I SA/Gd 607/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pan S. R., reprezentowany przez pana J. S., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 16 kwietnia 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – przez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi a także wykazania, że pełnomocnik strony spełnia wymogi określone w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; określanej dalej jako p.p.s.a.) oraz do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Korespondencja zawierająca powyższą przesyłkę nie została przez pełnomocnika skarżącego podjęta. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: w dniu 2 lipca 2018 r. oraz 10 lipca 2018 r. Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2018 r. przesyłkę awizowaną w dniu 2 lipca 2018 r. pozostawiano w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 16 lipca 2018 r. Pomimo upływu terminu pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi. Pismem z dnia 3 sierpnia 2018 r. pan S. R. zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że zaniepokojony brakiem jakiegokolwiek kontaktu z pełnomocnikiem oraz firmą A Spółka z o.o., której pracownikiem jest pan J. S., kilkukrotną zmianą siedziby firmy a także powziętą informacją o zatrzymaniu za oszustwa finansowe jednego z byłych pracowników Spółki, skontaktował się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, gdzie uzyskał informację, że upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył podpisaną przez siebie skargę oraz potwierdzeniu uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższe oznacza, że w aktach sprawy powinien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W przepisie art. 49 p.p.s.a. odnoszącym się do braków pisma wskazano, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§1). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (§ 3). Zauważyć w tym miejscu należy, że przepisy o zwrocie pisma nie dotyczą w szczególności skargi gdyż w tym przypadku następuje jej odrzucenie (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Każde pismo strony, w tym i skarga, powinno zawierać, niezależnie od elementów składowych tego pisma zawartych w art. 46 § 1 p.p.s.a., podpis strony albo jej pełnomocnika ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3). W przedmiotowej sprawie Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie o wezwaniu pana J. S. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym w oryginale lub uwierzytelnionym odpisie, wykazania, że pełnomocnik strony spełnia wymogi określone w art. 35 § 1 p.p.s.a. oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w sposób zastępczy w dniu 16 lipca 2018 r. W wymaganym siedmiodniowym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w sytuacji gdy braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika, który podpisał się pod skargą, sąd administracyjny zobowiązany jest do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II GZ 131/18, postanowienia NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II FZ 748/17). Podkreślić należy, że wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej) prowadzi do konstatacji, iż odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że skarga na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej do sądu administracyjnego mogła zostać wniesiona przez samą stronę. W związku z powyższym należy przyjąć, że strona mogła w pełnym zakresie uzupełnić braki takiej skargi przez jej podpisanie. Prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. Wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa. Podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która pełnomocnictwa takiego nie przedstawiła, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05; 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 465/14; 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/14; 19 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1082/15, 28 marca 2018 r., sygn. akt II GZ 131/18). W ocenie Sądu przyjęcie odmiennego stanowiska zamykałoby stronie prawo do sądu, co stanowiłoby naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że rozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, przed skierowaniem do skarżącego wezwania do podpisania skargi i uiszczenia wpisu byłoby przedwczesne. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uznać należy za niedopuszczalny z mocy ustawy i z tej przyczyny za podlegający odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, s. 213; a także J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 150, , postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 120/09; z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 157/10, z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt: I OZ 47/13, z dnia 15 marca 2018 sygn. akt II FZ 65/18, z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II FZ 178/18 ). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.