrokach np. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 846/08), z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 886/08), z dnia 16 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1272/08, II SA/Wa 1454/08, II SA/Wa 1486/08, II SA/Wa 1507/08, II SA/Wa 1508/08, II SA/Wa 1509/08, II SA/Wa 1532/08) oraz wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. (sygn. akt I OSK 932/08), z dnia 23 lipca 2009 r. (sygn. akt I OSK 1471/08), z dnia 22 września 2009 r. (sygn. akt I OSK 80/09), z dnia 9 listopada 2009 r. (I OSK 362/09), z dnia 26 listopada 2009 r. – sygn. akt I OSK 447/09, I OSK 448/09,1 OSK 449/09, z dnia 1 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 450/09,1 OSK 451/09), z dnia 2 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 493/09), z dnia 3 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 525/09). W odniesieniu do wskazania w odwołaniu, iż przedmiotowa decyzja zawiera błędną datę wydania decyzji organ wskazał, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej datę [...] marca 2009 r. zastąpił właściwą datą [...] marca 2010 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi C. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji ewentualnie o ich uchylenie. W obszernej skardze podniósł, iż Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia, którego dokonał w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], bowiem wypłaty świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza. Nadto zdaniem skarżącego, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. co do prawa skarżącego określonego w przepisie art. 95 pkt 1 o wysokości tego prawa przysługującego zwalnianemu żołnierzowi rozstrzygać nie może, bo nie ma do tego jakiejkolwiek legitymacji w przepisie ustawy, bowiem ustawodawca przesądził, kto prawo żołnierza zwalnianego ze służby ma zrealizować i to w wysokości z góry przez ustawę określonej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wyrażonych. Na wstępie należało rozważyć, czy osoba, która podpisała decyzję w imieniu Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W., była uprawniona do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych. Stosownie do treści art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten jest podstawą udzielania przez każdy organ administracji publicznej upoważnień konkretnym, podległym mu pracownikom. Odnosi się on do wszystkich organów administracji publicznej (lege non distinguente), a więc zarówno organ o strukturze monolitycznej, jak i wielozakładowej, organ monokratyczny, jak i kolegialny. Przepis ten w żaden sposób nie różnicuje organów administracji publicznej pod tym względem. Oznacza to, iż określony pracownik, podejmujący czynności w imieniu organu, dla ich skuteczności i prawidłowości winien legitymować się stosownym upoważnieniem pochodzącym od organu (piastuna funkcji organu). Takie samo upoważnienie organu musi posiadać osoba zastępująca daną osobę (inną jednostką organizacyjną) organu. Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a k.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca funkcję organu, która jednak nie staje się przez to organem administracji publicznej, bowiem wykonuje tylko kompetencje tego organu (z jego upoważnienia), ale nie jest ich piastunem. Innymi słowy, pracownik organu administracji publicznej upoważniony przez ten organ, działa tylko w jego imieniu, nie uzyskując jednak przymiotu organu administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o ustaleniu prawa do świadczenia emerytalnego skarżącemu podpisał w dniu [...] marca 2010 r. Zastępca Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. – P. K. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wyciągu z decyzji wewnętrznej Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., w czasie nieobecności dyrektora z powodu urlopu, choroby, podróży służbowych zastępca dyrektora upoważniony jest do podejmowania decyzji i podpisywania wszystkich dokumentów zapewniających należytą realizację zadań statutowych Wojskowego Biura Emerytalnego. Natomiast z wyciągu z decyzji wewnętrznej Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. wynika, iż Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego – K. L. w dniu [...] marca 2010 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Obowiązki dyrektora biura w czasie jego nieobecności pełnił Zastępca Dyrektora – P. K. Jednakże wskazać należy, czego nie zauważył organ, iż decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nr [...] została wydana i podpisana w dniu [...] marca 2010 r., a więc w dniu, w którym dyrektor biura nie przebywał na urlopie. W związku z powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nie jest podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania. Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nieważna. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja również dotknięta jest wadą nieważności (została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), albowiem utrzymano nią w mocy decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA/Lu 691/95, LEX nr 26790). Organ orzekający w drugiej instancji nie dostrzegł tak poważnych błędów w postępowaniu, utrzymując w mocy decyzję, która jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną. W takiej sytuacji zaistniała konieczność stwierdzenia nieważności obydwu wydanych w sprawie decyzji. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. W oparciu o przepis art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.