VI SA/Wa 2145/20
WyrokWSA w Warszawie2021-03-18
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Aneta Lemiesz, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji publicznej odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego podlega zaskarżeniu w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenia)?Ratio decidendi
Postanowienie organu administracji publicznej odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenia). Wynika to z obecnego brzmienia art. 101 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość zaskarżenia jedynie postanowienia o zawieszeniu postępowania lub postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. W związku z tym, organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który dotyczył postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Spółka C.S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia Prezesa UKE z czerwca 2020 r. odmawiającego zawieszenia postępowania administracyjnego. Prezes UKE stwierdził niedopuszczalność tego wniosku, uznając, że postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania nie podlega zaskarżeniu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa telekomunikacyjnego, argumentując, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest zaskarżalne. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
Sygn. akt:
VI SA/Wa 2145/20
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2019 r., poz. 2460 ze zm., dalej P.t.), stwierdził niedopuszczalność wniosku spółki C.S.A. z siedzibą w [...] (dalej Spółka, Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie określonym postanowieniem Prezesa UKE z [...] czerwca 2020 r. [...] o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych, zgodnie z art. 97 P.t., do udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia w 2007 r. przez T.S.A. (obecnie O.S.A.) usług wchodzących w skład usługi powszechnej oraz ustalenia wysokości jednolitego wskaźnika procentowego udziału w pokryciu tej dopłaty, o którym mowa w art. 98 ust. 2 P.t.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes UKE wyjaśnił, że O.S.A. - jako przedsiębiorca wyznaczony - wystąpiła w czerwcu 2008 r. zgodnie z art. 96 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 P.t. z wnioskiem o przyznanie dopłaty do kosztu świadczenia usługi powszechnej za rok 2007 r., w związku z jej nierentownością, w wysokości 219 189 611, 75 zł. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] maja 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] września 2011 r. Prezes UKE przyznał za 2007 rok dopłatę w wysokości kosztu netto świadczenia usługi udogodnień dla osób niepełnosprawnych, z wyłączeniem aparatów publicznych przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, w kwocie 1 269 111 zł. W pozostałym zakresie organ odmówił przyznania dopłaty do kosztów świadczonych przez OPL usług wchodzących w skład usługi powszechnej za 2007 r.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2164/11 Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie (WSA) oddalił skargę OPL na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o dopłacie za 2007 r. Wyrokiem z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt: II GSK 1168/12 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA z 3 lutego 2012 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Wyrokiem z 17 lipca 2014 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1545/14 WSA w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję o dopłacie za 2007 r. w części odmawiającej przyznania dopłaty do kosztów świadczonych przez OPL usług wchodzących w skład usługi powszechnej za rok 2007 oraz stwierdził, że decyzja ta w uchylonej części nie podlega wykonaniu. NSA wyrokiem z 17 maja 2016 r. sygn. akt: II GSK 2948/14, po rozpoznaniu skarg kasacyjnych od wyroku z 17 lipca 2014 r., oddalił wniesione skargi kasacyjne. Zgodnie z wyrokiem WSA z 17 lipca 2014 r., Prezes UKE decyzją z [...] września 2017 r. uchylił decyzję o dopłacie za 2007 r. w części odmawiającej przyznania dopłaty i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy.
W październiku 2013 r. Prezes UKE wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych – zgodnie z art. 97 P.t. - do udziału w pokryciu Dopłaty 2011 oraz wysokości ich udziału w pokryciu tej dopłaty poprzez ustalenie jednolitego wskaźnika procentowego, o którym mowa w art. 98 ust. 2 P.t.
Pismem z 26 października 2018 r. Prezes UKE wszczął postępowanie w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych – zgodnie z art. 97 P.t. – do udziału w pokryciu dopłaty oraz wysokości ich udziału w pokryciu tej dopłaty poprzez ustalenie jednolitego wskaźnika procentowego, o którym mowa w art. 98 ust. 2 P.t.
Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Prezes UKE dopuścił PIKE do udziału w sprawie jako organizacje społeczną.
Pismem z dnia 24 stycznia 2019 r. PIKE złożyła wniosek m.in. o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Prezes UKE odmówił zawieszenia postępowania.
Spółka C.S.A. 9 maja 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którym zaskarżyła ww. postanowienie Prezesa UKE z [...] czerwca 2020 w całości, wniosła o jego uchylenie oraz zawieszenie postępowania. Wskazała, że Prezes UKE wprowadził w błąd strony postępowania, pouczając w ww. postanowieniu o braku możliwości zaskarżenia w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w ramach odwołania od decyzji. CP wskazał nadto, że nieustalenie ostatecznej dopłaty do kosztów świadczenia usług wchodzących w skład usługi powszechnej za rok 2007 potencjalnie uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych do udziału w dopłacie oraz ustalenia wysokości jednolitego wskaźnika procentowego udziału w pokryciu tej dopłaty, o którym mowa w art. 98 ust. 2 P.t.
Stwierdzając niedopuszczalność tego wniosku, Prezes UKE wyjaśnił w zaskarżonym do Sądu ww. postanowieniu z [...] sierpnia 2020 r., że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenie) służy stronie tylko wtedy, gdy przepis k.p.a. albo przepis szczególny tak stanowi. Postanowienie Prezesa UKE z [...] sierpnia 2020 r jest postanowieniem, co do którego przepisy nie przewidują środka zaskarżenia, w tym także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenia). Zgodnie bowiem z art. 101 § 3 k.p.a. stronie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Brak jest natomiast przepisu, który przyznawałby stronie prawo do złożenia zażalenia (tu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania. Prezes UKE na poparcie swojego stanowiska przytoczył bogate orzecznictwo sądów administracyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca Spółka zaskarżając postanowienie Prezesa UKE z [...] sierpnia 2020 r w całości, wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., polegające na zaniechaniu ponownego rozpatrzenia sprawy, o które wnioskowała Skarżąca,
2) art. 144 oraz art. 140 i art. 124 § 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., przez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia do argumentacji Skarżącej, przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która dotyczyła kwestii dopuszczalności zaskarżania postanowień o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego,
3) art. 206 ust. 1 P.t., art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 141 § 1, art. 144 i art. 134 k.p.a., polegające na przyjęciu, że z przepisów tych wynika niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania administracyjnego,
4) art. 144 oraz art. 140 i art. 124 § 2 oraz at. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia, w zaskarżanym postanowieniu, podstawy prawnej (w odniesieniu do art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t.) oraz zaniechaniu wyjaśnienia w zaskarżanym postanowieniu, dlaczego organ administracji publicznej nie przyjął wykładni art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., którą przedstawiła Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
5) art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., polegające na przyjęciu, że art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., nie stanowi podstawy zaskarżania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca szczegółowo rozwinęła argumentację na temat ww. zarzutów. Podniosła w szczególności, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego może być zaskarżone zażaleniem/wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego podstawę prawną stanowi art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t. Skarżąca podkreśliła, że argumentację w tym zakresie przedstawiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do której organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przez co postanowienie to nie posiada prawem wymaganego uzasadnienia. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem zawartym w wyrokach sądów administracyjnych wskazanych przez organ, przedstawiając kontrargumentację do argumentacji zawartej w tych wyrokach.
Skarżąca na poparcie stanowiska o zaskarżalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego powołała się na uzasadnienie zmiany treści art. 101 § 1 i § 2 k.p.a., dokonane ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18): "Przepis art. 101 § 1 Kodeksu formę postanowienia przewiduje jedynie dla zawieszenia postępowania, nie przewiduje natomiast takiego obowiązku (wydania postanowienia) w przypadku podjęcia zawieszonego postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, że podjęcie zawieszonego postępowania powinno również nastąpić w formie postanowienia. Powyższe wynika z obowiązku zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w podjętym postępowaniu na każdym jego etapie. Mając jednak na uwadze, że ocena przeprowadzonego postępowania przed jego zawieszeniem i po jego podjęciu jest możliwa przez organ wyższego stopnia w ramach rozpatrywania przez ten organ odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie całość postępowania podlega ocenie przez wojewódzki sąd administracyjny (w przypadku wniesienia skargi na decyzję), brak jest uzasadnienia do zaskarżania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Strony powinny mieć jednak zagwarantowane prawo do zaskarżenia postanowienia odmawiającego podjęcia zawieszonego postępowania, w celu oceny przez organ wyższego stopnia, czy rzeczywiście nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania, a organ niezasadnie odmawia jego podjęcia, a w konsekwencji wydania decyzji w sprawie."
Zdaniem Skarżącej z powyższego cytatu wynika, że proponowana zmiana dotyczyła zmian § 1 i § 3 art. 101 k.p.a., a co istotniejsze, celem tej nowelizacji było uregulowanie tylko kwestii związanych z podjęciem zawieszonego postępowania i odmową podjęcia zawieszonego postępowania. W żadnym przypadku intencją projektodawcy nie było natomiast dokonywanie zmian w kwestiach związanych z zawieszeniem postępowania i odmową zawieszenia postępowania.
Dokonując interpretacji treści art. 101 § 3 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że sformułowanie "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania (...)" odnosi się do postanowienia w postępowaniu wpadkowym dotyczącym zawieszenia postępowania głównego. Skoro więc ustawa nie posługuje się wyrażeniem "postanowienie o zawieszeniu postępowania", lecz wyrażeniem o szerszej denotacji "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania (...)", to zaskarżone mogą być zarówno postanowienia "pozytywne" jak i postanowienia "negatywne", a zatem postanowienia zawieszające, jak i postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania.
Skarżąca odwołała się do treści art. 131 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że "(...) Na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia postępowania przysługuje zażalenie." Zestawiając treść tego przepisu z treścią art. 101 § 3 k.p.a., Skarżąca odwołała się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą "różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia".
Według Skarżącej celem/motywem nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., było uregulowanie tylko kwestii związanych z podjęciem zawieszonego postępowania i odmową podjęcia zawieszonego postępowania. Celem/motywem tym nie było natomiast dokonywanie zmian w kwestiach związanych z zawieszeniem postępowania i odmową zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 101 § 3 k.p.a., zgodnie z którym: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie."
Prezes UKE uznał, że z przywołanego przepisu wynika, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie służy stronie zażalenie, w związku z czym, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE z [...] kwietnia 2017 r. odmawiającym zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych do udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia w 2011 r. przez T.S.A. (obecnie O.S.A.) usług wchodzących w skład usługi powszechnej oraz ustalenia wysokości jednolitego wskaźnika procentowego udziału w pokryciu tej dopłaty.
Zdaniem Skarżącej Spółki natomiast, z przepisu tego wynika, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego służy stronie zażalenie.
Art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do badania, w pierwszej kolejności, dopuszczalności zażalenia. Dopuszczalność zażalenia jest zaś określana przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Przesłanka podmiotowa to złożenie zażalenia przez legitymowany podmiot, przesłanka przedmiotowa natomiast - to wniesienie zażalenia od orzeczenia, którego zaskarżenie przewidują przepisy prawa. W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 101 § 3 k.p.a. do dnia 10 kwietnia 2011 r. stanowił, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Wobec takiego brzmienia przepisu przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia: postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania oraz postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2014 r., II OSK 340/13).
Zmiana Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. (obowiązująca więc w dacie wydania postanowienia pierwszoinstancyjnego w sprawie) zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten obecnie stanowi, że zażalenie służy stronie "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania". W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się na tym tle stanowisko, że w obecnym brzmieniu § 3 art. 101 k.p.a. zwrot: "w sprawie zawieszenia postępowania", obejmuje jedynie zawieszenie postępowania, a nie - jak przed zmianą ww. przepisu - także odmowę zawieszenia postępowania oraz podjęcie zawieszonego postępowania.
Przyjmuje się zatem, że od nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., aktualnie obowiązującą treść tego przepisu należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Oznacza to, że nie budzi obecnie wątpliwości, że zażalenie/wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy nie przysługuje na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (por. wyroki NSA: z 18 czerwca 2013 r. II OSK 2296/12, z 12 lutego 2014 r. II OSK 2509/12, z 28 maja 2014 r. II OSK 2975/12, z 17 lipca 2014 r. II GSK 1651/14, z 16 grudnia 2014 r. II OSK 862/13, z 3 marca 2015 r. II OSK 1542/16, z 25 czerwca 2015 r. II OSK 2855/13, z 22 marca 2016 r. I OSK 339/16, z 1 czerwca 2016 r. II OSK 2372/14, z 5 lipca 2016 r. II OSK 2726/14, z 9 kwietnia 2015 r. II OSK 2147/13, z 22 marca 2016 r. I OSK 339/16, z 3 stycznia 2017 r. II OSK 885/15).
W związku z powyższym nie ma uzasadnienia stanowisko Skarżącej, że w zakresie użytego w art. 101 § 3 k.p.a. wyrażenia: "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania", mieści się postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.
Od ww. nowelizacji omawianego przepisu zakres znaczeniowy wyrażenia "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania" obejmuje jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Jak stanowi przepis, stronie służy zażalenie na "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania", albo na postanowienie w sprawie "odmowy podjęcia zawieszonego postępowania". Ustawodawca wymienił w omawianym przepisie dwa rodzaje postanowień, na które stronie służy zażalenie, poprzez wskazanie przedmiotu rozstrzygnięcia zawartego w tych postanowieniach, a nie poprzez wskazanie samego rozstrzygnięcia, co miałoby miejsce gdyby ustawodawca użył wyrażeń "postanowienie o zawieszeniu postępowania" i "postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania". Dodanie zatem w wyniku ww. nowelizacji do art. 101 § 3 k.p.a. treści: "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" zdeterminowało obecne rozumienie wyrażenia "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania", które nie obejmuje postanowienia zawierającego rozstrzygnięcie o odmowie zawieszenia postępowania.
Słusznie w tej sytuacji podkreśla się w orzecznictwie, że ww. nowelizacja art. 101 § 3 k.p.a. doprowadziła do pozostawienia środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne, oraz do wyłączenia możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego – postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, co może uzasadniać, wynikająca z art. 12 k.p.a., zasada szybkości postępowania.
Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2013 r. II OSK 2296/12, ww. nowelizacja miała na celu ograniczenie dopuszczalności wnoszenia zażaleń na rozstrzygnięcia niehamujące biegu postępowań administracyjnych. Aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a. należy więc odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w przepisie tym posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot i nie ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku podkreślił, że za koniecznością takiej interpretacji art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu, gdyż istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było bowiem pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowień o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Uzasadnienia takiego założenia poszukiwać przede wszystkim należy w zasadzie szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) wymagającej od organu administracji publicznej wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Z podanych przyczyn uzasadnione pozostaje wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Trudno bowiem przyjmować, aby racjonalny ustawodawca z jednej strony wprowadzał mechanizmy udrażniające przebieg postępowania, a z drugiej strony utrzymywał te, które mogą służyć jego przedłużaniu. Należy przy tym podkreślić, że strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż zgodnie z art. 142 k.p.a. rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji merytorycznej w sprawie i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji.
Na takie też przyczyny uzasadniające wykluczenie zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wskazywano w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Sejm RP VI kadencji, nr druku 2987). Ten sam argument przemawia także za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.
Powyższej interpretacji obowiązującego obecnie art. 101 § 3 k.p.a. nie zaprzecza cyt. przez Skarżącą uzasadnienie do ww. nowelizacji art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. Fakt, że celem tej nowelizacji, jak wskazała Skarżąca, było uregulowanie kwestii związanych z podjęciem zawieszonego postępowania i odmową podjęcia zawieszonego postępowania, nie wyklucza, że zmiana treści art. 101 § 3 k.p.a., skutkowała regulacją, zgodnie z którą środek zaskarżenia służy na postanowienie o zawieszeniu postępowania, a nie służy na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Zaskarżalność tego ostatniego postanowienia, przy obecnej redakcji omawianego artykułu, wymagałaby rozszerzenia aktualnego wyliczenia postanowień na które służy zażalenie, poprzez wskazanie "postanowienia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania".
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na podobieństwo regulacji zawartej w art. 101 § 3 k.p.a. do art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do zmiany ustawy p.p.s.a. z dniem 15 sierpnia 2015r.) Ten ostatni przepis stanowił, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Na tle tego przepisu (obecnie kwestię tę w taki sam sposób reguluje art. 131 p.p.s.a.) nie było wątpliwości, że zażalenie dopuszczalne jest jedynie na postanowienia wstrzymujące tok postępowania, tj. na postanowienie o zawieszeniu i na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Pozostałe dwa rodzaje postanowień "w przedmiocie" czy też "w sprawie" zawieszenia, tj. postanowienie odmawiające zawieszenia i postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania nie były zaskarżalne. Powyższe nie budziło żadnych wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 15 września 2008 r. II OZ 856/08, z 13 stycznia 2009 r. II GZ 301/08, z 18 maja 2010 r. II OZ 407/10). Treść art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. była również zbieżna z art. 394 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Na gruncie poglądów doktryny procedury cywilnej ukształtowało się jednolite stanowisko, zgodnie z którym postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie podlega zaskarżeniu - nie przysługuje zażalenie na postanowienie odmawiające zawieszenia oraz na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania (por. m.in. B. Bladowski, Zażalenie w postępowaniu cywilnym; monografia opublikowana w LEX do art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.)
W kontrolowanej sprawie miał więc miejsce przypadek przedmiotowej niedopuszczalności środka zaskarżenia z racji tego, że obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia przepisy prawa nie przewidywały możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Taka zaś sytuacja obligowała organ do wydania w oparciu o art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienia o niedopuszczalności zażalenia/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z tych wszystkich powodów Sąd nie zgodził się z argumentacją skargi dowodzącą zaskarżalności ww. postanowienia Prezesa UKE z [...] kwietnia 2017 r., odmawiającego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przed organem. Skarżąca polemizuje w skardze ze stanowiskiem organu zawartym w tym (zaskarżonym) postanowieniu odnoszącym się do spornej kwestii oraz z ugruntowanym w tym zakresie stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżąca nie wykazała jednak, aby przyjęta przez jednolite obecnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) wykładnia art. 101 § 3 k.p.a. pozostawała w sprzeczności z ww. koncepcją racjonalnego ustawodawcy. Skoro bowiem ustawodawca, poprzez ww. nowelizację art. 101 k.p.a., uregulował kwestię związaną z podjęciem zawieszonego postępowania i odmową podjęcia zawieszonego postępowania, przyjmując jednocześnie zaskarżalność jedynie postanowienia w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, a więc postanowienia tamującego postępowanie administracyjne, konsekwentne jest stanowisko, że również w kwestii zawieszenia i odmowy zawieszenia postępowania zaskarżalne jest tylko rozstrzygniecie tamujące postępowanie administracyjne.
Niezasadny jest w związku z powyższym zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Prezesa UKE art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., polegającego na przyjęciu, że art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., nie stanowi podstawy zaskarżania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Prawidłowa interpretacja art. 101 § 3 k.p.a. dokonana przez Prezesa UKE oznacza, że niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia art. 206 ust. 1 P.t., art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 141 § 1, art. 144 i art. 134 k.p.a., polegającego na przyjęciu, że z tych przepisów wynika niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania administracyjnego.
Tak samo niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 144 oraz art. 140 i art. 124 § 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., przez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia do argumentacji Skarżącego, przedstawionej w jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która dotyczyła kwestii dopuszczalności zaskarżania postanowień o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, jak również naruszenia art. 144 oraz art. 140 i art. 124 § 2 oraz at. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., polegającego na zaniechaniu wyjaśnienia w zaskarżanym postanowieniu podstawy prawnej (w odniesieniu do art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t.) oraz zaniechaniu wyjaśnienia w zaskarżanym postanowieniu, dlaczego organ administracji publicznej nie przyjął wykładni art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., którą przedstawiła Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Sądu organ (bez naruszenia też wskazanych w skardze przepisów art. 15 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 206 ust. 1 P.t.) wywiązał się z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy; nawet jeżeli nie odniósł się do każdego stwierdzenia/argumentu Skarżącej zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazał w sposób wyczerpujący z jakich względów postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie podlega zaskarżeniu. W wyniku tego wyjaśnił również dlaczego nie przyjął wykładni art. 101 § 3 k.p.a., którą przedstawiła Skarżąca. Organ nie musi bowiem ustosunkowywać się do wszystkich twierdzeń/argumentów strony, jeżeli tylko zajmie stanowisko w kwestiach dla sprawy zasadniczych, determinujących treść podjętego rozstrzygnięcia/przesądzających to rozstrzygnięcie. Takie stanowisko jest udziałem zaskarżonego w tej sprawie postanowienia organu, dając możliwość jego skontrolowania przez Sąd pod kątem zgodności z przepisami prawa.
Niezaskarżalność postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, wynikająca z art. 101 § 3 k.p.a., skutkowała prawidłowym rozstrzygnięciem organu o stwierdzeniu, na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a., niedopuszczalności wniosku (zażalenia) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE z [...] czerwca 2020 r. odmawiającym zawieszenia ww. postępowania administracyjnego w sprawie przed organem, co oznacza również, że organ nie mógł ponownie rozpatrzyć sprawy dotyczącej zawieszenia tego postępowania.
Sąd w związku z powyższym nie stwierdził naruszenia w niniejszej sprawie przez Prezesa UKE wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło