I SA/Ke 342/25

WyrokWSA w Kielcach2026-02-19

Skład orzekający: Artur Adamiec, Mirosław Surma, Andrzej Mącznik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami może być oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, nawet jeśli skarżący kwestionuje jej kompletność i aktualność?
Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie może być oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, jeśli opinia ta stanowi wiarygodną podstawę do uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do podważania ustaleń biegłych w takiej opinii, a jedynie do oceny, czy materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia przesłanki wystąpienia zastrzeżeń. Celem skierowania na badania jest prewencyjne zabezpieczenie ruchu drogowego, a nie przesądzenie o istnieniu przeciwwskazań.
Stan faktyczny
Prokurator złożył wniosek o skierowanie R. T. na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dołączając opinię sądowo-psychiatryczną wskazującą na uzależnienie od SPA i alkoholu oraz cechy osobowości nieprawidłowej. Organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu na badania, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący kwestionował kompletność i aktualność opinii, wskazując na toczące się postępowanie karne w celu jej weryfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach M. Ł. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 maja 2025 r. nr SKO.RD-52/2280/271/2025 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P. J. kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (kolegium, organ odwoławczy) z 28 maja 2025 r. nr SKO.RD-52/2280/271/2025 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce (prezydent, organ I instancji) z 31 marca 2025 r. nr OM-II.5430.16.1.2024.AP o skierowaniu R. T. (strona, skarżący) na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że 26 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. - Z. w K. o skierowanie R. T. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Do wniosku została dołączona opinia sądowo- psychiatryczna z 30 stycznia 2024 r. z której wynika, że R. T. jest uzależniony od SPA i alkoholu oraz stwierdzono u niego cechy osobowości nieprawidłowej. Klinicznie objawia się to piciem alkoholu ciągami, klinowaniem, wzrostem tolerancji na alkohol, problemami prawnymi po alkoholu i narkotykach, przyjmowaniem SPA ciągami, łączeniem ich ze sobą i z alkoholem, lekceważeniem norm i zasad społecznych, wcześniejszą karalnością. Powyższa opinia nie była kwestionowana i uzupełniana w toku postępowania przygotowawczego. Po wszczęciu postępowania administracyjnego, organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu strony na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. W odwołaniu wyjaśniła, że złożyła w prokuraturze wniosek dowodowy o uzupełnienie opinii sądowo-psychiatrycznej jako opinii niepełnej i niewłaściwej. Podkreśliła, że wniosek prokuratora o skierowaniu jej na badania lekarskie jest wnioskiem gołosłownym, bezzasadnym i bezprawnym. Dodała, że szereg kwestii zawartych w opinii jest rozbieżna ze stanem faktycznym, jest zmanipulowana, wyrwana z kontekstu, jest z odległej przeszłości i przez to nie ma nic wspólnego z bieżącą sytuacją. Strona wskazała, że biegli nie mieli w dyspozycji pełnej dokumentacji medycznej. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, kolegium przytoczyło treść art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U.2024.1210; dalej: "u.k.p."). Wyjaśniło, że do skierowania na badanie lekarskie nie jest konieczna pewność co do istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia osoby kierowanej na badanie, a wystarczy duże prawdopodobieństwo, że stan jej zdrowia może mieć bezpośredni wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. Podkreśliło, że wykładnia art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest natomiast ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Organ odwoławczy wskazał, że wbrew zarzutom podniesionym przez stronę opinia sądowo-psychiatryczna, co wynika z pisma z 17 grudnia 2024 r. i 17 marca 2025 r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. - Z. w K., nie była kwestionowana i uzupełniana w toku postępowania przygotowawczego, zaś sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w K.. Przesłane przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. - Z. w K. informacje, wbrew zarzutom strony, jako wiarygodne uzasadniają istnienie zastrzeżeń co do jej stanu zdrowia. Kolegium wyjaśniło również, że zgodnie z art. 182 k.p.a. prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wniesione przez prokuratora jest dla organu administracyjnego wiążące. W ocenie kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia przesłanki wystąpienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, wobec czego należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Opisane przez biegłych uzależnienie od SPA i alkoholu niewątpliwie może bowiem mieć wpływ na zdolność strony do prowadzenia pojazdów. Stwierdziło, że rozpoznanie zawarte w opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu samo w sobie wskazuje na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, a w konsekwencji na zasadność skierowania na badania lekarskie. Końcowo podkreśliło, że skierowanie na badanie lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma charakter prewencyjny – zabezpieczający, a decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie nie jest równoznaczna z utratą prawa jazdy. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, R. T. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu i instancji. W uzupełnieniu skargi ustanowiony w ramach pomocy prawnej pełnomocnik wniósł o: zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w K. w przedmiocie weryfikacji opinii sądowo-psychiatrycznej stanowiącej podstawę faktyczną zaskarżonych rozstrzygnięć, w szczególności do czasu rozpoznania wniosku skarżącego z 25 listopada 2025 r. o uzupełnienie opinii biegłego, ewentualnie o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego oraz – w razie uwzględnienia wniosku – do czasu sporządzenia i doręczenia opinii uzupełniającej/nowej. Ponadto wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów: wniosku skarżącego z 25 listopada 2025 r. złożonego do Sądu Rejonowego w K. o uzupełnienie opinii biegłego sądowo-psychiatrycznego, ewentualnie o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, wraz z potwierdzeniem jego wpływu – w celu wykazania faktu toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w przedmiocie weryfikacji opinii sądowo-psychiatrycznej, stanowiącej podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji administracyjnych; oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, złożonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy, znajdującego się w aktach sprawy – na okoliczność uprawdopodobnienia trudnej sytuacji materialnej skarżącego oraz wykazania istnienia realnej, indywidualnej dolegliwości po jego stronie, istotnej dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona skarżąca podkreśliła, że kwestionuje prawidłowość i kompletność wydanej w toku postępowania karnego opinii. Zaznaczyła, że dąży do jej formalnej weryfikacji w toku postępowania karnego. Z punktu widzenia kontroli legalności decyzji administracyjnej zasadnicze znaczenie ma to, czy organy administracji zebrały i oceniły materiał w sposób odpowiadający standardom z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz czy w świetle tego materiału mogły prawidłowo przyjąć wystąpienie "uzasadnionych zastrzeżeń" w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący zarzucił, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez poprzestanie na materiale z innego postępowania i niedokonanie wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego dla potrzeb postępowania administracyjnego, w tym bez należytego odniesienia się do stanowiska strony kwestionującego kompletność/aktualność podstawy powzięcia zastrzeżeń; 2/ art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zebranego materiału i przyjęcie przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń" bez wykazania w uzasadnieniu, dlaczego przyjęta podstawa faktyczna ma charakter wystarczający w realiach sprawy; 3/ art. 107 § 3 k.p.a. przez brak przekonującego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ uznał wskazany materiał za wystarczający do zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierującymi pojazdami, mimo kwestionowania przez stronę jego kompletności i aktualności. W piśmie procesowym z 11 lutego 2026 r. skarżący podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku – wniósł o odroczenie rozprawy do czasu sporządzenia i doręczenia opinii biegłych w sprawie II K [...]. Do pisma procesowego zostało załączone wezwanie sądu karnego z 21 stycznia 2026 r. skierowane do skarżącego, aby 9 lutego 2026 r. stawił się na dwa badania lekarskie. Na rozprawie 19 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w skardze. Sąd odmówił także przeprowadzenia dowodu z przedłożonego na rozprawie oświadczenia z 10 lutego 2026 r. psycholog A. Z. co do przeprowadzonego badania skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga była niezasadna. Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; z późn. zm.; dalej: ,,p.p.s.a."). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła sąd do wniosku, że decyzja ta odpowiada prawu, a zarzuty skargi są bezzasadne. W sprawie sporne było zaistnienie przesłanki skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Według kolegium opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona przez biegłych, załączona do wniosku prokuratora o skierowanie skarżącego na badania, realizowała przesłankę zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz. U. z 2025, poz. 1226 , zwanej w uzasadnieniu "u.k.p."), tj. zaistnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. Zdaniem skarżącego opinia biegłych sporządzona została w ramach sprawy karnej. Opinia ta jest, w ocenie skarżącego, niepełna, niewłaściwa, a sporządzający ją biegli nie mieli do dyspozycji pełnej dokumentacji medycznej i przez to nie byli w stanie ocenić aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego. W sprawie nie było sporne, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jak również decyzji wydanej przez organ I instancji, stanowiły przepisy u.k.p. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z kolei zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Przesłanka ta, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 7 września 2016 r. I OSK 1051/16 i 21 września 2021 r. II GSK 891/21 (te i przywołane w dalszej części uzasadnienia wyroki dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, powodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Zaznaczyć należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest jednoznaczna z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdami i absolutnie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości (tak NSA w wyroku z 10 stycznia 2023 r., I OSK 2613/19). W przedmiotowej sprawie wniosek prokuratora wywołał skutek w postaci wszczęcia postępowania przez prezydenta, stosownie do treści art. 182 k.p.a. Prawo zwrócenia się do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego stanowi bowiem procesowe prawo prokuratora do żądania wszczęcia postępowania. Przesłanką żądania wszczęcia postępowania jest istnienie stanu niezgodnego z prawem. Ocena, czy taki stan istnieje, należy do prokuratora i nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek prokuratora o wszczęcie postępowania. Organ jest takim wnioskiem związany (tak WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z 6 listopada 2012 r., II SA/Kr 1597/11, WSA w Olsztynie w prawomocnym wyroku z 9 grudnia 2014 r., II SAB/Ol 170/14). Powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji na podstawie powołanych wyżej przepisów. Natomiast sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (tak NSA w wyroku z 21 września 2022 r., I OSK 2232/19). Winny mieć swoje źródło w tego rodzaju informacjach o stanie zdrowia, z których z dużym prawdopodobieństwem wynika, że u posiadacza prawa jazdy mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego bezpiecznego udziału w ruchu drogowym. Takie informacje mogą wynikać z orzeczeń lekarskich, z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, czy chociażby z opinii o stanie zdrowia sporządzonej przez lekarzy specjalistów (por. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r., II GSK 46/24). Z orzecznictwa sądów administracyjnych wprost wynika, że opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona dla potrzeb postępowania karnego może stanowić podstawę dla uznania zaistnienia poważnych i uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, a tym samym dla wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie (por. wyroki NSA z: 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14; 11 lipca 2019 r., I OSK 2407/17; 24 kwietnia 2020 r., I OSK 1170/19; 21 września 2021 r., II GSK 747/21; 13 marca 2025 r., II GSK 2057/21; 6 maja 2025 r., II GSK 2068/24). Podkreśla się przy tym, iż przesłanką zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. nie jest uzyskana w toku tego postępowania pewność co do istnienia takich przeciwwskazań, ta bowiem kwestia będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany (por.: wyroki NSA z 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14, 2 lutego 2018 r., I OSK 1938/17, 12 września 2018 r., I OSK 2501/16, 18 maja 2020 r., I OSK 514/19, 26 maja 2020 r., I OSK 1739/19, 22 lutego 2021 r., I OSK 2528/20). Podstawą faktyczną wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania była ocena stanu zdrowia wynikająca z opinii sądowo-psychiatrycznej. W sporządzonej opinii wydanej przez specjalistów psychiatrii, u skarżącego rozpoznano uzależnienie od SPA i alkoholu oraz cechy osobowości nieprawidłowej. Klinicznie objawia się to piciem alkoholu ciągami, klinowaniem, wzrostem tolerancji na alkohol, problemami prawnymi po alkoholu i narkotykach, przyjmowaniem SPA ciągami, łączeniem ich ze sobą i z alkoholem, lekceważeniem norm i zasad społecznych, wcześniejszą karalnością (k. 6 akt administracyjnych). Należy przy tym wyjaśnić, że ani organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, jak również obecnie sąd administracyjny, nie mają kompetencji do podważania ustaleń i wniosków zawartych w powyższej opinii sporządzonej przez biegłych. Jednocześnie opinia ta stanowiła bez wątpienia dowód, w oparciu o który prawidłowo organy uznały, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego mogące mieć wpływ na jego zdolność kierowania pojazdami. Oceny tej nie może zmienić późniejsza próba podważenia tej opinii przez skarżącego na etapie postępowania przed sądem karnym. Organy opierały się bowiem na sporządzonej przez biegłych opinii, która zgodnie z treścią pism prokuratora (z 17 grudnia 2024 r., 17 marca 2025 r. – k. 30, k.45 akt administracyjnych) nie była kwestionowana i uzupełniana w toku postępowania przygotowawczego. Zważywszy na powyższe, w ocenie sądu, kolegium prawidłowo oceniło stan faktyczny i trafnie uznało, że zaistniała w sprawie przesłanka, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Celem tego rozwiązania prawnego jest dokonanie oceny stanu zdrowia kierującego pojazdem w celu wykluczenia mogących pojawiać się zagrożeń w ruchu drogowym. Ocena przesłanek uzasadniających skierowanie na badania lekarskie została dokonana przez kolegium przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego przez skarżącego. U skarżącego rozpoznano uzależnienie od SPA i alkoholu oraz cechy osobowości nieprawidłowej objawiające się piciem alkoholu ciągami, klinowaniem, wzrostem tolerancji na alkohol, problemami prawnymi po alkoholu i narkotykach, przyjmowaniem SPA ciągami, łączeniem ich ze sobą i z alkoholem. Sąd stwierdził, że psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca z takimi objawami poradzi sobie w sytuacjach, z którymi będzie się stykał na drodze. Niewątpliwie wskazane kliniczne objawy mogą powodować niezdolność kierowcy do prowadzenia pojazdu. Z treści opinii wynika również, że skarżący jest leczony odwykowo i psychiatrycznie od 2000 r. oraz jest leczony z powodu zaburzeń osobowości oraz uzależnienia od SPA (k. 7 akt administracyjnych). Podkreślić należy, że uprawnienie starosty do skierowania na badania osoby, której stan zdrowia nasuwa uzasadnione zastrzeżenia, nie wymaga, aby osoba ta dopuściła się określonych wykroczeń bądź przestępstw. Uprawnienie to należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza, zanim wydarzy się coś co ją, jak też innych użytkowników drogi, narazi na utratę zdrowia bądź życia (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r. I OSK 509/15 oraz wyroki WSA w Kielcach z 30 października 2019 r., II SA/Ke 564/19 i z 16 października 2016 r. II SA/Ke 385/16). Aby prowadzić bezpiecznie, kierujący musi przecież zachowywać czujność i podejmować decyzje o wykonaniu określonych manewrów w oparciu o wciąż zmieniające się informacje napływające z otoczenia, takie jak m.in.: warunki drogowe, ruch innych pojazdów czy zachowanie innych użytkowników drogi, praca i ruch własnego pojazdu, własny stan fizyczny i psychiczny. Prowadzenie pojazdu wymaga dużej precyzji i charakteryzuje się złożonością. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa w ruchu drogowym i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo w ruchu. Celem weryfikacji powyżej opisanych okoliczności koniecznym jest skierowanie skarżącego na badania lekarskie, które pozwolą ustalić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co obligowało organy do zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Oznacza to tym samym, że na wcześniejszym etapie postępowania, tj. przed przeprowadzeniem badania, z natury rzeczy nie można poczynić kategorycznych ustaleń w tym zakresie (por. wyrok NSA z 4 marca 2025 r., II GSK 2380/24). Organy administracji publicznej nie dokonują bowiem samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tę okoliczność, w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich. Ich zadaniem jest jedynie ocena, czy zgromadzony materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia przesłanki wystąpienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Natomiast poddając się takim badaniom, kierowca umożliwia wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 grudnia 2024 r., III SA/Kr 1315/24). W ocenie sądu omawiana opinia sądowo - psychiatryczna stwierdza istnienie czynników, które mogą mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami przez skarżącego. Stwierdzone przez opiniujących biegłych uzależnienie od SPA i alkoholu oraz cechy osobowości nieprawidłowej mogą mieć bowiem wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne, czy sprawność intelektualną i ruchową, co mogłoby mieć przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji na drodze. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, podkreślić należy, że już samo uzyskanie wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia osoby stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Przewidziane w art. 182 k.p.a. prawo zwrócenia się do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego oznacza procesowe uprawnienie prokuratora do żądania wszczęcia postępowania. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza natomiast o wyniku tych badań. Zaznaczyć trzeba, że zagrożenie powodować może nie tylko prowadzenie pojazdu w sposób sprzeczny z przepisami ruchu drogowego, w stanie nadmiernego zmęczenia, ale również przez osoby, których stan zdrowia, motoryka i aktywność ruchowa doznają ograniczeń. Organ odwoławczy dokonał oceny opinii biegłych pod kątem jej przydatności dla celów niniejszego postępowania i wartości dowodowej (czy okoliczności w niej stwierdzone są istotne dla sprawy). Zdaniem sądu organ prawidłowo ocenił przesłanki wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu, opierając się w tym względzie na dostatecznym i wiarygodnym materiale dowodowym, który - jak zaznaczono powyżej - nie musiał wykazywać jednoznacznie (przesądzać) istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodabniać występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Sąd zaakceptował ocenę kolegium, że stwierdzony tą opinią stan zdrowia skarżącego – opisane przez biegłych kliniczne objawy - może mieć wpływ na zdolność skarżącego do prowadzenia pojazdów. W ocenie sądu nie sposób było uznać za uzasadnione zarzuty podniesione w skardze. Sąd kontroluje zaskarżony akt według stanu na dzień jego wydania. Organy orzekały w sprawie, dysponując przedmiotową opinią sądowo-psychiatryczną z informacją od prokuratora, że nie była ona kwestionowana i uzupełniana w toku postępowania przygotowawczego. Nie bez znaczenia jest także to, że opinia sądowo-psychiatryczna sporządzana jest na potrzeby postępowania karnego, w innym celu i reżimie prawnym niż przeprowadzane przez uprawnionych lekarzy badania lekarskie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2503) w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie: 1) narządu wzroku; 2) narządu słuchu; 3) układu ruchu; 4) układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego; 5) układu nerwowego, w tym padaczki; 6) obturacyjnego bezdechu podczas snu; 7) czynności nerek; 8) cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii; 9) stanu psychicznego; 10) objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie; 11) objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub na ich nadużywanie; 12) stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami; 13) innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie podczas kierowania pojazdami. Natomiast z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza posiadającego specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub do psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych w zakresie, o którym mowa w § 4 ust. 1, w celu oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych. Rozporządzenie to, wydane na mocy upoważnienia ustawowego (art. 81 ust. 1 u.k.p.) określa szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego prowadzonego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Założeniem ustawodawcy jest więc, że przeprowadzone na podstawie ww. rozporządzenia badanie ma na celu ustalić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z ujawnionymi zastrzeżeniami co do stanu zdrowia kierowcy. Podsumowując, przeprowadzone przez orzekające w sprawie organy postępowanie nie naruszało przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Organy dochowały bowiem zasady prawdy obiektywnej, oceniły dowód w postaci opinii biegłych w granicach wyznaczonych przez ustawę, prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, na podstawie materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie i przedstawiając wynik oceny tego materiału w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł z urzędu naruszenia innych przepisów prawa, w szczególności art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja kierująca na badania lekarskie została wydana z powodu urzeczywistnienia się uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącym, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjaśnić należy, że przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. wyrok NSA z 27 maja 2025 r., II OSK 920/24). Aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. wyrok WSA w Kielcach z 22 maja 2024 r., II SA/Ke 125/24). Postępowanie karne, w którym sporządzana jest obecnie opinia sądowo-psychiatryczna nie jest kwestią wstępną wobec niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Biorąc pod uwagę treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, należało uznać, że sąd administracyjny jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć sprawę – sfomułować orzeczniczo wypowiedź, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sporządzenie nowej, czy też uzupełnienie już wydanej opinii sądowo-psychiatrycznej również nie jest dla sądu administracyjnego kwestią wstępną. Fakt oczekiwania na sporządzenie nowej opinii biegłych nie stanowi też przesłanki odroczenia rozprawy. Zgodnie z treścią art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną. Podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a., a w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącego, doszłoby do niedopuszczalnego wyjścia poza przesłanki wskazane w tym przepisie. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. W trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest przy tym uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z: 3 grudnia 2025 r., III OSK 1711/24; 6 lutego 2026 r., III FSK 653/25). Sąd odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w skardze. Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania zostało złożone w ramach prawa pomocy zostało złożone jedynie dla uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Z kolei wniosek skarżącego skierowany do Sądu Rejonowego w K. o uzupełnienie opinii sądowo-psychiatrycznej złożony został do Sądu Rejonowego w K. 25 listopada 2025 r., czyli po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy (28 maja 2025 r.). Wskazać przy tym należy, że celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Powtórzyć trzeba, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, lecz kontroluje prawidłowość ich przeprowadzenia przez organ administracji. Podkreślić także należy, że organ odwoławczy orzekał na podstawie zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego. Ww. wniosek skarżącego, jak i oświadczenie z 10 lutego 2026 r. psycholog A. Z. co do przeprowadzonego badania skarżącego nie były temu organowi znane, ponieważ zostały sporządzone już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Stąd sąd odmówił również przeprowadzenia dowodu z przedłożonego na rozprawie oświadczenia z 10 lutego 2026 r. psycholog A. Z.. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł w pkt 1 sentencji wyroku o oddaleniu skargi. Na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 87) w pkt 2 sentencji wyroku przyznano pełnomocnikowi skarżącego kwotę [...]zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło