III SA/Łd 417/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. B.K. Decyzją z (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z (...) o wymierzeniu S. W. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi w takiej wysokości by pokryły wymagalną kwotę 12 000 zł. W tym samym czasie wymierzono skarżącemu jeszcze jedną karę w wysokości 12 000 zł. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które pozwoliłyby pokryć kwotę kary. Nie ma samochodu osobowego ani innych ruchomości o zbliżonej wartości. W tej sytuacji jedynym sposobem egzekucji byłaby egzekucja z nieruchomości, którą zamieszkuje. Egzekucja taka byłaby bardzo kosztowna i doprowadziłaby do nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić może po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Do wniosku załączono wprawdzie oświadczenie skarżącego z 11 kwietnia 2018 r., że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogłyby pokryć karę z tytułu urządzania gier na automatach oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2017 oraz informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2017, lecz wynikające z tych dokumentów okoliczności nie pozwalają uznać, że skarżący wykazał określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2017 oraz informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2017 wynika, że skarżący uzyskał dochód w wysokości 35 993,65 zł. Jednocześnie jednak uzyskał on przychód w znacznej wysokości – 166 427,52, który jest bardziej miarodajny dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji (por. np. postanowienia NSA: z 26 lutego 2013 r., II FZ 79/13; z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15; z 23 marca 2016 r., II GZ 918/15; z 6 października 2016 r., II GZ 966/16; z 17 listopada 2016 r., II GZ 1167/16). Z protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze strony z 27 października 2017 r. wynika, że jest on właścicielem lokalu w Ł. przy ul. Ax 2/4, w którym prowadzi działalność gospodarczą – bar. W barze tym skarżący serwuje posiłki i alkohol. Skarżący wskazał także, iż zamieszkuje w Ł. przy ul. Bx 36. Nie jest zatem właścicielem tylko jednej nieruchomości, na której zamieszkuje, jak wskazał we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym skarżący nie przedstawił żadnych innych okoliczności i dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji osobistej i materialnej. Nie wskazał nawet decyzji, z której wynikałby obowiązek zapłaty drugiej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, na co powoływano się w uzasadnieniu wniosku. Należy dodać, że samo wykonanie nałożonej kary pieniężnej nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wskazuje się, że instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 13 czerwca 2017 r., II FZ 315/17; z 29 listopada 2017 r., II FZ 608/17). W świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych obejmują egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zasadą postępowania egzekucyjnego jest ta właśnie kolejność stosowania środków egzekucji. Są one uszeregowane od najmniej do najbardziej dolegliwego. Skarżący tymczasem nawet nie wskazał, że takie postępowanie egzekucyjne już się toczy. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. B.K.