I SA/Kr 222/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 14.12.2017r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 14.12.2017r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. H. ur. w 1962r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córkami : N. H. ur. w 2002r. oraz A. H. ur. w 2005r. Od maja 2015r. zawiesił on działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą : Przedsiębiorstwo – Produkcyjno – Handlowo – Usługowe "H. l" H. A.. Zatrudniony jest w CF Profile sp. z o.o. w B. od 2012r. a od czerwca 2017r. otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne z ZUS w wysokości 774,25 zł, które przelewane jest na konto M. H.. Wnioskodawca w 2017r. uzyskał 16 839,06 zł dochodu , przy przychodzie w wysokości 16 900, 73 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują; opłaty za energię elektryczną – 95,01 zł oraz 166,86 zł, opłatę za gaz – 1001,02 zł (2 002,04 zł : 2 miesiące = 1001,02 zł) zaliczkę na czynsz za mieszkanie – 454 zł, opłatę za wywóz nieczystości – 46,50 zł, opłatę za telewizję – 24,50 zł, koszty żywności – 2000 zł, koszty lekarstw – 150 zł, raty kredytu : 1550 zł i 2000 zł. Z dokumentacji bankowej wynika jednak, że kredytobiorcą w przypadku kredytu zaciągniętego w ING Banku Ś. S.A. jest M. H., a w przypadku kredytu zaciągniętego w PKO Banku [...] S.A. jest H. M. H. . Wnioskodawca jest właścicielem trzech działek (łany); o pow. 1,9353 ha , 0,7117 ha, 0,2528 ha. Stwierdził jednak, że wszystkie działki zajęte są przez komornika bądź obciążone są hipotekami. Podniósł także, że jest zadłużony na kwotę ok. 3 000 000 zł, z tytułu należności publicznych i prywatnoprawnych, w szczególności wobec banków i instytucji finansowych. Na tą okoliczność przedłożył : "zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej", z dnia 16.01.2018r., wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dotyczące też zobowiązań wobec ZUS), określające wysokość dochodzonych należności na kwotę 1 210 203,54 zł, decyzję ZUS z dnia 22.04.2016r., określającą zadłużenie wnioskodawcy na kwotę 27 242,04 zł., wezwanie do zapłaty z dnia 21.07.2017r., wystawione przez Ultimo a wystosowane do PPHU "Hanpol" A. H., na kwotę 3 187,12 zł, "informację o kolejnych działaniach wierzyciela", z dnia 13.09.2017r., wystawioną przez EGB Investment S.A. a wystosowaną do PPHU "Hanpol" A. H., określającą wysokość długu na kwotę 258 690,28 zł. Strona skarżąca podała, że nie posiada oszczędności, udziałów w spółkach kapitałowych oraz przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 7487,89 zł (95,01 zł + 166,86 zł + 1001,02 zł + 454 zł, + 46,50 zł + 24,50 zł + 2000 zł +150 zł + 1550 zł + 2000 zł.) a jedynym źródłem dochodu rodziny jest świadczenie rehabilitacyjne A. H. w wysokości ok. 774,25 zł, netto. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15). Strona bowiem wydaje znacznie więcej środków niż ma do dyspozycji. Niejasny jest też status M. H.. Nie została ona wymieniona jako członek rodziny , nie została też uwzględniona jako osobna prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z wnioskodawcą. Z nadesłanych materiałów wynika jednak , ze świadczenie rehabilitacyjne A. H. wpłacane jest właśnie na jej konto. Ona też jest wskazana jako kredytobiorca, wymienionych kredytów; w ING Banku Ś. S.A. – osobiście a w [...] [...] S.A. - jako H. M. H. . W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła swoją sytuację finansową. Ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych strony nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. , poz. 1369 z p.zm.).