I SA/Kr 524/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku B.W., o zwolnienie od kosztów sądowych , w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 30.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. W niniejszej sprawie kwestia ta był już rozpatrywana przez sądy administracyjne. Przedmiotowy wniosek należy więc traktować jako wniosek wywołany "nowymi okolicznościami sprawy", o których mówi art. 165 p.p.s.a., albo po prostu jako nowy wniosek z zakresu prawa pomocy. Rozróżnienie to ma znaczenie dla motywów rozstrzygnięcia i sposobu ich kwalifikacji. W przypadku bowiem kiedy pierwszy wniosek oddalony został w oparciu o niewykazanie przesłanek prawa pomocy, nawet przy zastosowaniu art. 255 p.p.s.a , drugi wniosek w zakresie prawa pomocy winien być potraktowany jako "nowy", albowiem na etapie rozpoznawania tego pierwszego nie była ujawniona rzeczywista sytuacja strony skarżącej. Stąd sytuację majątkową wnioskodawcy należy analizować w oparciu o nowe okoliczności faktyczne i dążyć do całkowitego ich ujawnienia. Opieranie się na niepełnych - starych faktach i tylko porównywanie z nimi nowych okoliczności może bowiem prowadzić do błędnych - wypaczonych wniosków analizy. Z uzasadnienia złożonego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów wynika, że B.W.ur. w 1964r. na mocy wyroku Sądu Okręgowego w T., Wydział I Cywilny, z dnia 28.05.2010r. (sygn. akt I C 202/10) nie jest już w związku małżeńskim z E.W.. Obecną jego żoną jest B.W., z którą od 2011r. pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i jak podaje nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego. Wnioskodawca prowadzi "Firmę Handlowo – Usługową "B".W.B.", z której, według oświadczenia, otrzymuje ok. 2000 - 2200 zł., miesięcznie. Działalność ta w roku 2015 przyniosła mu 24 749,53 zł. dochodu, przy przychodzie na poziomie 108 615, 80 zł. W miesiącu grudniu 2015r. dochód ten wyniósł 297,44 zł. a przychód 9 959,14 zł. (dowód : wydruk z zestawienia przychodów i kosztów, z dnia 20.01.2016r. ). Z przedłożonego wcześniej tego samego dokumentu wynika natomiast, iż roczny dochód w 2015r. wyniósł 24 452,09 zł., przy przychodzie na poziomie 98 656,66 zł., a w miesiącu grudniu 2015r. nie odnotowano ani przychodu ani dochodu. Nadesłana "historia transakcji z rachunku", prowadzonego przez Deutsche Bank Polska S.A., wskazuje, że wnioskodawca otrzymuje świadczenia z ZUS, w różnych wysokościach np.: 382,29 zł. (przelew z dnia 06.11.2015r.), 594,34 zł., (przelew z dnia 28.12.2015r.), 637,15 zł. (przelew z dnia 08.01.2016r.), 254,86 zł. (przelew z dnia 15.01.2016r.), 339,48 zł. (przelew z dnia 22.01.2016r.), 254,86 zł. (przelew z dnia 29.01.2016r.), które określa jako zasiłek chorobowy. B.W. jest zadłużony w stosunku do Funduszu Alimentacyjnego na kwotę 11 320 zł. Na okoliczność wykazania miesięcznych wydatków przedłożył : fakturę za gaz, z dnia 07.01.2016r. na kwotę 146,82 zł., wystawioną na B.W. zam. ul. P., [...] T., fakturę za wodę, z dnia 04.12.2015r., na kwotę 159,02 zł., wystawioną na B.W. zam. ul. P., [...] T., rachunek za energię elektryczną, wystawiony również na B.W. a dotyczący budynku mieszkalnego przy ul. J.K. w T. Wnioskodawca podsumował swoje wydatki obejmujące: alimenty na syna D.W. – 700 zł., wpłaty do komornika – 400 zł. oraz na Fundusz Alimentacyjny – 700 zł., na łączną kwotę 1800 zł., miesięcznie. Zaznaczył również , że wydatki na ubranie i żywność wynoszą 1000 zł., miesięcznie. B.W. jest wraz z E. W. współwłaścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej trzech nieruchomości, znajdujących się w K.: o pow. 0,11 ha, zabudowanej domem o pow. 150 m2, objętej kw [...], o pow. 0,11 ha, objętej kw [...] i o pow. 0,07 ha, objętej kw [...]. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W rozpatrywanej sytuacji, po pierwsze, nie można się zgodzić ze stwierdzeniem wnioskodawcy, że fakt, iż pozostaje on z małżonką w rozdzielności majątkowej małżeńskiej ma znaczenie przy analizie jego sytuacji majątkowej. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r., nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Prawa pomocy nie można więc przyznać jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się, że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r., sygn. akt I Cz 37/67), zwłaszcza, że w rozpatrywanym przypadku małżonkowie faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, partycypując w kosztach utrzymania. W związku z tym zasadne jest , w celu przeprowadzenia analizy zdolności płatniczych B.W., przedstawienie danych dotyczących stanu kont i lokat B.W. , jej zarobków i kondycji finansowej, o co też wnioskodawca został wezwany na podstawie art. 255 w/w ustawy. Z obowiązku tego nie wywiązał się jednak a trzeba podkreślić, iż winien on współdziałać z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r.). Po drugie jeśli by przyjąć, iż wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe wątpliwe stają się jego oświadczenia w zakresie osiąganych dochodów. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem , że wydatki jego kształtują się na poziomie 2 800 zł. , miesięcznie (700 zł. + 400 zł. + 700 zł. + 1000 zł. = 2800 zł. ) a dochody na poziomie 2000 – 2200 zł. , co jest nielogiczne, w ramach racjonalnego rozumowania, którym powinien kierować się orzekający, analizując przesłanki przyznania prawa pomocy. W pełni należy się bowiem zgodzić z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w postanowieniu z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, że to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach o prawie pomocy. Ocena natomiast całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy do Sądu, związanego regułą ustanowioną przez art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić. O niespójności oświadczeń B.W. świadczy również powołanie się przez niego na zestawienie przychodów i dochodów jego firmy za 2015r., obrazujących inne dane za ten sam okres. Podkreślić przy tym trzeba, że przez część tego okresu (od dnia 06.11.2015r. ) wnioskodawca, jak twierdzi, pozostawał na zasiłku chorobowym, co powinno skutkować brakiem przychodów i dochodów w tym terminie. W konsekwencji więc w/w okoliczności przedstawiony przez stronę skarżącą materiał jest niekompletny a więc niewystarczający do wydania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Postawa strony, która tak jak w tym wypadku, wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA , z dnia 11.01.2008r. , sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA , z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA , z dnia 28.06.2012r. , sygn. akt I FZ 210/12 ). Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne (por. postanowienie NSA , z dnia 24.01.2011r. , sygn. akt II FZ 733/10). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2 , w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).