I SA/Kr 1323/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2015 r. wniosku L.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia postanawia: - oddalić wniosek - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.06.2015r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów L. C., ur. w 1976r., prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną G. J. – C. ur. w 1982r., z którą w 2010r. zawarł umowę majątkową małżeńską. Małżonkowie mają na utrzymaniu córką L. C., ur. w 2007r. Rodzina mieszka w domu, będącym według oświadczenia L.C. własnością jego żony. Wnioskodawca w 2014r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: L.C. FHU "C", z powodu problemów finansowych. W 2012r. poniósł bowiem stratę w wysokości 166 977,73 zł, przy przychodzie w wysokości 8 102 447,06 zł, w 2013r. strata wyniosła 89 349,44 zł., przy przychodzie na poziomie 462 969,80 zł, a w 2014 r. miała ona wartość 6 913,70 zł, przy przychodzie w wysokości 48 967,94 zł. G J – C prowadzi natomiast działalność gospodarczą, która według oświadczenia wnioskodawcy przynosi 2 000 zł dochodu miesięcznie. L. C. miesięczne koszty utrzymania szacuje na kwotę ok. 1900 zł., Obejmują one: opłaty za energię elektryczną , wodę , wywóz śmieci – 500 zł, koszty wyżywienia – 800 zł, koszty utrzymania jedzenia – 300 zł, koszty paliwa do samochodu żony – 300 zł. Wnioskodawca oświadczył , iż nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Podniósł też, iż Dyrektor Izby Celnej wydał do tej pory czterdzieści pięć decyzji adresowanych do niego i w związku z tym nie jest on w stanie ponieść kosztów wypływających z ich zaskarżenia. Odpowiadając na wezwanie referendarza skierowane do wnioskodawcy w celu uzupełnienia wniosku, doręczył on dokumenty z których wynikało, że: na jego rachunku bankowym od trzech miesięcy nie ma żadnych wpływów, a saldo na dzień 30 czerwca 2015r. wynosi 1180 zł; na dzień 16 września 2015r. jest właścicielem samochodu osobowego AUDI A6 3.0 TDI i przyczepy ciężarowej WIOLA. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych lokat bankowych oraz samochodów będących jego własnością, a dom, w którym zamieszkuje razem z rodziną w M. przy ul. Ź. jest wyłączną własnością żony skarżącego. Jednocześnie mimo wezwania skarżący nie przedłożył nr księgi wieczystej ww. nieruchomości oraz dokumentów potwierdzających dochody małżonki. Postanowieniem z dnia 16 października 2015r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego, uzasadniając, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia i dokumenty nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skutecznie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12, Baza NSA). Oznacza to, że powinien on poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 ww. ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem wnioskodawca mimo wystosowanego do niego wezwania w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nadesłał pełnych danych, o które był wzywany. Nie wskazał on bowiem nr KW nieruchomości, w której zamieszkuje razem z rodziną, co uniemożliwiło analizę jego stanu posiadania oraz nie przedłożył dokumentów wykazujących dochód uzyskiwanych przez małżonkę. Odnosząc się do podnoszonej w sprzeciwie przez wnioskodawcę kwestii pozostawania z żoną w rozdzielności majątkowej, trzeba podkreślić, że nie ma on znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Prawa pomocy nie można też przyznać jednemu z małżonków, jeśli okazałoby się, że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r., sygn. akt I Cz 37/67), zwłaszcza, że w rozpatrywanym przypadku faktycznie prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe. Sąd wziął pod uwagę również wątpliwości, jakie budzi oświadczenie skarżącego, o tym, że nie jest właścicielem żadnych samochodów względem zaświadczenia od Prezydenta Miasta K., że na dzień 16 września 2015r. jest właścicielem samochodu osobowego AUDI A6 3.0 TDI i przyczepy ciężarowej WIOLA. Sąd zauważył, że w złożonym sprzeciwie skarżący nie odniósł się do zaistniałej rozbieżności. Reasumując Sąd stwierdza, że wnioskodawca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawił swoją sytuację finansową. Sąd nie miał zatem wystarczającego materiału, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach czy nieprawdziwych oświadczeniach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.