II SA/Wr 176/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor WSA Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal ponad 20 lat temu, ale utrzymuje w nim część swoich rzeczy osobistych i sporadycznie nocuje, jednocześnie koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, ponieważ osoba ta trwale i dobrowolnie opuściła lokal ponad 20 lat temu, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Okoliczności takie jak przechowywanie rzeczy osobistych czy sporadyczne noclegi nie świadczą o koncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu, a postępowanie meldunkowe służy wyłącznie celom ewidencyjnym, nie rozstrzygając sporów majątkowych czy prawnorzeczowych.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie J. S. z lokalu mieszkalnego złożono z powodu jego długotrwałego (ponad 20 lat) braku zamieszkiwania. Po postępowaniach przed organami I i II instancji, które wykazały brak stałego zamieszkiwania, ale również konieczność dalszego wyjaśnienia okoliczności, ostatecznie wydano decyzję o wymeldowaniu. J. S. w skardze zarzucił orgonom brak należytego wykazania dobrowolności opuszczenia lokalu oraz stosowanie przemocy psychicznej i fizycznej, a także nadużycie prawa przez wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SOC-OP.621.1.109.2024.DT w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Wnioskiem z 14.02.2024 r. W. S. zwróciła się o wymeldowanie syna J. S. z lokalu mieszkalnego położnego przy ul. [...] we W. Wnioskodawczym oświadczyła, że jej syn nie mieszka w tym lokalu od ponad 20 lat i że obecnie zamieszkuje pod adresem L. w K. Po wysłuchaniu J. S. oraz przesłuchaniu świadków, w tym jego braci - A. S. oraz K. S., którzy potwierdzili fakt niezamieszkiwania J. S. w lokalu, decyzją z 22.05.2024 r. Prezydent W. (dalej: "organ I instancji") orzekł o wymeldowaniu J. S. z opisanego lokalu mieszkalnego. Po rozpoznana odwołania J. S., który podważył wiarygodność świadków w kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu, zarzucił również organowi brak przesłuchania W. S., a także wskazał na charakter wykonywanego zawodu – kierowcy, z czym wiąże się niemożność wskazania dokładnego miejsca zamieszkiwania, decyzją z 31.07.2024 r. Wojewoda Dolnośląski (dalej: "organ II instancji") uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego m.in. w kwestii ustalenia dokładnego miejsca zamieszkiwania J. S. W powtórzonym postępowaniu A. S. przedłożył umowę darowizny (akt notarialny z 22.08.2024 r.), mocą której otrzymał na własność od W. S. lokal mieszkalny przy ul. [...] we W. Jednocześnie świadek podtrzymał wniosek o wymeldowanie J. S., oświadczając, że nie zamieszkuje on od 20 lat w miejscu zameldowania na pobyt stały. Przesłuchany ponownie J. S. zeznał, że praktycznie nigdzie nie zamieszkuje na stałe zaś w spornym lokalu stara się być jak najczęściej. Oświadczył, że w tym lokalu ostatni raz był w styczniu 2024 r. Posiada tam dostęp do łóżka i w razie potrzeby może przenocować. Jednocześnie przyznał, że nie ma w nim swojego pokoju. Zeznał, że jest kierowcą zawodowym i dużo czasu spędza w trasie. Wyjaśnił, że jego interesy życiowe koncentrują się częściowo w L., gdzie ma dom i gdzie zamieszkują jego małoletnie dzieci oraz we W., gdzie zamieszkuje jego matka. Korzystając z pomocy prawnej Urzędu Gminy K., w toku powtórzonego postępowania została przesłuchana T. P., partnerka J. S. Zeznała, że mieszka na stałe pod adresem L. i pod tym adresem zamieszkują na stałe małoletnie dzieci jej oraz J. S. Zeznała, że J. S. mieszka częściowo pod adresem L., a częściowo przy ul. [...] we W. Oświadczyła, że J. S. pracuje jako kierowca i czasami po pracy wraca do L. i tu nocuje, ale zdarza się, że nie wraca do L. i nocuje we W. w przedmiotowym lokalu. Zeznała, że J. S. posiada klucze do domu w L., jest członkiem gospodarstwa domowego w tym lokalu, partycypuje w kosztach utrzymania domu i jego interesy życiowe koncentrują się pod adresem L. Ponadto oświadczyła, że J. S. posiada klucze do lokalu we W. przy ul. [...] i że ma ograniczony dostęp do tego lokalu, ponieważ obawia się działań braci. Oświadczyła, że w lokalu we W. znajdują się jego rzeczy osobiste, ubrania, przybory toaletowe, dokumenty związane z prowadzoną firmą. Zeznała, że do lutego 2024 r. J. S. kilka razy w miesiącu nocował we [...] lokalu, a od tego czasu nie był tam ani razu, ponieważ dowiedział się, że wszczęto wobec niego postępowanie o wymeldowanie i dlatego pokłócił się ze swoim bratem A. S. Nie chce tam jeździć, ponieważ boi się awantur ze strony brata i nie chce przysparzać nerwów i zmartwień matce. W toku postępowania organ I instancji otrzymał pismo z posterunku Policji w K. informujące, że pod adresem L. zastano J. S., który nie był w stanie udzielić jednoznaczniej odpowiedzi na pytanie dotyczące miejsca zamieszkania. Oświadczył, że raz przebywa w L., a raz w lokalu mieszkalnym we W. przy ul. [...] i że ostatni raz był w tym lokalu w styczniu 2024 r. Ponadto ustalono, że J. S. przebywa w L. wraz z partnerką oraz dwójką dzieci, prowadzi działalność gospodarczą ukierunkowaną na transport i siedziba firmy mieści się również pod adresem L., gdzie przechowuje on pojazdy, którymi wykonuje usługi transportowe. W takim stanie faktycznym sprawy organ I instancji wydał w dniu 04.11.2024 r. decyzję o wymeldowaniu J. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu położnym przy ul. [...] we W. W odwołaniu od tej decyzji J. S. podniósł, że jego brat A. S. próbuje przejąć sporny lokal i że próba przejęcia tego lokalu zaczęła się 20 lat temu. W tym celu brat przedstawił swoich świadków. Odwołujący wskazał, że w toku postępowania prosił o przekazanie sprawy do Komendy Policji S. w celu wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie w sprawie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko na temat braku opuszczenia lokalu z własnej nieprzymuszonej woli. Został do tego zmuszony postępowaniem brata A. S. Odwołujący podtrzymał również dotychczasowe stanowisko na temat konieczności przesłuchania W. S. Ponadto zarzucił organowi I instancji brak wykonania wskazań co do dalszego postępowania, które wynikały z decyzji Wojewody z 31.07.2024 r. W jego ocenie, w sprawie nie zgromadzono żadnych nowych dowodów świadczących o tym, że opuścił miejsce pobytu w sposób trwały i dobrowolny. Wojewoda Dolnośląski decyzją z 07.01.2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 04.11.2024 r. W jej uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał treść art. 33 i 35 ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności. Zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego należy dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Wobec tego organ odwoławczy uznał za udowodniony fakt braku zamieszkiwania przez J. S. w lokalu przy ul. [...]. Fakt ten potwierdził również sam odwołujący. Mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy organ II instancji stwierdzić, że do opuszczenia lokalu przez odwołującego doszło około 20 lat temu. Fakt ten potwierdzili przesłuchani podczas postępowania świadkowie, w tym sąsiad, których zeznania należało uznać za spójne, logiczne i za korespondujące z całością materiału dowodowego zgromadzonego podczas postępowania. Wojewoda przyznał, że po upuszczeniu lokalu odwołujący odwiedzał od czasu do czasu zamieszkującą w nim matkę, a także miał w nim zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ponadto sporadycznie w tym lokalu nocował. Powyższe okoliczności, zdaniem organu II instancji, nie świadczą jednak, że w lokalu tym odwołujący koncentrował swoje sprawy życiowe. Nie można bowiem klasyfikować w kategoriach zamieszkiwania przychodzenia do lokalu, nawet codziennego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 14.07.2016 r., sygn. akt II SA/Wr 290/16, utrzymany w mocy wyrokiem NSA z 22.11.2018 r., sygn. akt II OSK 2905/16). Odnosząc się do wyjaśnień odwołującego się, który wskazał, że jego interesy życiowe koncentrują się częściowo w L., gdzie ma swój dom i gdzie zamieszkują jego małoletnie dzieci, oraz we W., gdzie zamieszkuje jego matka, organ odwoławczy stwierdził, że osoba może mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego, w przeciwnym wypadku podważony zostałby sens i cel prowadzenia rejestrów ewidencji ludności. Skoro odwołujący się zeznał, że praktycznie nigdzie nie zamieszkuje na stałe, to w ocenie Wojewody należało uznać, że nie zamieszkuje on także na stałe w spornym lokalu, co wynika bezspornie ze zgromadzonego materiału dowodowego. Rozważając kwestię dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez J. S., zdaniem Wojewody, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należało ustalić, że nie opuścił on miejsca pobytu stałego w wyniku zastosowania przez kogokolwiek przemocy. Opuścił on lokal na skutek okoliczności życiowych, zawierając związek małżeński, a po rozwodzie związał się ze swoją obecną partnerką, z którą ma dwójkę dzieci. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że między A. S. i J. S. istnieje bardzo silny wieloletni konflikt rodzinny. Powołując się na wyjaśnienia odwołującego organ zwrócić uwagę, że z jego wyjaśnień nie wynika, żeby jego wolą było stałe zamieszkanie w lokalu, chciałby mieć on natomiast nieskrępowany dostęp do tego lokalu i ewentualnie sporadycznie móc w nim nocować. Wojewoda poza tym podkreślił, że J. S. od momentu opuszczenia miejsca pobytu stałego nie podjął przewidzianych prawem działań zmierzających do powrotu do tego lokalu. Zdaniem organu odwoławczego o trwałości opuszczenia spornego lokalu świadczy fakt upływu około 20 lat od jego opuszczenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ten lokal nie jest centrum jego spraw życiowych i odwołujący nie wykonuje w nim żadnej czynności właściwej dla miejsca pobytu stałego. Przeniósł bowiem swoje centrum spraw życiowych do innego lokalu, co potwierdziła T. P. Lokal ten był jedynie okazjonalnie przez niego odwiedzany. Nie był zaś miejscem, w którym realizuje w sposób stały swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Ponadto od stycznia 2024 r. nie odwiedzał on również tego lokalu. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że J. S. zerwał związki łączące go z miejscem stałego zameldowania jako miejscem stałego pobytu i trwale opuścił przedmiotowy lokal. Odnosząc się od wyjaśnień złożonych w toku postępowania przez J. S., organ odwoławczy uznał, że świadczą one o braku pogodzenia się z faktem, iż właścicielem lokalu został jego brat A. S., któremu zarzuca próbę przejęcia lokalu. Wobec tego organ wskazał, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie ma wpływu na kwestie dotyczące praw do lokalu, jak również na sprawy majątkowe, spadkowe czy finansowe. Kwestie te mogą być rozwiązywane na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Ponadto brak jest podstaw prawnych aby przekazać sprawę o wymeldowanie do Policji. Wojewoda nie podzielił także zarzutów odwołania dotyczących braku przeprowadzenia dowodów wskazanych w decyzji kasacyjnej. W tym zakresie stwierdził, że organ I instancji przeprowadził dowody mające na celu wyjaśnienie kwestii zamieszkiwania odwołującego się pod adresem L. W toku postępowania została przesłuchana T. P., która zeznała, że interesy życiowe J. S. koncentrują się pod adresem L. i jest on członkiem gospodarstwa domowego w tym lokalu, a ponadto organ I instancji uzyskał w tej sprawie informacje z Policji. Zdaniem organu odwoławczego, w takich okolicznościach nie było konieczności ponownego przesłuchania świadków, skoro charakter zamieszkiwania odwołującego się pod adresem L. został wyjaśniony za pomocą innych dowodów. W skardze J. S. zarzucił orzekającym w sprawie organom obu instancji brak należytego wykazania, że do opuszczenia przez niego lokalu przy ul. [...] doszło w sposób dobrowolny. Wskazał, że była w stosunku do niego stosowana przemoc psychiczna i fizyczna. Ponadto wskazał, że osoby składające wniosek o wymeldowanie nadużyły przysługujące im prawa. Zdaniem skarżącego w jego sprawie powinno się uwzględnić interes publiczny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 07.01.2025 r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik z urzędu podtrzymał skargę. Podniósł, że skarżący został bezprawnie pozbawiony możliwości korzystania z lokalu mieszkalnego przez braci. Wskazał również, że do momentu złożenia wniosku o wymeldowanie skarżący mógł swobodnie korzystać z lokalu i znajdujących się w nim jego rzeczy. Zauważył, że nadal znajdują się tam jego dokumenty, które dotyczą prowadzonej działalności gospodarczej (licencja). Pełnomocnik zarzucił organom brak przesłuchania braci na okoliczność przyczyn wyprowadzenia się skarżącego z lokalu. Zauważył, że takie przyczyny były niezależne od skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Na wstępie należy wyjaśnić, że przepisem materialnoprawnym w sprawie o rozpatrzenie wniosku o wymeldowanie, jest art. 35 ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r., poz. 274) – dalej w skrócie: u.e.l., który stanowi, że organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu w sposób stały. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 u.e.l., osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl art. 27 ust. 1 u.e.l., osoba ta obowiązana jest zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Jednakże w sytuacji niedopełnienia przez nią obowiązku wymeldowania się, pomimo opuszczenia miejsca pobytu, organ gminy na podstawie art. 35 u.e.l. wydaje, na wniosek właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego. W świetle powyższego decyzja w sprawie wymeldowania ma charakter związany i zapada, gdy jednocześnie spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (por. D. Trzcińska (w:) K. Biernat, M. Dobek-Rak, P. Mierzejewski, D. Trzcińska, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2013 r., art. 25). Przyjmuje się, że zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb społecznych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby, co jednocześnie jest podstawą obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy. Ten zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem (czyli element wewnętrzny) należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności zachowania danej osoby odnoszących się do kwestii związania z danym miejscem. Z kolei, opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia (por. wyrok NSA z 18.12.2019 r. sygn. akt II OSK 3427/18). Skoro pobyt stały uzasadniający zameldowanie wiąże się z zamieszkiwaniem (przebywaniem) w określonym miejscu, to brak tego elementu podważa jedną z podstawowych przesłanek meldunku oraz jego ewidencyjny charakter, który został wprost sformułowany w art. 28 ust. 4 u.e.l. Zgodnie z tym przepisem, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Dalej należy podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania oraz nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości (por. wyrok NSA z 25.11.2021 r. sygn. akt II OSK 3788/18). Z trwałością opuszczenia miejsca spotykamy się w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym - nowym miejscu - ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Tym niemniej w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Jednocześnie zwraca się uwagę, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne (por. wyroki NSA z: 09.05.2012 r., sygn. akt II OSK 299/11; 08.01.2013 r., sygn. akt II OSK 1595/11; 16.10.2013 r., sygn. akt II OSK 1163/12; 20.05.2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14; 11.01.2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; 08.06.2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; 18.12.2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; 19.12.2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18; 13.06.2025 r., sygn. akt II OSK 1104/24; 09.10.2025 r. sygn. akt II OSK 2985/24). W tym miejscu należy zauważyć, że ukształtowała się zasada, że właściwym środkiem prawnym - jeżeli wystąpiło uniemożliwienie zamieszkania w lokalu - jest wystąpienie do prokuratury lub sądu powszechnego w trybie art. 344 k.c. z powództwem cywilnym o przywrócenie naruszonego posiadania (por. Z. Czarnik [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Z. Czarnik, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 35). Sam fakt wyrażenia woli zamiaru powrotu do lokalu będącego miejscem stałego zameldowania w przyszłości nie może zostać uznany za przesłankę braku trwałości jego opuszczenia. Byłoby to sprzeczne z kluczową przesłanką meldunkową, jaką jest faktyczne przebywanie w danym miejscu. Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko judykatury należy zgodzić się z orzekającymi organami, które prawidłowo ustaliły, że lokal mieszkalny przy ul. [...] we W. nie stanowił w dacie wydania zaskarżonej decyzji miejsca stałego pobytu skarżącego, albowiem trwale i dobrowolnie opuścił on ten lokal. Tym samym spełniły się określone w art. 35 u.e.l. warunki wymeldowania. Fakt opuszczenia lokalu jest bezsporny. Skarżący, co należy podkreślić, nie podjął również przewidzianych prawem działań zmierzających do powrotu do tego lokalu. Nie można przy tym czynić zarzutu orzekającym organom, że te zaniechały poinformować skarżącego o takiej możliwości. Uwzględniając nawet twierdzenia skarżącego na temat okoliczności dotyczących pozbawienia go dostępu do spornego lokalu, w okolicznościach sprawy prawidłowo stwierdzono, że mamy do czynienia z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. W przypadku skarżącego uprawionym jest również przyjęcie, że opuszczenie lokalu posiada cechy trwałości, albowiem poza tym, że skarżący faktycznie nie przebywa w tym lokalu, to opuścił go na stałe. Skarżący posiada w innym miejscu zamieszkanie, w którym koncentrują się jego osobiste i majątkowe interesy. Prawidłowości takiego stanowiska nie podważa powoływanie się przez skarżącego na okoliczności odwiedzin W. S., kiedy jeszcze przebywała w tym lokalu (obecnie przebywa w prywatnym domu opieki), połączona z noclegami, czy też fakt przechowywania w tym lokalu dokumentów dotyczących prowadzonej działowości gospodarczej, czy też innych rzeczy do niego należących. W ocenie Sądu, takie okoliczności nie świadczą o koncentrowaniu się w lokalu przy ul. [...] sprawy życiowych skarżącego, ponieważ nie są to czynności życiowe właściwe dla miejsca stałego pobytu. Oceny w tym zakresie nie zmienia również charakter wykonywanego przez skarżącego zawodu – kierowcy. W tym zakresie pozostaje zgodzić się z Wojewodą, który słusznie wskazał, że osoba może mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego, w przeciwnym wypadku podważony zostałby sens i cel prowadzenia rejestrów ewidencji ludności. Skoro skarżący twierdzi, że praktycznie nigdzie nie zamieszkuje na stałe, to należało uznać, że nie zamieszkuje on także na stałe w spornym lokalu. Uwzględniając twierdzenia skarżącego należy dojść do przekonania, że jego celem jest uzyskanie nieskrępowanego dostęp do spornego lokalu. Realizacji tego celu nie służy jednak postępowanie meldunkowe. Postępowanie takie nie służy również rozwiązywaniu sporów majątkowych. Należy oddzielić postępowanie ewidencyjne od postępowań, których przedmiotem są stosunki prawnorzeczowe. Raz jeszcze należy wskazać, że postępowanie dotyczące wymeldowania służy jedynie aktualizacji ewidencji ludności i doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkiwania z miejscem zameldowania. W tym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skarżącego orzekające w sprawie organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ocenić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało na wystarczającym materiale dowodowym, który uwzględnił zmiany stanu faktycznego zaistniałe po wydaniu decyzji Wojewody z 31.07.2024 r. Dlatego nawiązując do zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., wskazać należy, że kierując się normą prawa materialnego, to organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczy przepisy prawa oraz przesłanki jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się również z urzędu takich naruszeń prawa, które mogłyby wpłynąć na wynik postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło