III SA/Kr 2092/14
WyrokWSA w Krakowie2015-03-03
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Wojciech Jakimowicz, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o negatywnej ocenie projektu o dofinansowanie, załączona do niej karta oceny merytorycznej oraz regulamin konkursu, stanowią wystarczające uzasadnienie dla wnioskodawcy, aby mógł on zrozumieć przyczyny odrzucenia wniosku i wnieść umotywowany środek odwoławczy?Ratio decidendi
Informacja o negatywnej ocenie projektu, uzupełniona o karty oceny merytorycznej i regulamin konkursu, jest wystarczająca, jeśli pozwala wnioskodawcy na zrozumienie przyczyn odrzucenia wniosku i podjęcie polemiki z oceną. Sąd administracyjny kontroluje legalność oceny dokonanej przez instytucję, a nie jej merytoryczną zasadność. W tym przypadku, ocena ekspertów była wystarczająco uzasadniona i zgodna z kryteriami konkursu.Stan faktyczny
Skarżący B. B. ubiegał się o dofinansowanie projektu z budżetu UE. Jego wniosek został odrzucony na etapie oceny merytorycznej. Po wielokrotnych postępowaniach sądowych i administracyjnych, w tym uchyleniach wyroków i uwzględnieniu protestu, projekt został ponownie oceniony i ponownie odrzucony. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa w procesie oceny, w szczególności brak należytego uzasadnienia informacji o negatywnej ocenie oraz stosowanie niewłaściwych kryteriów oceny. Sąd rozpatrywał, czy sposób poinformowania o negatywnej ocenie był wystarczający.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na rozstrzygnięcie Dyrektora [....] z dnia 17 stycznia 2014r. nr [....] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej skargę oddala
W dniu 15 października 2009 r. do Centrum Przedsiębiorczości wpłynął wniosek B. B. o dofinansowanie realizacji projektu "Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013.
Pismem z dnia 11 lutego 2010 r., nr [...] Dyrektor CP poinformował skarżącego, że jego wniosek został poddany ocenie merytorycznej i został odrzucony. Wyjaśnił, że odrzuceniu na etapie oceny merytorycznej podlegają wnioski o dofinansowanie, których końcowa (średnia) ocena punktowa stanowi poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. Warunkiem pozytywnej oceny wniosku na etapie oceny merytorycznej jest uzyskanie co najmniej 46 punktów. Projekt skarżącego uzyskał jedynie 36,5 pkt, co stanowi 48,03% maksymalnej ich liczby możliwej do uzyskania.
Skarżący pismem z dnia 25 lutego 2010 r. wniósł protest od powyższej oceny, który odnosił się do kryteriów: nr 1 - Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu, nr 3 - Zakres korzyści osiągniętych w wyniku realizacji projektu, nr 4 - Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów", nr 5 - Realizacja polityk horyzontalnych UE. Podniesione przez stronę zastrzeżenia dotyczyły kwestii proceduralnych i błędu w trakcie dokonywania oceny, mającego wpływ na wynik przeprowadzonej oceny.
Protest po rozpatrzeniu nie został uwzględniony, o czym Zarząd Województwa poinformował skarżącego pismem z dnia 25 marca 2010 r. nr [...].
B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt: l SA/Kr 672/10 oddalił skargę. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego o niezapewnieniu w trakcie przeprowadzenia konkursu przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz przyjęciu dowolnej oceny kryteriów merytorycznych.
Naczelny Sąd Administracyjnego po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt: II GSK 675/11 uchylił w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 28 lutego 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 668/11 uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa.
W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie powołał art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt: II GSK 675/11 WSA w Krakowie – w odniesieniu do zarzutu dotyczącego kryterium nr 3 - stwierdził, że konkurs był przeznaczony dla mikroprzedsiębiorców, dlatego zastosowanie kryteriów przeznaczonych dla małych i średnich przedsiębiorstw było niezgodne z prawem. Zastosowanie niewłaściwych przepisów stanowi naruszenie prawa w świetle art. 30c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, powodując konieczność uwzględnienia skargi. Nieuzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący kryterium nr 3 (zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu) w zakresie okresu zwrotu inwestycji, biorąc pod uwagę przewidziane w komentarzu/uzasadnieniu do tego kryterium wskazanie, że przedmiotem oceny jest wzmocnienie konkurencyjności oceniane przez pryzmat trzech elementów: wpływu na konkurencyjność na rynku, zwiększenie potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy. Z tego punktu widzenia nie jest obojętne kiedy zwróci się realizacja inwestycji.
Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego wadliwości dokonanego przez organ zakwestionowania informacji skarżącego, że działalność objęta projektem obejmuje 100% przychodów firmy, Sąd wskazał, że organ winien szczegółowo tę przesłankę ocenić, opierając się nie tylko na treści wniosku, ale i biorąc pod uwagę, że planowana działalność jest jedyną działalnością skarżącego. Ocena musi zatem być oparta na należycie ustalonym stanie faktycznym i wyczerpująco uzasadniona. Ocena musi być także ograniczona do tych jedynie przesłanek, które dotyczą konkretnego wnioskodawcy.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących kryterium nr 4 (innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu ginących zawodów) Sąd, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, zauważył, że w informacji o sposobie rozpatrzenia protestu zacytowano przesłanki wymienione na str. 213 URPO dotyczące zasad punktacji analogicznego kryterium w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw, które różnią się od przesłanek wymienionych na str. 208 URPO i odnoszących się do mikroprzedsiębiorców o tyle, że wymóg przedstawiania jakichkolwiek analiz pojawia się już na poziomie innowacyjności w skali lokalnej. Zapisy na str. 208 URPO wskazują na możliwość oparcia się przy wyższej punktacji na analizach pochodzących wyłącznie od wnioskodawcy, co stanowiłoby jedyny możliwy przedmiot oceny jeżeli wnioskodawca zamierza wdrożyć unikalne, dotąd nie stosowane i nie omawiane rozwiązanie. Występowanie takiej sytuacji powinno być zatem rozważone przy ocenie wniosku. Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu winien zatem to uwzględnić oraz szczegółowo odnieść się do wskazywanej przez skarżącego interpretacji definicji "innowacyjności".
Za uzasadniony Sąd uznał również zarzut skargi, że z uwagi na odrębność kryteriów oceny technicznej oraz właściwej oceny merytorycznej, w ramach kryterium nr 1 właściwej oceny merytorycznej nie można brać pod uwagę wysokości posiadanych lub możliwych do uzyskania zasobów pieniężnych, a pojęcie trwałości projektu odnosi się do przewidywanego stanu rzeczy po realizacji projektu, a nie dysponowania środkami finansowymi przed realizacją projektu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym podniesiono, że brak było w niniejszej sprawie podstaw do odmowy uznania za dopuszczalne oparcia efektu trwałości projektu na wskaźnikach, jakie ma przynieść realizacja projektu. Nie jest też uzasadnione preferowanie pozyskiwania środków finansowych ze źródeł zewnętrznych kosztem środków własnych. Brak również podstaw do odmowy zastosowania preferencji związanych z udokumentowaniem posiadania odpowiednich środków tylko dlatego, że są to środki własne. W ramach kryterium nr 1 nie może być oceniane posiadanie przed przystąpieniem do realizacji projektu środków finansowych w wysokości pozwalającej na sfinansowanie całości projektu. W tym zatem zakresie dokonaną przez organ ocenę wniosku należy uznać za wadliwą, naruszającą wynikającą z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów. Sąd wskazał, że w ramach oceny tego kryterium nie przedstawiono oddzielnej punktacji tzw. subkryteriów, a niezastosowanie oddzielnej punktacji naruszyło zasadę przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących kryterium nr 5, Sąd wskazał, że organ w toku postępowania nie odniósł się szczegółowo do wskazywanych przez skarżącego efektów jego projektu w postaci ograniczenia zużycia energii. Wnioskodawca wskazał na planowane rozwiązania prośrodowiskowe w zakresie oszczędności energii, oceniający zakwestionowali ich efektywność, ale nie wskazali dlaczego uważają, że te rozwiązania nie będą efektywne. W tym zakresie ocenić należy, że uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie jest wystarczające.
Sąd wyraził pogląd, że rozstrzygnięcia organu winny być należycie uzasadnione, tylko bowiem wtedy w rzeczywistości zagwarantowana zostanie realizacja ustawowych wymogów równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), jak również rzetelności i bezstronności oceny projektów (art. 31 ust. 1). Formułowane przez organ zarzuty, na których opiera on negatywną ocenę projektu, muszą być szczegółowo, w sposób nie budzący wątpliwości, wyczerpująco uzasadnione zwłaszcza w tych przypadkach, gdy dotyczą one kryteriów sformułowanych w sposób ogólny, pozostawiający organowi stosukowo duży zakres dyskrecjonalności. Jako wadliwe Sąd uznał uzasadnienie rozstrzygnięcia organu. Uzasadnienia organu dotyczące zakwestionowanych w niniejszej sprawie kryteriów miały bowiem ogólny charakter i przy stosunkowo dużej rozpiętości punktacji nie precyzowały w sposób szczegółowy metody oceny i sposobu punktacji poszczególnych ocenianych elementów. Sąd podkreślił, że nie jest możliwe zapewnienie ustawowych wymogów równości, przejrzystości, rzetelności i bezstronności oceny bez dokonania jasnego, wyczerpującego uzasadnienia ilości przyznawanych punktów za poszczególne kryteria z dokładnym wyjaśnieniem, jakie braki dostrzega organ w ramach danego kryterium i dlaczego z powodu tych braków odejmuje akurat taką, a nie inną ilość punktów. W konsekwencji Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W ocenie Sądu organ naruszył art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przewidujący równość wobec prawa poprzez nałożenie powinności uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, a także art. 31 ust. 1 ustawy wprowadzający wymóg rzetelności i bezstronności dokonywanej przez organ oceny projektu. Sąd wskazał, że "w ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien swoje rozstrzygnięcie precyzyjnie, w sposób przekonujący uzasadnić, szczegółowo wyjaśniając dlaczego za dane kryterium przyznaje określoną liczbę punktów
B. B. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sąd Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Krakowie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt: II GSK 713/12 oddalił skargę kasacyjną podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.
Pismem z dnia 3 lipca 2012 r., znak: [...] Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa, działający w imieniu Zarządu Województwa – jako Instytucji Zarządzającej poinformował skarżącego, że jego protest na rozstrzygniecie CP z dnia 12 lutego 2010 r. dotyczący odrzucenia wniosku na etapie właściwej oceny merytorycznej, został uwzględniony. Wobec tego projekt został skierowany do ponownej oceny w ramach następujących kryteriów: kryterium nr 1 Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu, kryterium nr 3 Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu, kryterium nr 4 Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu ginących zawodów, kryterium nr 5 Realizacja polityk horyzontalnych UE.
Dyrektor CP w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r., nr [...] poinformował skarżącego o odrzuceniu na etapie oceny merytorycznej właściwej jego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor CP wskazał, że na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 668/11 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt: II GSK 713/12 i po przywróceniu do ponownej oceny rozstrzygnięciem Instytucji Rozpatrującej Protest z dnia 3 lipca 2012 r., wniosek został ponownie oceniony z uwzględnieniem uwag zawartych w rozstrzygnięciu IRP. W wyniku ponownej oceny, projekt uzyskał 40 na 70 możliwych do uzyskania punktów, co odpowiada 52,63% możliwych do osiągnięcia punktów. Wobec nie uzyskania co najmniej 46 punktów, co odpowiada wymogowi uzyskaniu minimum 60% punktów możliwych do uzyskania na tym etapie oceny, które warunkują pozytywną ocenę wniosku, projekt został odrzucony. Równocześnie wskazując na postanowienia § 21 pkt 23 regulaminu, stwierdzono, że punkty uzyskane w wyniku ponownej oceny w kryteriach wskazanych w rozstrzygnięciu protestu zastąpiły punkty uzyskane na etapie wcześniejszej oceny. W powyższej informacji pouczono skarżącego o dopuszczalnym od opisanego rozstrzygnięcia środku odwoławczym w postaci protestu do Instytucji Zarządzającej Zarządu Województwa, w imieniu którego działa Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej.
W odpowiedzi na pismo skarżącego określone jako "protest", Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa, działający w imieniu Zarządu Województwa – jako Instytucji Zarządzającej, pismem dnia 4 października 2012 r., znak: [...] zawiadomił skarżącego, że od ponownej oceny dokonanej po uprzednim uwzględnieniu protestu nie służy już protest tylko skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oraz pouczył o trybie i sposobie wniesienia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Dyrektora CP z dnia 17 sierpnia 2012 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu określoną jako "skarga na rozstrzygnięcie Województwa – Centrum Przedsiębiorczości".
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. WSA w Krakowie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. W świetle odpowiedzi na skargę Zarządu Województwa oraz dopuszczonego dowodu z "porozumienia w sprawie wdrożenia II Osi priorytetowej Gospodarka Regionalnej Szansy" RPO na lata 2007-2013 z dnia 7 marca 2008 r. wraz z aneksami, zawartego przez Zarząd Województwa z CP - WSA ustalił, że CP w ramach II Osi Priorytetowej działa jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia pełniąc rolę Instytucji Wdrażającej. W związku z powyższym oraz zgodnym oświadczeniem pełnomocników stron na rozprawie 8 maja 2013 r.- odpis skargi z wezwaniem o złożenie na nią odpowiedzi doręczono CP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r. o sygn. akt: III SA/Kr 1379/12 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez CP. Według Sądu pierwszej instancji w szczególności naruszona została przewidziana art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - zasada zachowania przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz przepis art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 30e cyt. ustawy, w myśl którego oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. III SA/Kr 668/11 związany był nie tylko Sąd w obecnej sprawie, ale także instytucje i podmioty dokonujące ponownej oceny wniosku. W tym kontekście WSA przypomniał, że Instytucja Zarządzająca rozstrzygnięciem z dnia 3 lipca 2012 r. uwzględniła protest skarżącego i przekazała sprawę CP do ponownej oceny wraz ze wskazaniami odpowiadającymi ocenie prawnej i wskazaniom sądu. Wprawdzie ponowna ocena projektu dokonywana jest na etapie oceny merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów (§19 pkt 16 lit. a i b, pkt 17 regulaminu konkursu), to jednak rozstrzygnięcie po dokonaniu ponownej oceny w przypadku uwzględnienia protestu podejmuje – zgodnie z § 21 pkt 21 i 24 regulaminu konkursu – Instytucja Organizująca Konkurs, tj. CP. Z tych względów Instytucja Organizująca Konkurs – CP, która w poprzednich sprawach nie była stroną postępowania sądowoadministracyjnego, związana jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania dokonanymi przez sąd administracyjny, w takim zakresie w jakim ocenę tę i wskazania – będąc związana art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przekazała jej Instytucja Rozpatrująca Protest – w trybie § 21 pkt 19 regulaminu konkursu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można przyjąć, że wiążące CP wskazania dotyczące ponownej oceny w zakresie kryterium nr 3, zawarte w punkcie 2 rozstrzygnięcia Zarządu Województwa – jako Instytucji Rozpatrującej Protest zostały spełnione przez "należyte ustalenia stanu faktycznego i wyczerpujące uzasadnienie przez ekspertów". Stanowisko pierwszego oceniającego nie jest w pełni jasne co do tego, czy przyjął, że prowadzona przez skarżącego działalność przynosiła 50% przychodów jego działalności, a tylko zapisy aplikacji uprawniają do twierdzenia, że stanowi ona zasadniczy przedmiot działalności, czy też ustali – stwierdził – ekspert, że w świetle złożonej dokumentacji prowadzona działalność stanowiła 100% przychodów wnioskodawcy, pomimo odmiennej treści wniosku. A jeżeli takie byłoby ustalenie, to z oceny winno wyraźnie wynikać, czy ma to wpływ na któryś z 3 elementów, przez pryzmat których ocenia się zakres korzyści w wyniku realizacji projektu w postaci wzmocnienia konkurencyjności, a w konsekwencji na punktację z tego kryterium. Natomiast przyjęty przez drugiego oceniającego 50% przychodów wnioskodawcy z prowadzonej dotychczas działalności, wbrew wskazaniom w ogóle nie wyjaśnia, czy jego ustalenie nastąpiło wyłącznie w oparciu o treść wniosku, czy też przy wzięciu pod uwagę – zgodnie ze wskazaniami – że planowana działalność jest jedyną działalnością wnioskodawcy. Na pewno zatem ocena tego eksperta – przyjęta za własną przez CP - nie spełnia wymogu należytego uzasadnienia. Poza tym ten oceniający, przyjmując istotny wpływ realizacji projektu, zarazem stwierdził, że jego realizacja "jest uzasadniona pod względem wzmocnienia konkurencyjności w skali lokalnej", a więc posłużył się elementem oceny w ramach kryterium 3 właściwym dla wniosków małych i średnich przedsiębiorstw, co zwiększa skalę nieprzejrzystości tej oceny. W ocenie Sądu przyjęte za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oceny w zakresie kryterium nr 4 również nie spełniają wskazań zawartych w punkcie 3 rozstrzygnięcia Zarządu Województwa z dnia 3 lipca 2012 r. W ramach Kryterium 4 – Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu ginących zawodów – przewidziana skala punktacji od 0 do 4 punktów, dla mikroprzedsiębiorstw, powiązana jest z poziomem innowacyjności projektu – którego miernikiem jest skala jego zasięgu; 1 pkt – produkt/ usługa lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usługi) jest nowy/ innowacyjny dla przedsiębiorcy, - 2 pkt. jest nowy/ innowacyjny w skali lokalnej/ gminy lub powiatu/, - 3 pkt. jest nowy/ innowacyjny co najmniej skali ponadlokalnej/ regionalnej – zastosowanie takiego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku. Obie oceny przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w ramach kryterium nr 4 przyznały po 1 punkcie, co przy tzw. wadze 3 – dało 3 na 12 możliwych punktów, a przyjęta punktacja odpowiada nowości (innowacyjności) jedynie w skali przedsiębiorstwa. Według WSA przyznanie takiej punktacji w świetle uzasadnienia komentarza do kryterium jest możliwe tylko wówczas gdy z analizy w biznesplanie lub z innych załączników do wniosku wynika, że produkt (usługa) lub sposób wytwarzania (proces) jest nowy i innowacyjny w skali ponadlokalnej, a zatem ponad gminnej czy powiatowej. Z tych względów wiążące co do przeprowadzenia ponownej oceny wskazania zawierały wymóg oceny biznesplanu lub innych załączników do wniosku, pod kątem, czy zawierają one elementy analizy w rozumieniu tego kryterium, dającej podstawę do przyjęcia szerszej niż lokalna skali zasięgu. Ustalenie pozytywne, daje podstawę do przyjęcia wyższej punktacji. W ocenie Sądu pierwszej instancji jasna i przejrzysta ocena powinna omawiać każdy z tych aspektów i określić jego zakres. Stwierdzono, że obie oceny nie realizują zawartego w punkcie 3 rozstrzygnięcia Instytucji Zarządzającej z dnia 3 lipca 2012 uwzględniającego protest wskazania o konieczności "odniesienia się do wskazanej przez skarżącego interpretacji i definicji innowacyjności". Z uwagi na powyższe ponowna ocena projektu wnioskodawcy, po dokonaniu której Centrum Przedsiębiorczości - jako Instytucja Organizująca Konkurs (a zarazem Instytucja Pośrednicząca II stopnia ( § 5 lit. g) regulaminu konkursu), rozstrzygnięciem z dnia 17 sierpnia 2012 r. z powołaniem na § 19 pkt 32 lit. f) regulaminu konkursu odrzuciła projekt na etapie oceny merytorycznej właściwej, została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniosło Centrum Przedsiębiorczości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 30e u.z.p.p.r. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieodrzuceniu skargi B. B., podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do jej odrzucenia przez sąd; 2) art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uwzględnieniu skargi i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Instytucji Pośredniczącej II stopnia – Centrum Przedsiębiorczości (Instytucji Wdrażającej), podczas gdy z treści ww. przepisu wynika, że sąd administracyjny może w ramach niniejszego postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przekazać sprawę do ponownego rozpoznania wyłącznie do instytucji zarządzającej lub pośredniczącej. Skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok o treści sentencji nieprzewidzianej przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa. CP nie mogła występować w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Z treści art. 30c ust. 1 w zw. z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. wynika, że stroną postępowania, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie wskazane w art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. może być tylko instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, gdyż sąd może nakładać wyłącznie na jeden z ww. podmiotów obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy. W tej sytuacji, mimo że przedmiotem skargi jest rozstrzygniecie CP, to stroną postępowania sądowego powinna być IZ RPO.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt: II GSK 2014/13 oddalił powyższą skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że cel i zakres konkursu, zasady jego organizacji, warunki uczestnictwa, kryteria i sposób wyboru projektów, termin graniczny rozstrzygnięcia konkursu, procedurę odwoławczą oraz informacje niezbędne podczas przygotowania dokumentacji konkursowej został opisany w regulaminie konkursu stanowiącym załącznik Nr 1 do Uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia 25 sierpnia 2009 r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy CP mogło być w rozpoznawanej sprawie stroną postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. czy jest organem, którego działanie mogło być objęte przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 59 ust. 1(a) i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r., str. 25, ze zm.), którego postanowienia realizowane są w zmienionej od dnia 20 grudnia 2008 r. u.z.p.p.r., państwo członkowskie wyznacza dla każdego programu operacyjnego instytucję zarządzającą oraz może wyznaczyć jedną lub kilka instytucji pośredniczących w celu wykonania części lub całości zadań instytucji zarządzającej, za które instytucja zarządzająca ponosi odpowiedzialność. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wymogi te realizuje. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 u.z.p.p.r. za prawidłową realizację programu odpowiada w przypadku programu operacyjnego - instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa. Instytucja zarządzająca może natomiast, zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., w drodze porozumienia powierzyć instytucji pośredniczącej cześć zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący ubiegał się o dofinansowanie realizacji projektu "Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Jak wynika z treści tego programu w punkcie 9.1 - Kompetencje instytucji zaangażowanych w zarządzanie i wdrażanie, stanowiącego załącznik Nr 1 do uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 4 października 2007 r. - funkcję Instytucji Zarządzającej pełni Zarząd Województwa (pkt 9.1.2. Instytucja Zarządzająca, str. 130). Instytucja Zarządzająca RPO może zlecić wykonywanie części swoich zadań o charakterze zarządczym lub wdrożeniowym innym instytucjom. W szczególności przewiduje się zlecenie wdrażania działań objętych II osią priorytetową – Gospodarka regionalnej szansy (pkt 9.1.3. Instytucja Pośrednicząca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia, str. 132). Korzystając z tego uprawnienia Sejmik Województwa uchwałą Nr [...] z dnia 29 października 2007 r. utworzył wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną pod nazwą " Centrum Przedsiębiorczości" oraz nadał jej statut. Jak wynika z treści § 4 tej uchwały - CP uczestniczy w realizacji zadań wynikających z pełnienia przez Zarząd Województwa roli Instytucji Zarządzającej dla Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 oraz udziału Samorządu Województwa w realizacji komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Szczegółowy zakres i sposób realizacji zadań CP został uregulowany w porozumieniu zawartym z Instytucją Zarządzającą RPO z dnia 7 marca 2008 r. stanowiącym załącznik do Aneksu Nr [...] do Porozumienia w sprawie wdrażania osi priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy" Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Zgodnie z § 3 ust. 1 cyt. porozumienia Instytucja Zarządzająca RPO powierza Instytucji Pośredniczącej II stopnia, tj. CP realizację następujących zadań związanych z wdrażaniem II osi priorytetowej: 1) przeprowadzanie procesu naboru i oceny wniosków o dofinansowanie w oparciu o ustalone kryteria; 2) zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektów; 3) kontrolę realizacji projektów dofinansowanych w ramach RPO; 4) przekazywanie współfinansowania, w ramach II osi priorytetowej RPO na rzecz beneficjentów; 5) przekazywanie zleceń płatności do BGK; 6) prowadzenie działań informacyjnych, szkoleniowych i promocyjnych; 7) monitorowanie postępu realizacji projektów i weryfikacja wniosków o płatność; 8) informowanie o nieprawidłowościach; 9) odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom zgodnie z procedurami ustalonymi w uzgodnieniu z Instytucją Zarządzającą; 10) wypełnianie obowiązków związanych z udzielaniem beneficjentom, ze środków RPO, pomocy publicznej oraz pomocy de minimis; 11) sporządzanie sprawozdań z realizacji działań; 12) przechowywanie i archiwizację dokumentacji związanej z realizacją powierzonych zadań, w tym związanej z wdrażaniem projektów.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje - nie można mieć wątpliwości, że zakres powierzonych CP zadań - nie stanowi czynności o charakterze pomocniczym (technicznym) względem zadań Instytucji Zarządzającej, o których mowa art. 27 ust. 4 u.z.p.p.r. Realizacja tych czynności w myśl powołanego przepisu może być powierzona innemu podmiotowi niż instytucja zarządzająca lub, za jej zgodą instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca. CP zostało utworzone jako wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 25 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdolność sądową, tj. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Zdolność sądowa stanowi zatem cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, tj. zgodnie z art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarżącego lub organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Bez wątpienia przymiot strony w postępowaniu sądowym w rozpoznawanej sprawie przysługuje CP. To właśnie CP w ramach powierzonych przez Instytucję Zarządzającą zdań związanych z realizacją programu operacyjnego – jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, którego rozstrzygnięcie zostało objęte przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. CP w ramach II osi priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy" RPO pełni zarówno funkcję instytucji pośredniczącej, jak i wdrażającej – nie zaś wyłącznie instytucji wdrażającej. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 4 u.z.p.p.r. instytucja wdrażająca (instytucja pośrednicząca II stopnia) pełni również funkcje instytucji pośredniczącej w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Stosowanie do treści art. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia "instytucja pośrednicząca" to każdy podmiot lub instytucja publiczna lub prywatna, za której działalność instytucja zarządzająca ponosi odpowiedzialność lub wykonująca obowiązki w imieniu takiej instytucji w odniesieniu do beneficjentów realizujących operacje.
Dyrektor Centrum Przedsiębiorczości po wydaniu wyżej opisanego wyroku rozstrzygnięciem z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] działając na podstawie § 19 pkt 31 Regulaminu konkursu przyjętego Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 25 sierpnia 2009 r. z późn. zm., poinformował B. B., że jego projekt został poddany ponownej ocenie merytorycznej. Ocena została przeprowadzona przez Komisję Oceny Projektów (KOP) w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO uchwałą nr [...] z dnia 10 lutego 2009 r. oraz z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1379/12 i NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II GSK 2014/13, dotyczących tej sprawy.
Wskazano, że zgodnie z § 21 pkt 23 regulaminu konkursu, punkty uzyskane z ponownej oceny w kryteriach wskazanych w rozstrzygnięciu protestu zastąpiły punkty uzyskane na etapie wcześniejszej oceny. Zgodnie z zapisami § 19 pkt 32 lit. f regulaminu konkursu, odrzuceniu na etapie oceny merytorycznej podlegają wnioski o dofinansowanie, których końcowa (średnia) ocena punktowa stanowi poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. W ramach konkursu maksymalna możliwa do uzyskania liczba punktów wynosi 76, zatem warunkiem pozytywnej oceny wniosku na etapie oceny merytorycznej jest uzyskanie co najmniej 46 pkt. W związku z powyższym zgodnie z § 19 pkt 33 regulaminu konkursu projekt został odrzucony na etapie właściwej oceny merytorycznej, ze względu na fakt uzyskania 40 punktów, co stanowi 52,63% maksymalnej liczby możliwych do uzyskania punktów.
Wskazano, jak przedstawia się punktacja uzyskana przez projekt B. B. na etapie właściwej oceny merytorycznej w poszczególnych kryteriach dołączając kserokopie kart oceny merytorycznej przeprowadzonej przez Komisję Oceny Projektów.
B. B. na powyższe rozstrzygnięcie z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 28 ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju podnosząc, że z ocen z dni 7 i 10 stycznia 2014 r. wynika, że oceniający opierali się na Załączniku do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny (KM RPO) z dnia 10 lutego 2009 r. Stanowi to naruszenie przepisu art. 28 ust. 5 ustawy, gdyż dokument ten w dacie składania wniosku o dofinansowanie nie był ujawniony w dokumentacji projektowej. Podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. wskazał (s. 30), że nie jest prawidłowym ocenianie przez Centrum Przedsiębiorczości wniosku w oparciu o dokumenty opracowane przez Komitet Oceny Projektów, które nie były wymienione w Regulaminie konkursu. Zatem Centrum Przedsiębiorczości powinno dokonać oceny wniosku w oparciu o obowiązujące w dacie składania wniosku o dofinansowanie Uszczegółowienie Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 (dalej: URPO), które stanowiło Załącznik do Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie przyjęcia Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013;
- art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju statuujących zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosownych przy ocenie projektów, a także wynikających z art. 31 ust. 1 ustawy wymogów rzetelności i bezstronności dokonywanej oceny;
- art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przede wszystkim w orzeczeniu WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt: III SA/Kr 1379/12;
- art. 30a ust. 3 zdanie drugie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym informacja Instytucji Pośredniczącej powinna zawierać uzasadnienie oceny. Za uzasadnienie nie może być uznane odwołanie się do kart oceny merytorycznej. Zgodnie z § 21 pkt 25 Regulaminu obowiązującego w dacie składania wniosku o dofinansowanie Instytucja Organizująca Konkurs ma obowiązek uzasadnić rozstrzygnięcie w przedmiocie wyniku ponownej oceny, gdyż to jej rozstrzygnięcie (a nie wprost ocena, na której jest oparte) może być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazano, że na powyższy zapis zwrócił uwagę Centrum Przedsiębiorczości WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., III SA/Kr 1379/12, jednakże zostało to zupełnie zignorowane przez Instytucję Pośredniczącą. Wskazano, że również w ocenie WSA w Warszawie (sygn. akt: V SA/Wa 52/12, Lex nr 1374684) ocena wniosku o dofinansowanie nie może odsyłać do kart oceny merytorycznej, a powinna być należycie uzasadniona przez Instytucję Organizującą Konkurs, ocena ta "winna zawierać przynajmniej syntetyczne zestawienie informacji zawartych w karcie oceny merytorycznej wskazujące na sposób wyliczenia i ilość punktów jakie w wyniku weryfikacji dla danego projektu zostały przyznane by jednoznacznie stwierdzić, czy istotnie projekt przeszedł pomyślnie (bądź nie) etap oceny merytorycznej. Podkreślić tutaj należy, iż wnioskodawca otrzymując zaskarżoną informację nie może domyślać się powodów podjętej oceny na podstawie samodzielnej analizy kart oceny merytorycznej. (...) W ocenie Sądu nie jest zatem dopuszczalne takie uzasadnienie informacji dotyczącej oceny projektu, które de facto odsyła w całości do oceny ekspertów. Takie działanie nie spełnia wymogów prawa przewidzianych art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym negatywna informacja o ocenie projektu winna zawierać uzasadnienie wyników oceny".
Strona skarżąca podkreśliła, że z uwagi na brak uzasadnienia w piśmie Instytucji Pośredniczącej z dnia 17 stycznia 2014 r. jest zmuszona odnieść się kolejno do poszczególnych ocen zawartych w karcie oceny merytorycznej z dnia 7 stycznia 2014 r., a następnie z dnia 10 stycznia 2014 r.
Podniesiono, że w ramach Kryterium 3 - Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu ocena wniosku została dokonana w sposób sprzeczny z opisem kryterium w URPO, a ponadto nie uwzględnienia wytycznych dotyczących ponownej oceny projektu zawartych w wyrokach Sądów. Ocena narusza również zasady rzetelności oceny (art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju) oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu.
Wskazano, że oceniając wniosek na etapie właściwej oceny merytorycznej członkowie Komisji Oceny Projektów powinni opierać się na Uszczegółowieniu Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, który to akt pozostawia asesorom oceniającym wnioski dalece ograniczoną swobodę w zakresie oceny wyrażanej w punktacji (tak NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2013 r., sygn. akt: GSK 675/11). Z Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego (s. 207-208) wynika, iż w ramach "Kryterium 3 Zakres korzyści" oceniający powinien wziąć pod uwagę przede wszystkim:
- czy efekty finansowe i ekonomiczne inwestycji zostały przedstawione w postaci wskaźników oraz czy są możliwe do osiągnięcia;
- czy założenia do prognoz finansowych i ekonomicznych są wiarygodne, realistyczne oraz mają jasne i szczegółowe objaśnienia.
Ocena zostanie przeprowadzona przez pryzmat 3 elementów: wpływu na konkurencyjność na rynku, zwiększenia potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową Przedsiębiorcy. Skala oceny wynosi 0-4: 0 - brak wpływu, 1 punkt - wpływ mało istotny, 2 punkty - istotny wpływ, 3 punkty - wpływ znaczący, 4 punkty - bardzo duży wpływ projektu, bardzo znaczące zwiększenie konkurencyjności. Przy czym, jak podkreślił WSA w Krakowie wyroku w sprawie III SA/Kr 1379/12 kryterium to w ogóle nie łączy wpływu na konkurencyjność na rynku ze skalą (tzw. zasięgiem) lokalną, regionalną, krajową czy ponadkrajową.
W ocenie skarżącego jego projekt ma co najmniej znaczący wpływ na konkurencyjność przedsiębiorcy na rynku i powinien był otrzymać wyższą liczbę punktów od obydwu oceniających.
Odnosząc się do oceny z dnia 7 stycznia 2014 r.. skarżący podkreślił, że:
- oceniający ponownie i wbrew wytycznym zawartym w powołanym na wstępie wyroku (s. 28 uzasadnienia) w punkcie 1 oceny 3 kryterium konkurencyjności łączy ze skalą krajową, czyli ponownie stosuje kryteria przewidziane dla małych i średnich przedsiębiorstw, a nie dla mikroprzedsiębiorstw;
- oceniający uznał, że "nie można uznać znaczącej zmiany w pozycji wnioskodawcy względem konkurentów", gdyż wnioskodawca wskazał, że jego oferta wyróżnia się spośród wielu innych tylko ceną. Twierdzenie to jest całkowicie nieprawdziwe i wynika z przeinaczania znaczenia. W części D1 wnioskodawca tytułem wstępu do wywodu wskazuje, że "Istnieje wiele firm realizujących zlecenia wykonania serwisu WWW. W wersji podstawowej oferta innych firm nie różni się od oferty wnioskodawcy pod względem jakościowym", jednak głównym czynnikiem konkurencyjnym jest funkcjonalność i kompleksowość stałej obsługi realizowana poprzez ulepszenie dotychczasowych usług i wprowadzenie nowych, które to obejmuje projekt [pole D.8.3 Wniosku]. Funkcjonalność i kompleksowość nie jest oferowana przez konkurencję i jest unikalna, co opisano w Biznesplanie już w kolejnym zdaniu: "Cechy szczególne rozwiązań dla branży handlu materiałami budowlanymi oraz fakt współpracy z ok. 50 podmiotami zrzeszonymi w jednej grupie sprzedażowej powoduje, że nie ma innych rozwiązań konkurencyjnych, które mogłyby w obecnej chwili konkurować z ofertą wnioskodawcy", a co zostało zupełnie pominięte przez oceniającego.
Wskazano w skardze, że wnioskodawca w ogóle nie oferuje przygotowywania indywidualnych serwisów internetowych. Wdrożenie serwisu wg ustalonego w umowie z Grupą P S.A. szablonu jest jedynie usługą inicjującą długookresową współpracę w ramach świadczenia usług abonamentowych oraz nowych usług objętych projektem, czego dowodem jest fakt, że przychody z usługi "Licencja na oprogramowanie i wdrożenie serwisu WWW" stanowią zaledwie 7% wszystkich przychodów opisanych w projekcie, a pozostałe usługi obejmują 93% przychodów w trzecim roku trwałości [tabelka E.3 Biznesplanu, str. 20]. Zatem w przypadku projektu pierwszorzędne znaczenie mają usługi związane z obsługą klienta, a nie usługi inicjujące taką współpracę. One także są dominujące w strukturze przychodów i tylko one są objęte projektem [pole D.8.3 Wniosku).
Oferta wnioskodawcy - wbrew twierdzeniom oceniającego - nie będzie się wyróżniać głównie ceną. Z zapisów pola C.1 Biznesplanu wynika, iż: "Firma [...] ". Cytat powyższy wyjaśnia, że wnioskodawca upatruje wzrostu konkurencyjności w specjalizacji serwisów, rozszerzenia współdzielenia centralnych baz danych, wprowadzenia nowych funkcjonalności do serwisów i nowych usług. Czynnikami jakie miały umożliwić podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa, były zmiana sposobu świadczenia usługi "Pomocy technicznej, administracji i aktualizacji oprogramowania" oraz wprowadzenie nowych usług: "Rozszerzone funkcjonalności oprogramowania serwisu WWW" i "Przygotowanie i/lub obróbka materiałów informacyjnych i reklamowych" (Tabela E.l Biznesplanu, wiersz 2, 3, 4, str. 18). Realizacja projektu obejmuje zatem zmianę w sposobie świadczenia usługi, wnioskodawca w wyniku realizacji projektu wprowadzi pięć nowych usług na rynek, tymczasem pierwsza ocena zupełnie to pomija.
- w punkcie 2 oceny oceniający uznał, że "z prognoz zamieszczonych w części E biznesplanu nie wynikają znaczące zmiany". Skarżący podnosi, że to stwierdzenie zaprzecza zapisom Biznesplanu. Jak wskazuje tabelka E.1 Biznesplanu (str. 18) realizacja projektu wpłynie w bardzo dużym stopniu na przedsiębiorstwo wnioskodawcy. Zmiana sposobu i zakresu świadczenia usługi pomocy technicznej, administracji i aktualizacji oprogramowania powoduje wzrost ze 180 szt/miesiąc w roku 2008 do 1026 szt/m-c w roku 2013 (570%). Jak wskazano w tabelce E.3 Biznesplanu (str. 20), w aspekcie finansowym, realizacja projektu przynosi zwiększenie przychodu z 31 tysięcy w roku 2008 do 128,7 tysięcy zł w roku 2013. Stanowi to wzrost o 414%.
- stwierdzeniu, że "nie widać rozwoju oferty" zaprzeczają wskaźniki realizacji projektu (część E.2 Wniosku - Wskaźniki rezultatu, str. 9), tj.: liczba nowych produktów lub technologii wprowadzonych na rynek w wyniku realizacji projektu (do 12 miesięcy od jego zakończenia) – 1 szt; liczba nowych usług świadczonych przez beneficjenta w wyniku realizacji projektu – 5 szt.
Jak wskazano w polu D.8.3 Wniosku o dofinansowanie (str. 5): "Głównym celem realizowanego projektu będzie znaczące podniesienie konkurencyjności firmy [...], tj.:
1) wprowadzenie nowego produktu – [...] do administracji serwisem internetowym oferowanego łącznie z przygotowaniem serwisu internetowego firmy
2) świadczeniem nowych usług:
[...] - wprowadzenie usługi [...],
B. usługa [...]
C. przygotowanie materiału [...]
D. usługa [...]
E. opcje dodatkowe [...]".
- jako podstawę nieprzyznania większej ilości punktów asesor podaje wzajemnie sprzeczne opinie, w której bez względu na sytuację wynik będzie dla wnioskodawcy negatywny. Stwierdzenie: "Stabilne ceny to z jednej strony korzystny czynnik, jednak z drugiej strony świadczą o braku zmian jakościowych w ofercie" pokazuje, że zarówno przy zmiennych jak stabilnych cenach asesor będzie kwestionował pozytywny wpływ realizacji projektu na konkurencyjność. Ocena powinna być należycie uzasadniona i dawać jasną informację, które okoliczności zadecydowały, oraz w jakim stopniu, o przyznanej ilości punktów.
- skarżący nie zgadza się także z oceną dotyczącą rzekomego spadku przychodów. Zdaniem asesora widać "wyraźny wzrost przychodów w pierwszym roku po realizacji projektu, ale w kolejnym roku ten wzrost nie jest już tak wysoki". Jest to zjawisko naturalne - w pierwszym roku są wprowadzane nowe usługi, a firma może obsłużyć większą ilość klientów. Ocena powinna dotyczyć łącznego efektu realizacji projektu na sytuację wnioskodawcy, a wówczas nie ma znaczenia czy skokowy wzrost przychodów jest rozłożony równomiernie w czasie czy też następuje w pierwszym roku po realizacji projektu. Twierdzenie, że "zysk przedsiębiorstwa wyraźnie spada" nie znajduje potwierdzenia w prognozach zawartych we wniosku. Jak wynika z tabelki E.3 biznesplanu (str. 20) przychód w roku 2012 (rok spadku przychodów) względem 2008 wzrósł o 414% i stanowi 125% przychodów roku 2009. Zatem nigdy przychód nie spada do poziomu sprzed realizacji projektu.
Odnosząc się do oceny z dnia 10 stycznia 2014 r., skarżący podniósł, że:
- oceniający ponownie w punkcie 1 oceny 3 kryterium konkurencyjności łączy z obszarem geograficznym rynku, czyli ponownie stosuje kryteria przewidziane dla małych i średnich przedsiębiorstw, a nie dla mikroprzedsiębiorstw.
- oceniający w zakresie "wpływu projektu na konkurencyjność wnioskodawcy" podnosi, iż "w związku z realizacją wzrośnie liczba klientów, a przez to konkurencyjność przedsiębiorcy". Jednak ocena w tym kryterium wymaga sklasyfikowania czy wzrost konkurencyjności jest istotny, znaczący czy bardzo znaczący. Oceniający takiej oceny nie dokonał i nie uzasadnił, a przez to nie można uznać oceny tego czynnika za zgodne z URPO, przejrzystą i rzetelną. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt: III SA/Kr 1379/12 nawiązując do rozważań NSA w sprawie o sygn. akt: II GSK 2014/13 "nie jest możliwe zapewnienie ustawowych wymogów równości, przejrzystości, rzetelności i bezstronności oceny bez dokonania jasnego, wyczerpującego uzasadnienia ilości przyznawanych punktów za poszczególne kryteria z dokładnym wyjaśnieniem jakie braki dostrzega organ w ramach danego kryterium i dlaczego z powodu tych braków odejmuje akurat taką, a nie inną ilość punktów".
- dokonujący drugiej oceny badając czynnik "obecnej i prognozowanej sytuacji finansowej wnioskodawcy" zarzuca, że "niektóre wskaźniki są nierealne (np. wskaźnik płynności na poziomie 92-224), co nie zostało w żaden sposób skomentowane przez Wnioskodawcę". Tymczasem wartości wskazane w prognozach finansowych zostały przygotowane przez wnioskodawcę stosownie do zasad opisanych w Instrukcji. Wartości te wynikają z zastosowania działań matematycznych do danych źródłowych, na podstawie objaśnienia zawartego w formularzu Biznesplanu pod tabelką F.3 (str. 25). Wskaźnik płynności finansowej jest wynikiem dzielenia aktywów obrotowych (środki pieniężne) i zobowiązań bieżących (niezapłaconych faktur i rachunków). Skoro oceniający nie wskazuje błędów w ustaleniu wysokości środków pieniężnych i zobowiązań, to nie może kwestionować wskaźnika płynności będącego jedynie ilorazem tych kwot.
- drugi z oceniających projekt wskazał, że nakłady nie zwrócą się w okresie trwałości. Ocena asesorów została więc dokonana wbrew dokumentacji projektowej złożonej przez skarżącego. Jak wynika z tabel finansowych (część F biznes planu i uwag) oraz prognozy przychodów (tabela E.3 biznes planu) zwrot z inwestycji zostanie osiągnięty w III kw. 2012 czyli już w 2 roku trwałości projektu. Nie można bowiem przy wzroście konkurencyjności ignorować wypłaconej dotacji, która ma być właśnie czynnikiem wspomagającym wzrost tej konkurencyjności i wpływać na poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Uwzględnienie dotacji w prognozach finansowych wymaga Instrukcja wypełniania wniosku. Już w trakcie 2012 roku pojawia się nadwyżka przychodów z projektu nad kosztami jakie poniósłby skarżący.
Skarżący podnosi także, że zasada równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości oceny wymagają, by w stosunku do wszystkich podmiotów czynnik ten był brany pod uwagę w taki sam sposób. Tymczasem w ramach tego samego konkursu możliwe jest, że różne projekty są realizowane od 2 miesięcy do nawet 36 miesięcy. Przykładowo w przypadku nabycia przez zakup, okres trwałości rozpoczyna się krótko po rozpoczęciu świadczenia usług, a więc okres zwrotu z inwestycji trwa nieco ponad 3 lata. W przypadku nabycia przez leasing tego samego dobra w tej samej cenie, wnioskodawca uzyskiwałby przychód w trakcie spłaty rat leasingowych np. przez 36 miesięcy realizacji projektu oraz w okresie 3 lat trwałości. Zatem przy identycznych projektach, okres zwrotu w przypadku zakupu to ok. 3 lat, a w przypadku leasingu to 6 lat. Ponadto z Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego nie wynika, że inwestycja winna zwrócić się w okresie trwałości.
Skarżący podnosi, że również w ramach Kryterium 4 - innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów" ocena narusza zasady rzetelności oceny (art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju) oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu.
Innowacyjność winna być oceniana ze względu na definicję zawartą w Słowniku II Oś Priorytetowa Gospodarka Regionalnej Szansy regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Przy czym punktacja jest następująca: 0 punktów- brak nowych produktów lub usług lub zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego, bądź zarządzania firmą, 1 punkt - produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces) jest nowy/innowacyjny dla przedsiębiorcy, 2 punkty - produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usług) jest nowy/innowacyjny w skali lokalnej (gminy lub powiatu), 3 punkty - produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usług) jest nowy/innowacyjny co najmniej w skali ponadlokalnej/regionalnej.
Każdy z ocieniających przyznał skarżącemu w ramach 4 kryterium po 1 punkcie uznając, iż projekt jego jest innowacyjny jedynie w skali przedsiębiorstwa.
Skarżący podnosi następujące zarzuty do oceny z dnia 7 stycznia 2014 r.:
- oceniający jako przyczyny uznania innowacyjności na poziomie przedsiębiorstwa wskazał, że "z opisów zamieszczonych w części C5 wynika, że żadna ze zmian [nowe produkty, nowy sposób świadczenia usług, zmiana w organizacji pracy i świadczenia usług] nie będzie nowością, której na rynku nie ma". Mimo, że oceniający zaprzecza tym samym analizie konkurencji przedstawionej przez wnioskodawcę, to nie przedstawia żadnego przykładu na istnienie takiej konkurencji.
Dokonujący oceny z dnia 7 stycznia 2014 r. wskazuje, iż "świadczone przez niego usługi, jak i nabywane składniki majątkowe są obecne i funkcjonują już na rynku od wielu lat". Skarżący podnosi, że asesor mylnie zrównuje świadczenie usług jako wynik realizacji projektu z zakupem składników majątkowych, jakie mają być narzędziem do świadczenia usług. Jest bowiem oczywiste, że składniki majątkowe jakie zamierza wnioskodawca kupić, muszą być dostępne na rynku bo inaczej ich zakup byłby niemożliwy. Jednak występowanie na rynku składników majątkowych (np. komputerów) nie świadczy, że nie mogą być one narzędziem świadczenia innowacyjnych usług.
Jednocześnie oceniający mylnie interpretuje zapisy części D1 biznesplanu, tj. "Planu marketingowego dla projektu", gdzie wpisano, że "Istnieje wiele firm realizujących zlecenia wykonania serwisu WWW. W wersji podstawowej oferta innych firm nie różni się od oferty wnioskodawcy pod względem jakościowym". Zapisy w wielu miejscach biznesplanu jasno wskazują, że innowacyjność i unikalność usługi polega na funkcjonalnościach nie widocznych dla internautów. Najważniejsze bowiem cechy rozwiązania opisanego w projekcie (tj.: 1) stworzenie bazy danych [...]; 2) możliwość prezentacji [...]; 3) gniazdko [...], jak np. [...]; 4) zastosowanie wielu zautomatyzowanych procesów [...] ) są niewidoczne dla użytkownika. Stąd zdegradowanie usług oferowanych przez wnioskodawcę do usługi stworzenia [...]. Także dlatego, że wnioskodawca nie oferuje samoistnej usługi przygotowania serwisu [...], a więc nie konkuruje z takimi ofertami. Istotą usługi nie jest przygotowanie serwisu, ale właśnie fukcjonalności opisane powyżej i inne, z jakich korzystają klienci w okresie współpracy.
- skarżący nie zgadza się także ze stwierdzeniem, że dowodem braku innowacyjności są "niewielkie efekty dla firmy", gdyż zgodnie z definicją "sprawdzianem innowacji jest jej powodzenie na rynku". Jak wskazuje tabelka E1 biznesplanu (str. 18) wprowadzenie innowacji ma bardzo istotne znaczenie dla wnioskodawcy. Zmiana sposobu i zakresu świadczenia usługi pomocy technicznej, administracji i aktualizacji oprogramowania ma bardzo istotne znacznie, bo ze 180 szt/miesiąc w roku 2008 wzrasta w wyniku realizacji projektu do 1026 szt/m-c w roku 2013 (570%). Wprowadzenie zupełnie nowych usług poprzez rozszerzone funkcjonalności oprogramowania serwisu [...] przyniesie aż 270 szt/m-c, a przygotowanie i obróbka materiałów informacyjnych i reklamowych 20 szt/m-c. W aspekcie finansowym, realizacja projektu przynosi zwiększenie przychodu z 31 tys. w roku 2008 do 128,7 tys. zł w roku 2013. Stanowi to wzrost o 414%.
Osiągnięcie tak dużego wzrostu przychodów przy jednoczesnym utrzymaniu ceny na niskim poziomie (strategia marketingowa została opisana w części D1 biznesplanu) może wynikać tylko z istotnych zmian w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa i wprowadzeniu innowacyjnych rozwiązań.
Skarżący podnosi następujące zarzuty do oceny z dnia 10 stycznia 2014 r.:
- oceniający wbrew definicji innowacyjności oraz opisowi kryterium w URPO - poddał ocenie język programowania (XHTML) oraz filozofię tworzenia określonego typu stron internetowych (WEB 2), a nie przedmiot projektu (czyli samą innowacyjną usługę). Zdaniem asesora, "opisane przez Wnioskodawcę rozwiązania [...], które mają świadczyć o innowacyjności produktowej były stosowane w Polsce co najmniej od 2006 r.", a zatem będą innowacyjne jedynie w skali przedsiębiorstwa. Tymczasem przy ocenie innowacyjności asesorzy powinni oceniać jedynie rezultaty projektu, a więc wprowadzane na rynek nowe lub ulepszone produkty lub usługi, a nie oceniać w jaki sposób innowacyjny produkt lub usługa powstaje lub będzie świadczona.
Argument dotyczący języka programowania XHTML jest również niezgodny z URPO. XHTML to język służący do tworzenia oprogramowania stron WWW ogólnego przeznaczenia. Przy pomocy XHTML tworzone są różne produkty cyfrowe i usługi internetowe podobnie jak przy pomocy języka polskiego pisane są wiersze. Język XHTML jest stale rozwijany i do dziś stanowi postawę oprogramowania wszelkich stron internetowych.
Innowacyjność powinna być rozpatrywana całościowo, a więc jako cecha usługi zwierającej wszystkie elementy świadczące o innowacyjności, jakie wnioskodawca wymienił w polu C.5 Biznesplanu (str. 11), a nie tylko dotyczące XHTML i WEB 2.0. Komentarz (uzasadnienie) tego kryterium wskazuje, że punktacja w skali od 0 do 3 punktów odnosi się do poziomu innowacyjności projektu rozumianej jako skala zasięgu innowacji.
Spełnienie przez projekt przesłanki innowacyjności w rozumieniu Kryterium 4 właściwej oceny merytorycznej dla Działania 2.1. Schemat a w ramach Osi Priorytetowej 2 - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt: III SA/Kr 81/11 – ma miejsce wówczas, gdy którykolwiek z podlegających ocenie elementów projektu; produkt, usługa, proces produkcyjny, sposób świadczenia usługi stanowi środek do realizacji celu głównego działania, jakim jest rozwój i wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa, np. przez obniżenie kosztów usług.
W przedmiotowym projekcie, oprogramowanie CMS tworzone miało być w oparciu o indywidualne potrzeby wnioskodawcy ze wzglądu na swoisty, unikalny w skali kraju sposób świadczenia usługi, dla określonej dużej grupy specyficznych klientów związanych z branżą handlu materiałami budowlanymi. W tym aspekcie ocena innowacyjności powinna dotyczyć nowych i znacząco ulepszonych usług świadczonych z wykorzystaniem oprogramowania napisanego z zastosowaniem WEB 2.0 i z wykorzystaniem języka XHTML tworzonego na indywidualne zapotrzebowanie sprofilowane pod nowe i ulepszone usługi. To te usługi, a nie narządzie jakim jest oprogramowanie czy też język, w jakim to oprogramowanie powstanie stanowią rezultat realizacji projektu, zgodnie z definicją innowacyjności wskazaną w URPO.
- jako przesłankę uniemożliwiającą uznanie innowacyjności w skali lokalnej czy regionalnej wskazano, że analiza przedstawiona przez Wnioskodawcę "powinna zawierać co najmniej zestawienie funkcjonujących na określonym obszarze (odpowiednim do deklarowanej skali innowacyjności) rozwiązań i wskazać przewagi wprowadzanego rozwiązania". Aspekt ten był przedmiotem rozważań w trakcie wcześniejszych postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i został również omówiony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt: II GSK 675/11, co nie zostało jednak uwzględnione przy skarżonej ocenie.
Skarżący podnosi, że szczegółowo opisał swoje rozwiązanie i wskazał, że na moment składania wniosku było to rozwiązanie unikalne w skali kraju. Wynikało to ze specyfiki ówczesnego rynku, funkcjonujących grup zakupowych i sieci handlowych. Określił grupę swoich klientów i ich cechy charakterystyczne. Jak wskazują zapisy we wniosku, opisywane usługi są unikalne i nie były stosowane w kraju dla innej grupy nabywców. Przywołany w dokumentacji projektowej stan, że w Polsce nie funkcjonowało podobne rozwiązanie w innych grupach zakupowych, również w innych branżach niż budowlana wskazuje, że niemożliwe było wskazanie podobnego rozwiązania, które wnioskodawca mógłby porównać z własnym. Ta unikalność również stanowi istotę innowacyjności jego rozwiązania, co zostało zupełnie pominięte.
NSA wskazał, że "zapisy na str. 208 URPO wskazują na możliwość oparcia się przy wyższej punktacji na analizach pochodzących wyłącznie od wnioskodawcy, co stanowiłoby jedyny możliwy przedmiot oceny jeżeli wnioskodawca zamierza wdrożyć unikalne, dotąd nie stosowane i nie omawiane rozwiązanie. Występowanie takiej sytuacji powinno być zatem rozważone przy ocenie wniosku".
- skarżący podaje, że WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt: II GSK 1001/11 wskazał, że: "punktacji podlega innowacyjność projektu, a więc całego przedsięwzięcia zgłoszonego i objętego wnioskiem o dofinansowanie w ramach tego działania i schematu", a nie pojedyncze narzędzie. "W świetle celu głównego Działania 2.1 jakim jest rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw [...] ocena czy zmiana produkcji, procesu produkcyjnego, wyrobu, usługi czy sposobu jej świadczenia - wpływa na charakter innowacyjny projektu polega przede wszystkim na ocenie, czy dany element projektu ma wpływ na rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa wnioskodawcy zgłaszającego projekt do konkursu. Spełnienie przez projekt przesłanki innowacyjności w rozumieniu Kryterium 4 właściwej oceny merytorycznej dla Działania 2.1 ma [...] miejsce wówczas, gdy którykolwiek z podlegających ocenie elementów projektu; produkt, usługa, proces produkcyjny, sposób świadczenia usługi stanowi środek do realizacji celu głównego działania jakim jest rozwój i wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa. Punktacja w ramach tego kryterium nie jest zależna od ilości (liczby) nowych usług, produktów, czy technologii, których wdrożenie przewiduje projekt lecz od skali zasięgu elementów projektu służących realizacji celu głównego".
Z powyższego wywodu Sądu wynika, iż dla oceny zakresu innowacyjności punktem odniesienia jest zasięg nowości w skali terytorialnej, względem innych przedsiębiorców świadczących usługi tożsame lub podobne na tym samym rynku co wnioskodawca. Oceniający projekt wnioskodawcy w sposób sprzeczny ze wskazówką Sądu dokonali oceny innowacyjności projektu.
Podsumowując skarżący wskazał, że badając innowacyjność nowych usług wnioskodawcy na poziomie przedsiębiorstwa, lokalnym i ponadlokalnym/regionalnym asesorzy winni byli przyznać 3 pkt bazowe ze względu na brak podobnych rozwiązań w skali co najmniej ponadlokalnej/regionalnej, tj. woj. Małopolskiego.
Właściwa ocena kryterium 3 i 4 zapewniłaby nie tylko osiągnięcie minimum punktów wymaganych dla uzyskania dotacji, ale uplasowałaby projekt bardzo wysoko w rankingu.
Centrum Przedsiębiorczości w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby doszło do naruszenia przepisu art. 28 ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez nie ujawnienie w dokumentacji projektowej Uchwały Komitetu Monitorującego RPO z dnia 10 lutego 2009 r. podniesiono, że podczas dokonywania ponownej oceny merytorycznej projektu uwzględnione zostało stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 4 lipca 2013 roku. Zatem eksperci dokonując oceny projektu odwołali się wprost do kryteriów wyboru projektu przyjętych przez Zarząd Województwa, zawartych w Uszczegółowieniu Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (dostępnym m in. na stronie CP). Uszczegółowienie na karcie 13 i 22 wskazuje, że pełen katalog kryteriów formalnych i merytorycznych, które obowiązywać będą przy procedurze naboru projektów zawarty jest w załączniku nr 4 do Uszczegółowienia RPO, który stanowi integralną część Uszczegółowienia RPO. Załącznik nr 4 we wstępie wskazuje, że zawarte są w nim kryteria przyjęte przez Zarząd Województwa, następnie zaakceptowane przez Komitet Monitorujący RPO. Regulamin zaś konkursu w ramach przedmiotowego naboru w § 4 pkt m) wskazywał, że konkurs przeprowadzany jest przy uwzględnieniu zasad i założeń wynikających m.in. z Uszczegółowienia RPO. Zatem dokumentacja konkursowa wprost wskazywała kryteria oceny projektów, na których bazowali eksperci ponownie oceniając wniosek. Znając treść Uszczegółowienia oczywistym jest, że uchwała Komitetu Monitorującego RPO, na którą m. in. powołują się eksperci na kartach oceny merytorycznej bezpośrednio powiela kryteria oceny projektów, wskazane w obowiązującym w dacie składania wniosku o dofinansowanie Uszczegółowieniu RPO. Zatem twierdzenie Skarżącego jest w tym zakresie całkowicie bezzasadne.
Wskazano, że skarżący zarzuca, że rozstrzygnięcie Centrum Przedsiębiorczości z dnia 17 stycznia 2014 narusza zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zasady zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, a także wymogów rzetelności i bezstronności oceny. Zarzut ten jest w ocenie organu całkowicie chybiony, bowiem twierdzenie, że czynnik czasowy w zakresie realizacji projektu powinien być uwzględniony w taki sam sposób nie dowodzi, że zostały naruszone zasady przejrzystości i równego dostępu do pomocy. Okres realizacji wskazuje jedynie na różne możliwości realizowania projektów w zależności od m.in. dostępności środków finansowych przez wnioskodawcę. Stąd wnioskodawca ma prawo zarówno zakupić przedmiot projektu za gotówkę, czy kredyt, ale też ma możliwość skorzystania z opcji leasingu. Reguły dotyczące maksymalnego okresu realizacji projektu przy każdej z tych opcji są czytelne, adekwatne do każdej z opcji i zawarte w dokumentacji konkursowej. Każdy wnioskodawca sam deklaruje okres realizacji projektu adekwatnie do przedmiotu projektu. Nie ma to nic wspólnego z nierównym dostępem do pomocy. Nadmienić przy tym należy, że wzór umowy o dofinansowanie znajdujący się w dokumentacji konkursowej określa indywidualną możliwość wydłużenia zadeklarowanego przez wnioskodawcę okresu realizacji projektu, a czas realizacji projektu nie podlega punktacji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazano, że wytyczne zawarte w orzeczeniu WSA w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 1379/12 zostały przez CP uwzględnione. Zarówno w zakresie kryteriów dokonywania oceny projektu, jak i związanych z tym pojęć innowacyjności w odniesieniu do mikroprzedsiębiorcy, na co bezpośrednio wskazują karty oceny merytorycznej. Każdy z oceniających ekspertów zobligowany został do uwzględnienia treści wiążącego rozstrzygnięcia WSA.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez CP przepisu art. 30a ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju podniesiono, że negatywna informacja o ocenie projektu zawiera uzasadnienie wyników oceny. W treści rozstrzygnięcia z dnia 17 stycznia 2014 r. CP jednoznacznie podaje, jakie są warunki pozytywnej oceny wniosku na etapie oceny merytorycznej. Zgodnie z zapisami § 19 pkt. 32 lit. f Regulaminu konkursu, odrzuceniu na etapie oceny merytorycznej podlegają wnioski o dofinansowanie, których końcowa (średnia) ocena punktowa stanowi poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. W ramach przedmiotowego konkursu maksymalna możliwa do uzyskania liczba punktów wynosi 76, zatem warunkiem pozytywnej oceny wniosku na etapie oceny merytorycznej jest uzyskanie co najmniej 46 pkt. Na stronie nr 2 rozstrzygnięcia z dnia 17 stycznia 2014 r. znajduje się tabela przedstawiająca szczegółowo punktację, którą uzyskał skarżący na etapie właściwej oceny merytorycznej w poszczególnych kryteriach. Skarżącemu doręczono również karty oceny merytorycznej w których członkowie Komisji Oceny Projektów dokonali szczegółowych wyjaśnień w zakresie dokonanej przez nich oceny.
Skarżący twierdzi, że "za uzasadnienie nie może być uznane odwołanie się do kart oceny merytorycznej" i powołuje się na uzasadnienie wyroku WSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt: III SA/Kr 1379/12 (s. 26). Analiza treści ww. wyroku oraz treści skargi prowadzi do wniosku, iż skarżący potraktował uzasadnienie wyroku WSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt: III SA/Kr 1379/12 w sposób "wybiórczy", tzn. nie podaje całego kontekstu stanowiska zajętego przez Sąd i pomija fragment uzasadnienia znajdujący się na stronie 26, z którego wynika jednoznacznie, że Sąd ocenił przekazanie skarżącemu przez CP kart ponownej oceny (stanowiących załączniki do informacji o rozstrzygnięciu) jako uzupełnienie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Innymi słowy mimo, że postanowienia Regulaminu konkursu nie przewidują obowiązku dołączenia do informacji o rozstrzygnięciu kart oceny, Sąd potraktował przekazanie skarżącemu kart ponownej oceny jako uzupełnienie uzasadnienia rozstrzygnięcia. W odniesieniu do uzasadnienia zalecił obowiązek należytego uzasadniania ocen asesorskich, tzn. szczegółowo i precyzyjnie, w sposób nie budzący wątpliwości i wyczerpujący. Brak jest przy tym wskazań do przekopiowywania ocen dokonanych przez asesorów do rozstrzygnięcia w przedmiocie wyników oceny. Wystarczy, że ocena na kartach oceny zostanie dokonana prawidłowo. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wyników oceny bazuje bowiem na ilości punktów przyznanych w ramach oceny i wymaganych do zdobycia. Podstawa zaś niezakwalifikowania się w tym kontekście do dofinasowania została w rozstrzygnięciu szczegółowo uzasadniona, jak opisano powyżej.
Zdaniem skarżącego, w ramach kryterium nr 3 Zakres korzyści osiągniętych w wyniku realizacji projektu ocena projektu: została dokonana w sposób sprzeczny z opisem kryterium w Uszczegółowieniu RPO, a ponadto nie uwzględnia wytycznych dotyczących ponownej oceny projektu zawartych w wyrokach Sądów, ponadto ocena narusza zasady rzetelności oceny oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu. W ocenie organu kryteria oceny projektu zostały zastosowane prawidłowo.
Odnosząc się szczegółowo do oceny z dnia 7 stycznia 2014 r. w ramach kryterium nr 3 podniesiono, że bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że ocenę konkurencyjności łączy się ze skalą krajową przedsięwzięcia, co miałoby rzekomo świadczyć o stosowaniu niewłaściwych kryteriów. Ocena - co wyraźnie zostało ujęte w uzasadnieniu - wynika z tego, że "nie nastąpi zmiana skali działania wnioskodawcy". Dlatego właśnie wpływu na konkurencyjność nie uznano za znaczący natomiast analizując pozostałe czynniki uznano za istotny. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego w uzasadnieniu oceny nie ma nigdzie stwierdzenia przytoczonego przez wnioskodawcę, że oferta wyróżnia się tylko ceną. Natomiast analizując zapisy biznesplanu uznano, że "oferta będzie wyróżniać się głównie ceną". Stwierdzenie "głównie" nie jest tożsame ze stwierdzeniem "tylko". Oznacza bowiem, że oceniający zauważa inne czynniki, ale po analizie zapisów w biznesplanie uznaje jeden z nich za główny. I właśnie dlatego generalnie uznaje wpływ wszystkich czynników na konkurencyjność za istotny. W przeciwnym razie ocena byłaby niższa.
Skarżący twierdzi, że oceniający uznał, iż z "prognoz zamieszczonych w części E biznesplanu nie wynikają znaczące zmiany", a to stwierdzenie zaprzecza ideom Biznesplanu. Skarżący ponownie używa określonych twierdzeń wyrywając je z kontekstu, w ten sposób zmieniając ich sens. Należy zauważyć, że ponowna ocena i jej uzasadnienie dotyczy różnicy pomiędzy istotną a znaczącą skalą zmian. Skarżący świadomie pomija zawarte w uzasadnieniu zapisy, potwierdzające i uwzględniające wielkości, które przytacza w skardze. Jednak analizując całościowo zapisy biznesplanu i biorąc pod uwagę wszystkie zawarte w nim informacje oceniający uznał, że "wnioskodawca zwiększy swoje możliwości ale w niczym konkurencji nie prześcignie. Jedynie utrzyma się w gronie podmiotów, których oferta będzie wystarczająca, aby utrzymać klientów i systematycznie zwiększać własną ofertę oraz ilość obsługiwanych podmiotów". Właśnie dlatego zwiększenie potencjału wewnętrznego wnioskodawcy uznano za ISTOTNE, ale nie uznano za ZNACZĄCE. Skarżący błędnie interpretuje, że stwierdzeniu "nie widać rozwoju oferty" zaprzeczają wskaźniki realizacji projektu. Oceniający nie zaprzeczył, że na skutek realizacji projektu dokona się rozwój przedsiębiorstwa. Mało tego, oceniający uznaje, że rozwój ten dla przedsiębiorstwa będzie miał wymiar ISTOTNY. Ale należy zważyć, że branża, w której działa i zamierza działać wnioskodawca (usługi informatyczne), jest jedną z najszybciej zmieniających się i rozwijających się branż na rynku. Natomiast wnioskodawca poza zmianami rozwojowymi dokonanymi w ramach realizacji projektu nie planuje, nie opisuje dalszego rozwoju, co w tej konkretnej branży oznacza rozwojowe cofanie się. Dlatego w uzasadnieniu znalazło się stwierdzenie "nie widać rozwoju oferty", które skarżący także tym razem potraktował wybiórczo, błędnie zinterpretował, jednocześnie pomijając pozostałą część uzasadnienia oceny. Twierdzenie skarżącego jakoby asesor podał wzajemnie sprzeczne opinie jest całkowicie bezzasadne. Stwierdzeniu skarżącego zaprzecza już fragment uzasadnienia, który skarżący sam cytuje "Stabilne ceny to z jednej strony korzystny czynnik, jednak z drugiej strony świadczą o braku zmian jakościowych w ofercie". To nie są opinie wzajemnie sprzeczne tylko fragment oceny pokazujący, że decyzja strategiczna, którą podjął wnioskodawca, o stabilności cen, ma dwojaki skutek. Natomiast wywiedziony z tego zapisu wniosek że "zarówno przy zmiennych, jak i przy stabilnych cenach asesor będzie kwestionował pozytywny wpływ projektu na konkurencyjność" jest nieuprawniony. Oceniający bowiem uznaje pozytywny wpływ na konkurencyjność, mało tego w stopniu istotnym. Jedynie analizując zawarte w biznesplanie informacje nie uznaje aby wpływ ten był znaczący.
Organ podkreślił, że skarżący pomija cały kontekst i wybiórczo odnosi się do treści oceny, a to tylko wyłącznie w celu poparcia swoich twierdzeń. Skarżący podnosi, że "ocena powinna dotyczyć łącznego efektu realizacji projektu na sytuację wnioskodawcy ... itd." I tak właśnie jest. W uzasadnieniu poruszany jest bowiem problem nie tylko skokowego wzrostu przychodów w pierwszym roku, ale także wskazane są takie negatywne zjawiska jak spadek przychodów, spadek zysku przez dwa kolejne lata, bardzo dużą nadpłynność, co świadczy o braku podstawowej wiedzy o zarządzaniu finansami oraz o braku pomysłu na zarządzanie finansami i strategiczne zarządzanie przedsiębiorstwem. Reasumując, niedoskonałości projektu skarżącego, które zostały wskazane przez oceniającego w karcie oceny wynikają z:
- konkurowania głównie (choć nie tylko) ceną,
- braku znaczących (choć są istotne) przewag konkurencyjnych,
- braku rozwoju oferty (choć następuje istotna jednorazowa zmiana),
- braku znacząco dobrego pomysłu na politykę cenową (choć istotny wpływ polityki cenowej na rozwój niewątpliwie występuje).
Odnosząc się szczegółowo do oceny z dnia 10 stycznia 2014 r. w ramach kryterium nr 3 organ podniósł:, że skarżący wskazuje, iż oceniający ocenę kryterium konkurencyjności połączył z obszarem geograficznym rynku, a więc zastosował niewłaściwe kryterium do oceny wniosku. Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy w pkt B3 biznesplanu, przed realizacją projektu klientami wnioskodawcy były podmioty z terenu całej Polski, w pkt D.1.2.wskazano natomiast, iż w wyniku planowanej inwestycji geograficzny obszar docelowy wnioskodawcy nie ulegnie zmianie. Podsumowując, nie można mówić o zmianie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa pomiędzy obszarami rynku. Jednak w związku z prowadzeniem działalności w Internecie należy stwierdzić, iż wysoce prawdopodobnym jest, iż w związku z realizacją projektu wzrośnie liczba klientów, a przez to konkurencyjność przedsiębiorcy. Z powyższego zapisu nie wynika, iż ocenę oparto na obszarze geograficznym - w takim przypadku element konkurencyjności nie zostałby oceniony pozytywnie (brak zmiany obszaru docelowego) - wręcz przeciwnie, odniesiono się do innych czynników, a więc do działalności w Internecie i wysokim prawdopodobieństwie wzrostu liczby klientów.
Skarżący wskazuje, iż oceniający nie ocenił, czy wzrost konkurencyjności jest istotny, znaczący, czy bardzo znaczący, zarzucając tym samym niezgodność oceny z wyrokiem WSA oraz zapisami Uszczegółowienia RPO. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia, gdyż oceniający najpierw odniósł się szczegółowo do wszystkich 3 elementów oceny kryterium: wpływu na konkurencyjność na rynku, zwiększenia potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy oraz podsumował tę ocenę stwierdzeniem, że: "Biorąc pod uwagę z jednej strony pozytywny wpływ projektu na konkurencyjność na rynku i zwiększenie potencjału wewnętrznego, a z drugiej umiarkowany wpływ na prognozowaną sytuację finansową, przyznano 2 pkt w niniejszym kryterium, uznając, że realizacja projektu będzie miała istotny, ale nie znaczący wpływ na pozycję konkurencyjną i rozwój Wnioskodawcy", wyjaśniając tym samym precyzyjnie powody przyznania 2 pkt w tym kryterium.
W punkcie 4a uzasadnienia do oceny oceniający - wbrew zarzutom skarżącego - nie podważał arytmetycznych obliczeń skarżącego, odniósł się jednak do podanych przez skarżącego nierealnych wskaźników będących rezultatem tych obliczeń. Wpływ projektu na obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy oceniony został m.in. na podstawie wzrostu przychodów w kolejnych latach, jego prognoza świadczy o tym, iż przed realizacją projektu przyrost przychodów był znacznie wyższy, niż w trakcie i po jego realizacji "Planowany wzrost przychodów jest niższy niż dotychczasowy wykazywany przez Wnioskodawcę (tabela E3 biznes planu - różnica pomiędzy przychodem ze sprzedaży za 2008 r. i 3 kw. 2009 r. wynosi ok. 250%, w roku, w którym przeprowadzona będzie zasadnicza część inwestycji (2010) planowany przyrost przychodu ze sprzedaży w stosunku do roku 2009 wynosi ok. 23%, w roku 2011 zaplanowano wzrost o ok. 6%, natomiast w 2012 r. spadek o ok. 4%).
Zdaniem skarżącego, również w ramach kryterium nr 4 Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu ginących zawodów, ocena projektu narusza zasady rzetelności oceny oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu.
Odnosząc się szczegółowo do oceny z dnia 7 stycznia 2014 r w ramach kryterium nr 4 organ podniósł, że wszystkie fakty i wskaźniki przedstawione przez skarżącego pokazują istotne zmiany, które jednak nie mogą być uznane za znaczące. Zarówno, w ocenie jak i w uzasadnieniu oceniający nigdzie i w żadnym zakresie nie zrównuje świadczenia usług jako wyniku realizacji projektu z zakupem składników materialnych. Oceniający analizuje i ocenia oba te aspekty pod kątem innowacyjności projektu. Oceniający nie zaprzecza także, że w pewnym zakresie projekt jest innowacyjny. Jednak wnioskodawca nie przedstawia porównań, analiz własnych, zewnętrznych opinii potwierdzających innowacyjność proponowanych rozwiązań, itp.
Podniesiono, że nie jest prawdą, że oceniający błędnie interpretuje zapisy w biznesplanie, gdyż brak opisu istoty rzeczy w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Oceniający ocenił stopień innowacyjności na podstawie dostępnych (zamieszczonych w biznesplanie) danych. W kwestii stwierdzenia, że "sprawdzianem innowacji jest jej powodzenie na rynku", wskazano, iż pomimo że wnioskodawca nie zgadza się ze stwierdzeniem, że wprowadzone innowacyjności dają "niewielkie efekty dla firmy", to jest to opisane w innych częściach biznesplanu a podsumowane w analizie finansowej planowane efekty (opisane w ocenie kryterium 3). Same wskaźniki procentowe wzrostu przychodów czy wzrostu ilości świadczonych usług opisują tylko fragment uzyskanych efektów i nie są wystarczająco reprezentatywne, aby wyżej ocenić wpływ innowacyjności. Ponadto wskaźniki procentowe są wysokie, gdyż firma startuje z bardzo niskiego pułapu, a mimo to przychody na poziomie nieco powyżej 10.000 zł miesięcznie w piątym roku działalności, nie są szczególnie imponujące. Jeśli wzrost byłby od 1 zł do 1000 zł to byłby to wzrost o 1000 %, co nie zmieniłoby faktu, że na końcu uzyskujemy tylko 1000 zł.
Odnosząc się szczegółowo do oceny z dnia 10 stycznia 2014 r w ramach kryterium nr 4 organ podniósł, że ocena projektu jest dokonywana na podstawie dokumentów aplikacyjnych. Jak zapisano w uzasadnieniu do oceny "W dokumentach aplikacyjnych nie przedstawiono żadnej informacji potwierdzającej innowacyjność produktową i procesową projektu w skali innej niż firma Wnioskodawcy - nawet w pkt C5 biznesplanu nie zadeklarowano zasięgu geograficznego innowacji, pomimo że instrukcja do tego punktu zawiera pytanie dotyczące tego aspektu". Skarżący podważa zasadność oceny innowacyjności narzędzi, które miały być użyte do świadczenia usługi. Równocześnie nie bierze pod uwagę definicji innowacji zawartej w załączniku nr 6 "Słowniczek pojęć dla Beneficjenta" do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (równocześnie ciągle wskazując rzekomą niezgodność dokonanej oceny z Uszczegółowieniem Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013). Ww. definicja innowacyjności została zacytowana w całości w uzasadnieniu do oceny kryterium nr 4. Wskazuje ona m. in., iż: Innowacja w obrębie procesu oznacza wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostarczania towarów i usług (w tym znaczące zmiany w obrębie technik, sprzętu oraz/lub oprogramowania). Zgodnie, a nie wbrew wskazówce Sądu - jak twierdzi skarżący, oceniający wziął pod uwagę sposób świadczenia usługi, w tym narzędzia, które miały być wykorzystywane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt: III SA/Kr 299/14 stwierdził, że rozstrzygnięcie Dyrektora Centrum Przedsiębiorczości z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Instytucji Pośredniczącej II Stopnia – Centrum Przedsiębiorczości.
Zdaniem Sądu informacja organu o negatywnej ocenie projektu jest niewłaściwie i nienależycie uzasadniona. Podniesiono, że wprawdzie informacja organu wprawdzie nie jest decyzją administracyjną, ale informacja ta powinna zawierać przynajmniej syntetyczne zestawienie informacji zawartych w karcie oceny merytorycznej wskazując sposób wyliczenia punktów, jakie w wyniku weryfikacji projektu zostały przyznane. Tylko wtedy można jednoznacznie stwierdzić, czy istotnie projekt przeszedł pomyślenie (bądź nie) etap oceny merytorycznej. Wnioskodawca otrzymując zaskarżoną informację nie może domyślać się powodów podjętej oceny na podstawie samodzielnej analizy kart oceny merytorycznej. Pomimo zatem, że pismo z dnia 17 stycznia 2014 r. nie jest decyzją administracyjną i nie należy do niego stosować reguł postępowania odnoszących się do takich rozstrzygnięć, Sąd uznał, że uzasadnienie informacji powinno zawierać takie elementy, które umożliwiają czytelne zrozumienie motywów podjętej oceny bez potrzeby dokonywania analizy akt sprawy. Ze sformułowania użytego w art.30b ust.4 ustawy "informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej...wraz z pouczeniem" należy wyciągnąć wniosek, że informacja o wynikach rozpatrzenia sprawy winna wskazywać powody, które zdecydowały o jej negatywnej ocenie. Informacja taka jest, bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyroki NSA: II GSK 169/12 z dnia 29 lutego 2012 r.; II GSK 658/10 z dnia 29 czerwca 2010 r.; II GSK 788/11 z dnia 17 maja 2011 r.; II GSK 908/11 z dnia 2 czerwca 2011 r.; II GSK 1192/11 z dnia 2 sierpnia 2012 r.; z dnia 31 lipca 2013 r., II GSK 1366/13). W ocenie Sądu, załączenie kart oceny merytorycznej nie może zastąpić uzasadnienia informacji.
Sąd podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie jest dopuszczalne takie uzasadnienie informacji dotyczącej oceny projektu, które de facto odsyła w całości do oceny ekspertów (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 52/12). Dodać należy, iż przeczy temu zapis art. 30 a ust 3 u.z.p.p.r., by wnioskodawca otrzymał informację o negatywnej ocenie, która zawiera uzasadnienie (sporządzone przez instytucję), Podobne stanowisko zajął także WSA w Kielcach w wyroku z dnia z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt: II SA/Ke 817/11, w którego uzasadnieniu podkreślił, iż załączona karta oceny merytorycznej jest wyłącznie potwierdzeniem weryfikacji projektu przez eksperta, a nie dokumentem właściwej instytucji zawierającym informację o wynikach procedury odwoławczej, od której przepisy przewidują możliwość wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sporządzona przez eksperta ocena ma charakter swoistej opinii i z tego względu powinna stanowić wyłącznie podstawę tej informacji, a nie ją zastępować.
Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję. Oznacza to, że Sąd nie dokonuje kontroli legalności pracy ekspertów i ich ocen, lecz kontroluje czynności podejmowane przez właściwą instytucję. To obowiązkiem instytucji jest bowiem poinformowanie strony o wynikach oceny jej wniosku (dokonanej przez ekspertów), a obowiązek ten obejmuje również uzasadnienie oceny negatywnej.
Strona otrzymując wynik procedury odwoławczej z pouczeniem o przysługującej możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego winna mieć przedstawione w nim jasne i wyczerpujące uzasadnienie tego stanowiska. Regulamin konkursu w § 19 pkt 33 stwierdza, że informacja o odrzuceniu projektu powinna zawiera wskazanie przyczyn, dla których projekt został odrzucony na danym etapie. Zaskarżona informacja takiego wymogu nie spełnia. Tym samym należało uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 26 ust 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez brak zapewnienia przez instytucję zarządzającą zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu.
W ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów art. 26 ust.1 pkt 4 ustawy, stanowiących, że do zadań instytucji zarządzającej należy wybór w oparciu o ustalone kryteria, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego, związanego z nim art. 30b ust.9 ustawy, stanowiącego, że pisemna informacja o wynikach oceny projektu winna zawierać uzasadnienie wyników oceny projektu oraz art. 26 ust 2 ustawy, poprzez złamanie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. W tym stanie, wobec stwierdzenia, że w rozpoznawanym przypadku ocena projektu skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, Sąd w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju uwzględnił skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Centrum Przedsiębiorczości, nie odnosząc się przy tym, z uwagi na brak zasadniczego uzasadnienia oceny dokonanej przez organ, do poszczególnych zastrzeżeń skarżącego w zakresie sporządzonych opinii przez asesorów.
Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę należy przedstawić – w sposób niebudzący wątpliwości – ponowną ocenę merytoryczną. W tym celu niezbędne będzie skonfrontowanie – twierdzeń i wniosków zawartych w opiniach oceniających z wynikami uprzednio przeprowadzonego postępowania, a dokonaną ocenę przedstawić wnioskodawcy wraz z należytym uzasadnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., II GSK 2410/14, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Centrum Przedsiębiorczości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2014 r. sygn. akt: III SA/Kr 299/14 w sprawie ze skargi B. B. na rozstrzygnięcie Centrum Przedsiębiorczości z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Wskazano, że przedmiotem informacji z dnia 17 stycznia 2014 r. była informacja o ponownej ocenie merytorycznej projektu, a nie informacja o wyniku rozpatrzenia protestu. Zatem zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 30 b ust. 9 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. jest zasadny.
Za trafny uznano także zarzut naruszenia art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. Informacja, bowiem zawierała sposób wyliczenia punktów wraz z liczbą uzyskanych punktów oraz średnią ocenę punktową, jak również uzasadnienie odrzucenia projektu na etapie właściwej oceny merytorycznej. W piśmie informującym o negatywnej ponownej ocenie wskazano wnioskodawcy również przyczynę odrzucenia jego projektu, tj. uzyskanie poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. W załączeniu informacji przekazano karty oceny merytorycznej przeprowadzonej przez Komisję Oceny Projektów, w części dotyczącej właściwej oceny merytorycznej zarówno na etapie pierwszej oceny projektu, jak i ocen przeprowadzonych w ramach procedury odwoławczej. Zakres tych informacji był, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczający do uzyskania wiedzy, co do motywów podjętej oceny, skoro skarżący podjął z tą oceną merytoryczną polemikę.
Wyjaśniono, że informacja o negatywnej ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną, jak również ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie określa niezbędnych treści uzasadniania oceny projektu. Zgodnie postanowieniami art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., wnioskodawcę należy pisemnie poinformować o wynikach oceny jego projektu wraz z podaniem otrzymanej punktacji oraz uzasadnieniem tej oceny. Zatem uzasadnienie informacji o wynikach oceny powinno zawierać taką treść, aby umożliwić stronie wniesienie umotywowanego środka odwoławczego od tej oceny. W skardze do sądu administracyjnego wnioskodawca wnikliwie odniósł się do poszczególnych ocen w ramach kryterium nr 3 i 4 zawartych w kartach oceny merytorycznej z dnia 7 i 10 stycznia 2014 r.
NSA podzielił w tej sprawie stanowisko zawarte w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego: z 9 lipca 2013 r., II GSK 1114/13; z dnia 13 lipca 2013 r., II GSK 1112/13; z dnia 3 lipca 2013 r., II GSK 1051/13; z dnia 6 czerwca 2014 r., II GSK 846/13; z dnia 6 czerwca 2014 r., II GSK 845/13. Zgodnie z poglądem wyrażonym w tych wyrokach strona powinna wiedzieć dokładnie, dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Uzasadnienie powinno być zrozumiale dla strony i wyraźnie wskazywać przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Jeżeli uzasadnienie informacji zawiera taką treść, która umożliwia stronie podjęcie polemiki merytorycznej z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem działania organu w zakresie sposobu uzasadnienia informacji o negatywnej ocenie projektu, NSA wskazał, że Regulaminy konkursu są dokładnie znane stronie przystępującej do konkursu, gdyż decydując się na wystąpienie z wnioskiem o dofinansowanie projektu ma ona obowiązek zapoznać się z zasadami, według których to dofinansowanie będzie przyznawane.
Regulamin Konkursu dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów mikro przedsiębiorstw ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 w ramach II Osi priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy" Działanie 2.1 "Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw", Schemat A "Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP"3; dla konkursu nr [...], w § 19 zawiera zasady wyłaniania projektów do dofinansowania.
Z § 19 pkt 17 Regulaminu wynika, że ocena merytoryczna dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów, której skład, powoływanie i funkcjonowanie określa odrębna uchwała Zarządu Województwa.
W § 19 pkt 26 Regulaminu wskazuje, że właściwa ocena merytoryczna jest oceną punktową. Natomiast kryteria stosowania tej oceny są wymienione w § 19 pkt 27. Po przeprowadzeniu każdego etapu oceny projektów, wnioskodawca jest pisemnie informowany o wynikach oceny jego projektu, w tym o odrzuceniu projektu (§ 19 pkt 31). Projekt może podlegać odrzuceniu w szczególności, gdy na etapie właściwej oceny merytorycznej uzyska poniżej 60% maksymalnej liczby punktów (§ 19 pkt 32 f). Zgodnie z § 19 pkt 33 informacja o odrzuceniu projektu powinna zawierać wskazanie przyczyn, dla których projekt został odrzucony na danym etapie oceny.
Informacja z dnia 17 stycznia 2014 r. zawierała przyczynę odrzucenia projektu, tj. uzyskanie przez wnioskodawcę poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. Nadto informacja ta została uzupełniona kartami oceny merytorycznej przeprowadzonej przez Komisję Oceny Projektów.
NSA podniósł, że skoro postanowienia § 19 Regulaminu konkursu są znane wnioskodawcy, to wiedza wynikająca z informacji o ocenie projektu w zakresie uzyskanej liczny punktów, uzupełniona ocenami ekspertów, była wystarczająca dla poznania przyczyn negatywnej oceny projektu. Wnioskodawca miał możliwość podjęcia polemiki z zastrzeżeniami co do oceny projektu. Treść skargi wniesionej do sądu administracyjnego świadczy o tym, że dla strony motywy podjętego rozstrzygnięcia były czytelne, co oznacza, że uzyskał on pełną wiedzę, co do przyczyn dokonanej oceny. W tej sytuacji sporządzenie informacji o wyniku właściwej oceny merytorycznej zgodnie z postanowieniami Regulaminu, uzupełnione kartami ocen ekspertów, było wystarczające i nie naruszało prawa.
NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, Sąd pierwszej instancji zbada, czy ocena projektu została dokonana zgodnie z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu lub czynności podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie ich podejmowania.
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.) w art. 30c ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 poddała kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych kontrolę pod względem zgodności z prawem przeprowadzenia oceny zgłoszonego projektu dokonanej w systemie realizacji programu operacyjnego zawierającego wniosek o dofinansowanie. Regulacje zawarte w przepisach art. 30b ust. 4, 30c ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1-3, ust. 4 i 5, art. 30e cyt. ustawy wskazują, że ma ona charakter ustawy szczególnej w rozumieniu art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Nadto w art. 30g tej ustawy podkreślono, że informacje otrzymywane przez wnioskodawcę dotyczące oceny jego wniosku, a także w trakcie trwania procedury odwoławczej, nie stanowią decyzji administracyjnej. Natomiast art. 30e ustawy stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, 150 i 152 tej ustawy.
Wyłączony z odpowiedniego stosowania art. 150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd administracyjny uwzględniając skargę na czynności, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postaci uchylenia lub stwierdzenia bezskuteczności aktu lub czynności. Wyłączenie to jest oczywiste w świetle art. 30c ust. 3 pkt 1-3 ustawy, który określa kompetencje sądu w fazie orzekania w następstwie rozpatrzenia skargi. Podkreślić należy, że przepis art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie wyłącza z odpowiedniego stosowania przepisu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten określa kryteria oceny naruszenia prawa. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 podstawę uwzględnienia skargi stanowi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na wyłączenie przepisów k.p.a. w sprawie procedury naboru wniosków, odpowiednie w ramach skarg wnoszonych w trybie art. 30c ust. 1 i 2 ustawy, zastosowanie ma przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że tylko naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowią podstawę do uwzględnienia skargi. Nie jest wyłączone także stosowanie przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśli którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że uchwały zarządu województwa, jako organu wykonawczego województwa, w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 18 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1590 ze zm.) nie mają przymiotu prawa powszechnie obowiązującego, jednak przepisy ustawy o zasadach polityki rozwoju w zakresie regionalnych programów operacyjnych, czynią zarząd województwa tzw. instytucją zarządzającą odpowiedzialną za przygotowanie i realizację programów operacyjnych. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zarząd województwa przyjmuje w drodze uchwały projekt regionalnego programu operacyjnego, przed jego skierowaniem do przyjęcia przez Komisję Europejską, a po przyjęciu ogłasza go w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 19 ust. 8 pkt 1). Do zarządu województwa jako instytucji zarządzającej należy w myśl art. 26 ustawy szereg czynności m.in.: przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 (art. 26 ust. 1 pkt 2), ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, o adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca zamieszcza treść szczegółowego opisu priorytetów regionalnego programu operacyjnego lub jego zmian (art. 26 ust. 3 pkt 2 lit.a), przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia propozycji kryteriów wyboru projektów (art. 26 ust. 1 pkt 3), wreszcie wybór w oparciu o kryteria, o jakich mowa w pkt 3 projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 4), a także określenie systemu realizacji programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 8).
Środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zostały uregulowane w art. 30c ust. 1 tej ustawy.
Przepis art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy przewiduje, że konkurs stanowi jedną z form naboru projektów do dofinansowania zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 ustawy instytucja zarządzająca jest ustawowo zobowiązana do uwzględnienia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz do zapewniania przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja zarządzająca jest ustawowo umocowana, w ramach nałożonego przepisem art. 26 ust. 1 ustawy obowiązku uwzględnienia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz obowiązku zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, do wydawania aktów dotyczących oceny i wymogów dokumentacji konkursowej odnoszących się do kryteriów dokonywanej oceny wniosków, w postaci np. Regulaminu Konkursu czy określenia kryteriów wyboru projektów. Takie akty służące realizacji celu ustawowego - sprawnego i rzetelnego przeprowadzania konkursu - uznaje się za zgodne z prawem i uzasadniające domaganie się od uczestników konkursu wypełnienia jego warunków (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., II GSK 907/09; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., II GSK 790/10).
Nałożony wyżej przytoczonym przepisem art. 26 ust. 1 pkt 2 na instytucję zarządzającą obowiązek przygotowania szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 - a więc wytycznych w zakresie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego, stanowi podstawę właśnie do podjęcia przez zarząd województwa - jako instytucję zarządzającą - uchwał w przedmiocie tzw. "uszczegółowienia" regionalnych programów operacyjnych.
Konkurs nr [...], w ramach którego skarżący złożył wniosek, zorganizowany został dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów mikroprzedsiębiorstw ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w ramach II Osi priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy", Działanie 2.1 "Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw" Schemat A "Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP". Zasady m.in. organizacji, kryteria i sposób wyboru projektów małych przedsiębiorstw do dofinansowania określił Regulamin Konkursu, który przyjęty został uchwałą Zarządu Województwa Nr [...] z dnia 25 sierpnia 2009 roku.
Z Regulaminu Konkursu, w ramach którego wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu wynika, że konkurs ma charakter zamknięty i polega na ocenie wniosków o dofinansowanie wraz z pełną dokumentacją (§ 7 ust. 2 Regulaminu). Zarejestrowany wniosek podlega ocenie formalnej, oraz w przypadku wniosków, które przeszły pozytywnie etap oceny formalnej - ocenie merytorycznej (§ 19 ust. 1 Regulaminu). Zgodnie z treścią § 19 ust. 17 Regulaminu, ocena merytoryczna dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów, której skład, powołanie i funkcjonowanie określa odrębna uchwała Zarządu Województwa, a wśród kryteriów tej oceny znajduje się "zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" (§ 19 ust. 27 lit. c Regulaminu) oraz "innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów" (§ 19 ust. 27 lit. d Regulaminu).
Z postanowień Załącznika nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 przyjętego Uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie przyjęcia Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 z późniejszymi zmianami, wynika, że w zakresie kryterium "Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów" punkty od 1 do 4 przyznawane są w sposób następujący: 0 punktów – brak nowych produktów lub usług lub zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego, bądź zarządzania firmą; 1 punkt – produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces) jest nowy/innowacyjny w skali lokalnej (gminy lub powiatu) – zastosowanie takiego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku; 2 punkty - produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces) jest nowa/innowacyjny w skali ponadlokalnej/regionalnej – zastosowanie takiego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku; 3 punkty - produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces) jest nowa/innowacyjny co najmniej w skali krajowej – zastosowanie takiego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku; dodatkowo 1 punkt – celem projektu jest wdrożenie innowacji powstałej dzięki współpracy z sektorem B+R lub wdrożenie patentu lub nowego wzoru użytkowego (...). W Komentarzu/Uzasadnieniu wskazano, że "Punkty przyznawane będą w odniesieniu do poziomu innowacyjności projektu (innowacja w skali lokalnej, innowacja w skali ponadlokalnej/regionalnej, innowacja w skali krajowej), prowadzonej współpracy z sektorem B+R (dodatkowo punktowane będą projekty polegające na wdrożeniu wyników prac badawczo rozwojowych powstałych w szczególności w ramach działania 2.2 Schemat A) lub prowadzonej działalności z zakresu "ginących zawodów"".
Z kolei w zakresie kryterium nr 3 "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" punkty od 1 do 4 przyznawane są w sposób następujący: - 0 punktów – brak wpływu; 1 punkt – wpływ mało istotny; 2 punkty – istotny wpływ; 3 punkty – wpływ znaczący; 4 punkty – bardzo duży wpływ projektu, bardzo znaczące zwiększenie konkurencyjności. W Komentarzu/Uzasadnieniu wskazano, że "Uzasadnione wzmocnienie konkurencyjności Wnioskodawcy. Oceniający weźmie pod uwagę przede wszystkim, czy efekty finansowe i ekonomiczne inwestycji zostały przedstawione w postaci wskaźników oraz czy są możliwe do osiągnięcia. Ponadto oceniający wezmą pod uwagę, czy założenia do prognoz finansowych i ekonomicznych są wiarygodne, realistyczne oraz mają jasne i szczegółowe objaśnienia. Ocena zostanie przeprowadzona przez pryzmat 3 elementów: wpływu na konkurencyjność na rynku, zwiększenia potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy".
Zarówno wskazane wyżej postanowienia Komentarzy/Uzasadnień, jak i kryteria przyznawania punktów określone zostały za pomocą pojęć ocennych, nieostrych, gwarantując tym samym elastyczność w dokonywaniu ocen przez asesorów. Oceny te oczywiście nie mogą być arbitralne, czy dowolne. Jeżeli zatem uzasadnienie oceny jest logiczne i poparte przekonującą argumentacją, nie wykazuje wewnętrznych sprzeczności w zakresie analizy poszczególnych kryteriów, to ocenie takiej nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu była ocena merytoryczna projektu strony skarżącej w zakresie spełniania kryterium nr 3 – "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" oraz kryterium nr 4 – Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów". W niniejszej sprawie wnioskodawca kwestionuje ilość punktów przyznanych w ramach tych kryteriów wskazując, że punktacja jego projektu powinna być wyższa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z kart ocen merytorycznych z dnia 7 stycznia 2014 r. i z dnia 10 stycznia 2014 r. wynika wprawdzie, że asesorzy opierali się na Załączniku do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny (KM RPO) z dnia 10 lutego 2009 r., który w dacie składania wniosku o dofinansowanie nie był ujawniony w dokumentacji projektowej, jednakże zacytowana przez asesorów treść powyższego dokumentu nie jest sprzeczna z przytoczoną wyżej treścią Komentarza/Uzasadnienia dla kryterium nr 3 i nr 4 Załącznika nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 przyjętego Uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie przyjęcia Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Z treści obydwu ocen merytorycznych wynika wprost, że eksperci w zakresie kryterium nr 3 brali pod uwagę treść Załącznika nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Gdy chodzi o kryterium nr 4, to wprawdzie w Załączniku do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny (KM RPO) z dnia 10 lutego 2009 r. punkt 1 mógł być przyznawany, gdy "produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usług), jest nowy/innowacyjny dla przedsiębiorcy", a w Załączniku nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 nie wskazywano na "innowacyjność dla przedsiębiorcy", lecz jedynie na "innowacyjność w skali lokalnej (gminy lub powiatu)", to niewątpliwie odniesienie się przez ekspertów do kategorii "innowacyjności dla przedsiębiorcy" i stwierdzenie, że innowacyjność projektu nie wykraczała poza ramy przedsiębiorstwa, a w konsekwencji przyznanie 1 punktu, co nie mogłoby mieć miejsca przy odwołaniu się do punktacji określonej w Załączniku nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 - nie miała niekorzystnego wpływu na wynik konkursu, skoro przyznano skarżącemu 1 punkt.
W konsekwencji uchybienie polegające na powoływaniu się przez asesorów na treść Załącznika do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny (KM RPO) z dnia 10 lutego 2009 r., który w dacie składania wniosku o dofinansowanie nie był ujawniony w dokumentacji projektowej, nie jest uchybieniem, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy skoro w istocie asesorzy dokonując oceny projektu odwołali się do kryteriów wyboru projektu przyjętych przez Zarząd Województwa, a zawartych w Uszczegółowieniu Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Z § 4 pkt m Regulaminu konkursu wynika, że konkurs przeprowadzany jest przy uwzględnieniu zasad i założeń wynikających m.in. z Uszczegółowienia RPO. Trafnie zatem podniesiono w odpowiedzi na skargę, że dokumentacja konkursowa wprost wskazywała kryteria oceny projektów, na których bazowali eksperci ponownie oceniając wniosek.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego aktu – przy uwzględnieniu stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt: II GSK 2410/14, zgodnie z którym w niniejszej sprawie "sporządzenie informacji o wyniku właściwej oceny merytorycznej zgodnie z postanowieniami Regulaminu, uzupełnione kartami ocen ekspertów, było wystarczające i nie naruszało prawa" - prowadzi do wniosku, że nie narusza on prawa. Zdaniem Sądu, dokonana w niniejszej sprawie ocena ekspertów mieści się w ramach limitów punktowych przewidzianych w URPO oraz jest w wystarczający sposób uzasadniona. Z przedłożonych do akt kart oceny merytorycznej projektu w sposób jednoznaczny wynikają przyczyny przyznania danej ilości punktów za określone kryterium. Eksperci oceniający projekt wyjaśnili przyczyny przyznania danej ilości punktów.
W zakresie oceny kryterium nr 3 – "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" obydwaj eksperci zgodnie przyznali 2 punkty, co przy uwzględnieniu wagi 5 dawało sumę 10 punktów. W ocenie ekspertów projekt ma istotny wpływ na konkurencyjność na rynku, zwiększenie potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy. Eksperci wyjaśnili także dlaczego w ich ocenie wpływ ten nie jest znaczny, a wyjaśnienie to jest przekonujące.
W karcie oceny merytorycznej z dnia 7 stycznia 2014 r. ekspert wyjaśnił, że "ze względu na wpływ na konkurencyjność na rynku, realizacja projektu spowoduje wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku krajowym, bo taka jest i będzie w wyniku realizacji projektu skala działalności i pozycja przedsiębiorcy na rynku, co wynika z zapisów zamieszczonych w części D.1. biznesplanu. Zatem nie nastąpi zmiana skali działania wnioskodawcy. Nie można też uznać znaczącej zmiany w pozycji wnioskodawcy względem konkurentów. Jak zauważa sam wnioskodawca, istnieje wiele firm oferujących podobne usługi, a jego oferta będzie wyróżniać się głównie ceną. To niewątpliwie istotny czynnik ale tylko jeden i stosunkowo łatwy do zniwelowania przez konkurencję, dlatego nie można go uznać za znaczący. Ze względu na zwiększenie potencjału wewnętrznego wnioskodawcy, realizacja projektu spowoduje istotny wpływ na wzmocnienie konkurencyjności wnioskodawcy. Projekt dotyczy całości działalności firmy, która generowała w roku bazowym 100% przychodów, co ustalono na podstawie zapisów biznesplanu (informacje zawarte w sekcji E) oraz na podstawie analizy całości przekazanych przez wnioskodawcę informacji, z których wynika, że opisywana działalność jest jedyną działalnością wnioskodawcy. Niewątpliwie poprawią się możliwości wykonawcze przedsiębiorstwa, wnioskodawca będzie mógł rozszerzyć swoją ofertę, poprawi się jakość świadczonych usług. Jednak wnioskodawca poprzez zrealizowanie projektu nie nabędzie możliwości, które by go szczególnie wyróżniły spośród konkurencji. Z zapisów biznesplanu wynika, że wnioskodawca zwiększy swoje możliwości, ale w niczym konkurencji nie prześcignie. Jedynie utrzyma się w gronie podmiotów, których oferta będzie wystarczająca, aby utrzymać klientów i systematycznie zwiększać własną ofertę oraz ilość obsługiwanych podmiotów. Jednak z prognoz zamieszczonych w części E biznesplanu nie wynikają znaczące zmiany. Co prawda następuje znaczny przyrost ilości sprzedanych usług, ale nie widać rozwoju oferty a ceny pozostają bez zmian. Stabilne ceny to z jednej strony korzystny czynnik, jednak z drugiej strony świadczą o braku zmian jakościowych w ofercie. Dlatego mimo, że realizacja projektu wpłynie na całość działalności generującą 100% przychodów, uzyskanych korzyści nie można uznać za znaczące. Ze względu na obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy należy uznać istotny wpływ realizacji projektu na sytuację przedsiębiorcy. Następuje co prawda wyraźny wzrost przychodów, zwłaszcza w pierwszym roku po realizacji projektu, ale w kolejnym roku ten wzrost nie jest już tak wysoki a nawet występuje spadek przychodów. Podobnie zysk przedsiębiorstwa wyraźnie spada przez dwa kolejne lata. Dodatkowo prognozy wykazują bardzo dużą nadpłynność, co jest ewidentnie niekorzystnym zjawiskiem, sugerującym błędy w zarządzaniu finansami. Dlatego wpływu projektu na sytuację finansową firmy nie można uznać za znaczący".
Ocenie powyższej nie można zarzucić niezgodności z prawem. Trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę, że bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że ocenę konkurencyjności ekspert łączy ze skalą krajową przedsięwzięcia, a zatem stosuje niewłaściwe kryteria. Stwierdzenie przez eksperta, że "nie nastąpi zmiana skali działania wnioskodawcy" związana jest z oceną wpływu na konkurencyjność, którego nie uznano za znaczący. Ekspert nie wyraził też poglądu, że oferta wyróżnia się tylko ceną. Stwierdzono natomiast po analizie biznesplanu, że "oferta będzie wyróżniać się głównie ceną", co wskazuje na to, że ekspert brał pod uwagę i inne czynniki, uznając cenę za czynnik główny. Okoliczności te nie czynią dowolnego stanowiska, że wpływ projektu na konkurencyjność jest istotny. Ekspert w ramach dokonywanej oceny m.in. biznesplanu był uprawniony do przyjęcia, że "wnioskodawca zwiększy swoje możliwości ale w niczym konkurencji nie prześcignie. Jedynie utrzyma się w gronie podmiotów, których oferta będzie wystarczająca, aby utrzymać klientów i systematycznie zwiększać własną ofertę oraz ilość obsługiwanych podmiotów", co skutkowało stanowiskiem, że zwiększenie potencjału wewnętrznego wnioskodawcy jest istotne, a nie znaczące. Również ocena eksperta, według której na skutek realizacji projektu dokona się istotny rozwój przedsiębiorstwa jest trafna. Przekonująco wskazuje organ w odpowiedzi na skargę że branża, w której działa i zamierza działać wnioskodawca (usługi informatyczne), jest jedną z najszybciej zmieniających się i rozwijających się branż na rynku, a wnioskodawca poza zmianami rozwojowymi dokonanymi w ramach realizacji projektu nie opisuje dalszego rozwoju, co skutkowało stanowiskiem eksperta, że "nie widać rozwoju oferty". Z faktu, że decyzja skarżącego o stabilności cen może mieć w ocenie eksperta dwojaki skutek (nie tylko korzystny, ale i świadczący o braku zmian jakościowych w ofercie) nie wynika też wniosek o wewnętrznej sprzeczności oceny, a dodatkowo uzasadnia trafność wyważonej na poziomie 2 punktów oceny eksperta w ramach kryterium nr 3. W ocenie sytuacji wnioskodawcy wzięto też pod uwagę zarówno skokowy wzrost przychodów w pierwszym roku, lecz również takie okoliczności jak spadek przychodów, spadek zysku przez dwa kolejne lata, bardzo dużą nadpłynność. W fachowej ocenie eksperta świadczy to o braku podstawowej wiedzy o zarządzaniu finansami oraz o braku pomysłu na zarządzanie finansami i strategiczne zarządzanie przedsiębiorstwem, a ocenie tej nie można zarzucić braku logicznych podstaw. Przy wzięciu pod uwagę wskazanych w ocenie i wynikających z dokumentacji sprawy ustaleń eksperta o konkurowanie przez skarżącego głównie (choć nie tylko) ceną, braku znaczących przewag konkurencyjnych, braku rozwoju oferty (choć następuje istotna jednorazowa zmiana) oraz braku znacząco dobrego pomysłu na politykę cenową (choć istotny wpływ polityki cenowej na rozwój niewątpliwie występuje), przyjęcie przez organ na podstawie opinii eksperta istotnego wpływu projektu na elementy wskazane w ramach kryterium nr 3 nie narusza prawa.
Z kolei w karcie oceny merytorycznej z dnia 10 stycznia 2014 r. ekspert wyjaśnił, że "na podstawie analizy zapisów biznesplanu będącego załącznikiem nr 1 do wniosku o dofinansowanie należy stwierdzić, iż: działalność objęta projektem obejmuje 100% przychodów firmy, gdyż jest to jedyna działalność Wnioskodawcy. Wpływ projektu na konkurencyjność Wnioskodawcy: Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawcy w pkt B3 biznesplanu przed realizacją projektu klientami Wnioskodawcy były podmioty z terenu całej Polski, w pkt D.1.2.wskazano natomiast, iż w wyniku planowanej inwestycji geograficzny obszar docelowy Wnioskodawcy nie ulegnie zmianie. Podsumowując, nie można mówić o zmianie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa pomiędzy obszarami rynku. Jednak w związku z prowadzeniem działalności w Internecie należy stwierdzić, iż wysoce prawdopodobnym jest, iż w związku z realizacją projektu wzrośnie liczba klientów, a przez to konkurencyjność przedsiębiorcy. Zwiększenie potencjału wewnętrznego: Realizacja projektu doprowadzi do poszerzenia oferty Wnioskodawcy i zwiększenia jej kompleksowości. Obecna i prognozowana sytuacja finansowa: Efekty finansowe i ekonomiczne zostały przedstawione w postaci wskaźników, choć niektóre z nich są nierealne (np. wskaźniki płynności na poziomie 92-224, co nie zostało w żaden sposób skomentowane przez Wnioskodawcę. Pozostałe prognozy finansowe są realistyczne. Założenia do prognoz finansowych nie budzą wątpliwości. Planowany wzrost przychodów jest niższy niż dotychczasowy wykazywany przez Wnioskodawcę (tabela E3 biznes planu - różnica pomiędzy przychodem ze sprzedaży za 2008 r i 3 kw. 2009 r. wynosi ok. 250%, w roku, w którym przeprowadzona będzie zasadnicza część inwestycji (2010) planowany przyrost przychodu ze sprzedaży w stosunku do roku 2009 wynosi ok. 23%, w roku 2011 zaplanowano wzrost o ok. 6%, natomiast w 2012 r. spadek o ok. 4%). Ponadto, planowane nakłady inwestycyjne -122.740 zł netto - zgodnie z prognozami w biznes planie - nie zwrócą się w okresie trwałości. Biorąc pod uwagę z jednej strony pozytywny wpływ projektu na konkurencyjność na rynku i zwiększenie potencjału wewnętrznego, a z drugiej umiarkowany wpływ na prognozowaną sytuację finansową, przyznano 2 punkty w niniejszym kryterium, uznając, że realizacja projektu będzie miała istotny, ale nie znaczący wpływ na pozycję konkurencyjną i rozwój Wnioskodawcy".
Należy podzielić stanowisko organu, że również ocena merytoryczna z dnia 10 stycznia 2014 r. nie narusza prawa, a zwłaszcza nie można zgodzić się ze skarżącym, że ekspert ocenę kryterium konkurencyjności połączył z obszarem geograficznym rynku, a więc zastosował niewłaściwe kryterium do oceny wniosku. Trafnie wskazuje organ, że zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy w pkt B3 biznesplanu, przed realizacją projektu klientami wnioskodawcy były podmioty z terenu całej Polski, w pkt D.1.2.wskazano natomiast, że w wyniku planowanej inwestycji geograficzny obszar docelowy wnioskodawcy nie ulegnie zmianie. Nie można więc mówić o zmianie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa pomiędzy obszarami rynku. W związku z prowadzeniem działalności w Internecie prawdopodobne jest, że w związku z realizacją projektu wzrośnie liczba klientów, a przez to konkurencyjność przedsiębiorcy, co jednak nie oznacza, że ocenę oparto na obszarze geograficznym. Gdyby tak było, to element konkurencyjności nie zostałby oceniony pozytywnie (brak zmiany obszaru docelowego), a jednak został oceniony jako mający istotny wpływ. Oceniający odniósł się do wszystkich 3 elementów oceny kryterium: wpływu na konkurencyjność na rynku, zwiększenia potencjału wewnętrznego oraz obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy oraz podsumował tę ocenę stwierdzeniem, że: "Biorąc pod uwagę z jednej strony pozytywny wpływ projektu na konkurencyjność na rynku i zwiększenie potencjału wewnętrznego, a z drugiej umiarkowany wpływ na prognozowaną sytuację finansową, przyznano 2 pkt w niniejszym kryterium, uznając, że realizacja projektu będzie miała istotny, ale nie znaczący wpływ na pozycję konkurencyjną i rozwój Wnioskodawcy", wyjaśniając tym samym precyzyjnie powody przyznania 2 pkt w tym kryterium. Nie można też skutecznie zakwestionować oceny eksperta w zakresie wpływu projektu na obecną i prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorcy dokonanej m.in. na podstawie wzrostu przychodów w kolejnych latach.
W zakresie oceny kryterium nr 4 – "Zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu" obydwaj eksperci zgodnie przyznali 1 punkt, co przy uwzględnieniu wagi 3 dawało sumę 3 punktów.
W karcie oceny merytorycznej z dnia 7 stycznia 2014 r. ekspert wyjaśnił, że "zgodnie z obowiązującymi wnioskodawców zasadami ubiegania się o dofinansowanie projektów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach w ramach niniejszego konkursu, zawartymi m.in. w "Słowniku II Oś Priorytetowa Gospodarka Regionalnej Szansy Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013" "Innowacja to idea, postępowanie lub rzecz, która jest jakościowo odmienna od dotychczasowych. Innowacje obejmują produkty i usługi oraz działania mające na celu doprowadzenie ich do nabywców oraz przekonanie o ich użyteczności. Innowacje stwarzają dla przedsiębiorców i menedżerów korzystne możliwości dokonania istotnych zmian, podjęcia nowej działalności, świadczenia nowych usług i pozyskiwania dzięki temu innowacyjnych nabywców. Sprawdzianem udanej innowacji jest jej powodzenie na rynku. [T. Szucki "Encyklopedia marketingu", Warszawa, 1998]. W firmie, przez innowacje rozumie się najczęściej nowości zastosowane w produktach, technice lub w zarządzaniu. Faktycznie innowacje w firmie dzielą się na procesowe, produktowe, organizacyjne, marketingowe i środowiskowe. Innowacja w obrębie procesu oznacza wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostarczania towarów i usług (w tym znaczące zmiany w obrębie technik, sprzętu oraz/lub oprogramowania). Za innowację nie uważa się niewielkich zmian lub ulepszeń; zwiększenie mocy produkcyjnych lub usługowych poprzez dodanie systemów produkcyjnych lub logistycznych bardzo podobnych do obecnie stosowanych; zaprzestania stosowania danego procesu, prostego zastąpienia lub podwyższenia majątku; zmian wynikających jedynie ze zmian cen czynników produkcji dostosowania do potrzeb użytkownika, regularnych zmian sezonowych i innych cyklicznych; obrotu nowymi lub znacząco udoskonalonymi projektami. Innowacja organizacyjna oznacza wdrożenie nowej metody organizacyjnej w praktykach prowadzenia działalności w danym przedsiębiorstwie, w organizacji pracy lub w relacjach z podmiotami zewnętrznymi. Za innowację nie uważa się zmiany w praktykach prowadzenia działalności, organizacji pracy lub w relacjach z podmiotami zewnętrznymi, które opierają się na metodach organizacyjnych. Wskazano, że w wyniku realizacji projektu wnioskodawca niewątpliwie wprowadzi innowacje produktowe (zostaną zaoferowane nowe produkty), procesowe (usługi będą świadczone w sposób dotychczas nie świadczony) i organizacyjne (nastąpi zmiana w organizacji jego pracy i świadczenia usług). Jednak z opisów zamieszczonych w części C.5. wynika, że żadna z tych zmian nie będzie nowością, której na rynku jeszcze nie ma. W wielu miejscach biznesplanu (części: B.2., D.1.) wnioskodawca wskazuje, że jego oferta nie różni się zasadniczo od oferty innych podmiotów w tej branży i nie ulegnie zasadniczym zmianom na skutek realizacji projektu. Zatem nowe produkty i usługi zaoferowane przez wnioskodawcę będą innowacjami produktowymi tylko w skali firmy. Zarówno świadczone przez niego usługi, jak i nabywane składniki majątkowe są obecne i funkcjonują już na rynku od wielu lat. Realizacja projektu - jak sam wnioskodawca deklaruje w części D.1. - umożliwi głównie specjalizację usług pod nietypową grupę klientów. Zatem wnioskodawca wyspecjalizuje swoje usługi i produkty także w zakresie sposobu, procesu ich świadczenia. To jednak także nie będzie nowością na rynku, ponieważ w taki sposób usługi są już świadczone i produkty oferowane, proces będzie nowy wyłącznie dla samego wnioskodawcy, co stanowi innowację procesową, ale również wyłącznie w skali firmy. Podobnie w zakresie organizacji funkcjonowania przedsiębiorstwa, nowe produkty i usługi, dokonane inwestycje, w tym nowe rozwiązania informatyczne spowodują różnorodne zmiany organizacyjne, ale także w tym zakresie nie będą to zmiany, które byłyby nowościami na rynku, zatem będą to zmiany oddziaływujące wyłącznie wewnątrz przedsiębiorstwa, czyli innowacje organizacyjne w skali firmy. Reasumując: Wnioskodawca przedstawia własne analizy dotyczące wprowadzanych innowacji, jednak na ich podstawie nie można stwierdzić, że skala oddziaływania wprowadzanych innowacji będzie inna niż skala firmy. Wprowadzane innowacje będą nowościami wyłącznie dla wprowadzającego je przedsiębiorcy. Dodatkowo potwierdzeniem tego faktu są niezbyt korzystne dane zawarte w analizach finansowych, które pokazują, że wprowadzane innowacje dadzą niewielkie efekty dla firmy, co w zestawieniu ze stwierdzeniem z definicji innowacyjności, które mówi, że "sprawdzianem udanej innowacji jest jej powodzenie na rynku" nie pozwala na uznanie wprowadzanych innowacji za inne niż w skali firmy. Przyznano 1 punkt. Ponadto wprowadzane innowacje nie są wdrożeniami wynikającymi ze współpracy z sektorem B+R, nie polegają na wdrożeniu patentu, nowego wzoru użytkowego ani jakichkolwiek innych wyników prac badawczo-rozwojowych. Nie jest to tez projekt dotyczący "ginących zawodów" Zatem za to subkryterium punktów nie przyznano".
Z kolei w karcie oceny merytorycznej z dnia 10 stycznia 2014 r. ekspert wyjaśnił, że: "w załączniku nr 6 "Słowniczek pojęć dla Beneficjenta" do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (str 434) zdefiniowano innowację jako "...ideę, postępowanie lub rzecz, która jest jakościowo odmienna od dotychczasowych. Innowacje obejmują produkty i usługi oraz działania mające na celu doprowadzenie ich do nabywców oraz przekonanie o ich użyteczności. Stwarzają dla przedsiębiorców i menedżerów korzystne możliwości dokonania istotnych zmian, podjęcia nowej działalności, świadczenia nowych usług i pozyskiwania dzięki temu innowacyjnych nabywców. Sprawdzianem udanej innowacji jest jej powodzenie na rynku. [T. Szucki "Encyklopedia marketingu", Warszawa, 1998] W firmie, przez innowacje rozumie się najczęściej nowości zastosowane w produktach, technice lub w zarządzaniu. Faktycznie innowacje w firmie dzielą się na procesowe, produktowe, organizacyjne, marketingowe i środowiskowe. Innowacja w obrębie procesu oznacza wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostarczania towarów i usług (w tym znaczące zmiany w obrębie technik, sprzętu oraz/lub oprogramowania). Za innowację nie uważa się niewielkich zmian lub ulepszeń; zwiększenie mocy produkcyjnych lub usługowych poprzez dodanie systemów produkcyjnych lub logistycznych bardzo podobnych do obecnie stosowanych; zaprzestania stosowania danego procesu, prostego zastąpienia lub podwyższenia majątku; zmian wynikających jedynie ze zmian cen czynników produkcji dostosowania do potrzeb użytkownika, regularnych zmian sezonowych i innych cyklicznych; obrotu nowymi lub znacząco udoskonalonymi projektami. Innowacja organizacyjna oznacza wdrożenie nowej metody organizacyjnej w praktykach prowadzenia działalności w danym przedsiębiorstwie, w organizacji pracy lub w relacjach z podmiotami zewnętrznymi. Za innowację nie uważa się zmiany w praktykach prowadzenia działalności, organizacji pracy lub w relacjach z podmiotami zewnętrznymi, które opierają się na metodach organizacyjnych." (podkreślenia oceniającego).
W wyniku realizacji projektu Wnioskodawca do swojej oferty wprowadzi nowy produkt (nowe oprogramowanie [...] do administracji serwisem internetowym, oferowane łącznie z przygotowaniem serwisu internetowego firmy) oraz 5 nowych usług, tj.: [...]; obróbka [...]; przygotowanie materiału [...]; usługa [...]; opcje dodatkowe [...], kierowanych do konkretnej grupy odbiorców.
W związku z powyższym Wnioskodawca stwierdza, iż rezultatem projektu będzie wdrożenie innowacji produktowej oraz procesowej (świadczenia usług). W konsekwencji oceniający odnosi się w ocenie kryterium do tych dwóch rodzajów innowacji.
Zarówno nowy produkt, jak i usługi będą nowością w firmie [...]. Wdrożone rozwiązania niewątpliwie doprowadzą do rozszerzenia oferty usług Wnioskodawcy, a w konsekwencji zwiększą liczbę klientów zainteresowanych usługami firmy [...]. Jednak stwierdzenie o innowacyjności projektu podważa opis w pkt C5 biznesplanu w kontekście ww. definicji innowacji. Nieprawdopodobne jest powodzenie "innowacji" na rynku w świetle prognozowanej sytuacji finansowej Wnioskodawcy (opisanej szerzej w uzasadnieniu do oceny kryt. 3, pkt 4d) oraz faktu, iż opisane przez Wnioskodawcę rozwiązania (WEB 2.0., XHTML), które mają świadczyć o innowacyjności produktowej były stosowane w Polsce co najmniej od 2006 r.
W związku z powyższym uznano, iż nowe usługi/produkt będą innowacyjne w skali przedsiębiorstwa. Nie można uznać innowacyjności tych rozwiązań w skali ponadlokalnej/regionalnej - zastosowanie takiego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie. Aby analizę w tym zakresie uznać za adekwatną powinna ona zawierać co najmniej zestawienie funkcjonujących na określonym obszarze (odpowiednim do deklarowanej skali innowacyjności) rozwiązań i wskazywać przewagi wprowadzanego rozwiązania. Tymczasem Wnioskodawca takiej analizy nie przedstawił. Ponadto, nie można również uznać innowacyjności produktowej i procesowej projektu w skali lokalnej (gminy lub powiatu). W dokumentach aplikacyjnych nie przedstawiono żadnej informacji potwierdzającej innowacyjność produktową i procesową projektu w skali innej niż firma Wnioskodawcy - nawet w pkt C5 biznes planu nie zadeklarowano zasięgu geograficznego innowacji, pomimo iż instrukcja do tego punktu zawiera pytanie dotyczące tego aspektu.
W związku z powyższym przyznano 1 punkt w tym subkryterium.
Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawcy (pkt C5.ll biznes planu) projekt nie dotyczy wdrożenia innowacji powstałej dzięki współpracy z sektorem B+R, patentu lub nowego wzoru użytkowego, jego celem nie jest wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych powstałych w ramach działania 2.2 Schemat A ani innych programów sfinansowanych ze środków publicznych. W związku z powyższym nie przyznano punktów w tym subkryterium".
Sąd podziela stanowisko organu w zakresie dotyczącym kryterium 4 oparte na przedstawionych wyżej ocenach ekspertów, że wszystkie fakty i wskaźniki przedstawione przez skarżącego pokazują istotne zmiany, które jednak nie mogą być uznane za znaczące, a zarówno nowy produkt, jak i usługi będą nowością co najwyżej w skali przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniom skarżącego eksperci nie zrównują świadczenia usług jako wyniku realizacji projektu z zakupem składników materialnych, a oceny dokonano z uwzględnieniem obydwu tych aspektów pod kątem innowacyjności projektu z konkluzją, że w pewnym zakresie projekt jest innowacyjny. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący nie przestawia żadnych danych i dokumentów, które wskazywałyby na innowacyjność proponowanych rozwiązań. Trafnie wskazuje organ, że same wskaźniki procentowe wzrostu przychodów czy wzrostu ilości świadczonych usług opisują tylko fragment uzyskanych efektów i nie są wystarczająco reprezentatywne, aby wyżej ocenić wpływ innowacyjności. Ponadto wskaźniki procentowe są wysokie, gdyż firma startuje z bardzo niskiego pułapu, a mimo to przychody na poziomie nieco powyżej 10.000 zł miesięcznie w piątym roku działalności, nie są znaczące. Wreszcie, skoro zgodnie z definicją innowacji zawartej w załączniku nr 6 "Słowniczek pojęć dla Beneficjenta" do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, innowacja w obrębie procesu oznacza wdrożenie nowej lub znacząco udoskonalonej metody produkcji lub dostarczania towarów i usług (w tym znaczące zmiany w obrębie technik, sprzętu oraz/lub oprogramowania), to w ocenach trafnie wzięto pod uwagę (jako jeden z analizowanych czynników) sposób świadczenia usługi, w tym również narzędzia, które miały być wykorzystywane w odniesieniu do całego przedsięwzięcia. Nie jest zasadne twierdzenie skarżącego o tym, że w ocenach zrównano świadczenie usług jako wynik realizacji projektu z zakupem składników majątkowych, jakie mają być narzędziem do świadczenia usług.
Z kryteriów wynikających z Załącznika nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 wynika jednak, że zastosowanie odpowiedniego kryterium wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w "biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku". Skarżący nie dołączył "innych załączników do wniosku" wykazujących stopień innowacyjności projektu, a treść biznesplanu nie pozwala uznać za nietrafne stanowiska ekspertów i organu o braku podstaw do przyjęcia, że skala innowacyjności projektu jest większa niż jedynie w skali przedsiębiorcy. Należy też podkreślić, że zgodnie z przytoczonymi wyżej kryteriami konieczne było przestawienie przez wnioskodawcę "analizy w tym zakresie", tj. analizy co do stopnia innowacyjności projektu. Tymczasem w dokumentacji dołączonej przez wnioskodawcę jako załączniki do wniosku analizy tego rodzaju nie zaprezentowano.
W ocenie Sądu w prawidłowy sposób ustalono stan faktyczny sprawy. Należy przy tym zauważyć, że brak sformalizowania sposobu wykazania stopnia innowacyjności sprzyja realizacji zasady prawdy obiektywnej w o wiele większym stopniu niż sztywne określenie formy i zakresu, jakie powinna spełniać analiza stopnia innowacyjności. Daje bowiem przedsiębiorcy szeroki zakres swobody w doborze metod i środków dla wykazania swojego stanowiska. Zasada prawdy obiektywnej niewątpliwie ma swoje źródło w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wnioskodawca.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę wyżej szczegółowo opisanej. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była ocena projektu dokonana przez organ. Ocena projektu została przeprowadzona rzetelnie i bezstronnie (art. 31 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem ocen prawnych i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w dotychczas wydawanych w sprawach wyrokach, w tym w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1379/12. Nie doszło również do naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym "Instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów" w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jasno wyartykułowane motywy, jakimi kierował się organ nie dają podstaw do stwierdzenia naruszenia powyższych zasad.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że ocena projektu została dokonana niezgodnie z prawem. Zdaniem Sądu eksperci wystarczająco uzasadnili ilość przyznanych punktów w ramach poszczególnych kryteriów. Uzasadnienia dokonanej przez nich oceny są jasne, znajdują umocowanie w ustalonych dla tego konkursu kryteriach oceny oraz obiektywnych regułach wiedzy. Organowi administracyjnemu, który się na tych ocenach oparł odmawiając zakwalifikowania projektu do finansowania, nie można zatem zarzucić dowolności działania. Samo subiektywne przekonanie strony skarżącej o błędnej ocenie dokonanej przez ekspertów, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi. Zgodnie bowiem z art. 30c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przedmiotem oceny sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem (legalności) dokonanej oceny projektu. W postępowaniu przed sądem poza zakresem kontroli pozostaje natomiast merytoryczna zasadność wyboru danego projektu do dofinansowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - działając na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i art. 30e powołanej ustawy w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło