I GSK 1806/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 672/17 w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 672/17 oddalił skargę J. D., dalej: Strona, Skarżący, Skarżący kasacyjnie, na postanowienie z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K.z dnia (...) kwietnia 2017 r. o nr (...)w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. 2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego K.prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. D. na podstawie tytułów wykonawczych nr (...)do (...)wystawionych przez wierzyciela – Pocztę Polską S.A. na należności z tytułu opłat abonamentowych RTV. W związku z doręczeniem Stronie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, zobowiązany złożył zarzuty, kwestionując istnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Podniósł w nich m.in. brak doręczenia numeru identyfikacyjnego. 2.2. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela – P.P.S.A. celem zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów. Wierzyciel wydał w dniu (...) października 2015 r. postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela i uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie wierzyciela zobowiązany złożył zażalenie, zostało ono jednak postanowieniem z (...) marca 2017 r. utrzymane w mocy. 2.3. W związku z powyższym, organ egzekucyjny wydał w dniu (...) kwietnia 2017 r. postanowienie, którym uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. 2.4. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił przedawnienie zobowiązań objętych doręczonym mu tytułem wykonawczym. Ponadto zakwestionował stanowisko wierzyciela podnosząc, że po otrzymaniu upomnienia, zobowiązany skierował do wierzyciela pismo z informacją, że mieszka pod innym adresem, a odbiorniki użytkuje jego żona. Zobowiązany posiadał rozdzielność majątkową z żoną, a obecnie jest rozwiedziony. W 2003 r. uruchomił postępowanie o przeniesienie na ówczesną żonę abonamentu RTV, a żona spełniała wymogi do zwolnienia z opłaty abonamentowej, z uwagi na niepełnosprawność oraz uzyskiwaną pomoc społeczną. Zobowiązany podkreślił, że informację o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego otrzymał w dniu 15 października 2015 r. i od tego czasu systematycznie opłaca abonament RTV. Zobowiązany zarzucił ponadto, że tytuły wykonawcze są niekompletne, gdyż brakuje w nich identyfikacji zobowiązanego (imię, nazwisko i adres nie są identyfikacją). 2.5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na treść art. 34 § 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) wskazał, że opinia wierzyciela wyrażona w postanowieniu była dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów określonych przez Skarżącego, wiążąca, co organ ten uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu. 2.6. Organ podkreślił ponadto, że naczelnik urzędu skarbowego działający jako organ egzekucyjny nie jest uprawniony, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a., do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i jest zobligowany w tym względzie opierać się na stanowisku wierzyciela, dlatego był pozbawiony możliwości zweryfikowania zasadności zażalenia w zakresie, w jakim kwestionowano w nim zasadność stanowiska wierzyciela. 2.7. Powołując się na stanowisko wierzyciela organ wskazał, że rejestracja odbiornika RTV zgłoszona została na imię i nazwisko zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat RTV nr 157429, a po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U Nr 187, poz. 1342; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji z 2007 r.) został zobowiązanemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny (...). Zawiadomienie o nadaniu nowego numeru zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 27 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel nie posiada informacji, aby zobowiązany składał reklamację lub w jakiejkolwiek formie zgłosił w placówkach P. P. fakt nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpił o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Jednakże nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, że nie mieszka pod wskazanym adresem oraz nie posiada odbiorników umożliwiających odbiór programów wierzyciel wyjaśnił, że w takim przypadku należy zgłosić taki fakt w urzędzie pocztowym. 2.8. Organ odwoławczy uznał też za bezzasadny zarzut obowiązku organu do doręczenia upomnienia, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego powołując się na § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 131, poz. 1541 ze zm.; dalej: rozporządzenie egzekucyjne z 2001 r.) a zarzut przedawnienia uznano za niedopuszczalny, z uwagi na upływ 7-dniowego terminu do jego zgłoszenia. 2.9. Od powyższego postanowienia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił niezgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, albowiem organ egzekucyjny w sposób nieuprawniony wystawił tytuł egzekucyjny przywołując jego osobiste dane identyfikacyjne, które nie są spójne z tytułem wykonawczym P. P. S.A. 2.10. Skarżący wskazał również, że jego zarzuty zostały rozstrzygnięte po 461 dniach, pomimo spoczywającego na organie obowiązku załatwienia sprawy w ciągu miesiąca. W konsekwencji skarżący zawnioskował o umorzenie tytułów egzekucyjnych. 2.11. W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2017 r. podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych od niego opłat abonamentowych oraz wyraził niezadowolenie ze sposobu działania organów administracyjnych. 2.12. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę Strony oddalił, stwierdzając iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu, nie daje podstaw do jej uwzględnienia, albowiem organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. 3.1. Sąd dokonał analizy zapadłych w sprawie postanowień, w tym postanowień w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów egzekucyjnych Strony. Odnosząc się do zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. poz. 2531 ze zm.: dalej: u.o.r.t. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.; dalej: ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarejestrowanie odbiornika pod rządami przepisów u.o.r.t., a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. 3.2. Odnosząc się do argumentacji strony, iż głównym argumentem Skarżącego jest brak nadania mu zaktualizowanego numeru identyfikacyjnego, który uniemożliwiał mu dokonywanie wpłat abonamentowych, WSA w Krakowie wskazał, że Skarżący nie zakwestionował faktu zarejestrowania odbiornika RTV oraz nie twierdził, że doszło do jego wyrejestrowania. Stwierdził natomiast, że w pewnym momencie się wyprowadził, a odbiornik zaczęła użytkować jego żona. Zwracał się w związku z tym z prośbą, aby P. P. wprowadziła odpowiednie korekty, a następnie prosił o udostępnienie nowego rachunku bankowego, bowiem dotychczasowy został zamknięty, jednak bez rezultatu. Z uwagi na powyższe, istniała podstawowa przesłanka spoczywającego na skarżącym obowiązku abonamentowego. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A 2010, nr 3, poz. 22, oraz wyroku WSA w Gliwicach z 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13, po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż jeśli fakt zarejestrowania odbiornika został w sprawie ustalony, to aby skutecznie podważyć ciążący na Skarżącym obowiązek uiszczania abonamentu, powinien on wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, co znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji odbiorników z 1993 r.); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2005 r. poz. 1190; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji odbiorników z 2005 r.); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. poz. 1342; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r.); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676; dalej: rozporządzenie w sprawie rejestracji odbiorników z 2013 r.), a także w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. 3.3. W ocenie Sądu I instancji Skarżący nie zdołał faktu wyrejestrowania udowodnić. Powoływał się wyłącznie w tym zakresie na nieudane próby skontaktowania się z P. P.S.A. w celu przerejestrowania odbiornika na jego żonę, jego twierdzenia są jednak w tym zakresie zupełnie gołosłowne. 3.4. Co do braku doręczenia skarżącemu nowego numeru identyfikacyjnego abonenta, Sąd I instancji zauważył, iż z § 5 rozporządzenia w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r. wynika, że operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu miał nadać posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny miał powiadomić użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). 3.5. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji przyznał, że brakuje jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby, że zawiadomienie zostało skarżącemu rzeczywiście wysłane. Wobec jednak faktu, że skarżący nie zaprzeczył, iż zarejestrował kiedyś odbiornik, uchybienie to nie ma wpływu na ocenę, że skarżący był zobowiązany do uiszczania abonamentu. Jeżeli bowiem nawet zawiadomienie to nie dotarło do skarżącego, fakt ten nie anuluje wynikającego z ustawy obowiązku do uiszczania abonamentu. Jak wskazywał wierzyciel w swoim postanowieniu, abonenci, którzy nie zapoznali się z nowo nadanym numerem, mieli szereg możliwości, aby go ustalić, poprzez zasięgnięcie informacji w urzędzie pocztowym, poprzez infolinię lub w Internecie. Skarżący wprawdzie twierdził, że poczynił ku temu kroki, jednak P. P. S.A. pozostawiała jego pisma bez odpowiedzi, a na poparcie swoich twierdzeń przedłożył rzekome kopie tych pism. Wobec faktu, że nie przedstawił jednak potwierdzenia ich nadania, jego twierdzenia nie są wiarygodne, tym bardziej że argumenty te zostały przedstawione dopiero na późniejszym etapie postępowania, tj. w zażaleniu. 3.6. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującym w dacie wszczęcia egzekucji § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. – postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczania, gdy "zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania". Zdaniem Sądu I instancji ten przepis miał zastosowanie do opłaty abonamentowej, a stanowisko to potwierdzają powołane przez Sąd orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3.7. Podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia, również nie spotkał się z aprobatą Sądu I instancji, który wyjaśnił, odwołując się do przepisów u.p.e.a. oraz orzecznictwa sądowego, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać. Słusznie zatem organ odwoławczy ocenił podniesiony w zażaleniu zarzut przedawnienia jako spóźniony. Tym bardziej nie może on być przedmiotem oceny przed Sądem. W przypadku bowiem zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. 3.8. Sąd I instancji stwierdził również, że organy egzekucyjne były bierne i naruszyły zasadę szybkości postępowania, bowiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie miał możliwość oraz obowiązek ponaglenia wierzyciela tak, aby rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej mogło nastąpić w przewidzianym w prawie terminie. Zaniechanie takiego ponaglenia było niewątpliwie uchybieniem proceduralnym, nie miało ono jednak wpływu na merytoryczną poprawność finalnego postanowienia, dlatego też nie może być powodem jego uchylenia. 4. Z wyrokiem tym nie zgodził się Skarżący i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 4.1. W skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: a) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj.: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. polegającą na uznaniu, że egzekucja administracyjna dotycząca abonamentu może być wszczęta nawet, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, nie przesłał mu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r., poprzez uznanie, że skuteczne jest nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez operatora publicznego abonentowi jedynie poprzez przesłanie mu zawiadomienia, bez potwierdzenia jego nadania i odbioru, a więc bez weryfikacji jego otrzymania przez abonenta a w efekcie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący był zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych RTV pomimo niedoręczenia mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników utraciły ważność w grudniu 2008 roku, organ zaś miał obowiązek powiadomić i przesłać skarżącemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, czego nie dokonał oraz błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, poprzez ustalenie, że "zawiadomienie" nie wymaga doręczenia ani udowodnienia wysłania, oraz że dowodem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowi sam fakt posiadania takiego dokumentu przez organ, oraz pominięcie, że przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji z 2007 r. wskazuje na "przesłanie zawiadomienia", czego dowodem powinno być potwierdzenie nadania listu, a przede wszystkim w zupełności pominięcie faktu, że w aktach brakuje jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby, że zawiadomienie zostało skarżącemu rzeczywiście wysłane i uznanie, że mimo to skarżący ma obowiązek uiszczania abonamentu, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez stwierdzenie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a pominięcie, że bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej w związku z czym należy dokonać kontroli stanowiska wierzyciela w tym przedmiocie immanentnie związanego i inicjującego postępowanie egzekucyjne i umorzyć to postępowanie, gdy stanowisko wierzyciela ewidentnie narusza obowiązujące przepisy; b) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 oraz 7 i art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia skarżącemu jak również braku wymagalności obowiązku na skutek braku chociażby zawiadomienia skarżącego o indywidualnym numerze identyfikacyjnym, - art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji skutkującą oddaleniem skargi, pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego, iż organ dokonał "zawiadomienia" o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r., podczas gdy brak było dowodu pozwalającego wysnuć taki wniosek, w szczególności brak było w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu "przesłania zawiadomienia" do skarżącego, a co więcej uznanie, iż nawet brak jakiegokolwiek śladu takiego zawiadomienia i tak łączy się dla skarżącego z obowiązkiem uiszczania opłat abonamentowych – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 3 w zw. z § 1 pkt 7 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez niestwierdzenie nieważności skarżonych postanowień organu egzekucyjnego pomimo istnienia rażącego naruszenia prawa przez organ egzekucyjny polegającego na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego, pomimo nieistnienia dochodzonego przez organ obowiązku opłacania abonamentu RTV, wobec niedopełnienia przez P. P. obowiązku zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do niestwierdzenia nieważności postanowienia i wydania wyroku oddalającego skargę, a zatem uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. 4.2. W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 189 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie istoty sprawy. 4.3. Równocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. Skarżący zrzekł się rozprawy oraz na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zatem podlega oddaleniu. Wobec jej oddalenia uzasadnienie wyroku zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. drugie p.p.s.a.). 6.2. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. 6.3. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę nieważność postępowania, tj. okoliczności enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w tej sprawie nie występują. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. 6.4. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;( art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). 6.5. Poprawne sformułowane zarzutów kasacyjnych w oparciu o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nakłada na autora skargi kasacyjnej obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, ale i na czym naruszenie to polega (błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie). Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Dodać też trzeba, iż w pierwszej podstawie skargi kasacyjnej chodzi wyłącznie o naruszenia prawa będącego prawem materialnym. W doktrynie prawa administracyjnego prawo materialne jest postrzegane w szerszym lub węższym ujęciu. Zdaniem Z. Leońskiego (Zarys prawa administracyjnego, Warszawa 2004, s. 28), prawo materialne w szerszym znaczeniu obejmuje "prawo ustalające w sposób władczy zachowanie jednostki, ale także tzw. normy zadaniowe dotyczące działalności niewładczej administracji, jej funkcje organizatorskie i tzw. administrację świadczącą". W węższym znaczeniu normy prawa materialnego stanowią "normy zawarte w przepisach prawa administracyjnego powszechnie obowiązującego, które określają treść praw i obowiązków (zachowanie się) ich adresatów". J. Zimmermann (Prawo administracyjne, Kraków 2006, s. 38) definiuje normy prawa materialnego jako normy określające "treść uprawnień lub obowiązków, tj. sposób zachowania się swoich adresatów w sferze prawa administracyjnego, przy czym adresatami tymi są podmioty znajdujące się poza administracją publiczną". Wydaje się, że w ten sposób, w wąskim znaczeniu, należy rozumieć pojęcie prawa materialnego na gruncie art. 174 pkt 1. Również w ten sposób definiuje pojęcie przepisu materialnoprawnego Naczelny Sąd Administracyjny, którego zdaniem "przepisami materialnoprawnymi są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (nakładają obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienia)" (wyrok NSA z 17 lutego 2005 r., OSK 1735/04, Lex nr 165775, i wyrok NSA z 10 maja 2006 r., II OSK 1356/05, Lex nr 236405). 6.6. Niewątpliwie dla określenia charakteru prawnego danego przepisu nie jest istotne, w jakim akcie normatywnym jest on zamieszczony. Elementami decydującymi o charakterze materialnym lub procesowym są treść i cel konkretnego przepisu. 6.7. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach z reguły wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego (wyrok NSA z 7 maja 2014 r. II FSK 2985/13). 6.8. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy zaś wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). 6.9. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyroki NSA z 11 września 2012 r., II OSK 151/12; z 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym realizowany jest obowiązek nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1, a także wyrok NSA z 4 listopada 2014 r., I GSK 824/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.10. Przytoczenie powyższych uwag było niezbędne, zważywszy na konstrukcję i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Nie wszystkie bowiem zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane prawidłowo, według wyżej przytoczonych reguł, przez co pełna kontrola zaskarżonego wyroku nie była możliwa. 6.11. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, za które Strona uważa: art. 5 § 1 u.p.e.a. w zw. § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r., art. 29 § 1 u.p.e.a. i § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r., a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku zart. 3 § 1 p.p.s.a., z art. 7, art. 15 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. i wreszcie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 3 w zw. z § 1 pkt 7 i w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. 6.12. Jak wynika z powyższego w skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych. Nieprawidłowo został sformułowany zarzut oparty o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zakresie przywołanych przepisów art. 15 § 1 u.p.e.a., art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. Przepisy te dotyczą postępowania egzekucyjnego w administracji i wskazują formę i zasady procesowe, w jakich może działać organ. Przepisy te mają charakter procesowy a nie materialny. Natomiast błędne zakwalifikowanie przepisów procesowych jako materialnych stanowi co do zasady przeszkodę w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, gdyż tak postawiony zarzut pozbawiony jest niezbędnego elementu w postaci wskazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy (wyrok NSA z 10 czerwca 2008 r., II GSK 174/08, w: R. Hauser, W. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 679). W rozpoznawanej sprawie jednakże przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. został również wskazany jako przepis postępowania i uzasadniony. Ponadto argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozwala na merytoryczne rozpatrzenie wadliwie sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej. Zawarto w nim bowiem stanowisko Skarżącego kasacyjnie co do wpływu opisanych uchybień przepisom art. 15 § 1 u.p.e.a., art. 29 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie przez Sąd I instancji. 6.13. Podstawowym zagadnieniem prawnym, które znalazło się u podstaw wszystkich zarzutów kasacyjnych, było kwestionowanie prawidłowości przyjęcia, że w niniejszej sprawie dopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji. 6.14. Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia należy zauważyć, że Sąd I instancji, a wcześniej organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że w przypadku należności takich, jak zaległe opłaty abonamentowe nie ma zastosowania wymaganie skierowania do dłużnika pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Przepisy art. 15 § 1 i 5 u.p.e.a. dopuszczają wyjątek od przewidzianej w § 1 tego artykułu zasady kierowania takiego upomnienia w § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15 § 5 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Z kolei z ustawy abonamentowej wynika, że opłata abonamentowa za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jest opłatą, o której mowa w § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. Według art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje więc z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (art. 3 ust. 1 i 4 u.p.e.a. – zob. wyrok NSA z 10 października 2015 r., II GSK 1818/14; wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.15. Z kolei co do powołanego przez Skarżącego, rozporządzenia z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2014 r. poz. 1494) stwierdzić należy, iż nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W dacie wszczęcia egzekucji, tj. w czerwcu 2014 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 131, poz. 1541 ze zm.) powołane przez Sąd I instancji. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 18 czerwca 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń pobieranych przez zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Czynność ta miała miejsce przed doręczeniem zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych i wszczynała egzekucję (art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.). Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu 3 lipca 2014 r. Natomiast rozporządzenie, na które powołuje się Skarżący, które w istocie przewiduje możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bez uprzedniego upomnienia zobowiązanego, tylko w zakresie tych należności, co do których obowiązek uiszczenia powstał co prawda z mocy prawa, ale wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, weszło w życie z dniem 1 listopada 2014 r. 6.16. W rozpoznawanej sprawie, nie ulega też wątpliwości, iż po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej, będące obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, nie wymagało dla jego realizacji konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, co również wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08. W konsekwencji organ egzekucyjny, nie miał obowiązku skierowania do Skarżącego upomnienia, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nie doszło więc w sprawie do naruszenia przepisów art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego z 2001 r. 6.17. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji odbiorników z 2007 r. Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Podsumowując odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa, tj. z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej; powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. Synteza wskazanych regulacji prawnych oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego pozwala na konstatację, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie abonamentowej jak i ustawach ją poprzedzających, powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Po drugie, konsekwencją tego, że opłaty abonamentowe i ich wysokość są należnościami, które wynikają wprost z przepisów prawa (art. 3 ust. 1 i ust. 4 ustawy abonamentowej), wyliczenie należnych opłat nie następuje w formie decyzji, ale w drodze czynności materialno-technicznej, w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15; wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15; wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., II GSK 5276/16; wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2015 r., I SA/Gl 518/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.18. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, skoro Skarżący dokonał rejestracji odbiornika i nie wykazał, iż nie ciążył na nim obowiązek opłat abonamentowych RTV i nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych zarzutów, to organ egzekucyjny nie miał podstaw do zbierania materiału dowodowego w tym zakresie i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zasadne jest zatem stanowisko WSA w Krakowie, że w sytuacji, gdy wierzyciel wnosił o wyegzekwowanie przedmiotowych należności pieniężnych, podtrzymując cały czas, że są one wymagalne, to w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie miał podstaw do wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia "kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, jaki odbiornik został zarejestrowany, przez kogo, na jaki okres, czy skarżącemu nadano nowy numer identyfikacyjny i powiadomiono go o tym fakcie, oraz kiedy to nastąpiło", ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.(wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15). Za nietrafny należało więc uznać zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. 6.19. Niezasadne więc okazały się, zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 oraz § 3 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a., ponieważ organ, a za nim Sąd I instancji zasadnie uznały, iż nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie. W konsekwencji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 3 w zw. z § 1 pkt 7 i w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez niestwierdzenie nieważności wydanych w sprawie postanowień, również nie miał usprawiedliwionych podstaw. 6.20. Nie mógł też być uznany za trafny zarzut naruszenia przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Wskazać należy, iż zgodnie z powołanym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 p.p.s.a. nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma więc miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 13 września 2017 r., I GSK 1914/15; wyrok NSA z 19 września 2017 r., II OSK 2590/16; wyrok NSA z 27 marca 2018 r., I OSK 1035/16; wyrok NSA z 20 grudnia 2017 r., II OSK 722/16). Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego aktu, która jak wynika z wyżej przedstawionych rozważań, nie budzi zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. 6.21. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. 6.22. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2005 r. poz. 1804).