III SA/Łd 747/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...]., znak [...] w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [..] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...], znak [...]. a.l. Sygn. akt III SA/Łd 747/17 UZASADNIENIE W dniu 12 lipca 2017r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że rozmiar żądanej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty tj. 835 912 zł, powiększonej o odsetki, które liczone są, jak odsetki od zobowiązań podatkowych, przekracza w sposób jednoznaczny rezerwy kapitałowe spółki. W ocenie strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że organ będzie w stanie zaspokoić żądaną kwotę ze składników majątkowych spółki, która posiada nieruchomości oraz środki trwałe - wartościowe urządzenia oraz maszyny, to z pewnością w sposób istotny zaburzy płynność operacyjną. Pozbawienie spółki w drodze egzekucji niektórych posiadanych urządzeń może skutkować całkowitym wstrzymaniem prowadzonej działalności, gdyż wykorzystywane do prowadzonej działalności urządzenia są trudno dostępne. Nabycie drugiej maszyny tego samego typu lub podobnej, będzie więc utrudnione nie tylko ze względu na znaczną wartość urządzenia, ale również ze względu na charakter, szczególne parametry i niewielką ilość tego rodzaju urządzeń w skali światowej. Egzekucja natomiast ze środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych doprowadzi do znaczącego zastoju w działalności operacyjnej spółki, która nie będzie w stanie pokryć swoich zobowiązań wobec dostawców i kontrahentów i co więcej, taka sytuacja stwarza również ryzyko braku środków na wypłaty dla pracowników spółki. Brak środków na wynagrodzenia dla pracowników oznacza, że spółka i członkowie jej organów mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności zgodnie z art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Utrata płynności finansowej spółki może doprowadzić do całkowicie nieodwracalnych skutków takich jak odpowiedzialność wykroczeniowa członków zarządu. Ponadto spółka wskazała, że na koniec roku 2015 posiadała zgromadzone środki finansowe w wysokości 1.055.992,58 zł, których stan znacząco się pogorszył się w związku z prowadzeniem od ponad roku sporu z Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. Podsumowując strona wskazała, że zajęcie majątku spółki na poczet wskazanej powyżej kwoty w sposób trwały ograniczy zdolność spółki do wywiązywania się z ciążących na niej zobowiązań wobec kontrahentów i praktycznie uniemożliwi dokonywanie wypłat wynagrodzeń dla pracowników spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [..]. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby stwierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty przez spółkę płynności finansowej. Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że rozmiar żądanej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty tj. 835 912 zł, powiększonej o odsetki przekracza w sposób jednoznaczny rezerwy kapitałowe spółki. Pozbawienie natomiast spółki w drodze egzekucji niektórych posiadanych przez nią urządzeń może skutkować całkowitym wstrzymaniem prowadzonej działalności, gdyż wykorzystywane do prowadzonej działalności urządzenia są trudno dostępne. Nabycie zaś drugiej maszyny tego samego typu lub podobnej jest utrudnione nie tylko ze względu na znaczną wartość urządzenia, ale również ze względu na charakter, szczególne parametry i niewielką ilość tego rodzaju urządzeń w skali światowej. Egzekucja natomiast ze środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, jak wskazała strona - doprowadzi do znaczącego zastoju w działalności operacyjnej, spółka nie będzie w stanie pokryć swoich zobowiązań wobec dostawców i kontrahentów i co więcej, stwarza również ryzyko braku środków na wypłaty dla pracowników spółki. Brak z kolei środków na wynagrodzenia dla pracowników oznacza, że spółka i członkowie jej organów mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności zgodnie z art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, co zdaniem strony skarżącej spowoduje całkowicie nieodwracalne skutki. Ponadto spółka wskazała, że na koniec roku 2015 posiadała zgromadzone środki finansowe w wysokości 1.055.992,58 zł, których stan znacząco się pogorszył się w związku z prowadzeniem od ponad roku sporu z Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. W ocenie sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej strony skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem sądu w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (określenie kwoty przypadającej do zwrotu) możliwość jej wykonania, co do zasady, nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia przypadającej do zwrotu kwoty nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienia NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GZ 268/06; 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 23/15; 28 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 445/15; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 287/15, dostępne na stronie internetowej; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest dowodów obrazujących aktualny stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej strony skarżącej. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła żadnych aktualnych dokumentów uprawdopodabniających, że zapłata określonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty mogłaby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wysokość należności, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualną sytuację ekonomiczną strony skarżącej w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby strona skonkretyzowała rodzaj szkody grożącej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej stronie na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić również należy, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w konkretnej sprawie, nie jest związany orzeczeniami zapadłymi w innych, nawet analogicznych (tożsamych) sprawach. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Postanowienie o wstrzymaniu (lub odmowie wstrzymania) zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie co do zasady (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych), do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają więc charakter tymczasowy. Okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się odpowiednio po wydaniu orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 386). Postępowanie zatem w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji – jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt II OZ 790/08, z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OZ 400/11). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z cyt. powyżej art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.l.