I SA/Kr 1570/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.07.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.07.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów G.C. ur. w 1982r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.C. ur. w 1984r. oraz córką N.C. ur. w 2005r. W związku z wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nadesłane zostało jednocześnie oświadczenie M.C., z dnia 26.02.2015r. w którym stwierdza ona, że: " mieszka osobno i nie ponosi z wnioskodawcą wspólnych wydatków rodzinnych". Od 2012r. pomiędzy małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. G.C. w 2013r. uzyskał dochód w wysokości 5 741,12 zł. Mieszaka on w lokalu, znajdującym się w R. i z tego tytułu płaci właścicielowi tej nieruchomości tj. "H" sp. z o.o. w K. miesięczny czynsz w wysokości 500 zł. . Miesięczne wydatki na media wynoszą ok. 500 zł. a koszty utrzymania ok. 400 - 500 zł., miesięcznie. Z późniejszych wyjaśnień, zawartych w "odpowiedzi na wezwanie", z dnia 03.03.2015r. wynika natomiast, że miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami wynoszą ok. 75 zł. dziennie. Wnioskodawca podał, iż; nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, nieruchomości, pojazdu mechanicznego ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. a żona uzyskuje z tytułu umowy o pracę wynagrodzenie w wysokości 5000 zł., z tym, że od 2014 przebywa ona na zwolnieniu. Zaznaczył też, że otrzymuje pomoc finansową od rodziców – M.C. ur. w 1969r. , H.C. ur. w 1961r. - na pełnomocnika i żywność. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne i sprzeczne. Przede wszystkim nie wiadomo czy G.C. prowadzi gospodarstwo domowe sam czy też z żoną. W "oświadczeniu o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", zawartym w druku PPF, z dnia 19.01.2015r., wymienił on żonę i córkę jako członków gospodarstwa domowego i stwierdził, iż ; "dochody mojej żony z trudem pozwalają na zapewnienie podstawowych , bieżących spraw". Do "odpowiedzi na wezwanie" z dnia 03.03.2015r. dołączył natomiast jej oświadczenie, z dnia 26.02.2015r., w którym.M,C.stwierdziła, że mieszka osobno i nie ponosi z nim wspólnych wydatków rodzinnych. Nie jest też wyjaśniona kwestia zarobków i oszczędności żony G. C. Nie zostały bowiem przesłane, mimo wezwania w tym zakresie : - wyciągi z jej kont bankowych, obejmujące operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - jej zeznanie podatkowe, za 2014r. lub zaświadczenie z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez nią dochodów w 2014r., - zaświadczenia z zakładu pracy M, C. o wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków, - dowód przelewu , przekazu jej wynagrodzenia za ostatni miesiąc. Trzeba natomiast podkreślić, iż podnoszony przez wnioskodawcę fakt pozostawania z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska, w świetle przepisów prawa rodzinnego, odnosi się do majątków małżonków , a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). Sprawa dochodów G.C., również nie została przez niego wyjaśniona. Nie przesłał on, mimo wezwania w tym zakresie, zeznania podatkowego, za 2014r. lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez niego dochodów w 2014r. (przedłożone zeznanie dotyczyło tylko roku 2013r. !). Zupełnie niezrozumiałe jest też tłumaczenie wnioskodawcy w tej kwestii, iż : "nie posiada jeszcze zeznania podatkowego PIT za 2014r., a zostanie mu ono wydane dopiero w kwietniu 2015r." Jeżeli bowiem stronie skarżącej chodziło o imienne informacje dotyczące wszelkich istotnych dla obliczenia podatku wielkości, zawarte w formularzu PIT – 11, to podkreślić trzeba, że płatnik zobowiązany jest do przekazania tego formularza podatnikowi do końca lutego roku następującego po roku podatkowym (art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 361 z p. zm.). Jeżeli natomiast strona skarżąca miała na myśli termin przewidziany dla podatnika do złożenia w urzędzie skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w danym roku podatkowym – tj. 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (por. art. 45 ust. 1 u. p. d. o. f.) winna wówczas zgodnie z zaleceniem wezwania przedłożyć zaświadczenie z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego dochodu w 2014r. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż wnioskodawcę reprezentuje adwokat czyli profesjonalny pełnomocnik, jasność wystosowanego wezwania nie powinna budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Orzekający nie dał wiary oświadczeniom wnioskodawcy jakoby otrzymuje on pomoc finansową na pełnomocnika i żywność - od rodziców tj. H.C ur. w dniu 16.12.1961r., M. C. ur. w dniu 28.01.1959r. H. C. jest bowiem stroną postępowania o sygn. akt I SA/Kr 1652/13 oraz I SA/Kr 1347/13 i w sprawach tych wnioskodawczyni stwierdziła, że trudno jej odłożyć "jakąkolwiek kwotę". Stąd też, w świetle takiego stwierdzenia wątpliwym wydaje się pomoc finansowa ze strony rodziców dla syna zwłaszcza kiedy H. C. otrzymuje rentę w wysokości 619,08 zł., miesięcznie, netto, a M. C. wynagrodzenie w wysokości 1680 zł., miesięcznie, brutto a nie mają oni żadnych oszczędności (por. akta sprawy o sygn. I SA/Kr 1652/13 i I SA/Kr 1347/13). W kontekście więc braku możliwości ustalenia rzeczywistego wynagrodzenia i zasobów finansowych M.C., wątpliwości co do finansowania przez nią gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz braku wiarygodności oświadczeń G.C. co do pomocy pieniężnej od rodziców - trudno w ogóle ustalić źródło i wysokość uzyskiwanych przez niego środków. Nie mówiąc już o tym, że same wydatki różnie są przez stronę skarżąca przedstawiane. Raz w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (formularz PPF) jest mowa o kwocie ok. 1500 zł. (500 zł. + 400-500 zł. + 500 zł. = ok. 1500 zł.) a raz w "odpowiedzi na wezwanie" z dnia 03.03.2015r. o sumie 2250 zł. (75 zł. x 30 dni = 2250 zł.) Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie, sprzeczne lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji wszystkich w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową a poszczególne informacje zaprezentowane zostały wybiórczo. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.