II GSK 375/25

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-08-20

Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Patrycja Joanna Suwaj, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za czynności związane z zapobiegawczym nadzorem sanitarnym, w tym za analizę projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, powinna obejmować koszty pośrednie i czy sposób ich ustalenia musi być szczegółowo uzasadniony w decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opłata za czynności związane z zapobiegawczym nadzorem sanitarnym, w tym za analizę projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, powinna obejmować koszty pośrednie, a sposób ich ustalenia, oparty na wewnętrznych zarządzeniach dyrektora stacji sanitarno-epidemiologicznej, jest zgodny z prawem i nie wymaga szczegółowego uzasadnienia w każdej indywidualnej decyzji. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące opłat, wyłączając z nich koszty standardowych czynności procesowych i wymagając nadmiernego uzasadnienia sposobu naliczania kosztów pośrednich.
Stan faktyczny
Gmina N. zwróciła się o uzgodnienie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki, a następnie wydał decyzję ustalającą opłatę za analizę projektu decyzji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że sposób ustalenia opłaty, w szczególności czas analizy dokumentacji i koszty pośrednie, nie został wystarczająco uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, oddalił skargę Gminy N. i zasądził od Gminy N. na rzecz Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 316/24 w sprawie ze skargi Gminy N. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 13 marca 2024 r. nr DNS-NZ.906.1.2024 w przedmiocie opłaty za czynności wykonywane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Gminy N. na rzecz Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wyrokiem z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 316/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi Gminy N. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 marca 2024 r., nr DNS-NZ.906.1.2024 w przedmiocie ustalenia opłaty za czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach z dnia 26 stycznia 2024 r. oraz zasądził od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Gminy N. 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Burmistrz N. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach o uzgodnienie w trybie 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - w związku ze złożonym do tegoż organu wnioskiem Gminy N. o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 3 pkt 1a, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416), art. 106 § 1, § 5, art. 124 k.p.a., art. 53 ust. 4 pkt 2a, art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Puławach (dalej jako: "organ I instancji") uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki ujęte w projekcie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. inwestycji. Decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r., organ I instancji ustalił opłatę w wysokości 226,00 zł za analizę projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Załącznikiem do decyzji była karta kosztów. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 13 marca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Natomiast zgodnie z art. 36 ust. 2 za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Organ odwoławczy podkreślił, że pobieranie opłaty przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej poza wyżej wskazanymi włączeniami jest niezależne od tego, czy podejmowane są działania wyłącznie w ramach własnej kompetencji, czy też działania organu wynikają ze współdziałania z innymi podmiotami np. w ramach współdziałania, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Wymienione zaś w art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej czynności z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie stanowią katalogu zamkniętego, na co wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. II OSK 1137/08. W związku z tym kosztami została obciążona Gmina N., ze względu na to, że jest wnioskodawcą (inwestorem) inwestycji celu publicznego, a zgodnie z art. 36 ust. 1 zdanie 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Na powyższą decyzję strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie opisanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie budzi wątpliwości, że wydanie postanowienia o uzgodnieniu projektu decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych stanowi czynność z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Następnie WSA w Lublinie omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie - ustawę z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wskazał również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności podzielił pogląd, że nie każda czynność podejmowana przez organy nadzoru sanitarnego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego powoduje powstanie kosztów, do których uiszczenia zobowiązana jest strona postępowania, gdyż opłacie takiej podlegać powinny tylko tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji (postanowienia). Sąd I instancji podniósł, że w zaskarżonej decyzji zaznaczono, że na nałożoną na skarżącą opłatę składa się "analiza dokumentacji, tj. analiza projektu decyzji" wynikająca z karty kosztów. Z przedmiotowej karty kosztów (k. 25 akt. adm.) wynika, że do kosztów bezpośrednich zaliczono dwie godziny analizy dokumentacji - łącznie 152,22 zł oraz koszty materiałowe w wysokości 1,24 zł. Do kosztów pośrednich zaliczono natomiast - średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi - 68,44 zł, koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych - 0,36 zł, koszty zużytej energii elektrycznej, ciepłowniczej i wody - 0,77 zł, koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury - 2,80 zł oraz koszt transportu - 0,03 zł. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, w jaki sposób organ I instancji określił czas poświęcony na "analizę dokumentacji" dokładnie na dwie godziny. Zdaniem WSA, równie dobrze organ I instancji mógłby wskazać, że analiza taka wymagała sześciu godzin pracy lub też czterdziestu pięciu minut. W takim zakresie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli. Nie wynika z niej również w oparciu o jakie wartości organ wyliczył koszty pośrednie. Sąd I instancji wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, ustali ewentualną wysokość opłaty nałożonej na skarżącą, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., z uwzględnieniem uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. oraz wydanych na jego podstawie aktów wewnętrznych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 marca 2024 r., znak DNS-NZ.906. 1.2024. oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż organ nie uzasadnił decyzji w zakresie podstaw faktycznych rozstrzygnięcia z uwagi na brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w jaki sposób określony został czas poświęcony na "analizę dokumentacji"; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z § 3, § 4 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 36, poz. 203) i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że: - opłata za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego może być nałożona tylko za tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane wydaniem konkretnego rozstrzygnięci; - organ (skarżący) nie wyjaśnił podstaw i sposobu obliczenia konkretnej wysokości w odniesieniu do każdego jednostkowego elementu opłaty co uniemożliwiło weryfikację kwoty opłaty i ocenę prawidłowości jej ustalenia, a także nie pozwoliło na dokonanie merytorycznej kontroli przez Sąd zaskarżonej decyzji. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina N., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz, kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu - niezależnie od powyższych granic - nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W związku z niestwierdzeniem określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, uznając, że wywiedziona skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Jako uzasadnione należało ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej), koncentrujące się wokół wykładni i weryfikacyjnego zastosowania przez kontrolowany Sąd Wojewódzki przepisu art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z § 3, § 4 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez nieuwzględnienie w procesie rekonstrukcji znaczenia normatywnego tego przepisu argumentów natury systemowej w zakresie związku merytorycznego oraz funkcjonalnego jego treści z innymi regulacjami wynikającymi z ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 36 ust. 4 tej ustawy oraz art. 262-263 k.p.a. Przeprowadzając proces weryfikacyjnej wykładni, kontrolowany Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że zgodnie z art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawową zasadą ponoszenia kosztów za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest odpłatność tego rodzaju badań i czynności podejmowanych w ramach nadzoru sanitarnego, która obciąża osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zasadniczy wyjątek od powyższej zasady, dotyczący bieżącego nadzoru sanitarnego (zob. art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), wynika z art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie można także nie zauważyć, że pewne modyfikacje powyższej zasady wynikają także z art. 36 ust. 2a-3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, że w odniesieniu do badań oraz innych czynności (niezależnie od ich rodzaju lub charakteru oraz jurysdykcyjnego albo niejurysdykcyjnego typu postępowania administracyjnego) podejmowanych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (zob. art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) wskazana wyżej zasada odpłatności zachowuje zastosowanie w pełnym zakresie, w tym także co do badań i innych czynności wykonywanych organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w procedurze uzgadniania projektu decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych stanowi czynność z zakresu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, sprawowanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zapobiegawczego nadzoru sanitarnego może łączyć się z wydawaniem postanowień, o których mowa w art. 106 k.p.a. Tym samym, w związku z wydaniem takiego postanowienia zachodzą przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 201/09). Problematyczny i sporny w sprawie okazał się zakres badań i innych czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (zob. art. 3 pkt 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), z którym wiąże się obowiązek uiszczenia opłat za badania i inne czynności tego nadzoru, w wysokości kosztów ich wykonania. W tym przedmiocie zasadniczo można i trzeba zgodzić się z poglądem, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z procesem wydania postanowienia lub decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 366/07; wyrok z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1645/07; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1546/13, LEX nr 1769896; wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2281/14, LEX nr 2083477; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/15, LEX nr 2249356; por. także: wyrok NSA z dnia 16 września 2009 r., II OSK 1374/08; wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 449/08; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/08), albowiem termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych). Pogląd ten znajduje swoje potwierdzenie także w treści przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 36, poz. 203), które wyraźnie nakazują zaliczyć w poczet kosztów nie tylko średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, koszty materiałowe, koszty podróży służbowych pracowników lub przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych (tzw. koszty bezpośrednie, o których mowa w § 3 ww. aktu), lecz także koszty samej działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: 1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; 2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; 3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; 4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; 5) koszty transportu (tzw. koszty pośrednie, wskazane w § 4 ww. aktu). Z powyższej regulacji wynika zatem, że zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności jest względnie szeroki, obejmując w istocie całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych, o ile tylko wykazują one związek z wykonywaniem zadań z zakresu nadzoru sanitarnego (zob. np. wyroki NSA z dnia 10 lipca 2025 r., o sygn. akt: II GSK 2604/24; II GSK 2605/24; II GSK 2260/24; II GSK 2602/24). Nie można zatem zgodzić się z zaakceptowanym przez kontrolowany Sąd Wojewódzki zbyt ogólnym i pozbawionym szerszego uzasadnienia stanowiskiem, które dokonuje nieznajdującego podstaw normatywnych zróżnicowania kategorialnego "innych czynności", o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przez wydzielenie niepodlegających opłacie kosztów czynności "standardowych" oraz podlegających jej czynności "ponadstandardowych" ("które wykraczają ponad standardowe koszty związane w wydaniem konkretnej decyzji" i które "powstały wyjątkowo" - tak NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1360/20, LEX nr 3609035). W świetle art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z § 3 i § 4 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. brak jest podstaw do wyłączenia z zakresu "innych czynności" podlegających opłacie typowych czynności procesowych związanych z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związanych z zebraniem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego. Dodatkowo w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki NSA z dnia 10 lipca 2025 r., o sygn. akt: II GSK 2603/24; II GSK 518/25; II GSK 578/25; II GSK 2602/24) wskazuje się, że zagadnienie relacji regulacji szczególnej wynikającej z przepisów art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. do wynikających z art. 262 i 263 k.p.a. ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez stronę. Analiza porównawcza treści powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że ww. przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia wykonawczego stanowią leges speciales względem regulacji kodeksowej, a zatem nie ma podstaw do przenoszenia na grunt spraw z zakresu nadzoru sanitarnego kodeksowych zasad rozdziału kosztów postępowania między organ i strony. W odniesieniu do postępowań administracyjnych niejurysdykcyjnych ustawodawca przewiduje również inne szczególne regulacje w zakresie ponoszenia kosztów za wydawanie opinii, dokonywanie uzgodnień lub podejmowanie innych czynności z zakresu nadzoru sanitarnego (zob. np. art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Bezzasadna była także ocena Sądu Wojewódzkiego, że "Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika (...), w jaki sposób organ I instancji określił czas poświęcony na analizę dokumentacji dokładnie na dwie godziny" oraz "Nie wynika z niej również w oparciu o jakie wartości organ wyliczył koszty pośrednie". Z treści § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. wynika bowiem bezpośrednio, że czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Kontrolowane organy wskazały natomiast w uzasadnieniach wydanych decyzji płatniczych, że wysokość zastosowanej stawki godzinowej oraz kosztów pośrednich (ustalanych w relacji do wysokości kosztów bezpośrednich) została ustalona na podstawie Zarządzenia Nr 6/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. zmienionego Zarządzeniem nr 7/2023 z dnia 29 czerwca 2023 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Puławach w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Powyższy akt został wydany na podstawie delegacji wynikającej z § 6 w zw. z §§ 3-5 ww. rozporządzenia, a jego treść lub sposób zastosowania nie były kwestionowane w toku postępowania administracyjnego. Stwierdzenie zasadności zarzutów poddanych wyżej ocenie było wystarczające do uznania, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona przez Sąd I instancji dla potrzeb uchylenia zaskarżonego wyroku oraz prawomocnego i ostatecznego oddalenia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło