I OZ 39/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. G. i W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Op 370/25 o odrzuceniu zażalenia H. G. na postanowienie z dnia 3 października 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 7 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości i zobowiązania do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego postanawia: 1) odrzucić zażalenie H. G.; 2) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania; 3) zwrócić H. G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Op 370/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił zażalenie H. G. na postanowienie z dnia 3 października 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 3 października 2025 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego W. G., odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła uczestniczka postępowania sądowoadministracyjnego H. G. Na skutek zarządzenia z dnia 23 października 2025 r., wezwano H. G. do uzupełnienia braków zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia, poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu wniesionego zażalenia bądź 1 egzemplarza jego kopii własnoręcznie podpisanej. Powyższe wezwanie zostało doręczone H. G. w dniu 29 października 2025 r., o czym świadczy zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucając zażalenie na postanowienie z dnia 3 października 2025 r. stwierdził, że siedmiodniowy termin do dokonania żądanej czynności upłynął z dniem 5 listopada 2025 r. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, brak ten nie został uzupełniony. Nieuzupełnienie braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", stanowi podstawę do jego odrzucenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli H. G. i W. G., wskazując że H. G. odpowiedziała na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2025 r. przesyłając w dniu 4 listopada 2025 r. korespondencję. Ponadto, w ocenie wnoszących zażalenie, przesłana kopia zażalenia z dnia 20 października 2025 r. była własnoręcznie podpisana. W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i uznanie, że odpis zażalenia z dnia 20 października 2025 r. był podpisany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 2 P.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. W sytuacji, gdy zażalenie zostanie złożone przed terminem - a więc przed doręczeniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, zażalenie takie należy uznać za przedwczesne i podlegające odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie zażalenie H. G. na postanowienie z dnia 15 grudnia 2025 r. zostało wniesione w dniu 23 grudnia 2025 r. (data nadania przesyłki w Urzęzie Pocztowym), a zatem przed doręczeniem stronie ww. postanowienia, które miało miejsce 30 grudnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 124). W takiej sytuacji zażalenie H. G., jako przedwczesne, należało uznać za niedopuszczalne w rozumieniu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i podlegające odrzuceniu. Odnosząc się natomiast do zażalenia wniesionego przez W. G. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym wiąże się również z koniecznością spełnienia przez pismo będące zażaleniem warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 P.p.s.a. i następnych co oznacza, że do pisma strony należy dołączyć jego odpis i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia, wynikającym z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy H. G. wnosząc w dniu 20 października 2025 r. zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie nadesłała odpowiedniej ilości jego odpisów. W związku z powyższym prawidłowo wezwano stronę do uzupełnienia ww. braków, w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu wniesionego zażalenia bądź jednego egzemplarza jego kopii własnoręcznie podpisanej. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało skutecznie doręczone w dniu 29 października 2025 r., a zatem termin do wykonania wezwania upływał w dniu 5 listopada 2025 r. Bezposrne jest przy tym, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie H. G. nadesłała kserokopię żądanego przez Sąd zażalenia zawierającą jej własnoręczny podpis. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem, istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 619/18, z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II OZ 962/18, z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OZ 161/21, z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt II OZ 199/25 oraz z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt II OZ 765/25). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). Dominujące należy także uznać stanowisko, że w sytuacji gdy wezwanie sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji niedołączenia przez stronę prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 484/11, z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 84/12, z dnia 23 czerwca 2017 r. sygn. II OZ 669/17, z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt II OZ 857/17, z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OZ 310/19, z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II OZ 810/19, z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II OZ 276/24 oraz z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II OZ 748/24). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że nadesłana przez H. G. w dniu 4 listopada 2025 r. kserokopia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu była zgodna w treści z oryginałem, a zażalenie nie zawierało żadnych innych braków. W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, usunięcie braków formalnych zażalenia poprzez przedłożenie kserokopii pisma zawierającego kopię podpisu wnoszącej zażalenie bez poświadczenia go za zgodność z oryginałem było wystarczające do nadania zażaleniu dalszego biegu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.