II FSK 1382/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-21
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Krzysztof Winiarski, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował możliwość zaliczenia wydatków udokumentowanych fakturami VAT do kosztów uzyskania przychodów, jeśli faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik prowadził księgi podatkowe w sposób nierzetelny?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zakwestionował możliwość zaliczenia wydatków udokumentowanych fakturami VAT do kosztów uzyskania przychodów, jeśli faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik prowadził księgi podatkowe w sposób nierzetelny. W takiej sytuacji, gdy księgi podatkowe są nierzetelne, organ podatkowy ma prawo oszacować podstawę opodatkowania, a ryzyko związane z nieprawidłowym ustaleniem tej podstawy obciąża podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Organ kontroli skarbowej określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe, uznając, że spółka, której był wspólnikiem, zawyżyła koszty uzyskania przychodu poprzez ewidencjonowanie faktur VAT od podwykonawców, którzy faktycznie nie wykonali usług budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę materiału dowodowego przez Sąd pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 776/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 23 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. K. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 23 maja 2013r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie z dnia 14 września 2011r., określił Skarżącemu, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 183.832 zł. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w formie I. spółka cywilna, dalej "Spółka". Jako wspólnik spółki zajmował się wykonawstwem robót budowlanych. Udział Skarżącego w dochodach spółki wynosił 50%. Na podstawie postanowienia z dnia 21 stycznia 2011 r., organ kontroli skarbowej przeprowadził wobec Skarżącego kontrolę podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.
W trakcie postępowania ustalono, że w ramach prowadzonej spółki w 2005 r., Skarżący fakturował usługi budowlane na podstawie zawartych umów z podmiotami, wobec czego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadził postępowania kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług za 2005r., jak również postępowanie kontrolne w spółce w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za 2005 rok. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że żaden z kontrolowanych podwykonawców nie mógł wykonać usług budowlanych w zakresie wynikającym z przedstawionych faktur. W odniesieniu do większości z nich stwierdzono brak niezbędnych urządzeń, maszyn, pracowników potrzebnych do wykonania prac, niewyjaśnienie przez podwykonawców zakresu wykonywanych prac, brak możliwości wykonywania jednocześnie kilku zleceń w różnych miejscach przy braku zatrudnienia innych osób, brak potwierdzenia zakupu materiałów do wykonania przedmiotowych prac, niemożliwość wykonania zleceń z uwagi na zbyt krótki okres czasu pomiędzy zleceniem a odbiorem zleconych prac. W konsekwencji organ kontroli skarbowej uznał, spółka stworzyła mechanizm obrotu fakturami niedokumentującymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i na ich podstawie zwiększała koszty uzyskania przychodów, zaniżając tym samym zobowiązanie podatkowe. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, ustalony stan faktyczny wskazywał, że Spółka ewidencjonując faktury VAT, obejmujące zakres prac budowlanych, których podwykonawcy nie wykonali bądź wykonali w innym rozmiarze i cenie, zawyżyła koszty uzyskania przychodu. Tym samym Skarżący jako wspólnik spółki w prowadzonej działalności gospodarczej za 2005 r., wykazał koszty uzyskania przychodu, nie mające w części pokrycia z rzeczywistością. Powyższe, zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji, uzasadnia zakwestionowanie prowadzenia przez stronę ksiąg podatkowych w sposób rzetelny i niewadliwy. Wobec powyższego, na podstawie art. 193 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej O.p.), organ kontroli skarbowej nie uznał za dowód tego, co wynika z zapisów zawartych w księgach podatkowych za rok 2005 w części dotyczących transakcji z kontrahentami: J. C., A. H., A. H., W. B., T. M., J. G., R. G., J. G., S. W., P. L., M. S., A. K., M. P., J. D., F. s.c. W. H. i F. K.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 23 maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że zakwestionowane faktury VAT wystawione w 2005 r. przez podwykonawców spółki, nie dokumentowały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych (co do zakresu i kwot w nich wykazanych) między wskazanymi w nich kontrahentami i miały na celu zmniejszenie obciążeń podatkowych spółki w zakresie podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. W ocenie organu odwoławczego, z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż faktury VAT wystawione przez podwykonawców Spółki nie dokumentują żadnych czynności lub dokumentują czynności, które nie mogły być faktycznie wykonane albo zostały wykonane w innych rozmiarach i zakresie, w związku z czym nie odpowiadają faktycznym zdarzeniom gospodarczym. Warunkiem zaliczenia określonych wydatków do kategorii kosztów uzyskania przychodów stanowi dokonanie faktycznego nabycia usług/towarów i ich właściwe udokumentowanie oraz faktyczne poniesienie wydatku. Sam fakt posiadania rachunków, a w tym konkretnym przypadku fikcyjnych faktur nie może bowiem stanowić wystarczającego dowodu, iż te usługi zostały wykonane oraz, że poniesiono określony spornymi fakturami wydatek. Podkreślono także, że wskazane okoliczności zostały potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1379/11, wydanym w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. w stosunku do spółki.
Pismem procesowym z dnia 17 stycznia 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie w odpowiedzi na wezwanie Sądu wyjaśnił, iż zarzuty z art. 56 § 1 k.k.s. i in., dotyczące nieprawidłowości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok, zostały przedstawione skarżącemu w dochodzeniu karnym skarbowym, podczas przesłuchania go w charakterze podejrzanego w dniu 8 listopada 2011 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 23 § 5 O.p., przez błędne oszacowanie podstawy opodatkowania,
- art. 122 O.p., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego,
- art. 187 § 1 O.p., przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 188 O.p., przez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę,
- art. 191 O.p., przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
- art. 193 § 1, 4 i 6 O.p. przez bezpodstawne zastosowanie,
- art. 210 § 1 pkt 6 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w odniesieniu do przyjętych rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżący uzupełnił sformułowane w skardze zarzuty o art.70 § 1 O.p. w związku z wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania oraz art. 208 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie.
Pismem procesowym z dnia 17 stycznia 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z odręcznym dopiskiem skarżącego z którego treści wynika, że przedmiotowe pełnomocnictwo dotyczy również reprezentowania skarżącego przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę wskazał, że kwestia, iż wystawione faktury VAT nieobrazowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, była już badana i oceniana w odrębnych postępowaniach administracyjnych, a także sądowoadministracyjnych, prowadzonych w przedmiocie podatku od towarów i usług za ten sam okres (od stycznia do grudnia 2005r.) w stosunku spółki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 259/11, NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 358/11, NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 587/11, z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 357/11, z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 507/11, z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 506/11, z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 258/11, z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1203/12, z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1904/11, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1379/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 371/10, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 332/10, z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 545/06, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 473/10.
W tych prawomocnych orzeczeniach przesądzono o legalności decyzji administracyjnych zawierających ustalenia faktyczne, zgodnie z którymi kontrahenci - podwykonawcy skarżącego, nie wykonali czynności wykazanych w spornych fakturach i w konsekwencji określono im obowiązek zapłaty wykazanego podatku, stosownie do treści art. 108 ustawy o VAT.
Zdaniem sądu pierwszej instancji organy podatkowe wykazały, że faktury VAT wystawione przez kontrahentów skarżącego, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, dokumentowały czynności które nie mogły być wykonane albo zostały wykonane w innych rozmiarach i zakresie. W związku z tym, skarżący jako wspólnik spółki w prowadzonej działalności gospodarczej za 2005 rok, wykazał koszty uzyskania przychodu, nie mające w części pokrycia z rzeczywistością. Powyższe uzasadnia zakwestionowanie prowadzenia przez skarżącego ksiąg podatkowych w sposób rzetelny i niewadliwy.
W rozpatrywanej sprawie, została wykazana nierzetelność i wadliwość ksiąg podatkowych w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów, co przedstawiono w protokole z badania ksiąg z dnia 27 maja 2011 r. sporządzonym na podstawie art.193 § 6 O.p. Wobec braku możliwości dokonania na podstawie posiadanej przez skarżącego dokumentacji rachunkowej, obliczenia podstawy opodatkowania organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję oszacowania (art. 23 O.p).
Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), wniósł skargę kasacyjną zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 23 § 5, art. 122, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 191 O.p., poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontrolnej, z uwagi na przyjęcie błędnego stanowiska, że organ rozpatrując sprawę oparł się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Uzasadniony jest w konsekwencji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskutek niedostrzeżenia błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, pomimo naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 §1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.141§4 oraz art.3§2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art.23§5, art.122, art.180, art.187, art.190 O.p. poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontrolnej. W jego uzasadnieniu Skarżący podnosi, że na etapie postępowania podatkowego oraz w skardze do WSA w Szczecinie kwestionował przyjęte przy zastosowanej porównawczej zewnętrznej metodzie szacowania udziału dochodu w przychodzie kryterium doboru podmiotów pod względem wielkości obrotów. W jego ocenie do grupy porównywanej nie powinny być zaliczane podmioty, których obrót był niższy niż 3.506.560 zł.(limit zobowiązujący do prowadzenia ksiąg handlowych w 2005 r.). Zdaniem Skarżącego naruszenie art.141§4 w konsekwencji uzasadniało także zarzut naruszenia art.145§1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.
Ww. zarzuty skargi nie mogą zostać uznane za uzasadnione. Po pierwsze : wbrew twierdzeniom Skarżącego w skardze do WSA w Szczecinie nie kwestionował on kryteriów doboru podmiotów do porównania, lecz jedynie ogólnie w dwóch zdaniach podniósł, że organ nie odniósł się do konkretnych danych liczbowych przy ustalaniu wskaźnika udziału w obrocie (s.14 tiret 5 skargi). Jeżeli zdaniem Skarżącego Sąd z urzędu, mimo braku zarzutu w tym zakresie nie dostrzegł błędnego sposobu doboru podmiotów do porównania, winien zarzucić to w ramach naruszenia art.134§1, a nie art.141§4 p.p.s.a. Po drugie: Sąd pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu do zagadnienia szacowania (s.22-23), uznając, że wybór metody szacowania (porównawcza zewnętrzna) wsparty został wyczerpującą argumentacją stosownie do art.23§4, art.124 i art.210§4 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela tą opinię. Organ podatkowy bardzo skrupulatnie zebrał materiał porównawczy biorąc pod uwagę 5 parametrów: 1/obszar działalności; 2/skalę działalności; 3/rodzaj działalności; 4/rodzaj podmiotów; 5/współczynnik korelacji oraz odchylenie standardowe. Aby oszacować podstawę opodatkowania jako wartość odpowiadającą wielkości uzyskanego dochodu, wyliczono średni wskaźnik udziału dochodu w przychodzie, osiągany przez porównywalne podmioty i wyliczonym wskaźnikiem przemnożono przychody uzyskane w 2005 roku przez Spółkę Cywilną "A.", której Skarżący był wspólnikiem oszacowując tym samym wartość uzyskanego dochodu.
Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut, że do porównania powinny być przyjęte jedynie te podmioty zaliczane do małych i średnich przedsiębiorstw, które przekroczyły limit przychodów obligujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych, bowiem inna jest struktura kosztów podmiotów prowadzących książkę przychodów i rozchodów, a inna prowadzących księgi rachunkowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie wykazał, że sposób prowadzenia urządzeń księgowych ma istotny wpływ na dochodowość, a w konsekwencji na szacowanie podstawy opodatkowania w przedmiotowej sprawie. Nie ma wpływu na ocenę zarzutów skargi kasacyjnej także podniesiona na rozprawie okoliczność, że w kilku sprawach zapadły prawomocne wyroki uniewinniające podwykonawców od odpowiedzialności z k.k.s. za wystawianie nierzetelnych faktur.
Podkreślić należy, że żadna metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 O.p. nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia ksiąg przez podatnika. Ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku polega na dokonywaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego. Stan rzeczywisty znany jest jedynie podatnikowi. I to podatnikowi winno zależeć na prawidłowym ewidencjonowaniu wszystkich zdarzeń gospodarczych mających wpływ na podstawę opodatkowania i wysokość podatku. To podatnik winien gromadzić dowody potwierdzające dokonywane przez niego transakcje (usługi) oraz ponoszone przez niego koszty. Ustalenie w drodze oszacowania podstawy opodatkowania zawiera w swej istocie ryzyko, że nie będzie on dokładnie taki sam jak rzeczywisty. Ryzyko to jednak obciąża podatnika, który z przyczyn od niego zależnych prowadzi ewidencję w sposób nierzetelny.
Zauważyć przy tym należy, że w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia art.22 ust.1 u.p.d.o.f., a przecież szacowanie podstawy opodatkowania (dochodu), przy braku zakwestionowania deklarowanej wielkości przychodu, w oparciu o metodę udziału dochodu w przychodzie jest niczym innym jak szacowaniem kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy podatkowe szacując koszty uzyskania przychodów w sytuacji, gdy spółka, której Skarżący był wspólnikiem posługiwała się fakturami zakupowymi nieodzwierciadlającymi rzeczywistych operacji gospodarczych postąpiły bardzo liberalnie. Organy podatkowe w przypadku podatników nieprowadzących wcale bądź prowadzących nierzetelnie urządzenia księgowe nie są bowiem zobligowane do szacowania kosztów uzyskania przychodów. Na aprobatę zasługuje stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 2666/12, że "Konsekwencją zróżnicowania prawnej sytuacji podatnika nie prowadzącego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych i prowadzącego taką działalność [...] jest brak możliwości szacowania kosztów. [...] W profesjonalnym obrocie, podatnicy zobowiązani są do rzetelnego dokumentowania, zgodnie z wymogami przepisów ustawy o rachunkowości operacji gospodarczych. Zwolnienia z tego obowiązku podatników, nie można, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodzić z art. 180 § 1, jak również z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten jest skierowany do organów a nie do podatników, nie można również wywodzić z tego przepisu uprawnienia podatnika, do żądania przeprowadzenia szacunku, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności z obowiązkiem rzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych, zgodnie z regułami ustawy o rachunkowości, i w istocie czyniłoby te wymogi zbędnymi" (por. także wyrok NSA z dnia 18.12.2015 r. sygn. akt II FSK 2821/13).
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny pragnie odnieść się do złożonego na rozprawie wniosku o przeprowadzenie na podstawie art.106§3 p.p.s.a. dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt IV K 33/12 jako dowód, że oszacowanie zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy oraz wyroku z dnia 17 maja 2013 r. sygn. akt IV K 116/13, że roboty zostały wykonane.
Zgodnie z art.133§1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony. Podstawą jednak orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd pierwszej instancji jak i NSA nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie kontrolują ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Natomiast tylko wyjątkowo sąd administracyjny może na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające, lecz tylko z dokumentów oraz gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, które zgodnie z treścią art. 187 § 1 O.p. obowiązany jest wyjaśnić organ podatkowy. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. W przedmiotowej sprawie istotne jest także to, że okoliczności, które miałyby być przedmiotem dowodzenia w rzeczywistości nie dotyczą sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, lecz braku podstaw do zakwestionowania wydatków udokumentowanych zakwestionowanymi przez organ podatkowy fakturami jako kosztów uzyskania przychodów. Ww. okoliczności obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia wniosku dowodowego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 ust.2 pkt 2 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło