II SAB/Go 67/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-08-25
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Starosta dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie 14 dni, a jedynie po wniesieniu skargi. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę krótki okres opóźnienia i fakt usunięcia bezczynności po wniesieniu skargi. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku umorzono jako bezprzedmiotowe, ponieważ organ ostatecznie udzielił odpowiedzi.Stan faktyczny
Skarżąca R.P. zwróciła się do Starosty o udostępnienie umów cywilnych dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu w określonym okresie. Starosta udostępnił jedynie umowy z 2016 r., co nie odpowiadało okresowi wskazanemu we wniosku. Po wniesieniu skargi na bezczynność, Starosta przesłał dodatkowe dokumenty za wcześniejszy okres, wskazując na wybrakowanie części dokumentów. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku skarżącej R.P. z dnia [...] r. 2. Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądził od Starosty na rzecz skarżącej R.P. kwotę 237 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku skarżącej R.P. z dnia [...] r., II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej R.P. kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Złożonym drogą elektroniczną, wnioskiem z dnia [...] maja 2016r. o udostępnienie informacji publicznej, R.P. zwróciła się do Starosty o przesłanie na podany adres e-mail umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. Wskazała w tym piśmie również, że w przypadku posiadania umowy lub umów wniosek należy zrealizować poprzez ich przesłanie w formie skanów.
W odpowiedzi na powyższych wniosek w dniu 24 maja 2016 r. przesłano R.P. skany dwóch umów zawartych przez organ w dniu [...] stycznia 2016 r. dotyczących obsługi prawnej .
W dniu 30 maja 2016 r. do Starosty wpłynęło pismo R.P. – reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika adw. T.Z. - z dnia [...] maja 2016 r. ( nadane w urzędzie pocztowym w tym samym dniu), stanowiące skargę na bezczynność tego organu w udzieleniu informacji publicznej.
W skardze strona wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą (14 dni); 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie; 3. zasądzenie od organu kosztów postępowania (17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa, 100 zł opłaty sądowej oraz 480 zł tytułem kosztów adwokackich ).
W motywach skargi wskazano, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żadnej formie, nie wydał też decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ), co skutkuje uznaniem, że pozostaje w stanie bezczynności.
W dniu 6 czerwca 2016r. Starosta przesłał skarżącej skany umów dotyczących stałej obsługi prawnej za okres od dnia [...] marca 2007 r. do [...] grudnia 2015 r., jednocześnie wskazując, iż wcześniejsze umowy zostały wybrakowane zgodnie z rozporządzeniem z dnia 8 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz. U z 2011 r. nr 14, poz. 67).
W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., Starosta wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania od strony skarżącej na rzecz organu wg norm przepisanych, ewentualnie o umorzenie postępowania, natomiast w sytuacji uwzględnienia skargi o nieobciążanie organu kosztami postępowania.
W uzasadnieniu organ przyznał, iż w dniu 11 maja 2016 r. na adres poczty elektronicznej Starostwa wpłynął opisany na wstępie wniosek R.P. o udostępnienie informacji publicznej, w związku z którym w dniu 24 maja 2016 r. na wskazany adres poczty elektronicznej skarżącej przesłano skany aktualnych umów o obsługę prawną przyjmując, iż sprawa jest rozpoznana. Po wpłynięciu skargi na bezczynność organ skontaktował się z pełnomocnikiem skarżącej celem wyjaśnienia, czy strona otrzymała przesłane w dniu 24 maja 2016 r. skany żądnych dokumentów. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż strona wprawdzie otrzymała dokumenty, lecz zakres przedmiotowy wniosku dotyczył innych okresów i z tej przyczyny została złożona skarga na bezczynność. Organ więc niezwłocznie po otrzymanych od pełnomocnika wyjaśnień przesłał w dniu 6 czerwca 2016 r. dodatkowe dokumenty za okres, który był jeszcze w posiadaniu organu, ponieważ cześć dokumentów zgodnie z obowiązującymi przepisami została wybrakowana. Wobec powyższego organ uznał, iż dopełnił ciążących na nim obowiązków, natomiast rozbieżność w zakresie przekazanych umów o obsługę prawną, wyniknął z niezrozumienia intencji strony skarżącej, albowiem wniosek nie został sprecyzowany przez stronę w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Stąd – w ocenie organu - skarga winna ulec oddaleniu, ewentualnie postępowanie winno ulec umorzeniu, gdyż z uwagi na przekazanie stronie żądanych dokumentów stało się bezprzedmiotowe. Wniosek o nieobciążanie kosztami postępowania organ uzasadnił, iż skarżąca kieruje wnioski o jednakowej treści do powiatów w całej Polsce, aby w przypadku uwzględnienia skargi uzyskać koszty procesu. Zdaniem organu skarga jest wywołana przez skarżącą jej niesumiennym i dwuznacznym postępowaniem.
W piśmie opatrzonym datą [...] maja 2016 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 4 lipca 2016 r., skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w zakresie pkt 1 skargi i rozpoznanie jej w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu tego pisma skarżąca wyraziła przekonanie, iż jej wniosek nie pozostawia żadnych wątpliwości zarówno w zakresie podmiotowym, przedmiotowym, jak i co do czasokresu, którego dotyczy. Podkreśliła, iż zbiera przedmiotowe informacje w związku z badaniami naukowymi m.in. z zakresu prawa gospodarczego publicznego. Organy w większości wypadków udzielają odpowiedzi, natomiast wśród tych, której takiej odpowiedzi nie udzielają podstawowym argumentem jest pozorność działań i przedstawianie siebie w roli ofiary takich działań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718. - określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2016 r. złożonego przez R.P. o udostępnienie informacji publicznej. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 – określanej dalej jako u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 03 kwietnia 2014r., sygn. akt I OSK 2603/13 oraz postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 462/10 i z dnia 31 marca 2008r. sygn. akt I OSK 262/08 ).
Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. ( por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 ). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację ( lub podjął inne ustawą określone czynności ) we wskazanym ustawą terminie ( art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi organ władzy publicznej (art. 163 i nast. Konstytucji RP). Przesądzają o tym również regulacje art. 1 ust. 1, art. 33b pkt 1, 34 ust. 1 i 35 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1445 ze zm.), w świetle których starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz, jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży sprawując zwierzchnictwo w stosunku do powiatowych służb, inspekcji i straży. Nie może zatem budzić wątpliwości to, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowiącego, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, starosta jako organ władzy samorządowej, a zatem i władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Analizując natomiast wniosek skarżącej z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone ( por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02 , M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej.
W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, iż żądane przez skarżącą we wniosku z dnia [...] maja 2016r. informacje stanowią informację publiczną, co zresztą nie stanowiło sporu w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie bowiem (por. przykładowo wyroki NSA z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie I OSK 634/15 i z dnia 30 września 2015 r. w sprawie I OSK 2093/14) oraz doktrynie (por. M. Jaśkowska, op.cit. s. 28-29) utrwalony jest pogląd, że informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Umowy te obrazują zasady funkcjonowania organu administracji publicznej i sposób gospodarowania środkami publicznymi, którymi dysponuje organ. Z uwagi na fakt, iż umowy cywilnoprawne w zakresie w jakim dotyczą dysponowania środkami publicznymi stanowią podstawę do zmniejszenia aktywów, którymi dysponuje organ, podlegają zatem udostępnieniu zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.
Po rozstrzygnięciu, iż żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej i wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można poddać ocenie, czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom ( art. 15 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek ( art. 15 ust. 2 u.d.i.p. ).
W niniejszej sprawie organ nie wskazywał, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Organ w powyższym terminie tj. 24 maja 2016 r. przesłał skarżącej aktualne umowy dotyczące obsługi prawnej, zawarte w dniu [...] stycznia 2016 r. Nie stanowiło to jednak w istocie odpowiedzi na wniosek skarżącej, która domagała się udostępnienia umów, zawartych w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższe rozporządzenie zostało opublikowane w Dz. U. nr 163, poz. 1348 i zgodnie z § 24 weszło w życie w dniu 5 października 2002 r. Obowiązywało ono do 31 grudnia 2015 r., z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło bowiem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015 r., poz. 1800 – określane dalej jako r.o.c.a. ), co wynika z § 22 i 23 tego rozporządzenia. Oznacza to, iż organ winien był udostępnić umowy zawarte w okresie od dnia 5 października 2002 r. do 31 grudnia 2015 r. , a udostępnił te, który zostały zawarte w 2016 r. Przy czym zaznaczyć należy, iż wbrew zarzutom organom wniosek był precyzyjny i przy dochowaniu należytej staranności przy jego odczytywaniu, zrozumienie intencji skarżącej nie nastręczało nawet minimalnych trudności i to bez konieczności wzywania do jego sprecyzowania. Ustalenie bowiem okresu, w którym obowiązuje określony akt prawny, który wyznacza zakres czasowy żądanych informacji, jest bowiem dla organu czynnością dokonywaną przez organ niemal codziennie w ramach stosowania prawa.
Organ przesłał skarżącej żądane umowy, którymi jeszcze dysponował, w pozostałym zakresie wskazując na przyczyny braku możliwości ich udostępnienia, w dniu 6 czerwca 2016 r., a tym samym w okresie od dnia 26 maja 2016 r. do 6 czerwca 2016 r. dopuścił się bezczynności. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Skoro organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem udzielił odpowiedzi ma wniosek skarżącej postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielania odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2016 r.
Zgodnie z dominującym aktualnie orzecznictwem sądowoadministracyjnym udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12).
W związku z powyższym Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy nie było znaczące. Ponadto po wniesieniu skargi i zapoznaniu się z argumentacją skarżącej bezczynność ta została usunięta. Nie było to zatem celowym działaniem, nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzania organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 237 zł, Sąd zaliczył wpis od skargi - 100 zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm. ), opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 120 zł, odpowiadające wysokości 1/4 stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c r.o.c.a. Sąd uznał bowiem, iż realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające zastosowanie normy art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd w uzasadnionych przypadkach może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Przywołany przepis dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Zastosowanie omawianej normy ustawowej pozostawione zostało uznaniu sądu orzekającego i swobodnej ocenie w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd wziął pod uwagę, że Starosta nie kwestionował swojego obowiązku udzielenia informacji publicznej i udostępnił ją jedynie z nieznacznym opóźnieniem, zatem bezczynność dotyczyła stosunkowo krótkiego okresu jak też nie nosiła znamion zamierzonego i celowego działania. Także charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika, związany ze sporządzeniem kilkunastozdaniowej skargi i pisma przygotowawczego nie przyczynił się w istotny sposób do wyjaśnienia sprawy. Nadto wskazać należy na znany Sądowi urzędowo fakt, iż do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło kilka w podobnym jak niniejsza sprawa R.P. reprezentowanej przez adw. T.Z. – na bezczynność starostów o identycznej, jak w rozpoznawanej sprawie, treści. Sądowi orzekającemu, w oparciu o dane pochodzące z wewnętrznych systemów informatycznych OSO i CBOiS, znany jest również fakt, iż do innych sądów administracyjnych w kraju tj. w Rzeszowie, Lublinie, Gdańsku, Kielcach, Wrocławiu, Szczecinie, Gliwicach, Warszawie Opolu, Łodzi, Bydgoszczy, Poznaniu i w Krakowie wpłynęło - na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy - co najmniej 31 spraw ze skarg R.P. sporządzonych przez tego samego pełnomocnika, opartych na takich samych okolicznościach i żądaniach ( przykładowo: II SAB/Lu 32/16, II SAB/Wr 66/16, II SAB/Sz 46/16, IV SAB/Gl 73/16, II SAB/Ke 24/16, II SAB/Rz 28/16, II SAB/Rz 35/16, II SAB/Rz 37/16, II SAB/Ke 23/16, II Sab/Gd 68/16, IV SAB/Po 18/16, II SAB/Op 19/16, II SAB/Łd 21/16, II SAB/Bd 6/16, II SAB/Ol 12/16), sporządzonych wg jednego szablonu. W związku z tym nakład pracy pełnomocnika, związany z prowadzeniem niniejszej sprawy należy ocenić jako minimalny, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w adekwatnej do tego wysokości, tj. ¼ stawki minimalnej stawki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło