IV SAB/Gl 372/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora "A" w P. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądzić od Dyrektora "A" w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2017 r. M. K. zwróciła się do Dyrektora Szpitala Chorób Płuc im. [...] w P. o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy Szpital w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego?" Jednocześnie zastrzegła, że w razie pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie wnosi również o przesłanie kopii tych umów. W skardze z dnia 1 września 2017 r. M. K., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata L. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala Chorób Płuc im. [...] w P. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem wnosząc o: - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi, - stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł, stosownie do § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że w dniu 5 lipca 2017 r. skarżąca złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. Równocześnie w razie odpowiedzi pozytywnej, skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. powyższy wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i prawidłowo doręczony organowi w dniu 5 lipca 2017 r., czego dowodem jest Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. W przepisanym terminie organ nie udostępnił żądanej informacji, jednocześnie nie zawiadomił skarżącej o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 wyżej wymienionej ustawy. Tym samym zdaniem pełnomocnika skoro wniosek skarżącej nie spotkał się z jakąkolwiek reakcją organu to nie ulega wątpliwości, iż organ ten pozostaje bezczynny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co natomiast czyni skargę konieczną i zasadną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala Chorób Płuc im. [...] w P. reprezentowany przez adwokat W. N., radcę prawnego J. N. wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach jako miejscowo właściwemu ze względu na siedzibę organu oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz Szpitala kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 34 zł. W opinii Szpitala skarga winna być odrzucona jako przedwczesna. Zauważył, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia, a brak wniesienia ponaglenia pozbawia skarżącą legitymacji do wniesienia skargi i czyni taką skargę niedopuszczalną ponaglenia. Potwierdził, że wniosek skarżącej został złożony za pośrednictwem platformy ePUAP. Wyjaśnił jednocześnie, że wniosek skarżącej nie został wówczas odczytany z przyczyn techniczno- organizacyjnych w związku z chorobą pracownika odpowiedzialnego jednakże Szpital nie odmówił jego realizacji. Podkreślił, że wniesienie ponaglenia umożliwiłoby rozpatrzenie wniosku skarżącej bez konieczności wszczynania postępowania przed sądem administracyjnym . Dalej zaakcentował, że szpital udzielił skarżącej żądanych informacji niezwłocznie po odczytaniu wniosku dnia 1 września 2017 r. i wpływie skargi 5 września 2017 r.-pismami z dnia 6 września 2017 r. przesłanymi w systemie ePUAP oraz z dnia 12 września 2017 r. nadanymi pocztą na podany adres. Szpital zakwestionował, by miała miejsce po jego stronie bezczynność o przymiocie rażącego naruszenia prawa. Wniósł o przekazanie sprawy do miejscowo właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. , sygn. akt IV SAB 190/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach według właściwości. W dniu 22 grudnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej, w którym potwierdził, że organ po wniesieniu skargi dokonał czynności, do której był zobowiązany i wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według załączonego do skargi spisu kosztów. Jednocześnie stwierdził, że skarżąca ma prawo domagać się od organu zwrotu kosztów procesu wobec dokonania przez organ, w toku sprawy, czynności stanowiącej przedmiot skargi na bezczynność zgodnie z uchwałą NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt. I OPS 6/08. Skarżąca uznała za błędny zarzut szpitala, że winna była przed wniesieniem skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wezwać organ do usunięcia stanu bezczynności. W tym zakresie zacytowała fragment uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2016 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 111/16. Stwierdziła, że w sprawie nie występują przesłanki negatywne do merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. –dalej "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (§ 1). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). W niniejszej sprawie w skardze żądano zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenia, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania. Należy dodać, iż Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, jednakże zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Tym samym w razie ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 1789/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Informacja publiczna została natomiast udzielona przez organ po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, a zatem stan bezczynności został usunięty. Zdaniem Sądu wobec udzielenia skarżącej odpowiedzi na wniosek, poprzez poinformowanie jej, że organ nie zawierał żadnych umów z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzyć postępowanie w kwestii zobowiązania organu do udzielenia informacji, uznając iż w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd nie dopatrzył się przeszkód do uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie postępowania. Natomiast orzekając o kosztach postępowania Sąd uznał, że poniesionym w sprawie kosztem niezbędnym do celowego dochodzenia praw był jedynie wpis od skargi w kwocie 100 zł i dlatego, na podstawie art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Jednocześnie stosownie do treści art. 206 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia na rzecz skarżącej żądanych kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Wprawdzie, zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. jednym z elementów niezbędnych kosztów postępowania jest wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednakże wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z brzmienia wyżej wymienionego przepisu wynika, że stosowanie art. 206 p.p.s.a. ustawodawca pozostawił do uznania sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku. W opinii Sądu, w niniejszej sprawie właśnie taki uzasadniony przypadek zaistniał. Po pierwsze, należy wskazać, że w okresie od 5 września 2017 r. do 28 listopada 2017 r. M. K. wniosła do tutejszego Sądu 25 skarg na bezczynność różnych organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (sygn. akt: IV SAB/Gl 223/17, IV SAB/Gl 227/17, IV SAB/Gl 231/17, IV SAB/Gl 232/17, IV SAB/Gl 233/17, IV SAB/Gl 236/17, IV SAB/Gl 241/17, IV SAB/Gl 244/17, IV SAB/Gl 245/17, IV SAB/Gl 254/17, IV SAB/Gl 255/17, IV SAB/Gl 260/17, IV SAB/Gl 261/17, IV SAB/Gl 262/17, IV SAB/Gl 267/17, IV SAB/Gl 268/17, IV SAB/Gl 277/17, IV SAB/Gl 280/17, IV SAB/Gl 282/17, IV SAB/Gl 286/17, IV SAB/Gl 287/17, IV SAB/Gl 288/17, IV SAB/Gl 292/17, IV SAB/Gl 293/17, IV SAB/Gl 354/17). We wszystkich tych sprawach skarżąca była reprezentowana przez adwokata L. K., który dołączał do skarg spis kosztów, obejmujący m.in. koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł. Jednakże w żadnej ze spraw nie wykazano, że koszty zastępstwa procesowego rzeczywiście zostały przez skarżącą poniesione, w szczególności nie przedłożono faktur dokumentujących opłacenie usług prawnych. Ponadto w ocenie Sądu rozpoznawana sprawa ma nieskomplikowany charakter a zatem wiąże się ze znikomym nakładem pracy adwokata. Równocześnie Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że wniesione w wyżej wymienionych sprawach skargi dotyczą udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów związanych z obsługą prawną organów a zarazem mają zbieżną treść, w szczególności zarzuty, wnioski i argumentację. Poza tym Sądowi jest również wiadome z urzędu, na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach, że skarżąca wnosiła do organów na terenie całej Polski podobne wnioski o udostępnienie informacji publicznej a następnie skargi na bezczynność tych organów w przedmiocie informacji publicznej, dotyczącej tego samego przedmiotu (m.in. w sprawach o sygn. akt: II SAB/Op 126/17, II SAB/Kr 191/17, II SAB/Ke 55/17, II SAB/Rz 80/17, II SAB/Ol 64/17). Tym samym zdaniem Sądu powielanie skarg i ich niewielka tylko modyfikacja nie wymagała ustanawiania pełnomocnika w osobie adwokata i to w sytuacji, gdy sama skarżąca jest adwokatem, o czym wiadomo Sądowi z urzędu. W związku z powyższym nie można uznać, żeby koszty powyższego zastępstwa adwokackiego były wydatkami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw, w rozumieniu art. 200 p.p.s.a.