III OSK 6850/21

23 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1390/20 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 listopada 2020 r., znak: Adm.-0144-116/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wnioskiem z 15 września 2020 r. R.S. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Tarnowie o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019 rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056 s. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowie pismem z 5 października 2020 r. poinformował skarżącego, że w jego ocenie żądana informacja stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. W związku z tym na podstawie art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.) dalej "u.d.i.p.", wezwał skarżącego do wykazania powodów, dla których spełnienie żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 14 dni, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wskazał jednak, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem żądanej przez niego informacji jako przetworzonej i ponownie wniósł o jej udostepnienie zgodnie z wnioskiem z 15 września 2020 r. Decyzją z 28 października 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowie, na podstawie art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 22 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.) dalej "p.u.s.p.", odmówił skarżącemu uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ I instancji ustalił na podstawie danych zgromadzonych w systemie informatycznym, że wykonanie żądania skarżącego wymagałoby zanonimizowania 45 wyroków i 38 uzasadnień wyroków, przy czym uzasadnienia te liczą zwykle około 10 stron. Natomiast uważna lektura uzasadnień wyroków połączona z dokonywaniem anonimizacji zajmowała około kwadransa czasu przy jednym uzasadnieniu, co oznacza, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby poświęcenia około dziesięciu godzin nieprzerwanej pracy pracownika, który musiałby zając się anonimizacją kosztem pozostałych obowiązków służbowych. Powyższe świadczy zdaniem organu I instancji o przetworzonym charakterze wnioskowanej w sprawie informacji, a więc udostępnienie jej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wymaga wykazania przez wnioskodawcę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, co w niniejszej sprawie nie zostało dokonane. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie decyzją z 19 listopada 2020 r., na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśniając swoje stanowisko organ II instancji zauważył, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy organ II instancji podkreślił, że poprzez informacje o charakterze przetworzonym rozumieć należy informację przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy wedle kryteriów przez niego wskazanych. Zwrócono również uwagę na zjawisko uporczywego składania przez tę samą stronę kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, co w ocenie organu również wpływa na ocenę charakteru żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Wyrokiem z 22 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 1390/20) na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowie oraz Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie są podmiotami obowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, natomiast żądane w niniejszej sprawie informacje mają charakter informacji publicznej. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację, jako informację publiczną przetworzoną, a następnie zasadnie uznały, że jej uzyskanie nie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd wyjaśnił, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych. Oznacza to, że w zależności od wiążącej się z pozyskaniem żądanych informacji wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, suma informacji prostych może zostać uznana za informację przetworzoną. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że skarżący wnioskował w rzeczywistości o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, a zatem organ zasadnie wezwał go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a skoro skarżący tej przesłanki nie wykazał to należało odmówić udzielenia informacji. Odnosząc się do powoływanych przez skarżącego ogólnie i obszernie w uzasadnieniu skargi, na podstawie poglądów doktryny prawa, argumentów o odmowie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, potrzebie efektywnej kontroli nad prawidłowością procesów zachodzących podczas orzekania, ujednolicenia i przewidywalności orzecznictwa, społecznego odbioru wymiaru sprawiedliwości i zwiększenia jego powagi w oczach obywateli, a także poprawy jakości skarg i skarg kasacyjnych oraz roli "barometru społecznego", Sąd pierwszej instancji uznał, że w żaden sposób nie zostały one odniesione do indywidualnej sytuacji skarżącego, składającego wiele wniosków do różnych sądów o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wydanych w sprawach wpływających do tych sądów wraz z uzasadnieniami w różnych latach. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie wiadomo, w jaki sposób skarżący zamierza spożytkować ten ogrom informacji, zgodnie z interesem publicznym. Sąd zauważył również, że przy ocenie zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na przedmiot i zakres żądanych informacji należy brać pod uwagę także ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawę mogącą wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygniecie wywiódł skarżący działając za pośrednictwem pełnomocnika profesjonalnego żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie rozpoznania skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Rozstrzygnięciu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1) i 2) p.p.s.a.: I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy wydane w sprawie decyzje w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego przez organ powinny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. zostać uchylone w całości. II. Naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacja publiczna dotycząca udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019 zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s stanowi informację przetworzoną, w sytuacji gdy konieczne do jej udostępnienia działania nie stanowią niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe organu, a zatem ww. informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej przetworzonej; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przesłanką kwalifikującą daną informację publiczną jako "przetworzoną" jest ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawa, mogąca wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, a także wpływ na pracę sądu, w sytuacji gdy przesłanki te nie zostały określona w u.d.i.p. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, określonego w punktu 1 powyżej, zaskarżonemu wyrokowi zarzucam naruszenie przepisu prawa materialnego tj.: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1-4 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z § 144 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uzyskanie wnioskowanej w sprawie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w sytuacji gdy interes publiczny w niniejszej sprawie przejawia się w zapewnieniu obywatelom, w tym skarżącemu, konstytucyjnego prawa do sądu oraz należytego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Na wstępie uzasadnienia skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, na fakt, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie rozpoznał kluczowego dla sprawy zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 1 pkt 4) k.p.a., poprzez brak powołania podstawy prawnej, poza art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który to przepis został zresztą powołany przez organ nieprecyzyjnie, bowiem bez wyszczególnienia konkretnego punktu. Ponadto, w ocenie skarżącego ani proces anonimizacji, ani ilość i częstotliwości wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę nie mogą prowadzić do wniosku, że żądana informacja staje się informacją publiczną przetworzoną. Błędnie uznano więc, że organ sprostał wykazaniu, że żądana informacja ma charakter przetworzony. W odniesieniu do wykazania spełnienia warunku szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej w ocenie skarżącego przejawia on się w zapewnieniu obywatelom, w tym skarżącemu konstytucyjnego prawa do sądu oraz należytego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a te konstytucyjne uniwersalne wartości dotyczą sytuacji każdego obywatela. Natomiast odmowa udostępnienia skarżącemu żądanych wyroków wraz z uzasadnieniami, przy jednoczesnym braku publikacji tych wyroków w Portalu orzeczeń, zdaniem skarżącego stanowi nie tylko naruszenie prawa dostępu do informacji publicznej, ale i prawa do sądu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie powielając przedstawione uprzednio stanowisko, zgodnie z którym żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację przetworzoną z uwagi na konieczność dokonania procesu anonimizacji wnioskowanych danych. Zasadnie więc organ wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji, a w związku z brakiem odpowiedzi skarżącego prawidłowo odmówiono udostępnienia tej informacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W ramach zarzutu naruszenia prawa procesowego skarżący podniósł naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy wydane w sprawie decyzje w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego przez organ powinny zostać uchylone w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Zarzut ten, jako błędnie skonstruowany, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Wyjaśnić należy, że art. 151 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca skarżący, ma charakter kompetencyjny i wynikowy, a tym samym nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut jego naruszenia zobowiązana jest bezpośrednio powiązać taki zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Skutecznego powiązania nie mogło natomiast stanowić połączenie zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. z wytknięciem naruszenia innych przepisów określających kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., które także nie mogą stanowić samodzielnych podstaw kasacyjnych. Przechodząc zaś do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., którego skarżący upatruje zarówno w niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisu, jak i w dokonaniu jego błędnej wykładni przez Sąd pierwszej instancji (w powiązaniu z art. 7 Konstytucji RP statuującym zasadę praworządności) i odnosząc się do ich uzasadnienia wskazać należy przede wszystkim, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 717/12; 22 listopada 2019 r.; sygn. akt I OSK 1343/18 oraz z dnia 1 grudnia 2023 r.; sygn. akt III OSK 3186/21). Ponadto należy pamiętać, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzutami natury procesowej, lecz czyni to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty te należy ocenić jako bezskuteczne (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r.; sygn. akt I FSK 1092/12). Tymczasem skarżący zarzucając naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zarówno poprzez błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie przywołanego przepisu, próbuje zakwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Naruszenie to zdaniem skarżącego polegało bowiem na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje tym samym, w ramach omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego, ustalenia odnoszące się do zakwalifikowania żądanych przez wnioskodawcę informacji jako informacja publiczna przetworzona, a zatem usiłuje zakwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - jak w realiach rozpatrywanej sprawy - niezasadny. Należy jednak wyjaśnić, pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Wobec tego – w kwestii interpretacji tego pojęcia - Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - postanowił odwołać się do rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 915/16), w którym zaprezentowano swego rodzaju opisową definicję tego pojęcia. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która: – w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 1746/14); – jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 89/13, z dnia 17 października 2006 r.; sygn. akt I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 2149/12, z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 89/13, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14); – jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2013 r.; sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13 oraz sygn. akt I OSK 865/13); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2010 r.; sygn. akt I OSK 1737/12); – może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 2658/14, z dnia 5 stycznia 2016 r.; sygn. akt I OSK 33/15); – nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją; informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r.; sygn. akt I OSK 1645/14 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 977/11); – której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 października 2014 r.; sygn. akt I OSK 140/14, z dnia 21 września 2012 r.; sygn. akt I OSK 1477/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 792/11, z dnia 8 czerwca 2011 r.; sygn. akt I OSK 426/11, z dnia 17 października 2006 r.; sygn. akt I OSK 1347/05). Podsumowując powyższe rozważania należy przyjąć, że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za informację o charakterze przetworzonym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Warto również podkreślić, że w każdym przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 314/22). W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym czas i charakter pracy potrzebny do przygotowania skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej świadczy o jej przetworzonym charakterze. Podkreślić trzeba, że organ nie dysponował w dniu wpływu wniosku skarżącego żądaną informacją. Oczywiście sąd powszechny, do którego zwrócił się skarżący posiada dokumenty, które stanowią jej źródło, jednak przygotowanie żądanej informacji wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności – przede wszystkim przeprowadzenia selekcji właściwych dokumentów z określonego okresu oraz dokonania ich anonimizacji. Zapoznanie się z treścią każdego z orzeczeń wraz z uzasadnieniami wymaga nakładu pracy pracownika bądź pracowników, którzy w tym czasie nie będą mogli wykonywać innych swoich obowiązków pracowniczych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że niezależnie od faktu powszechnej informatyzacji działań władz publicznych i wykorzystywania narzędzi informatycznych umożliwiających przeprowadzenie procesu digitalizacji dokumentów, jak i anonimizacji orzeczeń należy mieć na uwadze specyfikę orzeczeń sądowych i ich uzasadnień, które częstokroć zawierają nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób bądź podmiotów. Anonimizacja orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniem nie ogranicza się więc wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk osób fizycznych czy nazw określonych podmiotów, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, to jest takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób/podmiotów, a to z kolei wymaga przeprowadzenia szczegółowych czynności analitycznych i intelektualnych. Anonimizacja może skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu kompletności i zachować logikę rozumowania zaprezentowanego przez sąd w danym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1991/17). Zatem nawet pomimo posiadania przez sądy oprogramowania komputerowego służącego do anonimizacji nie można przyjmować założenia, że proces anonimizacji odbywa się w pełni automatycznie. Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że po dokonaniu wstępnej, automatycznej anonimizacji przy użyciu oprogramowania komputerowego, cały podlegający anonimizacji tekst musi być starannie przeczytany przez pracownika, który winien skrupulatnie skontrolować efekty działania programu i dokonać ewentualnych korekt, a następnie sprawdzony przez drugiego pracownika, który zatwierdzi dokonaną anonimizację. Prawidłowo zatem organy, a następnie Sąd pierwszej instancji zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację jako przetworzoną, co wiąże się z koniecznością podjęcia ponadstandardowych czynności, angażujących pracowników administracji sądowej w zakresie, który zakłócałby ich normalną pracę, a powyższe zostało wykazane w uzasadnieniach decyzji wydanych w sprawie. Zgodnie zatem z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienie takiej informacji jest możliwe, jednak wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu. Odnotować w tym miejscu należy, że w analogicznych sprawach, inicjowanych również przez skarżącego kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził tożsame oceny prawne (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 152/22, z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7629/21; z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 229/22; z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III OSK 807/22) oraz z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 6623/21 i III OSK 6624/21). Odnosząc się do uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie w jakim skarżący podnosi, że zaskarżoną decyzję oparto na przesłance, która nie została określona w u.d.i.p., tj. na nadużyciu prawa do informacji publicznej przez skarżącego, a także wpływie jego działań na pracę sądu, dodać jedynie należy, że twierdzenia skarżącego jakoby podstawą wydania decyzji administracyjnej w sprawie było nadużycie prawa do informacji publicznej przez skarżącego jest nadinterpretacją i nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Podstawę odmowy udostępnienia żądanych informacji, uznanej przez organy oraz Sąd za przetworzoną, stanowiło niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się merytorycznie do omawianego zarzutu w tym zakresie, bowiem stanowi on w zasadzie rozważania teoretyczne na temat koncepcji nadużycia prawa do informacji publicznej i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nie mógł także odnieść skutku ostatni z zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1-4 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1993, nr 61, poz. 284) w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z § 144 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1141), na podstawie którego skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji błędne stwierdzenie, że uzyskanie wnioskowanej w sprawie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Abstrahując od tego, że skarżący ponownie usiłuje podważyć ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych sprawy w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to dodać należy, że nie budzi wątpliwości, że ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powiązał prawo dostępu do informacji publicznej przetworzonej z istnieniem po stronie wnioskodawcy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Stąd, w sytuacji gdy podmiot zobowiązany ma stworzyć nową informację wedle wymogów jakie postawił wnioskodawca we wniosku, ustawodawca w art 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskazał, że podmiot, który żąda informacji przetworzonej jest zobowiązany do wykazania, iż jej udostępnienie jest konieczne dla realizacji szczególnego interesu społecznego. Skarżący natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wykazania istnienia ww. szczególnie istotnego interesu publicznego wskazał jedynie, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem wnioskowanej informacji jako przetworzonej, nie podając żadnych okoliczności mających przemawiać za tym, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przywoływane zaś przez skarżącego w ramach omawianego zarzutu okoliczności dotyczące tego, że szczególnie istotny interes publiczny w niniejszej sprawie przejawia się w zapewnieniu obywatelom, w tym skarżącemu, konstytucyjnego prawa do sądu oraz należytego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, niezależnie od tego czy mogły stanowić realizację przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zostały przedstawione dopiero na etapie postępowania sądowego, a zatem nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanych przez organy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wobec wskazanych wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu kasacyjnym trzeba zwrócić uwagę, że wniosek taki winien być złożony do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z regulacją art. 254 § 1 p.p.s.a.