II SA/Wa 729/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] o cofnięciu T.K. pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny sprawy. T.K. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej decyzją Komendanta Stołecznego Milicji Obywatelskiej z dnia [...] kwietnia 1980 r. nr [...]. Komendant Stołeczny Policji wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia T.K. pozwolenia na posiadanie broni w następstwie skierowania w dniu [...] października 2006 r. przez Prokuratora Okręgowego w K. do Sądu Rejonowego w P. Wydział II Karny aktu oskarżenia przeciwko wymienionemu o przestępstwo z art. 269 § 2 i 3 k.k. i art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 585 § 1 k.s.h. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 k.k. Komendant Stołeczny Policji, powołując się na powyższy fakt decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. cofnął T.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, przyjmując za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ uznał, iż strona budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji, podzielając stanowisko zaprezentowane przez Komendanta Stołecznego Policji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu, z treści tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w tym przepisie uzasadnia sam fakt prowadzenia w stosunku do danej osoby postępowania karnego, m. in. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Zatem organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ podniósł, że czyny z art. 284 § 2 k.k. i art. 294 § 1 k.k. znajdują się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu. Ustalenie zatem, że w stosunku do posiadającego zezwolenie na broń myśliwską toczy się postępowanie karne, w którym stoi on pod zarzutem popełnienia czynów zakwalifikowanych w Kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemu, jak również przestępstwa z Kodeksu spółek handlowych, jest więc dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. Według organu, powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (np. wyrok z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1607/07, wyrok z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2272/07, wyrok z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 577/08 oraz wyrok z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1206/08) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1211/07, wyrok z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1238/07). Wyjaśniono, że postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń prowadzone jest według reguł Kodeksu postępowania administracyjnego i nie dokonuje się w nim ustaleń co do winy czy niewinności osoby posiadającej pozwolenie. W przedmiotowej sprawie poczyniono jedynie ustalenia czy przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o czyn objęty katalogiem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który ma istotne znaczenie dla sprawy. W tej sytuacji, cofnięcie pozwolenia na broń w niczym nie narusza istotnej w prawie karnym zasady domniemania niewinności, nie jest bowiem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a jedynie konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z przedstawienia stronie zarzutów o bezprawne jej zachowanie w sferze prawa karnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, albowiem toczy się przeciwko niemu postępowanie karne za przestępstwo przeciwko mieniu, 2. naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na przyjęciu, że organ prowadzący postępowanie administracyjne nie podjął wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, jak również nie ocenił prawidłowo na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wnoszący skargę uznał za błędne stanowisko organu, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rodzi obowiązek odebrania broni każdej osobie, wobec, której toczy się postępowanie karne za przestępstwo przeciwko mieniu. Jego zdaniem, uprawnienie organu do cofnięcia zezwolenia na broń ma charakter fakultatywny. Na poparcie swojej tezy powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 84/07 oraz z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1494/07. Podniósł, że organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia zezwolenia na broń nie powinien arbitralnie orzekać, że każda osoba oskarżona o przestępstwa przeciwko mieniu winna mieć cofnięte pozwolenia na broń. Inna jest bowiem sytuacja osoby oskarżonej np. o rozbój lub wymuszenia rozbójnicze, a całkowicie inna osoby, która pozostaje pod zarzutami takimi jak w niniejszej sprawie. Oskarżenie za określone przestępstwo nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności towarzyszących sprawie. Istotne jest w jaki sposób osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Zwrócił uwagę, że przez cały okres kiedy posiadał zezwolenie na broń myśliwską nigdy nie użył jej w taki sposób, który uzasadniałby cofnięcie mu tego zezwolenia. Podkreślił, że broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Należy do trzech kół łowieckich, które wystawiły mu pozytywne opinie, dostępne w aktach sprawy. Nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie organ ustalił, że dalsze korzystanie przez niego z broni myśliwskiej stwarza zagrożenie dla porządku prawnego, a w szczególności, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt, że został oskarżony o przestępstwa przeciwko mieniu o charakterze stricte gospodarczym, to jest art. 269 § 2 i 3 i art. 284 § 2 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i art. 585 § 1 k.s.h. nie implikuje w żaden sposób, że istnieje obawa użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z ustawą o broni i amunicji. Organ bezzasadnie wyszedł z założenia, że sam fakt sporządzenia aktu oskarżenia rodzi już konieczność cofnięcia zezwolenia na broń myśliwską. Winien natomiast wykazać jakie konkretnie fakty wskazują, że istnieje obawa użycia broni przez skarżącego w sposób sprzeczny z ustawą o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego i ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń i ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej), bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przed reformą z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01 (niepublikowany), a także wyroki z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 330/08, z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 650/08, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 926/07, z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 532/07, z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1390/07, z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1708/07, z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1846/07, z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 201/08, z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 938/07, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 917/07, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 926/07 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia T.K. pozwolenia na posiadanie broni było toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie, m. in. przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. i art. 294 § 1 k.k. Przestępstwa te są zawarte w katalogu przestępstw znajdujących się w rozdziale XXXV kodeksu karnego dotyczącym przestępstw przeciwko mieniu. Zatem organy Policji trafnie przyjęły, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Takie ustalenie, po myśli art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, obligowało do cofnięcia skarżącemu udzielonego pozwolenia na broń palną myśliwską, ponieważ skarżący, wobec rodzaju zarzucanych mu naruszeń prawa, nie daje gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy wyjaśnić, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Należy stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął, że do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń palną nie ma odniesienia zasada domniemania niewinności, o której stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż ta fundamentalna zasada prawa karnego nie ma zastosowania do sprawy administracyjnej, w której nie przesądza się o winie za czyn karalny. Organy rozstrzygające w zakresie pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wydawanie pozwoleń na broń może mieć zatem miejsce w sytuacjach uznanych za szczególne, a ich cofanie winno nastąpić wówczas, gdy interes bezpieczeństwa i porządku publicznego jest zagrożony. Wskazać należy, że oceniane w przywołanych w skardze wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzje zapadły na tle odmiennego stanu faktycznego, a skarżący nie należeli do grupy osób wymienionych w katalogu ustawowym, zatem zasadnie Sądy uznały, że organ powinien szczegółowo rozważyć i uzasadnić istnienie, co do tych osób, obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W sprawie niniejszej sytuacja jest całkowicie odmienna. Jest niesporne, że przeciwko skarżącemu został wniesiony akt oskarżenia o przestępstwo przeciwko mieniu. Ta okoliczność ma znaczenie decydujące przy ocenie zasadności odmowy wydania pozwolenia na broń. Skoro w dacie wydania decyzji toczyło się postępowanie karne przeciwko T.K. o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, to w świetle powołanych wyżej wywodów, fakt ten przesądza, iż skarżący należy do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą dysponować bronią. Po ustaleniu tej przesłanki (wniesienie aktu oskarżenia), organ administracyjny miał podstawy do zakończenia postępowania administracyjnego cofnięciem zezwolenia na broń bez potrzeby badania czy zarzucany skarżącemu czyn uzasadnia obawę, że w przyszłości może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.