I OSK 3113/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-11-18

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Karol Kiczka, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii elektroenergetycznej, polegające na demontażu istniejącej i posadowieniu nowego stanowiska słupowego oraz wymianie przewodów, jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakłada sukcesywne zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowy. Sąd stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych PPSA, a ponadto, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że zapis o sukcesywnym zastępowaniu linii napowietrznych liniami kablowymi nie oznacza bezwzględnego zakazu innych prac, takich jak przebudowa, a jedynie zalecenie, które ma być realizowane w miarę możliwości technicznych i ekonomicznych.
Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty Mławskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu umożliwienia przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na prace. Wojewoda uznał, że ograniczenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, podzielając stanowisko organu. Skarga kasacyjna wniesiona przez właścicieli została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 listopada 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1115/23 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 2023 r., nr 207/C/2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1115/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 2023 r., nr 207/C/2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda Mazowiecki (dalej też Wojewoda, decyzja Wojewody z 2023 r.) utrzymał w mocy decyzję Starosty Mławskiego z dnia 1 grudnia 2022 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie 0020 [...] oraz działka nr [...] położona w obrębie 0001 [...], gmina [...], powiat mławski, województw mazowieckie przez udzielenie [...] S.A. z siedzibą w Gdańsku zezwolenia na demontaż istniejących i posadowienie nowego stanowiska słupowego w nowym miejscu oraz wymianę przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Wojewoda stwierdził, że ograniczenie sposobu korzystania z części działki nr [...], [...] obręb [...] i części działki nr [...] obręb [...] jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a prace związane są z planowaną przebudową istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Podjęte były rokowania z właścicielami działek [...] i [...], na dokonanie ww. prac zgody jednak nie wyrazili. Przebudowa istniejącej już infrastruktury elektroenergetycznej związana jest z jej utrzymywaniem i należy do kategorii prac dotyczących bieżącego funkcjonowania linii elektroenergetycznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę wnieśli [...] i [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie planowane ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów lokalizacji omawianych elektrowni wiatrowych. Art. 124 u.g.n. stanowi ustawową podstawę ograniczenia sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości pod warunkiem spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie, w szczególności wymogu realizacji określonego rodzaju inwestycji publicznej oraz zgodności takiego ograniczenia z planem miejscowym. Organ słusznie uznał, że przesłanki te zostały w tej sprawie spełnione. W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli [...] i [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw, a mianowicie: 1. art 151 ppsa w zw. z art. 7, art. 77 §1, §2 i §4 i art. 80 kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, gdyż Wojewoda Mazowiecki nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności: a) nie wyjaśnił czy modernizacja linii elektroenergetycznej przebiegającej przez działki Skarżących może nastąpić w sposób wskazany przez Skarżących oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. poprzez "skablowanie" linii elektroenergetycznej, choć ze stanowiska Inwestora wynika, że taka przebudowa jest możliwa technicznie, a nadto takie rozwiązanie zastosowano w przypadku przebudowy realizowanej kilka kilometrów dalej, a dodatkowo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi, że ustala się sukcesywne zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi, co świadczy o tym, że odmienny sposób modernizacji linii elektroenergetycznej nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, b) nie wyjaśnił czy w ramach modernizacji linii konieczna jest zmiana posadowienia stanowiska słupowego, c) nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej realizacja inwestycji w sposób wskazany w miejscowym planie, tj. poprzez "skablowanie" linii może nastąpić tylko pod warunkiem poniesienia kosztów inwestycji przez Skarżących, d) nie wyjaśnił z jakiego względu Organ uznał, że konieczne jest określenie zakresu ograniczenia prawa własności w sposób określony w pkt 2 i 3 decyzji Starosty Mławskiego z dnia 1 grudnia 2022 roku, 2. art. 151 ppsa w zw. z art. 84 §1 kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, gdyż w toku postępowania nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia czy modernizacja linii elektroenergetycznej przebiegającej przez działki Skarżących może nastąpić w sposób wskazany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. poprzez "skablowanie" linii elektroenergetycznej, czy w ramach modernizacji linii konieczna jest zmiana posadowienia stanowiska słupowego, czy w ramach modernizacji linii konieczne jest określenie zakresu ograniczenia prawa własności w sposób określony w pkt 2 i 3 decyzji Starosty Mławskiego z dnia 1 grudnia 2022 roku, choć te okoliczności miały znaczenie dla rozstrzygnięcia czy planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, a także ze względu na fakt, iż "Organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 roku, sygn. I OSK 2543/15, publ. Legalis), 3. art 151 ppsa w zw. z art 107 §1 i §3 kpa, art 11 kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, gdyż Wojewoda Mazowiecki sporządził uzasadnienie decyzji, które nie wyjaśnia motywów zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie wyjaśnia z jakiego względu Organ uznał, że modernizacja linii elektroenergetycznej przebiegającej przez działki Skarżących powinna nastąpić w sposób inny niż wskazany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w ramach modernizacji linii konieczna jest zmiana posadowienia stanowiska słupowego, realizacja inwestycji w sposób zgodny z miejscowym planem, tj. poprzez "skablowanie" linii może nastąpić tylko pod warunkiem poniesienia kosztów inwestycji przez Skarżących, konieczne jest określenie zakresu ograniczenia prawa własności w sposób określony w pkt 2 i 3 decyzji Starosty Mławskiego z dnia 1 grudnia 2022 roku, 4. art. 151 ppsa w zw. z art. 89 §1 i §2 kpa w zw. z art. 118 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 roku poprzez dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, gdyż w toku postępowania administracyjnego nie doszło do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, choć w postępowaniu wywłaszczeniowym przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest obowiązkowe, a nadto była ona niezbędna w celu uzgodnienia interesów stron oraz z uwagi na konieczność wyjaśnienia sprawy z udziałem biegłego, 5. art. 151 ppsa w zw. 134 §1 ppsa w zw. z art. 8 §1 kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, gdyż postępowanie administracyjne w obu instancjach było prowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, albowiem rozstrzygnięcie zapadło wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w pismach Inwestora, które według Organów w zasadzie nie wymagają żadnego dowodu, a Skarżący nie mogą wykazać istnienia okoliczności przeciwnych nawet w drodze dowodu z opinii biegłego, 6. art. 133 §1 ppsa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń faktycznych, które zostały ustalone dopiero przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i które nie znajdowały oparcia w aktach sprawy, a odnosiły się do okoliczności kluczowej dla rozstrzygnięcia, tj. do okoliczności jak należy rozumieć te fragmenty miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które stanowiły, że ustala się sukcesywne zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodziły podstawy do zezwolenie na demontaż istniejącego i posadowienie nowego stanowiska słupowego oraz wymianę przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej (bez konieczności uprzedniego zbadania czy możliwe jest "skablowanie" linii elektroenergetycznej oraz bez konieczności badania czy wnioskowany przez Inwestora zakres ograniczenia prawa własności jest uzasadniony), w sytuacji gdy: a) z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika obowiązek sukcesywnego zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi, a ze stanowiska Inwestora (ani Organów obu instancji) nie wynika, że taki sposób realizacji inwestycji nie jest możliwy techniczny, a jednocześnie nie ustalono, że przeciwko takiemu rozwiązaniu przemawiają względy ekonomiczne,  b) miejscowy plan zagospodarowania nie określa w sposób precyzyjny lokalizacji takiej inwestycji, a w szczególności nie wskazuje nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 roku, sygn. I OSK 2033/15, publ. Legalis), c) "Organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 roku, sygn. I OSK 2543/15, publ. Legalis), 2. art. 140 kc w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności w sposób niezwykle uciążliwy do Skarżących, w sytuacji gdy osiągnięcie zamierzonego celu było możliwe także przy zastosowaniu środków mniej uciążliwych dla Skarżących, tj. w przypadku takiej modernizacji linii elektroenergetycznej, które będzie polegała na zamianie linii napowietrznej na linię podziemną (kablową), 3. art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z §17 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenie Gminy Wieczfnia Kościelna uchwalonego uchwałą nr XIX/150/2013 Rady Gminy Wieczfnia Kościelna z dnia 26 lutego 2013 roku (Dz. U. Woj. Maz. Z dnia 14.03.2013, poz, 3057) (dalej jako: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub plan miejscowy) poprzez ich błędną wykładnię skutkującą wadliwym przyjęciem, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje obowiązku sukcesywnego zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi, a jedynie niewiążące zalecenie, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do odmiennego wniosku, bo sformułowania użyte w tym akcie prawa miejscowego ("ustala się") są charakterystyczne dla bezwzględnego nakazu, a nie dla niewiążącego zalecenia, czy też propozycji, 4. art. 112 ust. 1 w zw. z art. 124 ust 1 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą wadliwym przyjęciem, że postępowanie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest postępowaniem wywłaszczeniowym w rozumieniu art. 118 ust. 1 u.g.n., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że wywłaszczenie nieruchomości polega nie tylko na pozbawieniu prawa własności, ale także na jego ograniczeniu, w tym także w trybie przewidzianym w art. 124 ust. 1 u.g.n. W oparciu o przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego, oraz zrzeczono się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania przez sąd (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się oraz z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym. Rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie jest zasadna. Przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywnego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. W ramach naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy sformułowano zarzut (zarzut nr 1) naruszenia: art. 151 p.p.s.a. w związku m. in. z art. 7 k.p.a. określającym kilka zasad postępowania administracyjnego, natomiast w środku zaskarżania nie wskazano dokładnie, która z nich została naruszona przez Sąd wojewódzki i jaki miało to wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazywanego naruszenia "wynikowego" art. 151 p.p.s.a. (zarzut nr 1 i kolejne) upatruje się w powiązaniu z wymienianymi normami (przepisami) prawa, jednak nie przywołując w zasadzie ewentualnych naruszeń przepisów (norm) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenie Gminy Wieczfnia Kościelna, uchwalonego uchwałą nr XIX/150/2013 Rady Gminy Wieczfnia Kościelna z dnia 26 lutego 2013 r. (Dz. U. Woj. Maz. z dnia 14.03.2013, poz. 3057, dalej też plan miejscowy, plan, m.p.z.p. Por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2021, s. 778–780). Tylko w ramach naruszenia prawa materialnego, w zarzucie nr 3 (s. 4) środek odwoławczy wskazuje na naruszenie § 17 ust. 1 pkt 3 planu miejscowego w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. Jednocześnie w skardze kasacyjnej ogólnie, bez dokładnego przybliżenia ich treści, wskazano na pkt 2 i 3 decyzji Starosty Mławskiego (zarzut nr 1, nr 2, nr 3). Z kolei w zarzucie nr 3 wskazuje się m. in. na naruszanie art. 107 § 1 k.p.a. obejmującego wiele punktów o różnej treści normatywnej. Powyższe liczne niedociągnięcia uniemożliwiają należyte ustalenie (uformowanie) wzorca kontroli Sądowi kasacyjnemu. Tak zbudowane zarzuty kasacyjne nie wypełniają wymogów p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024r. sygn. akt I OSK 1669/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008 r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076). Jak wyżej już podkreślano, w świetle art. 174 p.p.s.a. nieuprawnione jest tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm (jaki ma to wpływ na wynik sprawy), np. jak to ma miejsce w zarzucie nr 2 dotyczącym naruszenia prawa materialnego (s. 4). Nie wskazano też, co należy zupełnie marginalnie odnotować, wszystkich wymaganych publikatorów aktów normatywnych, tj. roku wydania, numeru i pozycji Dziennika Ustaw, w jakich zawarte są normy (przepisy) prawa uznane przez skargę kasacyjną jako naruszone przez wyrok Sądu I instancji. Ponadto, w ramach naruszenia prawa materialnego środek odwoławczy wielokrotnie upatruje naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. (zarzuty nr 1, nr 3, nr 4 ) w związku z określonymi przepisami prawa, pomijając jednak okoliczność, że art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje dwa zdania, zawierające różne treści jurydyczne (por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 612–620). Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie jest to, czy zasadnie Sąd I instancji oddalił skargę, uznając jako prawidłową decyzję Wojewody z 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Mławskiego z 2022 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Środek odwoławczy zarzuca zaskarżonemu wyrokowi, nie w pełni zgodnie z wymogami sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.), naruszanie wskazywanych wyżej norm (przepisów) prawa, w tym w przepisów (norm) planu miejscowego. Pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą wskazywanej wyżej kwestii spornej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu wojewódzkiego oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Skarga kasacyjna w zasadzie jest polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. W związku z realizowaną sądowoadministracyjną kontrolą instancyjną należy za orzecznictwem przypomnieć, że zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, iż zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego może być rozpoznany tylko łącznie z uwzględnieniem treści przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w konkretnej sprawie ma zastosowanie (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 1454/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przede wszystkim aktem prawa miejscowego. Dlatego też, aby stwierdzić, czy doszło do naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. konieczne jest wskazanie w szczególności przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które zostały naruszone. Ponadto, z judykatury wynika, że nie w każdym zatem przypadku dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest zaznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienie jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Niewątpliwie, z powołanego przepisu wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizacje. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z: 23 października 2014 r. I OSK 537/13; 8 marca 2017r. I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018r. I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r. I OSK 452/18; 23 listopada 2021 r. I OSK 754/21; 26 stycznia 2022 r. I OSK 920/21; 29 marca 2023 I OSK 1204/22; 26 stycznia 2024 r. I OSK 1188/21; 27 luty 2024 r. I OSK 2263/20; 6 marca 2025r. I OSK 1454/23). Powyższe, w ocenie składu orzekającego, prowadzi do wniosku, iż inwestycje sieciowe (liniowe) celu publicznego, w tym sieć elektroenergetyczna, muszą być traktowane jako mające charakter szczególny. Ich znaczenie (w przypadku, gdy obejmują znaczny obszar terenu) polega bowiem nie tylko na tym, że stanowią one w takiej sytuacji realizację celu publicznego, czyli służą pewnej społeczności danego rejonu, ale ponadto – przy obecnym poziomie rozwoju cywilizacyjnego - w zasadzie praktycznie warunkują samo funkcjonowanie takiej społeczności. Z tego więc powodu, gdy właściciel nieruchomości, objętej planem zagospodarowania przestrzennego, której dotyczy wniosek, złożony w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., ma zawsze zagwarantowaną możliwość skorzystania z prawa zaskarżenia uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (I OSK 1454/23). Analizując powyższą kwestię – na kanwie stanowiska wynikającego z środka odwoławczego – należy odnieść się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm., dalej też u.p.z.p.). Treść art. 15 u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje na elementy, które powinny być określone w planie obowiązkowo - wymienione w ust. 2 - oraz elementy, które określa się "w zależności od potrzeb" - wymienione w ust. 3. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. do tych elementów planu należy określenie granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym lub znaczeniu ponadlokalnym. Powyższy przepis odnosi się jedynie do określenia granic terenów inwestycji celu publicznego. Nie jest natomiast wymagane precyzyjne oznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu. Logicznym jest bowiem, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje zawsze wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. Dopiero decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości mając na uwadze szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego. W tym zawiera się wypełnienie normy prawnej art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2024 r. I OSK 1082/21 i przywoływane tam judykaty). W tym duchu wypowiada się orzecznictwo oraz doktryna wskazując na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie unormowań (przepisów) planu miejscowego wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, iż im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (por. G. Matusik (w:) G. Bieniek, M.Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 719; wyrok NSA z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1683/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, ażeby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z dnia: 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13; 8 marca 2017, I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 452/18; 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 754/21; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 920/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie w myśl orzecznictwa nieuprawnione jest stanowisko, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. treść planu ma przesądzać o trasie przebiegu czy elementach konstrukcyjnych (technicznych) sieci infrastruktury technicznej (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13 , publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ani w punkcie 1, i ani w punkcie 10 ustępu 2 art. 15 u.p.z.p. ustawodawca nie wprowadził wymogu precyzyjnego ustalenia szczegółowego przebiegu czy elementów konstrukcyjnych sieci infrastruktury technicznej, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Samo sformułowanie – "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej" – nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną. Nie zawsze w planach miejscowych wprost wskazuje się na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych, a jedynie wspomina się o inwestycjach "o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej". Błędnie jest przyjęcie, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. treść planu zagospodarowania ma przesądzać o trasie przebiegu czy elementach konstrukcyjnych sieci infrastruktury technicznej (zob. sygn. akt I OSK 537/13. Por. wyroki NSA z dnia: 26 stycznia 2024 r. I OSK 1082/21; 27 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1222/21). Dopiero, jak trafnie uwypukla Naczelny Sąd Administracyjny, decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości mając na uwadze szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1222/21 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zawiera się wypełnienie normy prawnej ulokowanej, co należy podkreślić, w art. 124 ust. 1 – zdanie drugie – u.g.n. wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (I OSK 1222/21). Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy, pomimo przywoływanych wyżej usterek środka odwoławczego – wbrew zarzutom kasacyjnym – zauważenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie planowane ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących kasacyjnie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenie Gminy Wieczfnia Kościelna, uchwalonego uchwałą nr XIX/150/2013 Rady Gminy Wieczfnia Kościelna z dnia 26 lutego 2013 r. Trafnie przyjął Sąd wojewódzki, że treść § 17 planu, który określa zasady zaopatrzenia w energię elektryczną. Przepis § 17 ust. 1 planu stanowi "1. Zasady zaopatrzenia w energię elektryczną: 1) plan utrzymuje istniejącą sieć elektroenergetyczną z możliwością jej przebudowy, rozbudowy i wymiany; 2) zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącej lub projektowanej sieci elektroenergetycznej SN/nn na warunkach zarządcy sieci; 3) w celu zapewnienia odpowiednich standardów jakościowych ustala się rozbudowę i przebudowę linii elektroenergetycznych do wymaganych parametrów technicznych oraz sukcesywne zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi; 4) dopuszcza się lokalizację wolnostojących stacji transformatorowych SN/nn; 5) zaleca się produkcję i korzystanie z energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych jak energia wiatru, słońca, wody, biomasy, itp.; 6) w granicach strefy ochronnej linii elektroenergetycznej 110kV, dopuszcza się przeprowadzanie zmian w zagospodarowaniu terenów wyłącznie na warunkach przedsiębiorstwa energetycznego, do którego należy linia". Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za słuszne ustalenie zaskarżonego wyroku, że przepis § 17 ust. 1 pkt 3 planu ustala więc dwa rodzaje działań: rozbudowę i przebudowę linii elektroenergetycznych do wymaganych parametrów technicznych oraz sukcesywne zastępowanie linii napowietrznych liniami kablowymi. To drugie sfomułowanie nie oznacza, że nie jest możliwe wykonywanie żadnych innych prac poza wymianą linii napowietrznej na kablową. Wymiana ta ma następować, lecz sukcesywnie, w miarę możliwości technicznych i ekonomicznych. Jak wskazał inwestor w piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r. obecnie nie przewiduje on prac polegających na skablowaniu linii, lecz jedynie na jej przebudowie celem dostosowania przedmiotowej linii do wymagań technicznych. Według części graficznej planu odcinek istniejącej linii 110 kV postulowany do skablowania znajduje się wyłącznie na działce nr [...], przy czym plan określa w tym zakresie jedynie postulat "skablowania linii", a więc zalecenie, a nie nakaz podjęcia takiego działania. W związku z poczynionymi wyżej rozważaniami opartymi na praktyce orzeczniczej NSA, trafnie przyjął Sąd wojewódzki, że z treści planu nie wynika bezwzględny obowiązek skablowania linii energetycznej na działkach skarżących kasacyjnie, w tym na działce nr [...]. Zatem organy rozpatrujące tę sprawę prawidłowo uznały, że planowana inwestycja jest zgodna z treściami (przepisami) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Wieczfnia Kościelna. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że analiza uciążliwości zamierzonej inwestycji nie wymaga szczególnej formy, a zwłaszcza nie musi być przeprowadzona przez biegłego, czy rzeczoznawcę. Żaden przepis prawa nie wymaga zachowania takiej formy "analizy uciążliwości". Jest to pojęcie ukształtowane w orzecznictwie i uznać należy, że czyni zadość wymogom takiej analizy także poprawny logicznie, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego, spójny proces rozumowania przeprowadzony przez organ administracji na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ administracji dokonał prawidłowej, samodzielnej oceny okoliczności faktycznych i przedstawił trafne i przekonywujące rozumowanie, zgodnie z którym lokalizacja zamierzonej inwestycji jest stosunkowo najmniej uciążliwa dla skarżących kasacyjnie. Nie było też podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1437/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. M. Wolanin, Komentarz, [w:] J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2023, s. 741). Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z przywoływanymi w środku zaskarżania przepisami prawa. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 628/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, gdy sąd ten powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2395/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na żadną z tych okoliczności nie powołano się stawiając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Nie można zatem potwierdzić jego zasadności. Nietrafnie również podniesiono zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem: " Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie m. in. przepisów k.p.a. regulujących postępowanie dowodowe (np. zarzut nr 1, s. 2 czy zarzut nr 5, s. 3), nie wskazując jednocześnie – co wymaga uwypuklenia – jakichkolwiek dowodów popierających własne stanowisko w toku postępowania administracyjnego przed organami. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, co w pełni podziela rozpoznający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może ewentualnie prowadzić do rezultatów niekorzystnych o ocenie strony (zob. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do wielokrotnie podnoszonego zarzutu równoczesnego naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. konkretnymi normami (przepisami) p.p.s.a., k.p.a., u.g.n., Konstytucji RP i pozostałymi przywoływanymi w środku odwoławczym – należy stwierdzić, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne dotyczące kwestionowanej decyzji Wojewody z 2023 r. zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane. Przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, a tym samym Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło