II SAB/Lu 35/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "M." w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 1 grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca, w zakreślonym w wezwaniu terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Strona skarżąca oświadczyła, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych. Wykonując wezwanie do nadesłania aktualnych dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość dochodów żony w kwocie brutto i netto, oświadczenia wskazującego, gdzie obecnie zamieszkuje, do kogo należy zamieszkiwana nieruchomość, jakie są jej koszty utrzymania i kto je ponosi oraz oświadczenia wskazującego na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego strona skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 28 lutego 2014 r., niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopie potwierdzenia wypłaty/odbioru renty inwalidzkiej z miesiąca lutego 2014 r., niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie aktu notarialnego wyłączającego wspólność ustawową małżeńską majątku oraz potwierdzenie przelewu z dnia 26 lutego 2014 r. Z oświadczenia z dnia 28 lutego 2014 r. wynika, że strona skarżąca zamieszkuje obecnie w lokalu będącym własnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która ponosi koszty utrzymania lokalu w zamian za zarządzanie przez stronę skarżącą kompleksem zabudowań należących do tej spółki. Z oświadczenia tego wynika też, że stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych. W oświadczeniu z dnia 28 lutego 2014 r. strona skarżąca odmówiła ujawnienia dochodów swojej małżonki, powołując się na istniejącą między nią i małżonką rozdzielność majątkową, która to okoliczność w ocenie strony skarżącej znosi możliwość żądania dostarczenia przez nią informacji o dochodach małżonki. W ocenie strony skarżącej wyłącza to możliwość brania pod uwagę sytuacji majątkowe małżonki przy ocenie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o prawo pomocy. Z potwierdzenia wypłaty/odbiory wynika, że strona skarżąca otrzymuje rentę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto zaś z potwierdzenia przelewu, iż tytułem wynagrodzenia za pracę w redakcji otrzymuje kwotę [...] złotych netto. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Nie nadesłała ona bowiem informacji o dochodach pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym małżonki. Przy czym należy znaczyć, że błędne jest przekonanie strony skarżącej, że istniejąca między nią a jej małżonką umowa majątkowa małżeńska o rozdzielności majątkowej znosi obowiązek uwzględniania sytuacji majątkowej małżonki podczas oceny złożonego przez stronę skarżącą winsoku o przyznanie prawa pomocy a tym samym i obowiązek strony skarżącej wyjawienia dochodów małżonki. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Z tego powodu rozdzielność majątkowa małżeńska nie zwalnia z obowiązku udzielenia informacji o sytuacji majątkowej pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonka (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 390/10, postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 262/10, postanowienie NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II FZ 421/10, postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I GZ 383/10, postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 112/11, postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 363/11, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt 441/11, postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II FZ 509/11, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 10/12, postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 410/12, postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1020/12, postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 981/12, postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GZ 107/13, postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13 czy postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Referendarz sądowy nie mogąc dokonać dokładnej oceny możliwości płatniczych strony skarżącej nie mógł zarazem ocenić czy strona skarżąca nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie ma możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania ze względu na możliwość powstania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej żony. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.