III SA/Łd 115/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] o wymierzeniu I.R. kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi w takiej wysokości by pokryły wymagalną kwotę 96 000 zł. Skarżąca w chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi straty i zaktualizował się obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wskazano, że na dowód powyższego skarżąca załącza wydruk z ksiąg podatkowych za okres ostatnich trzech miesięcy sprzed daty wydania zaskarżonej decyzji, z którego wynika narastająca starta w prowadzonej działalności gospodarczej. Przy aktualnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa skarżącej, przymusowa egzekucja kary w tak olbrzymiej wysokości skutkowałaby utratą jakiejkolwiek płynności finansowej i pociągnęła istotne ograniczenie prowadzonej działalności finansowej, a w konsekwencji ogłoszenie upadłości. Skarżąca zatrudnia pracowników, którzy pozostaliby bez pracy w związku z upadłością strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić może po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości jedynie 24 000 zł a nie 96 000 zł, jak wskazano we wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Skarżąca powołała się wprawdzie na określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale nie wykazała, aby jej sytuacja spełniała zakres co najmniej jednej z nich. Do wniosku nie załączono żadnych dokumentów potwierdzających sytuację finansową przedsiębiorstwa skarżącej. Powołanego w uzasadnieniu wniosku "wydruku z ksiąg podatkowych", z którego ma wynikać "narastająca strata w prowadzonej działalności gospodarczej", nie wymieniono nawet wśród załączników do skargi. Niezależnie od tego wskazać należy, że we wniosku nie przedstawiono żadnych informacji (danych) dotyczących kondycji finansowej przedsiębiorstwa skarżącej, nie wspominając o aktualnej sytuacji majątkowej samej skarżącej. Nie wskazano nawet wysokości straty, którą ma przynosić prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Niezależnie od tego zauważyć trzeba, że samo wystąpienie straty w działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. postanowienia NSA: z 26 lutego 2013 r., II FZ 79/13; z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15; z 23 marca 2016 r., II GZ 918/15; z 6 października 2016 r., II GZ 966/16; z 17 listopada 2016 r., II GZ 1167/16). We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji takich informacji jednakże nie przedstawiono i nie udokumentowano. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że w przypadku skarżącej wykazane zostało ryzyko utraty płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Poza tym nawet faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 13 czerwca 2017 r., II FZ 315/17; z 29 listopada 2017 r., II FZ 608/17). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.