II SA/Wr 825/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-24
Skład orzekający: Olga Białek, Julia Szczygielska, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej o wymiarach 9m x 18m x 6m, zamontowanej na konstrukcji stalowej przykręconej do płyt betonowych ułożonych na gruncie, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też robotę budowlaną wymagającą jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej o znaczących wymiarach (9m x 18m x 6m), zamontowanej na konstrukcji stalowej przykręconej do płyt betonowych ułożonych na gruncie, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Taka inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. W związku z tym, wniesienie sprzeciwu przez organ administracji było zasadne.Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej niezwiązanej trwale z gruntem. Starosta O. nałożył postanowieniem obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o decyzję o warunkach zabudowy i oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością. Po nieuzupełnieniu braków, Starosta wniósł sprzeciw. Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że tablica reklamowa o wymiarach 9m x 18m x 6m, ze względu na swoje parametry i sposób wykonania, stanowi budowlę trwale związaną z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska – sprawozdawca Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: Asystent sędziego Paweł Czyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej niezwiązanej trwale z gruntem oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., Nr [...], podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 i 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. I. z siedzibą w P. od decyzji Starosty O. z dnia [...] r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw do dokonanego przez Spółkę zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na "instalacji tablicy reklamowej niezwiązanej trwale z gruntem" na działce nr 85/10 w miejscowości P., gmina D., Wojewoda D. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że opisaną na wstępie decyzję Starosta Oławski oparł na przepisie art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wskazując na nieuzupełnienie braków zgłoszenia wskazanych w postanowieniu z dnia [...] r., Nr [...].
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka z o.o. I. z siedzibą w P., wskazując na wadliwość wspomnianego wyżej postanowienia oraz uchybienie ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu.
Wojewoda D. nie uwzględnił wniesionego odwołania, stwierdzając, że obiekty i roboty budowlane, których realizacja nie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, zostały enumeratywnie wymienione przepisami art. 29 ustawy - Prawo budowlane. Przepisy te określają wyjątki od ogólnej zasady zawartej w art. 28 tej samej ustawy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co powoduje niedopuszczalność stosowania do nich wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że zwolnienie inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej wykonanie wyżej wymienionych robót budowlanych nie oznacza jednak rezygnacji z kontroli administracyjnej prawidłowości wykonania tych robót. Zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, część inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, w terminie 30 dni przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu, i nie później niż po upływie dwóch lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Stosownie do ust. 2 powołanego wyżej przepisu, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych, oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] Starosta O. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o brakujące dokumenty m.in. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz prawidłowo wypełnione oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie do organu pierwszej instancji nie wpłynęły żądane dokumenty, co skutkowało wniesieniem, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, sprzeciwu w drodze decyzji.
W ocenie Wojewody rozstrzygnięcie Starosty O., chociaż nie wymagało uprzedniego stosowania regulacji opisanej w art. 30 ust. 2 ustawy, jest prawidłowe z tej to przyczyny, że z załączonych przez inwestora dokumentów jednoznacznie wynika, że wnioskowane zamierzenie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Ze znajdującego się w aktach sprawy rysunku (karta nr 8) bezspornie wynika, że projektowana tablica nie mieści się - zdaniem organu odwoławczego - w katalogu inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przedmiotowe zgłoszenie dotyczy wykonania robót budowlanych polegających na posadowieniu wolnostojącej konstrukcji reklamowej o wymiarach 9 m x 18 m x 6 m. Przepisy ustawy kwestię urządzeń reklamowych regulują w art. 3 pkt 3 oraz w art. 29 ust. 2 pkt 6. Z brzmienia tych przepisów wynika, że odnoszą się one do różnych typów urządzeń reklamowych, konsekwencją czego jest, że na jedne z nich wymagane jest pozwolenie na budowę, a na drugie jedynie dokonanie zgłoszenia.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że cechą wyróżniającą urządzenia reklamowe zaliczane do budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) jest to, że są to urządzenia wolnostojące i trwale związane z gruntem, których to określeń nie zawiera przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, mówiący o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych". Skoro zatem w art. 3 pkt 3 ustawy ustawodawca wymienia wśród budowli "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", to oczywistym jest, że mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych", chodzi tu o inne urządzenia reklamowe niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3. Organ odwoławczy przywołał w tym miejscu orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do wolnostojących trwale związanych z gruntem, urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok z 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 811/08, wyrok NSA z 12 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 735/08). Co równie istotne, dla trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, nie jest konieczne, aby to związanie istniało w znaczeniu fizycznym za pośrednictwem np. fundamentu (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05). O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie w istocie decydują jego parametry techniczne, co zgodnie z wymogami art. 5 ust. 1 ustawy i zasadami wiedzy technicznej przy projektowaniu i budowie obliguje uczestników procesu budowlanego do brania pod uwagę okresu użytkowania, przepisów techniczno-budowlanych, względów bezpieczeństwa oraz innych warunków i wymagań tam wymienionych (por. wyrok NSA z 15 maja 2009r., sygn.akt IIOSK 811/08).
W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem decyduje to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego wiązania.
Organ odwoławczy wskazał, że z dołączonego do zgłoszenia rysunku urządzenia reklamowego jednoznacznie wynika, że jest ono "wolnostojące". O "trwałym związaniu gruntem" świadczy zaś jego wielkość (wymiary 9 m x 18 m x 6 m), jak i konstrukcja objętego zgłoszeniem nośnika reklamowego, gdyż po pierwsze wielkość zgłoszonej konstrukcji reklamowej przesądza o jej trwałości ze względu na bezpieczeństwo, a po
drugie wchodzą w skład urządzenia reklamowego, części typowo budowlane, jak fundament (płyty żelbetonowe), czy konstrukcja nośna - bez względu na to gdzie elementy te zostały wykonane. Bezspornie więc wielkość i konstrukcja objętego zgłoszeniem nośnika reklamowego świadczą o tym, że stanowi ono trwale związane z gruntem, wolnostojące urządzenie reklamowe. To właśnie wielkość determinująca trwałość tego urządzenia reklamowego podyktowaną względami bezpieczeństwa - a nie np. technologia wykonania fundamentu, czy możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce - przesądzają o tym, że urządzenie to należy traktować jako trwale związane z gruntem.
Powyższe stanowisko, znajduje w ocenie organu odwoławczego - potwierdzenie w ukształtowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 25 maja 2007r., sygn. akt II OSK 754/06; z 10 marca 2008r., sygn. akt II OSK 186/07; z 25 maja 2007r., sygn. akt II OSK 1509/06.; z 23 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 923/05; z 3 września 2009r., sygn. akt II OSK 1331/08; z 1 października 2009r., sygn. akt II OSK 1461/03 oraz z 16 grudnia 2009r., sygn. akt II OSK 1963/08).
W świetle wyżej powiedzianego nie może – zdaniem Wojewody - budzić wątpliwości fakt, że wykonanie zgłaszanego nośnika reklamowego jest w istocie wykonaniem obiektu budowlanego (budowli) w określonym miejscu, a tym samym budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie natomiast do art. 30 ust. ust. pkt 1 ustawy właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie organu I instancji aczkolwiek błędnie oparte na dyspozycji przepisu art. 30 ust. 2 ustawy, jest – jak to już wyżej stwierdził organ odwoławczy - prawidłowe. Wojewoda zauważył przy tym, że organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1552/04 oraz z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1418/09). Jak stwierdził ponadto WSA w Warszawie, "gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji należy przyjąć, że w szczególności utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie sformułowane przez organ I instancji. Dopuszczalne jest więc odmienne uzasadnienie orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym" (wyrok z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 546/06).
Odnosząc się do zarzutu uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu, organ wskazał, że w sytuacji gdy zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy, organ nałoży na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5 ustawy) rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 574/08). W rozpatrywanej sprawie termin ten w ocenie organu odwoławczego - dotrzymany.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Spółka z o.o. I. z/s w P., zarzucając naruszenie:
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniono całkowicie stanu faktycznego poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego;
art. 8 k.p.a., ponieważ organ wyższego stopnia nie przyczynił do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowanie dla zagwarantowania równości wobec prawa, podważając zasadę ogólnego pogłębiania zaufania do organów państwa;
art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ organ wyższego stopnia wydając swoją decyzję naruszył naczelną zasadę postępowania administracyjnego, gdyż przed wydaniem decyzji nie wezwał strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego;
art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ orzekający mając pozostawioną swobodę oceny dowodowej dowodów, w uzasadnieniu decyzji nie wykazał dlaczego jednym dowodom przyznano wiarygodność, innym zaś tej wiarygodności odmówiono,
wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji i postanowień organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że porównanie powodów wniesienia sprzeciwu organu I i II instancji musi prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, że są one różne. Nie można bowiem zgodzić się z uznaniem, że rozstrzygnięcie polega jedynie na wniesieniu sprzeciwu. Powód wniesienia sprzeciwu jest nierozerwalną częścią rozstrzygnięcia i nie można w tym miejscu "zasłaniać" się wyrokami sądów wskazującymi na prawo korygowania uzasadnienia. Biorąc jednak pod uwagę przyjęte przez organ odwoławczy prawo strona stwierdziła, że organ I instancji przyjmując błędny tryb postępowania art. 30 ust 2 Prawa budowlanego poprzedzając wydanie decyzji nieuzasadnionym postanowieniem i przekraczając przez to dopuszczalny czas na wydanie decyzji sprawił, że jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem było pozostawienie sprawy bez sprzeciwu. Nie można się zgodzić – zdaniem skarżącej - z twierdzeniem organu II instancji, że termin wydania sprzeciwu został dochowany na skutek wydania postanowienia, które jak sam stwierdził było efektem błędnie przyjętej procedury. Spółka zarzuciła, że organ odwoławczy pozostaje w bezczynności w zakresie zaskarżenia rzeczonego postanowienia. Skoro było ono wydane w wadliwej procedurze, to należało je w ocenie skarżącej – uchylić, jako, że zawierało żądania wykraczające poza zakreślone prawem ramy.
Nadto strona skarżąca zarzuciła, że Wojewoda wydał decyzję, która narusza również art. 139 k.p.a. - została wydana na niekorzyść strony odwołującej się. O ile przyjęta przez organ I instancji procedura z art. 30 ust 2 Prawa budowlanego dawała szansę na uzupełnienie (oczywiście w ramach dopuszczalnych prawem), to decyzja organu II instancji zawiera zdecydowany sprzeciw z uwagi na uznanie, że zgłaszane urządzenie reklamowe stanowi budowlę poprzez posiadanie trwałego związania z gruntem. Tak przyjęte rozstrzygnięcie winno zawierać stwierdzenie, że decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo, czego organ odwoławczy nie uczynił.
Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy w istocie nie udowodnił postawionej tezy - posiadania trwałego związania z gruntem zgłaszanej tablicy reklamowej. Przywołanie szeregu wyroków sądowoadministracyjnych pozwala na uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia jedynie w przypadku, gdy zostanie ono rzeczowo uzasadnione. W istocie organ odwoławczy nie wykazał jednoznacznie, że wymiary urządzenia reklamowego już osiągnęły pułap wymagający trwałego związania z gruntem. Ponieważ decyzja winna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, a nie tylko opierać się na wyrokach sądowych strona stwierdziła, że jest ona obarczona bardzo poważna wadą proceduralną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepisy art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwanej dalej "Prawem budowlanym", w którym uregulowana została instytucja zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Jak wskazuje się w doktrynie instytucja ta stanowi swego rodzaju substytut pozwolenia na budowę, a ściślej wniosku o pozwolenie na budowę (por. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa CH. Beck 2006, s. 366). Na skutek zgłoszenia zamiaru budowy wszczyna się zatem postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie przez właściwy organ architektoniczno-budowlany, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa. Konsekwencją tego postępowania jest albo możliwość realizacji tych robót, albo brak takiej możliwości, ze względu na nie dopuszczenie do tego przez organ.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Z przedstawionych wyżej regulacji wynika zatem, że postępowanie administracyjne wszczęte omawianym zgłoszeniem kończy się milczącą zgodą organu polegającą na niewniesieniu w ustawowo zakreślonym terminie sprzeciwu, bądź kończy się wniesieniem sprzeciwu, który przybiera formę decyzji administracyjnej.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że organy obu instancji orzekały w toku rozpoznawania niniejszej sprawy na podstawie art. 30 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz.243/. Tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy rozpoznając sprawę w toku postępowania administracyjnego, były zgodne, że należy zgłosić sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania określonych przez skarżącą Spółkę robót budowlanych.
I tak organ pierwszej instancji uznał, że zgłoszenie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego wymaga m.innymi przedłożenia przez stronę skarżącą w trybie art.30 ust.2 Prawa budowlanego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Nie uzupełnienie przez inwestora w wyznaczonym przez organ terminie nałożonego w tym zakresie obowiązku, uprawniało w ocenie tegoż organu, do wniesienia sprzeciwu w oparciu o w/w przepis art.30 ust.2 Prawa budowlanego.
Natomiast organ odwoławczy, uznając co do zasady trafność wniesionego przez organ pierwszej instancji sprzeciwu, przyjął, że podstawę do jego wniesienia stanowi treść art. 30 ust. 6 pkt.1 Prawa budowlanego, z tej to przyczyny, że zgłoszenie dotyczy wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Trafnie podkreśla organ odwoławczy, że zasadą jest - w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady zostały określone m.in. w art. 29 Prawa budowlanego, w którym wymieniono enumeratywnie "budowy" /ust. 1/ oraz "roboty budowlane" /ust. 2/ niewymagające pozwolenia na budowę.
Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście wskazanych wyżej uregulowań, należy uznać, że zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego istnieje swoiste domniemanie, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga – co do zasady – legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadził ustawodawca w przepisie art. 29 Prawa budowlanego, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających takiego pozwolenia na budowę.
Z kolei w przepisie art. 30 Prawa budowlanego określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Również wyliczenie owych robót podlegających zgłoszeniu ma charakter zamknięty.
Inwestor chcąc zatem realizować określone roboty i obiekty budowlane, które – jego zdaniem - nie wymagają pozwolenia na budowę, musi wykazać, że planowane roboty mieszczą się w owym zamkniętym katalogu prac i obiektów, dla realizacji których wystarcza jedynie zgłoszenie.
Niesporne jest w sprawie, że w dniu 30 maja 2011r. inwestor – I. sp. z o. o. z/s w P. – zgłosił w Starostwie Powiatowym w O., cyt.: "(...) zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej nie związanej trwale z gruntem (...)." W zgłoszeniu tym inwestor podał następujące wymiary owej tablicy: powierzchnia graficzna 6 m (wysokość) x 18 m (szerokość), wysokość całkowita tablicy 9 m. Nadto inwestor stwierdził, że, cyt.: "tablica reklamowa wykonana jest w formie konstrukcji stalowej, szkieletowo-rurowej, przykręconej do ułożonych na gruncie prefabrykowanych płyt betonowych. Na konstrukcji, całkowicie skręconej zainstalowane zostanie płótno banerowe (...)".
Zdaniem strony skarżącej- przedmiotowa inwestycja zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem nie jest ona obiektem budowlanym, o którym mowa w art.3 pkt.1 Prawa budowlanego, a dokładniej budowlą z uwagi na to, ze przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem.
Podkreślić w tym miejscu należy, że przepisy ustawy - Prawo budowlane nie zawierają definicji sformułowania "trwałego związania z gruntem". Ustawodawca nie wskazał także jakie przesłanki determinują uznanie, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem. Wobec braku stosownych regulacji normatywnych próbę zdefiniowania powyższego sformułowania podjęła judykatura. Przede wszystkim uznano, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani też technika w jakiej tego dokonano. Istotne jest bowiem, to czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo /por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 marca 2008r., sygn. akt II SA/Wr 576/07/.
Również Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2010r., sygn.akt II OSK 1597/09 stwierdził, że, cyt.: "(...) dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest bowiem czy posadowienie jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, uniemożliwiające jej przesuniecie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych wiatrach (...)".
Także w wyroku z dnia 28 października 2010r.,sygn. akt II OSK 1689/09 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że, cyt.: (...) Z faktu, że podstawa żelbetowa prefabrykowana urządzenia reklamowego (nośnika reklamowego), nie jest wykonywana na miejscu posadowienia i że nie jest on zagłębiony w ziemi, nie wynika jeszcze, że brak tu trwałego związania z gruntem bo "działają siły grawitacji". (...) Dla trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, nie jest konieczne aby to związanie istniało w znaczeniu fizycznym za pośrednictwem np. fundamentu (...).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że w niniejszej sprawie wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (tablica-ekran o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 18,00 m, zamontowana na konstrukcji stalowej, szkieletowo-rurowej, o wysokości całkowitej urządzenia 9,00 m), jak i sposób jego wykonania poprzez przykręcenie stalowych /rurowych/ 4 słupów o wysokości 8,40 m każdy do ułożonych na gruncie 4 prefabrykowanych płyt betonowych o wymiarach: 1,5 m /szerokość stopy fundamentowej/ x 4,5 m /długość stopy fundamentowej/ x 06 m /wysokość stopy fundamentowej/ oraz osadzenia w gruncie (uprzednio wypoziomowanym/ - świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu, dane zawarte tak w zgłoszeniu inwestora, jak i załączonym do tegoż zgłoszenia "szkicu tablicy reklamowej", w tym wskazane wyżej parametry, wskazują, że inwestor zamierzał wykonać samodzielną konstrukcję przestrzenną, stanowiącą techniczno-użytkową całość, odpowiadającą cechom budowli, o której mowa w art. 3 pkt 1 lit.b ustawy Prawo budowlane.
Jak to już wyżej Sąd zauważył, dla zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych podstawowe znaczenie ma trwałe związanie tego obiektu z gruntem. W ocenie Sądu, przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie je posiada, albowiem z opisu technicznego zawartego w samym zgłoszeniu wynika, że posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało wcześniejszego przygotowania określonego podłoża (cztery słupy stalowe, na których ma zostać na miejscu budowy zamontowana tablica reklamowa, posadowione na podstawie betonowej fundamentowej /cztery stopy fundamentowe/, a która to podstawa betonowa ułożona będzie na uprzednio wypoziomowanym gruncie).
Sąd nie miał zatem wątpliwości, że w niniejszym przypadku konstrukcja urządzenia reklamowego ma za zadanie zapewnić planowanej inwestycji stabilne i bezpieczne połączenie z gruntem.
Mając na uwadze okoliczności stanu faktycznego oraz ujęcie trwałego związania z gruntem przyjęte w orzecznictwie, Sąd uznał, że stanowisko organu II instancji uznające niniejszą inwestycję za obiekt budowlany trwale związany z gruntem jest prawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy należy podzielić ocenę organu II instancji, że zgłoszona do realizacji tablica reklamowa jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, na wykonanie którego wymagane jest pozwolenie na budowę zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W rozpatrywanej sprawie nie mamy zaś do czynienia z instalowaniem tablicy bądź urządzenia reklamowego, tylko z budową urządzenia reklamowego wolnostojącego, trwale związanego z gruntem, które jest budowlą /art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego/.
Biorąc powyższe pod uwagę, należało stwierdzić, że skoro przedmiotowa inwestycja nie została objęta dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zatem na jej wykonanie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Stosownie zatem do art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zasadne było wniesienie przez organy sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania spornej inwestycji.
Wprawdzie jak to już wyżej Sąd podkreślił, zgłoszony przez organ I instancji sprzeciw oparty został na przepisie art.30 ust.2, niemniej jednak, skoro trafne jest rozstrzygnięcie, a nadto znajduje ono podstawę w istniejącym przepisie art.30 ust.6 pkt.1 Prawa budowlanego, a na który to przepis powołał się organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, to wbrew zarzutom skarżącej strony nie ma tu naruszenie prawa o którym stanowi art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem niewątpliwe jest w sprawie, że decyzje organów obu instancji zapadły w przedmiocie wniesienia sprzeciwu, co oznacza, ze organy obu instancji orzekały co do tego, czy inwestor może nabyć prawo do wykonywania zgłoszonych robót budowlanych.
Również Sąd nie podziela zarzutu skarżącej strony, że organ I instancji zgłaszając sprzeciw uczynił to z uchybieniem terminu określonego w art.30 ust.5 Prawa budowlanego.
Otóż z akt sprawy niewątpliwie wynika, że postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do dnia 13 lipca 2011r. Również niewątpliwe jest w sprawie, że w dniu 21 lipca 2011r. organ I instancji powołując się na przepis art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podjął decyzję zgłaszającą sprzeciw, a która to decyzja doręczona została skarżącej 27 lipca 2011r.
Wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż wydanie postanowienia w przedmiocie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przerywa zatem 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu. Oznacza to, że termin na zgłoszenie sprzeciwu liczy się, w przypadku uzupełnienia zgłoszenia od daty tego uzupełnienia lub /a co ma miejsce w niniejszej sprawie/ od dnia upływu terminu do uzupełnienia braków zgłoszenia.
Także pozostałe zarzuty skarżącej Spółki m.in. naruszenia art. 7, art.10 §1, art.80 k.p.a., nie znajdują zdaniem Sądu usprawiedliwionych podstaw.
Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło