II SA/Wr 819/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-11
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące tablice reklamowe, posadowione na bloczkach betonowych i obciążone dodatkowymi bloczkami, stanowią budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też urządzenie reklamowe, którego instalacja wymaga jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Wolnostojące tablice reklamowe, które ze względu na swoje gabaryty, konstrukcję i przeznaczenie, a także względy bezpieczeństwa, wymagają trwałego związania z gruntem w celu zapewnienia stabilności i przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, należy kwalifikować jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Ich samowolne wykonanie bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwóch wolnostojących tablic reklamowych, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca kwestionowała kwalifikację tablic jako budowli i zasadność nakazu rozbiórki, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki dwóch tablic reklamowych znajdujących się przy murze oporowym przy cmentarzu oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane, nakazał inwestorowi firmie [...] dokonać rozbiórki dwóch tablic reklamowych znajdujących się na terenie działki o nr geod. 192 przy murze oporowym przy Cmentarzu Żydowskim przy ul. B. w D.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że tablice reklamowe będące przedmiotem postępowania są konstrukcjami wolnostojącymi, w pełni samodzielnymi, niepowiązanymi technicznie ani funkcjonalnie z innymi obiektami budowlanymi, są więc budowlami, a ich wykonanie posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 ust. 6 prawa budowlanego, na które potrzebne jest pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowych tablic, a ich budowa nastąpiła w ramach samowoli budowlanej. Organ I instancji ustalił także, że budowa tych tablic reklamowych jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tych okolicznościach, wobec niespełnienia przesłanki art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo budowlane, nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotowych tablic reklamowych, stąd obowiązkiem organu było wydać nakaz ich rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane a w konsekwencji – przy braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych – błędne zakwalifikowanie wolnostojącego nośnika reklamowego jako budowli oraz naruszenie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne uznanie, iż montaż wolnostojących tablic reklamowych daje podstawę do wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekając o istocie sprawy nakazał J. S. dokonać rozbiórki dwóch tablic reklamowych znajdujących się na terenie działki o nr ew.gr. 192 przy murze oporowym przy Cmentarzu Żydowskim przy ul. B. w D.. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że PINB w D. dokonał oględzin w dniu 17 stycznia 2014 r. na terenie przedmiotowej nieruchomości, podczas których stwierdzono, że przy murze oporowym przy Cmentarzu Żydowskim w D. od strony ul. B. znajdują się dwie tablice reklamowe wolnostojące, postawione bezpośrednio na gruncie i obciążone bloczkami betonowymi, których inwestorem jest firma [...]. Upoważniony przedstawiciel firmy J. P. zeznał do protokołu w dniu 6 maja 2014r., że właścicielem tych tablic jest wymieniona firma, a na ich budowę nie uzyskała pozwolenia na budowę od Starosty D.. Organ ustalił także, że na opisanym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą [...] r. Według ustaleń planu teren, na którym zlokalizowano tablice reklamowe oznaczony jest symbolem IKD-G z przeznaczeniem pod ulice klasy głównej. Plan nie dopuszcza na tym terenie wolnostojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych, zezwala natomiast na lokalizację małoformatowych, demontowanych reklam na chodnikach (poza strefami widoczności skrzyżowań), o pow. reklamowej nie przekraczającej 1,5 m.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, że na gruncie ustawy Prawo budowlane rozróżnia się dwa rodzaje wolnostojących urządzeń reklamowych, tj. urządzenia niezwiązane trwale z gruntem oraz urządzenia z gruntem trwale związane. Dwoistość ta jest o tyle istotna, iż oznacza odmienną kwalifikację prawną, przesądzającą o odmiennej formie wymaganej na realizację inwestycji akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a tym samym implikującą w przypadku samowolnej realizacji urządzenia reklamowego implementację odmiennej procedury legalizacyjnej.
I tak, urządzenie reklamowe niezwiązane trwale z gruntem kwalifikowane jest jako urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a którego zamiar wykonania (polegającego na instalowaniu) obostrzony został przez ustawodawcę w drodze art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zaniechanie przez inwestora zadośćuczynienia ww. obowiązkowi uzasadnia wdrożenie przez organ nadzoru budowlanego procedury naprawczej z art. 50 i nast. Prawa budowlanego, przewidzianej dla sytuacji samowolnej realizacji robót budowlanych innych niż budowa obiektu.
Z kolei urządzenie reklamowe na trwałe z gruntem związane stanowi zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlę, która nie została na mocy art. 29- 31 Prawa budowlanego zwolniona z określonego w art. 28 tej samej ustawy obowiązku uzyskania na wykonywanie robót budowlanych pozwolenia na budowę, co oznacza, że jej samowolna realizacja uzasadnia reakcję służb nadzoru budowlanego w postaci implementacji przewidzianej dla sytuacji samowolnej budowy obiektu budowlanego (lub jego części) procedury legalizacyjnej z art. 48 i nast. Prawa budowlanego, jako że stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit, b Prawa budowlanego budowla jest obiektem budowlanym.
W kwestii pojęcia "instalacji" organ zwrócił uwagę na fakt, iż trudności z kwalifikowaniem robót budowlanych związanych z realizacją urządzeń reklamowych, o których mowa w Prawie budowlanym, wynikają z tego, iż użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pojęcie "instalowania" nie jest definiowane legalnie na gruncie ustawy. Zgodnie jednak z wypracowanym w związku powyższym przez orzecznictwo sądowo-administracyjne poglądem, aktualnie przeważającym, użycie zwrotu "instalacja" w kontekście art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wskazuje, iż odnosi się on do robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 grudnia 1997 r. odnosił się wyłącznie do tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych. Ze wzmiankowanego przepisu wykreślono w 1997 r. powyższy fragment, pozostawiając jednak w dalszym ciągu zwrot "instalowaniu", przy czym druga część omawianego przepisu dotyczy tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, co może wskazywać, że i pierwsza część tego przepisu odnosi się do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach, pomimo, iż wyrazy "na istniejących obiektach budowlanych" wykreślono. Za powyższym rozumieniem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego może przemawiać także pkt 14 i 15 tego przepisu, zgodnie z którymi wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu krat i urządzeń odnosi się do robót wykonywanych właśnie na obiektach budowlanych. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zgodnie z § 10 Zasad techniki prawodawczej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), do oznaczenia jednakowych pojęć w ustawie używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. Skoro zatem w omawianym przepisie dwukrotnie użyto zwrotu "instalowanie" w odniesieniu do robót wykonywanych na obiektach budowlanych, to ten sam zwrot użyty w pkt 6 tego artykułu również odnosi się do takich robót. (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1433/10, wyrok NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 514/10, oraz wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10).
Odnosząc się do kwestii podnoszonej przez stronę skarżącą w odwołaniu, a dotyczącej związania przedmiotowych reklam z gruntem, organ wyjaśnił, że stanowisko orzecznictwa sądowo-administracyjnego w kwestii interpretacji pojęcia trwałego związania z gruntem, w tym orzecznictwa Naczelnego Sądu administracyjnego, jest co do zasady jednolite. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie mianowicie i kategorycznie wypowiedział się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Wyznacznikami zaś zapewniającej obiektowi trwałe połączenie z gruntem stabilności są w istocie jego parametry (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1623/10, oraz z dnia 12 października 2011, sygn. akt II OSK 1433/10). O trwałości związania z gruntem nie przesądza zatem to czy urządzenie posiada fundament i czy jest on zagłębiony w ziemi, czy też posiada tzw. "płytę fundamentową", nie decyduje też o tym technika i technologia w jakiej konstrukcja ta jest wykonana, lecz trwałość posadowienia.
W świetle powyższego stanowisko PINB co do zastosowania procedury określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane jest zasadne, bowiem objęte przedmiotem postępowania budowle wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Są to przecież znacznych rozmiarów (jak wskazuje dokumentacja zdjęciowa sporządzona podczas oględzin przeprowadzonych przez PINB) konstrukcje stalowe obejmujące tablice reklamowe i kosze na bloczki betonowe stanowiące ich element zapewniający stabilność i tym samym stanowiący o trwałości posadowienia, o której mowa była wyżej, które postawione zostały samowolnie (pełnomocnik skarżącej w toku postępowania wskazał, że przed realizacją robót nie uzyskano akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej).
Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Nakaz rozbiórki nie będzie miał zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. jeżeli budowa jest zgodna: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ winien wdrożyć procedurę zmierzającą do legalizacji inwestycji, określoną w art.48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane.
W badanym przypadku, samowolnie postawione urządzenia reklamowe są niezgodne z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą NR [...].. Rozdział 5 ww. planu wyłącza możliwość sytuowania takich urządzeń reklamowych jak przedmiotowe.
W skardze złożonej do Sądu na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pełnomocnik skarżącej zarzucił jej naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na jego wadliwym zastosowaniu i nakazaniu skarżącej rozbiórkę dwóch tablic reklamowych w wyniku błędnego zastosowania art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane a w konsekwencji zakwalifikowanie wolnostojących nośników reklamowych jako budowli w rozumieniu prawa budowlanego.
Wobec wskazanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w części zaskarżonej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według żądania skargi.
W motywach uzasadnienia podniesione zostało, że przyjmuje się, że obiekt trwale związany z gruntem powinien posiadać prefabrykowany lub murowany fundament, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót ziemnych. W niniejszej sprawie, w ocenie autora skargi, nie mamy do czynienia ani z prefabrykowanym lub murowanym fundamentem nośnika, ani też z przygotowaniem podłoża poprzez przeprowadzenie stosownych robót ziemnych. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 955/08 stwierdzono, że sam fakt kwalifikacji danego urządzenia jako trwale związanego z gruntem nie powoduje, iż wymagane jest w zakresie jego posadowienia pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego, a w razie stwierdzenia naruszenia przepisów, dokonania oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Ustalenia te sąd przeprowadza wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i w ich toku nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako ,,p.p.s.a.").
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości lub w części następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
Badając niniejszą sprawę w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego.
Nośniki reklamowe (w formie tablicy bądź innego urządzenia reklamowego) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania organów), mogą być instalowane na istniejących obiektach budowlanych (w trybie zgłoszenia) lub wykonywane jako wolnostojące trwale związane z gruntem (w trybie pozwolenia na budowę).
Art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Zaś w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca określił katalog inwestycji, których wykonanie wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Instytucja zgłoszenia stanowi wyjątek od zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dotyczy jedynie enumeratywnie wskazanych w art. 29 Prawa budowlanego przypadków.
Mając powyższe na względzie, rozważyć należało, jakiemu reżimowi Prawa budowlanego podlegało usytuowanie przedmiotowych nośników reklamowych. Pełnomocnik skarżącej podnosił zarzuty, iż przedmiotowe obiekty – nośniki reklamowe nie stanowią budowli i nie podlegają reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę.
Z definicji zawartej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że roboty budowlane to budowa, a także prace polegające przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Obiektami budowlanymi są budynki, obiekty małej architektury oraz budowle. Z treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika natomiast, że budowlą jest między innymi wolno stojące związane z gruntem urządzenie reklamowe.
Natomiast instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z 4 lutego 2014 r., II OSK 2989/12, z dnia 10 września 2010 r., II OSK 1360/09 i z dnia 11 maja 2012 r., II OSK 323/11, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl ).
Przez wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, co stanowi element definiujący budowę (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), należy również rozumieć usytuowanie w określonym miejscu obiektu, który został wykonany w częściach, następnie zmontowany, złożony w jedną całość na terenie budowy. Takie metody budowy (montażu) urządzeń reklamowych stosuje się coraz częściej w przekonaniu, że pozwoli to ominąć niektóre przepisy Prawa budowlanego (art. 3 pkt 3 i 6), a w konsekwencji wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (por. A. Gliniecki, w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 328).
O tym, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem w istocie decydują parametry techniczne takiego obiektu. Z faktu, że planowana inwestycja reklamowa ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych ze sobą w jedną całość, nie wynika jeszcze, że obiekt jest urządzeniem reklamowym, do którego odnosi się art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania stopy fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II OSK 323/11 i przywołane w nim wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2558/10; z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt IIOSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września2008 r. sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt IIOSK 1331/08; z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 10października 2010 r. sygn. akt II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08- wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie czy przewrócenie.
Wskazać należy, ze organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły, że opisane tablice reklamowe o dużej powierzchni (co ustalono w trakcie oględzin i na podstawie załączonych zdjęć) są trwale związane z gruntem, albowiem konstrukcja stalowa tych tablic została umieszczona w podłużnych wykopach w ziemi i w miejscach, w których styka się z gruntem została obciążona koszami stalowymi wypełnionymi bloczkami betonowymi. Taka konstrukcja fundamentów, choć nie jest położona poniżej poziomu gruntu, nosi cechy "trwałego związania z gruntem", bowiem sprowadza się do posadowienia obu obiektów na tyle trwale, by próbować zapewnić im stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym je zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsca.
Dokonując oceny trwałości związania z gruntem wskazać należny na aspekt bezpieczeństwa obiektu, jakim jest umiejscawiana na gruncie reklama. Za budowle uznać należy te wszystkie lokalizowane bezpośrednio na gruncie obiekty reklamowe, które z uwagi na swoje duże gabaryty i działanie sił natury (wiatr) mogą ulec przewróceniu i doprowadzić do powstania szkód na osobie lub mieniu lub w ruchu publicznym, jak ma to miejsce w badanej sprawie, gdyż zlokalizowane zostały w obrębie pasa drogowego. Takie wolnostojące obiekty wymagają bowiem niewątpliwie trwałego związania z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem może dotyczyć jedynie lekkich urządzeń o mały gabarytach.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy obu instancji, analizując konstrukcję, rozmiar i sposób posadowienia przedmiotowych nośników reklamowych, prawidłowo stwierdziły, że ich wykonanie wymagało pozwolenia na budowę, są to bowiem budowle w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, a nie urządzenia wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Z przesłuchania umocowanego przedstawiciela firmy [...] z dnia 6 maja 2014 r. wynika, że mając wiedzę uzyskaną w Starostwie Powiatowym w D. o braku możliwości zlokalizowania spornych nośników reklamowych na podstawie zgłoszenia i nie dysponując stosownym pozwoleniem na budowę, mimo to posadowiono kwestionowane nośniki reklamowe przy murzy oporowym w pasie drogowym.
W sprawie bezsporne jest, że z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta w rejonie ulic [...] na przedmiotowym terenie, na którym posadowione zostały sporne reklamy ( w psie drogowym), dopuszcza się jedynie małoformatowe, demontowane reklamy ale jedynie na chodnikach, o pow. reklamowej nie przekraczającej 1,5 m, poza strefami widoczności skrzyżowań dróg określonych w przepisach szczególnych (§ 19 m.p.z.p.),. Zatem m.p.z.p. nie dopuszcza wolnostojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych w pasie drogowym. Zgodnie przepisami art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz.260) pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (pkt 1). Droga to zaś budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym (pkt 2). Według pkt 12 drogowym obiektem inżynierskim jest natomiast obiekt mostowy, tunel, przepust i konstrukcja oporowa.
Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej i protokołów oględzin zgromadzonych przez organ I instancji, obie tablice reklamowe usytuowane zostały przy murze oporowym od strony chodnika i jezdni, a więc w przestrzeni pasa drogowego.
To zaś stanowi przeszkodę do zalegalizowania przedmiotowych nośników reklamowych. Z uwagi na oczywisty brak możliwości legalizacji należało orzec rozbiórkę przedmiotowych obiektów na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wskazać także należy, że fakt, iż w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przewidziano możliwość nałożenia na samowolnych inwestorów obowiązku przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza uprawnienia organów nadzoru budowlanego do samodzielnego zdecydowania o tej przesłance legalizacji, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2009 r. sygn. II OSK 1625/08 Lex nr 1217982).
Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło