I SA/Gl 1328/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-02-20

Skład orzekający: Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokal użytkowy, którego stan techniczny uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, może być wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względu na "względy techniczne", mimo że wady te są możliwe do usunięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że "względy techniczne" wyłączające możliwość opodatkowania nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą muszą mieć charakter obiektywny, trwały i nieusuwalny. Wady budynku, które są możliwe do usunięcia poprzez prace remontowe, nie stanowią podstawy do wyłączenia lokalu z opodatkowania, nawet jeśli utrudniają prowadzenie działalności. Sam fakt posiadania lokalu przez przedsiębiorcę jest wystarczający do objęcia go opodatkowaniem, chyba że obiektywne i trwałe przeszkody techniczne uniemożliwiają jego wykorzystanie.
Stan faktyczny
Skarżący W. L. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2012 r. Skarżący argumentował, że lokal użytkowy, którym dysponował, nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, powołując się na ekspertyzy i decyzje PINB dotyczące złego stanu technicznego budynku. Organy podatkowe uznały jednak, że wady budynku były możliwe do usunięcia i nie miały charakteru trwałych przeszkód technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności, a sam fakt posiadania lokalu przez przedsiębiorcę wystarczał do jego opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Teresa Randak, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zmiany decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu odwołania W. L. (dalej: podatnik, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] nr [...] dotyczącej wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] organ pierwszej instancji wydał wobec podatnika decyzję wymiarową nr [...], którą ustalił zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości (za lokale użytkowe - najem) w kwocie [...] zł. Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] nr [...] - ustalając podatnikowi kwotę podatku w wysokości [...] zł, z powodu wykupu w dniu 23 maja 2012 r. jednego z lokali użytkowych położonego w Z. przy ul. [...] [...]. Następnie w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] nr [...] dotyczącej wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. W decyzji tej jako przedmioty opodatkowania wymieniono lokale użytkowe (najem) opodatkowane stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej: 1. za okres od lutego do maja 2012 r. - o powierzchni użytkowej 360,57 m2, 2. za okres od czerwca do listopada 2012 r. o powierzchni użytkowej 309,73 m2. Następnie 14 lipca 2015 r. podatnik złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r., w której wykazał lokal o powierzchni 237,20 m2 jako budynek pozostały. Do deklaracji korygującej złożył wyjaśnienia podając, że w dniu 2 lutego 2010 r. została zawarta umowa najmu lokalu użytkowego o powierzchni 237,20 m2, w którym miała być prowadzona działalność gospodarcza - usługi gastronomiczne i handel. Lokal ten nie nadawał się jednak do użytku. W związku z tym zwrócił się do Zarządu Budynków Mieszkaniowych (dalej: ZBM) oraz Wydziału Zarządzania Nieruchomościami o zgodę na przeprowadzenie prac adaptacyjnych. Zgody takiej nie uzyskał. Podatnik podniósł także, że w dniu 6 lipca 2011 r. otrzymał pismo z ZBM z informacją, iż w związku z otrzymaną ekspertyzą zasadne jest opróżnienie lokalu celem przeprowadzenia niezbędnych prac remontowych. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...]. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że sprawa wymaga dokonania przez organ pierwszej instancji dokładnej analizy w zakresie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ze wskazaniem, czy powołane przez podatnika okoliczności i dowody można ocenić jako nowe i nieznane organowi w dniu wydania decyzji wymiarowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z uwzględnieniem zaleceń organu odwoławczego organ pierwszej instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] [...] dotyczącej wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r., która obejmowała swym zakresem nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] [...]. Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wniósł podatnik, domagając się jej uchylenia. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał na wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. uzasadniającej wznowienie postępowania. Następnie organ odwoławczy omówił przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. – (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej: u.p.o.l.), a w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) i lit. b), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l. Organ odwoławczy wskazał, że lokal o powierzchni 237,23 m2 w okresie objętym opodatkowaniem, czyli od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 9 listopada 2012 r. - znajdował się w posiadaniu podatnika bez tytułu prawnego. Lokal ten stanowi własność Gminy Miejskiej Z., a podatnik nie miał prawa nim dysponować, gdyż wypowiedziano mu umowę najmu z dnia 2 lutego 2010 r. W tych więc okolicznościach zastosowanie znajduje przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Natomiast, zdaniem podatnika, zachodzą względy techniczne, wyłączające lokal z opodatkowania - zły stan techniczny dachu budynku, w którym znajduje się ten lokal. Organ odwoławczy omówił pojęcie względów technicznych, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10, z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2457/10, z 9 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 503/15. Organ odwoławczy stwierdził, że żadne dowody, na które powołał się podatnik, nie wskazują, iż lokal położony w Z. przy ul. [...] [...] o powierzchni 237,23 m2 nie nadawał się w 2012 r. do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu wskazanego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z ekspertyzy znajdującej się w aktach sprawy wynika, że budynek, w którym położony jest lokal wymaga gruntownego remontu, zwłaszcza w części dachowej. Jednakże ekspertyza nie wskazuje, że stan ten miał charakter trwały, nieprzemijający i niedający się usunąć. Niesłusznie więc podatnik wywodzi, że w sytuacji gdy zły stan techniczny budynku, w tym dachu, uniemożliwiał mu prowadzenie działalności gospodarczej, to lokal ten nie powinien być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Następnie organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych w odwołaniu okoliczności, że konieczne jest rozgraniczenie stanu technicznego samego lokalu od stanu technicznego całej nieruchomości oraz, że podatnikowi nie był znany stan techniczny całej nieruchomości, w tym dachu budynku – stwierdził, iż okoliczności te pozostają bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Niewątpliwie stan techniczny całego budynku, a w tym dachu, wpływa bezpośrednio na stan techniczny znajdujących się w nim poszczególnych lokali. Niemniej okoliczność ta w przedmiotowej sprawie jest bez znaczenia, gdyż lokal i tak nie mógłby korzystać z wyłączenia opodatkowania go stawką przewidzianą dla lokali związanych z działalnością gospodarczą, w świetle interpretacji art. 1a ust. 3 u.p.o.l. Stan techniczny budynku, w którym znajdował się lokal, a zwłaszcza jego dachu nie miał bowiem, wedle dowodów znajdujących się w aktach sprawy, cechy trwałego uszkodzenia, czy też trwałej niedającej się usunąć wady. Zdaniem organu odwoławczego niezasadne byłoby także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy - na okoliczność stwierdzenia, czy w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 9 listopada 2012 r. lokal ten nadawał się do użytku, gdyż sporządzenie takiej opinii w 2017 r., czyli po pięciu latach, z natury rzeczy nie jest możliwe z uwagi na upływ czasu, co powoduje, że nie jest możliwe rzeczywiste odzwierciedlenie stanu budynku. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie organ pierwszej instancji nie wskazał dokładnie w sentencji decyzji jednostki redakcyjnej art. 245 O.p., to jednak z treści uzasadnienia tej decyzji wynikają wyraźnie przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji wyjaśnił bowiem, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., lecz nie miała ona wpływu na wysokość podatku od nieruchomości w odniesieniu do lokalu o powierzchni 237, 20 m2. Uchybienie to (w postaci braku dokładnego sprecyzowania podstawy prawnej) nie miało, w ocenie organu odwoławczego, wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W sprawie ma zastosowanie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) O.p. Organ pierwszej instancji przyznał, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] nr [...] nie wiedział, że istnieją w sprawie jakiekolwiek nowe okoliczności i dowody, które mogą mieć wpływ na wymiar podatku od nieruchomości. Jednak okoliczności te i dowody, po ich przeanalizowaniu nie wpłynęły na możliwość wydania decyzji innej niż dotychczasowa. Organ odwoławczy wskazał także, że z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie zaistniała jakakolwiek inna przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 240 O.p. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania: a) art. 233 § 1 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo zaistnienia przesłanek do jej uchylenia; b) art. 122 O.p. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i błędne uznanie, że stan techniczny budynku przy ul. [...] [...] był stanem przejściowym, zależnym od woli podatnika, a nie stanowił "względów technicznych" powodujących, że nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej; c) art. 197 § 1 O.p. poprzez pominięcie złożonego przez skarżącego wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, w której wydanie decyzji wymagało wiadomości specjalnych, a sporządzenie opinii przez biegłego było możliwe; 2. prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. poprzez błędne uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy stan budynku znajdującego się przy ul. [...] [...] w Z. nie uzasadniał uznania, że przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego ze względów technicznych. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy wyciągnął błędne wnioski z załączonych do akt sprawy dokumentów. Przede wszystkim za nieprawidłową należy uznać przyjętą przez organ odwoławczy wykładnię zwrotu przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 grudnia 2014 r., sygn. II FSK 2869/12; z 18 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2470/12; z 18 lipca 2013 r., sygn. II FSK 3212/12. Zdaniem skarżącego kluczowymi dowodami w sprawie były rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) oraz ekspertyza budowlana sporządzona w związku z treścią postanowienia nr [...] z dnia [...], w którym PINB nakazał wspólnocie lokalowej wykonanie ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] [...]. Zły stan budynku został także potwierdzony decyzją z dnia [...] nr [...], na mocy której PINB nakazał wspólnocie lokalowej usunąć stwierdzone nieprawidłowości w terminie 6 miesięcy. Skarżący podniósł, że sporządzona ekspertyza nie tylko potwierdzała istnienie wad konstrukcyjnych budynku, jako całości, ale też groźbę wystąpienia katastrofy budowlanej oraz zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego w budynku położonym przy ul. [...] [...]. W ekspertyzie została podkreślona pilna konieczność dokonania rozbiórki sufitu podwieszonego i wykonania stężeń pionowych - świadcząca o istnieniu stanu wymagającego natychmiastowej interwencji. Zatem, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, bardzo istotne jest dokonanie rozróżnienia kwestii dotyczących lokalu oraz budynku jako całości. Podjęcie działań zmierzających do usunięcia wad konstrukcyjnych oraz zapobieżenia stanowi grożącemu katastrofą budowalną wykraczało bowiem poza możliwości najemcy pojedynczego lokalu - był to obowiązek obciążający wspólnotę lokalową jako całość. Skarżący podkreślił, że biorąc pod uwagę podniesione przez niego okoliczności , jak również powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że przesłanki "trwałości warunków technicznych" i "niemożności prowadzenia działalności gospodarczej" należy odnosić do konkretnej sytuacji, a "trwałość" nie może być rozumiana jako "nieodwracalność" równie istotny jest pominięty przez organy fakt, iż lokal, którego dotyczy postępowanie nie został ujęty w żadnym wykazie pustostanów. Nie jest także wystawiany do przetargu oraz został wycofany z przetargu w 2013 r., właśnie ze względu na wady konstrukcyjne budynku wymienione w ekspertyzie. Co więcej do dnia dzisiejszego sytuacja lokalu nie uległa zmianie – co zdaniem skarżącego jednoznacznie wskazuje na "trwałość" istniejących problemów. W przeciwnym razie nie miałoby żadnego uzasadnienia zaniechanie wystawiania lokalu do przetargu lub niewskazywanie go w wykazie pustostanów aż do dnia dzisiejszego, wręcz przeciwnie, należałoby to uznać za skrajną niegospodarność ze strony miasta. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 197 § 1 O.p. skarżący wskazał, że nie jest prawdą jakoby biegły nie był w stanie ustalić stanu faktycznego sprzed pięciu lat. Gdyby bowiem tak było, to nie mogłyby się toczyć liczne spory przed sądami powszechnymi dotyczące robót budowlanych, w których wielokrotnie sporządzane są opinie biegłych dotyczące stanów faktycznych mających miejsce przed wieloma laty. Przede wszystkim dostępna jest dokumentacja, w tym dokumentacja fotograficzna, na podstawie której biegły może czynić swoje ustalenia. Wreszcie, o czym organ był informowany - stan techniczny budynku nie uległ zmianie, ponieważ wspólnota nie wykonała prac zleconych w ekspertyzie. Stwierdzenie czy lokal mógł być wykorzystywany ze względów technicznych do prowadzenia działalności wymaga wiadomości specjalnych. Tym samym organ odwoławczy odmawiając dopuszczenia dowodu z opinii biegłego a priori rozstrzygnął kwestię, na którą biegły powinien był odpowiedzieć. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie rozważań należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, wskazanej w art. 128 O.p. Postępowanie to składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Natomiast po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 O.p., organ podatkowy wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie (art. 245 § 1 pkt 1 O.p.). Jeżeli organ nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., wówczas odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.). Natomiast stosownie do treści art. 245 § 1 pkt 3 O.p. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118. W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) O.p. Organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przyznając, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] nie wiedział, że istnieją w sprawie jakiekolwiek nowe okoliczności i dowody, które mogą mieć wpływ na wymiar podatku od nieruchomości. Niemiej organy podatkowe po ich przeanalizowaniu uznały, że nie pozwalają one na dokonanie zmiany w opodatkowaniu spornego lokalu. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (tj. gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości w poczet kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla przyjęcia powyższego nieistotna jest okoliczność faktycznego wykorzystywania, sposób czy intensywność tego wykorzystywania, a nawet rodzaj tytułu prawnego przysługującego przedsiębiorcy. Nie jest też ważne czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody. Powyższe zagadnienie było przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, na kanwie których wykształciła się ugruntowana i niekwestionowana, jednolita linia orzecznicza. Dla przykładu wskazać można na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2009 r., sygn. akt: II FSK 1888/07, czy też wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z 25 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1575/07; w Warszawie z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2010/08; w Olsztynie z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 85/09; w Olsztynie z 10 września 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 474/09; w Olsztynie z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 722/09; w Poznaniu z 3 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 107/09; w Gliwicach z 28 lipca 2009 r., sygn. akt: I SA/Gl 223/09; w Gorzowie Wielko[polskim z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Go 569/14; w Olsztynie z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 241/13; w Kielcach z 27 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 113/15 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżący w ramach wznowionego postępowania podnosił, iż przedmiot opodatkowania - lokal o pow. 237,20 m2 w 2012 r. nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skarżący w tym zakresie powołał się na postanowienie i decyzję PINB oraz ekspertyzę techniczną budynku. I tak zgodnie z treścią postanowienia nr [...] z dnia [...] po przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego budynku usługowego zlokalizowanego w Z. przy u. [...] [...], PINB nakazał Wspólnocie Lokalowej A (dalej: wspólnota lokalowa) wykonanie ekspertyzy technicznej budynku. Ekspertyza techniczna budynku została wykonana w maju 2011 r. przez inż. bud.: E. S. i J. G.. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] PINB nakazał wspólnocie lokalowej usunąć stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego budynku poprzez wykonanie zaleceń wzmocnień konstrukcji stropodachu w sposób określony w ekspertyzie w terminie 6 miesięcy. Kluczowe zatem dla rozstrzygnięcia sprawy jest rozumienie "względów technicznych", na które powołuje się skarżący. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że pod pojęciem "względy techniczne" należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy. Wniosek ten wyprowadzono z wykładni językowej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Postawiono w nim warunek: przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" do prowadzenia działalności gospodarczej. Innymi słowy: faktyczne niewykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, koniecznym jest aby nie mogła być wykorzystywana. Względy techniczne w sposób trwały muszą wyłączać możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 747/11; z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1808/12; z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07; z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1384/11, z 20 maja 2014 r., sygn. akt II FSK638/13; z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 240/15). Zatem pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. Ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego. Jednak to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie "względów technicznych" jako wyjątek w regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. powinno być interpretowane ściśle, nie rozszerzająco. Względy techniczne muszą wykluczać możliwość użycia budynku, gruntu, budowli do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07; z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 747/11; z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1877/11; z 19 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2188/11; z 19 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2361/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzja nr [...] z dnia [...] PINB nakazała wspólnocie lokalowej usunąć w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania decyzji - stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego budynku poprzez wykonanie zaleceń wzmocnień konstrukcji stropodachu w sposób określony w ekspertyzie budowlanej. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W tym miejscu należy więc odnieść się do treści przepisu, na podstawie, którego została wydana decyzja PINB. Zgodnie art. 66 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w 2011 r.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zatem należy podkreślić, że decyzja PINB została wydana z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny budynku, a nie jak twierdził skarżący, ze względu na stan techniczny budynku, który mógłby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku. Co więcej także treść ekspertyzy budowlanej, na którą powołuje się skarżący wskazuje, że uchybienia w konstrukcji stropodachu budynku, były możliwe do usunięcia – nie miały więc charakteru trwałego, nieodwracalnego, nieusuwalnego, wręcz przeciwnie można je było usunąć poprzez wykonanie odpowiednich prac. Nie można więc uznać za uzasadnioną argumentację skarżącego, że stan budynku wskazywał na zagrożenie katastrofą budowlaną. Nie wskazuje na to ani ekspertyza budowlana ani decyzja PINB, który wydał ją w oparciu o treść art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (a nie pkt 1). Owszem stan budynku wymagał dokonania opisanych przez rzeczoznawców prac. Niemniej z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby stan techniczny budynku powodował konieczność dokonania rozbiórki tego budynku bez możliwości wykonania w nim prac pozwalających na przywrócenie dobrego stanu technicznego. Z tych też względów w ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji prawidłowo zinterpretowały pojęcie "względów technicznych" w stosunku do przedmiotu opodatkowania, posiłkując się orzecznictwem sądów administracyjnych oraz oceniając zgromadzone w sprawie dowody. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego, który trwałości "względów technicznych" upatrywał w tym, że do chwili obecnej nie wykonano zlecanych w ekspertyzie budowlanej prac, a lokal, który posiadał w 2012 r. nie jest wystawiany do przetargu. Natomiast na rozprawie skarżący przyznał, że inne lokale znajdujące się w tym samym budynku usługowym są użytkowane, pomimo nie przeprowadzenia remontu dachu. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że w skarżący w 2012 r. był najemcą innego lokalu użytkowego o powierzchni 72,50 m2, położonego w tym samym budynku a stanu technicznego tego lokalu nie kwestionował. Poza tym z akt sprawy wynika, że na mocy aktu notarialnego z dnia 23 maja 2012 r. repertorium A [...] skarżący zakupił od Gminy Z. lokal znajdujący się w tym samym budynku, o powierzchni użytkowej 50,00 m2 (co do którego był uprzednio najemcą). Zatem stan techniczny budynku, nie odwiódł skarżącego w 2012 r. od decyzji w sprawie zakupu lokalu znajdującego się w tym samym budynku, co świadczy, że skarżący realnie widział możliwość użytkowania tego lokalu. W tych więc okolicznościach zarzuty skarżącego odnośnie konieczności traktowania budynku przy ul. [...] [...] jako całości - w złym stanie technicznym - co przekładało się na ocenę przydatności poszczególnych lokali do użytku, należy ocenić jako niekonsekwentne i niezasadne. Trzeba również mieć na uwadze, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 9 listopada 2012 r. zajmował lokal o pow. 237,20 m2 bez tytułu prawnego. Umowa najmu lokalu z dnia 2 lutego 2010 r. została mu wypowiedziana, co potwierdza treść pisma Prezydenta Miasta Z. z dnia 14 kwietnia 2011 r. W piśmie tym Prezydent Miasta Z., odpowiadając na prośbą skarżącego o wycofanie wypowiedzenia umowy najmu wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez PINB stwierdzono, iż skarżący rozpoczął roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie Prezydenta Miasta Z. ówczesny zarządca nieruchomości - Zarząd Budynków Mieszkaniowych - B sp. z o.o. z siedzibą w Z., słusznie wypowiedziało skarżącemu umowę najmu lokalu bez zachowania terminu wypowiedzenia. Tak więc lokal ten w okresie objętym opodatkowaniem, czyli od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 9 listopada 2012 r. - znajdował się w posiadaniu skarżącego bez tytułu prawnego. Lokal ten stanowi własność Gminy Miejskiej Z.. Zatem skarżący był zobowiązany do zapłaty podatku, mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Natomiast skarżący pomimo, iż posiadał lokal bez tytułu prawnego, nie zwrócił go wynajmującemu, co powoduje, że nie można zasadnie twierdzić, że nie miał on żadnego wpływu na zaistniałą sytuację. Zatem to sam skarżący widział możliwość dalszego użytkowania lokalu, pomimo konieczności przeprowadzenia w nim remontu, bądź jego adaptacji do zamierzonej działalności, co więcej pomimo wypowiedzenia umowy najmu. Trzeba przyznać rację organom podatkowym, że okoliczność, na którą powołuje się skarżący, iż remont budynku miała wykonać wspólnota lokalowa nie ma wpływu na stawkę podatku. Wyłączenie bowiem przedmiotu opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny. Przejściowe zaś, dające się obiektywnie usunąć trudności z wykorzystaniem lokalu do zamierzonej działalności gospodarczej nie powoduje konieczności wyłączenia takiego lokalu z opodatkowania. W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 122 O.p., art. 197 § 1 O.p. i art. 233 § 1 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 O.p., W toku postępowania organy podatkowe podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy podatkowe nie naruszyły także treści art. 197 § 1 O.p. Skarżący nie złożył formalnie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Organy nie przeprowadziły tego dowodu z urzędu. W ocenie Sądu organy podatkowe były uprawnione dokonać samodzielnie oceny, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne" w rozumieniu art. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., mając na uwadze dowody zgromadzone w aktach sprawy. Ponadto taki dowód w realiach rozpoznawanej sprawy nie był niezbędny dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Zasadnie zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło