I OZ 38/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Olga Żurawska-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy może zostać przyznane stronie, której skarga jest oczywiście bezzasadna z przyczyn procesowych, w szczególności z powodu wniesienia jej po terminie?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności jej skargi, nawet jeśli istnieją przesłanki materialne. Oczywista bezzasadność skargi, w tym z powodu wniesienia jej po terminie, stanowi samoistną negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy, co uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uchybieniem terminu. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu wniesienia jej po terminie. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1145/17 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg A. T. i G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenie A. T. i G. T. 1 września 2017 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Następnie 19 października 2017 r. A. T. (dalej: "skarżąca") złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 30 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1145/17 oddalił powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję skarżąca otrzymała 31 lipca 2017 r. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 30 sierpnia 2017 r., który to dzień nie był sobotą, ani dniem wolnym od pracy. Tymczasem skarżąca złożyła skargę w siedzibie organu 1 września 2017 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu, co będzie skutkowało jej odrzuceniem. W ocenie Sądu w świetle tych okoliczności stwierdzić należy, że skarga jest oczywiście bezzasadna, wobec powyższego wniosek o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), podlega oddaleniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podtrzymała wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a.), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony (np. postanowienia NSA z dnia: 14 lutego 2014 r., II FZ 1622/13, 5 marca 2014 r., I OZ 143/14, 27 maja 2014 r., II OZ 494/14, 30 września 2014 r., II OZ 998/14). W orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320–321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA z: 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09, 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08,). Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy przepis, który całkowicie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony, jest jednoznaczny i nie wymaga jakiejkolwiek wykładni poza językową (postanowienia NSA z: 24 kwietnia 2014 r., I OZ 329/14, 8 lipca 2014 r., I GZ 187/14,). Zastosowanie art. 247 P.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (zob. postanowienia NSA z: 28 lutego 2012 r., II FZ 73/12, 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, 11 września 2013 r., II FPP 1/13,). Potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (np. postanowienia NSA z: 15 lipca 2008 r., II GZ 146/08, 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, 10 maja 2013 r., II OZ 342/13, 12 lutego 2014 r., I OZ 81/14, 17 lipca 2014 r., II OZ 700/14, zob. także H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy..., s. 27). Stosownie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnej wątpliwości, że zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] doręczono skarżącej 31 lipca 2017 r. Termin do wniesienia skargi upływał zatem 30 sierpnia 2017 r. (środa). Skarga została natomiast wniesiona bezpośrednio do organu 1 września 2017 r., zatem po terminie do jej wniesienia. Zwrócić należy także uwagę, iż skarżąca w zażaleniu na postanowienie o oddaleniu jej wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zakwestionowała, iż jej skarga została złożona po terminie do jej wniesienia. Skarżąca, pomimo składania kolejnych pism w niniejszej sprawie, nie złożyła także, w terminie przewidzianym przepisami prawa, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, uznać należy, że przedmiotowa skarga jest oczywiście bezzasadna z przyczyn procesowych. Sąd I instancji, stosując się do treści art. 247 P.p.s.a., prawidłowo zatem orzekł o oddaleniu przedmiotowego wniosku skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło