I SA/Sz 254/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-04-19
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty nieruchomości, który nie może z niej korzystać z powodu prawa zatrzymania przez inny podmiot, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a decyzja podatkowa skierowana do niego nie jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użytkownik wieczysty nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości, nawet jeśli nie może z niej korzystać z powodu prawa zatrzymania przez inny podmiot. Status podatnika wynika z wpisu w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych, które są wiążące dla organów podatkowych. Decyzja skierowana do użytkownika wieczystego nie jest wadliwa z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną, ponieważ użytkownik wieczysty jest stroną postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. (skarżąca) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji określającej jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2015 r., argumentując, że nie była stroną postępowania, ponieważ faktycznym posiadaczem nieruchomości jest inna spółka (Spółka X), która korzysta z prawa zatrzymania. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając skarżącą za podatnika jako użytkownika wieczystego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Spółka ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "Kolegium") decyzją z dnia 30.12.2016 r., [...], utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia 18.08.2016 r., znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24.11.2015 r., znak: [...], określającej podatnikowi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej zwanej także "Spółką [...]" , "Skarżącą") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie [....] zł.
Ww. zaskarżona decyzja została wydana na podstawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 247 § 1, art. 248 § 1, § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – zwanej w skrócie "O.p.", art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849) – zwanej w skrócie "u.p.o.l.", i w oparciu o następujące ustalenia organu.
Wnioskiem z dnia 24.03.2016 r. Spółka [...] zwróciła się w trybie art. 247 § 1 pkt 5 O.p. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 24.11.2015 r. wydanej przez Prezydenta Miasta [...] (dalej "Organ I instancji"), z uwagi na to, że została skierowana do Spółki [...], tj. osoby niebędącej stroną w sprawie.
Spółka [...] uzasadniając ww. wniosek wskazała, iż Spółka [...] pomimo, że na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 17.08.2011 r., Rep. A nr [...], nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości, to jednak nie stała się w odniesieniu do tych nieruchomości podatnikiem podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 3 u.p.o.l., nie jest zatem stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Nadto, Spółka [...] wskazała, że już w toku postępowań prowadzonych przez organ podatkowy za lata 2011, 2012, 2013 wykazała, że istnieją okoliczności potwierdzające, że Spółka [...] w stosunku do przedmiotowych nieruchomości nie zachowuje się wyłącznie jak retencjonista. Przeciwnie, istnieją okoliczności, które w ocenie Spółki [...] pozwalają mówić o działaniu Spółki [..] o charakterze posiadacza, które jest nakierowane na zachowanie rzeczy dla siebie. Tym samym, zdaniem Spółki [...] istnieją podstawy, aby uznać Spółkę [...] za podatnika podatku od nieruchomości wobec przedmiotowych nieruchomości, a zatem w stosunku do tej właśnie Spółki [....] winna zostać wydana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. To z kolei oznacza, że Spółka [...] nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego za rok 2015, a zatem wydana w dniu 24.11.2015 r. decyzja wobec Spółki [...] - w Jej ocenie - dotknięta jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Decyzją z dnia 18.08.2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło Spółce [...] stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24.11.2015 r., znak: [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok za nieruchomości położone na terenie Gminy Miasto [...] w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium wskazało, że Spółka [...] bez wątpienia była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 24.11.2015 r. w rozumieniu art. 133 § 1 O.p., zaś organ podatkowy, uzyskując wyjaśnienia od Spółki [...], nie stwierdził przesłanek do umorzenia postępowania wobec Spółki [...]. Użytkownik wieczysty posiada status podatnika od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), a w ewidencji gruntów i budynków nie ujawnionego innego władającego. Ponadto, Kolegium uznało, że Spółka [...] jako strona miała pełną możliwość zgłaszania wniosków dowodowych w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, tym bardziej, że Spółka [...] odebrała postanowienie o wszczęciu wobec niej postępowania podatkowego. Nie skorzystała z tych uprawnień, w rzeczywistości nie brała w ogóle udziału w postępowaniu, nie odbierając większości przesłanej do niej korespondencji, przy czym skuteczność doręczenia tej korespondencji nie jest przez Spółkę [...] kwestionowana. Tym samym - w ocenie Kolegium – brak było podstaw do uznania, że przedmiotowa decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Pismem z dnia 5.09.2016 r. Spółka [...] odwołała się od ww. decyzji Kolegium, wnosząc o jej uchylenie w całości i stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, zarzucając jej naruszenie:
- art. 247 § 1 pkt 5 O.p. przez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...], pomimo tego, że została skierowana do Spółki tj. osoby niebędącej stroną w sprawie;
- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. przez błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, iż Spółka [...] jest podatnikiem podatku od nieruchomości w odniesieniu do nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgi wieczyste o nr KW: [...] tj. w stosunku do: (1.) działki nr [...] (dalej: "Nieruchomości"), podczas gdy to [...] Spółka z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka [...]"), jako posiadacz bez tytułu prawnego przedmiotowych Nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w odniesieniu do tych Nieruchomości.
Jednocześnie Spółka [...] wskazała na następujące dowody potwierdzające wskazane wyżej naruszenia prawa:
- dowód z oględzin nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgi wieczyste o nr KW: [...]- na okoliczność tego, że Spółka (pracownicy Spółki) nie ma dostępu do Nieruchomości, których jedynym posiadaczem jest [...], na co wskazują okoliczności takie jak: (1.) fakt ogrodzenia Nieruchomości, (2.) korzystanie przez [...] z usług ochrony mienia celem uniemożliwienia dostępu do Nieruchomości osobom trzecim, w tym pracownikom Spółki;
- dowód z dokumentu - wezwania do zapłaty z dnia 18.12.2014 r, doręczonego [...] w dniu 19.12.2014 r. wraz z załączonym pełnomocnictwem (w aktach postępowania) - na okoliczność tego, że Spółka wskutek działań [...] nie może korzystać z Nieruchomości, w szczególności realizować na nich swoich zamierzeń inwestycyjnych, w związku z czym domaga się od [...], jako posiadacza Nieruchomości, zapłaty określonej sumy pieniężnej, w związku z bezumownym korzystaniem z Nieruchomości oraz szkodą, jaką Spółka ponosi, nie mogąc realizować na Nieruchomościach swoich zamierzeń inwestycyjnych;
- dowód z dokumentu - wyciągu z transkrypcji nagrania rozprawy, która odbyła się w dniu 26.03.2015 r., przed Sądem Okręgowym w [...], w sprawie o sygnaturze akt [...] (w aktach postępowania) - na okoliczność tego, że: (1.) Nieruchomościami włada spółka [...], (2.) Spółka nie ma dostępu do Nieruchomości, (3.) [...] nie wnosi opłat na rzecz Spółki, (4.) [...] wyburzyła budynki, które się znajdowały na Nieruchomościach;
- dowód z dokumentu - pisma Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, sygn. akt [...] (w aktach postępowania) - na okoliczność tego, że działania dotyczące wyburzania budynków miały miejsce w okresie, gdy Spółka odstąpiła już od umowy sprzedaży Nieruchomości na rzecz [...] (po 21.11.2007 r.) gdyż zgłoszenia do Księgi Ewidencji Robót Geodezyjnych zostały zarejestrowane po wykonaniu rozbiórki w 2008 r., do czego referują odpowiednie numery [...] wskazane w treści pisma;
- dowód z dokumentu - dwóch zdjęć Nieruchomości (w aktach postępowania) - na okoliczność tego, że na ogrodzeniu Nieruchomości umieszczona została tabliczka firmy zajmującej się ochroną mienia [...];
- dowód z dokumentów znajdujących się w posiadaniu właściwego miejscowo i rzeczowo organu administracji, potwierdzających wydanie na rzecz [...] pozwolenia na budowę w odniesieniu do Nieruchomości - na okoliczność tego że [...] realizowała na Nieruchomości swoje zamierzenie inwestycyjne.
Zdaniem Spółki [...], Prezydent Miasta [...]a błędnie uznał, że Spółka [...] jest podatnikiem podatku od nieruchomości w odniesieniu do Nieruchomości, a w konsekwencji zobowiązanie podatkowe określone w decyzji Prezydenta zostało przypisane niewłaściwemu podmiotowi. Decyzja Prezydenta została zatem skierowana do podmiotu niebędącego stroną, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności przez SKO. Zaskarżona decyzja SKO została zatem wydana z naruszeniem prawa i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie w całości. Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie jest kwalifikowaną wadą decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ww. decyzją z dnia 30.12.2016 r. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18.08.2016 r., znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24.11.2015 r., znak: [...] określającej podatnikowi Spółce [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Kolegium przytoczyło przepis art. 247 § 1 O.p., po czym wskazało, że mając na uwadze podniesione przez Odwołującą okoliczności, w pierwszej kolejności Kolegium zobowiązane jest dokonać analizy decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] pod względem zaistnienia przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. dotyczącej skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Następnie Kolegium wskazało, że ww. decyzją z dnia 24.11.2015 r. znak: [...], Prezydent Miasta [...] określił Spółce [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok za nieruchomości położone na terenie Gminy Miasto [...] w kwocie [...] zł, po czym wyjaśniło, że z materiałów dowodowych przesłanych przez Prezydenta Miasta [...] wynika, iż decyzja ta została poprzedzona wezwaniem Spółki [...] z dnia 19.03.2015 r. do zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok przez złożenie deklaracji na podatek DN-1 wraz z załącznikami, a następnie zawiadomieniem Spółki [...] o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2015 za nieruchomości położone na terenie Gminy Miasto [...] - postanowienie z dnia 08.06.2016 r., znak: [...], doręczone Spółce [...] w dniu 15.06.2015 r.
Wyjaśniono także, że pismem z dnia 2.07.2015 r. organ podatkowy I instancji wezwał Spółkę [...] do wskazania wartości budowli, znajdujących się na nieruchomościach, na które to wezwanie Spółka nie odpowiedziała. Następnie organ ten poinformował Spółkę [...] o poszczególnych czynnościach podejmowanych przez Prezydenta Miasta [...] w toku postępowania podatkowego, tj. o włączeniu do akt dowodów zgromadzonych w sprawie - postanowienie z dnia 29.07.2015 r. oraz z dnia 26.10.2015 r., postanowieniu o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, postanowieniu o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Wymienioną korespondencję Prezydent Miasta [...] przesłał do Spółki [...] i skutecznie doręczył na adres wynikający z KRS tj. na ul. [...] w [...]. Także skutecznie, organ i instancji doręczył decyzję podatkową z dnia 24.11.2015 r. określającą Spółce [...] wymiar podatku od nieruchomości za 2015 rok na adres: ul. [...], tj. na adres zgodny ze zmienionym wpisem do KRS nr [...]. Wskazana decyzja nie została przez Spółce [...] zaskarżona, a tym samym stała się ostateczna.
Dalej Kolegium wskazało, że z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] wynika, że organ ten badał kwestię posiadania objętych decyzją podatkową nieruchomości przez Spółkę [...] ustalając, że Spółka [...] korzysta z prawa zatrzymania przedmiotowych nieruchomości w celu zabezpieczenia zwrotu ceny nabycia prawa użytkowania wieczystego.
Według Kolegium, Prezydent Miasta [...] zasadnie zatem stanął na stanowisku, że brak jest przesłanek do uznania Spółki [...] za posiadacza samoistnego przedmiotowych nieruchomości, co z kolei doprowadziło ten organ do uznania, że w przedmiotowej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości jest użytkownik wieczysty nieruchomości tj. Spółka MR [...] z siedzibą w [...].
Zdaniem Kolegium, zasadność powyższego stanowiska należy oceniać uwzględniając okoliczność, że Spółka [...] skorzystała z "prawa zatrzymania" nieruchomości w celu zabezpieczenia swoich roszczeń. Prawo zatrzymania jest prawem akcesoryjnym względem posiadanych roszczeń, bez określonego roszczenia, prawo to nie powstaje, a wraz z wygaśnięciem roszczenia - ustaje. Nie można więc w sytuacji skorzystania z prawa zatrzymania nieruchomości mówić o tym, że podmiot korzystający z tego prawa jest posiadaczem samoistnym, albowiem pomimo faktycznego posiadania nieruchomości, podmiot taki nie włada nieruchomością jak właściciel, a posiadanie to wynika z określonej przez prawo cywilne instytucji.
Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że status użytkownika wieczystego Spółki [...] w stosunku do działek oznaczonych nr: [...] - wszystkie z obrębu [...] - potwierdzają włączone do akt sprawy informacje z ewidencji gruntów i budynków, sporządzone na dzień 28.07.2015 r. oraz zapisy ksiąg wieczystych KW nr [...]. Tym samym – jak wskazało dalej Kolegium -prowadzone przez Prezydenta Miasta [...] postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do uznania za podatnika podatku od nieruchomości innego podmiotu, aniżeli wskazany w ewidencji gruntów i budynków, tj. użytkownika wieczystego, który niewątpliwie jest objęty normą art. 3 ust. 1 u.p.o.l., a tym samym posiada status podatnika podatku od nieruchomości.
Zdaniem Kolegium, nie budzi również wątpliwości, że decyzja objęta obecnie wnioskiem o stwierdzenie nieważności, była skierowana dla Spółki [...] jako strony w sprawie, skoro w stosunku do tej właśnie Spółki [...] organ wszczął postępowanie, prowadził postępowanie dowodowe umożliwiając Spółce [...] branie w nim czynnego udziału, zapewnił Spółce [...] możliwość wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, w tym wypowiedzenia się w kwestii oświadczeń i twierdzeń złożonych przez przedstawiciela Spółki [...], jak również skorzystanie ze środka odwołania się od wydanej decyzji.
Kolegium wskazało przy tym, że zgodnie z doktryną jak i orzecznictwem sądowym, tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem szczególnym, nadzwyczajnym, o ograniczonym zakresie postępowania, obejmującym jedynie ustalenie, czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia wymienione enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p. Ograniczenie do badania zaistnienia w wydanym indywidualnym akcie administracyjnym ściśle określonych przesłanek, skutkujących wyeliminowaniem tego aktu z obrotu prawnego powoduje z kolei, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może być dla strony kolejną instancją, badającą sprawę merytorycznie w postępowaniu zwykłym czy też weryfikującą wydane rozstrzygnięcie, w sytuacji gdy strona na skutek własnych opóźnień, zaniechań czy nieodbierania korespondencji urzędowej, doręczonej pod prawidłowym adresem, nie złożyła skutecznych środków odwoławczych, mających służyć weryfikacji kwestionowanego rozstrzygnięcia w trybie "zwykłym", w ramach kontroli instancyjnej. Takie ukształtowanie zakresu postępowania warunkowane jest faktem, że wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji stanowi odstęps[...] od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p.
W związku z powyższym, spod kognicji organów podatkowych wyłączone jest ponowne badanie sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie stanowi ono dla strony dodatkowej instancji, lecz jest wyłącznie środkiem służącym wyeliminowaniu z obrotu prawnego rażąco wadliwych orzeczeń. Zatem, wszczęcie przez stronę postępowania w którymś ze wskazanych "szczególnych" trybów wzruszania decyzji ostatecznych, nie może doprowadzić do rozpoznawania sprawy podatkowej w jej całokształcie.
W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma więc miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy podatkowe w toku postępowania, a w takim kierunku zmierzał wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji. Dowody, o przeprowadzenie których Spółka [...] wnioskowała, miały bowiem zaprzeczyć ustaleniom dokonanym przez organ podatkowy, a to z kolei oznacza, że wnioskodawca przez uruchomienie postępowania nadzwyczajnego chciał doprowadzić do przeprowadzenia w istocie merytorycznej instancyjnej kontroli decyzji. Z tej przyczyny wnioski dowodowe nie mogły zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu.
Kolegium nadto podkreśliło, że - jak wynika z akt sprawy - Spółka [...] miała pełną możliwość zgłaszania wniosków dowodowych w toku postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...], tym bardziej, że odebrała postanowienie o wszczęciu wobec niej postępowania podatkowego. Jednakże Spółka [...] jako strona nie skorzystała z tych uprawnień i w zasadzie nie brała w ogóle udziału w postępowaniu, nie odbierając większości przesyłanej do Niej korespondencji, przy czym skuteczność doręczenia tej korespondencji nie jest przez Spółkę [...] kwestionowana.
W konsekwencji, zdaniem Kolegium uprawnionym było przyjęcie, że Spółka [...] była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 24.11.2015 r. w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. Prezydent Miasta [...] uzyskując wyjaśnienia od Spółki [...] [...] nie stwierdził bowiem przesłanek do umorzenia postępowania wobec Spółki [...], prawidłowo uznając, że użytkownik wieczysty posiada status podatnika od nieruchomości (art. 3 ust. I pkt 3 u.p.o.l.), zaś w ewidencji gruntów i budynków nie ujawniono innego władającego.
Nadto, podkreślono, że również postępowania prowadzone przez Prezydenta Miasta [...] za lata podatkowe 2011, 2012 i 2014 nie doprowadziły tego organu podatkowego do odmiennych ustaleń. Również bowiem w tych postępowaniach Spółka [...] uznana została za podatnika podatku od nieruchomości. Statusu takiego nie przyznano natomiast Spółce [...], która w stosunku do przedmiotowych nieruchomości wykonywała prawa retencjonisty, a stan taki nie jest objęty zakresem normy art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Decyzjami z dnia 31.03.2016 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta [...] wydane w tym przedmiocie.
W odniesieniu do dowodów powołanych przez Spółkę [...] w odwołaniu Kolegium wskazało, że Kolegium, orzekając w I instancji, zasadnie uznało za zbędne ich przeprowadzenie na okoliczność, że Spółka [...] nie może na przedmiotowych nieruchomościach realizować swych zamierzeń inwestycyjnych, w tym na okoliczność, że nie ma dostępu do nieruchomości. Status podatnika podatku od nieruchomości wynika bowiem z faktu posiadania przez Spółkę [...] prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, zaś ograniczenia w korzystaniu przez nią z nieruchomości są następstwem podjętych przez nią transakcji handlowych, obarczonych ryzykiem gospodarczym. Nie wykorzystywanie natomiast nieruchomości do prowadzonej przez Spółkę [...] działalności, nie pozbawia tej Spółki statusu strony w postępowaniu podatkowym, okoliczność taka może być jedynie oceniana w kontekście zastosowania stawki podatkowej.
Tym samym - w ocenie Kolegium - brak było podstaw do uznania, że przedmiotowa decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, a wobec nie dopatrzenia się przez Kolegium wystąpienia innych wad opisanych w art. 247 § 1 O.p., które kwalifikowałyby wskazaną decyzję Prezydenta Miasta [...] do wyeliminowania z obrotu prawnego, zasadnym było orzeczenie o odmowie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji ostatecznej.
Spółka [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30.12.2016 r., wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych .
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 O.p. przez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]a, pomimo tego, że została skierowana do Spółki [...], tj. osoby niebędącej stroną w sprawie;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. przez błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że Spółka [...] jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w odniesieniu do nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgi wieczyste o nr KW: [...] (dalej: "Nieruchomości"), podczas gdy to Spółka [...], jako posiadacz bez tytułu prawnego przedmiotowych Nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w odniesieniu do tych Nieruchomości.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przedstawiła swoją argumentację, na powołując się stanowisko doktryny i sądów administracyjnych.
W ocenie Skarżącej, w realiach przedmiotowej sprawy, dla uznania Spółki [...] [...] za podatnika podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy właścicielem Nieruchomości jest Skarb Państwa, okoliczność, czy posiadanie Nieruchomości przez Spółkę [...] [...] ma charakter posiadania samoistnego, czy posiadania niemającego przymiotu samoistności, nie przesądza o opodatkowaniu. Zdaniem Skarżącej, działania Spółki [...] [...] noszą znamiona posiadania, a zatem w sytuacji gdy właścicielem Nieruchomości jest Skarb Państwa, niezależnie od tego, czy posiadanie Nieruchomości przez [...] [...] ma charakter posiadania samoistnego czy też nie, podatnikiem będzie [...] [...], jako posiadacz Nieruchomości.
Skarżąca także wskazała, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do solidarnej odpowiedzialności Skarżącej wraz ze Spółką [...] [...] za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, w odniesieniu do Nieruchomości, wynikające z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Jednocześnie, w związku z tym, że podatnikiem w stosunku do Nieruchomości jest Spółka [...] [...], brak jest podstaw aby uznać, iż jednocześnie podatnikiem w stosunku do tego samego przedmiotu opodatkowania, tj. Nieruchomości, jest Skarżąca Spółka [...] jako użytkownik wieczysty. Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie nie zachodzą bowiem okoliczności, uzasadniające przyjęcie, iż Spółka [...] [...] oraz Spółka [...] były podatnikami solidarnie odpowiedzialnymi za zobowiązania podatkowe w trybie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. z uwagi na fakt, iż jedynym posiadaczem Nieruchomości jest Spółka [...] [...].
Dalej Skarżąca podniosła, że jak wskazuje się w doktrynie prawa cywilnego, współposiadanie będące szczególną postacią władztwa nad rzeczą, zachodzi z kolei wtedy, gdy posiadanie tej samej rzeczy jest wykonywane przez kilka osób, z tym, że istota władztwa każdej osoby jest identyczna (por. A. Kunicki [w:] System prawa cywilnego. Tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe. Red. W. Czachórski. Wrocław-Warszawa-Kraków- Gdańsk 1977, str. 835). Innymi słowy więc, stan współposiadania ma miejsce wówczas, gdy jednolite - w zakresie charakteru posiadanie rzeczy wykonuje kilka osób. W tym kontekście, w niniejszej sprawie nie ma miejsca współposiadanie Nieruchomości. W stosunku do Nieruchomości, Spółka [...] nie wykonuje żadnego z uprawnień właściwych dla posiadacza, gdyż uniemożliwia to działanie Spółki [...] [...] polegające m. in. na uniemożliwieniu pracownikom Skarżącej Spółki [...] dostępu do Nieruchomości.
Nie może zatem być mowy o współwłasności ani współposiadaniu Nieruchomości przez Spółkę [...] wraz ze Spółką [...] [...]. W tym kontekście, Skarżąca podkreśliła, że na żadnym etapie nie zawierała ze Spółką [...] [...] jakichkolwiek porozumień czy umów, których przedmiotem byłoby udostępnienie Nieruchomości do używania przez Spółkę [...] [...] na zasadach współwłasności czy współużytkowania.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, w wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone, jednakże w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualne w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawa wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.".
W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30.12.2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18.08.2016 r., znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 24.11.2015 r., znak: [....], określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w świetle zarzutów i argumentacji skargi - Sąd uznał skargę za niezasadną, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonej decyzji wymaga ustawodawca w wyżej powołanym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., ani też nie wystąpiły okoliczności mogące być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), jak również nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Istota zarzutów skargi sprowadza się do kwestionowania przyjętych przez organy podatkowe obu instancji ustaleń, że Skarżąca Spółka [...] była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 24.11.2015 r. w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. i w związku z tym nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania w stosunku Skarżącej wobec uznania, że jako użytkownik wieczysty posiadała status podatnika od nieruchomości (art. 3 ust. I pkt 3 u.p.o.l.), gdyż w ewidencji gruntów i budynków, jak i w księgach wieczystych prowadzonych dla spornych działek, nie ujawniono innego władającego niż Skarżącą (Spółkę [...]), a wobec tego Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy Skarżąca zasadnie została uznana za podatnika podatku od nieruchomości od ww. gruntów.
Zdaniem Skarżącej, to Spółka [...] [...] - jako posiadacz samoistny nieruchomości Skarbu Państwa bez tytułu prawnego - jest podatnikiem tego podatku na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., gdyż Skarżąca nie może korzystać z tych nieruchomości, w szczególności nie może realizować na nich swoich zamierzeń inwestycyjnych i w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości domaga się od Spółki [...] [...] zapłaty określonej sumy pieniężnej.
Według natomiast Kolegium, brak było podstaw do uznania Spółki [...] [...] za posiadacza nieruchomości Skarbu Państwa bez tytułu prawnego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., a ponadto, tej Spółce [...] [...] nie można przypisać miana posiadacza samoistnego spornych gruntów, ta bowiem wykonywała jedynie prawa retencjonisty z tytułu prawa zatrzymania nieruchomości w celu zabezpieczenia swoich roszczeń na poczet zwrotu ceny nabycia prawa użytkowania wieczystego. Jak wskazało Kolegium, prawo zatrzymania jest prawem akcesoryjnym względem posiadanych roszczeń, bez określonego roszczenia, prawo to nie powstaje, a wraz z wygaśnięciem roszczenia - ustaje. Nie można więc w sytuacji skorzystania z prawa zatrzymania nieruchomości mówić o tym, że podmiot korzystający z tego prawa jest posiadaczem samoistnym, albowiem pomimo faktycznego posiadania nieruchomości, podmiot taki nie włada nieruchomością jak właściciel, a posiadanie to wynika z określonej przez prawo cywilne instytucji.
Kolegium przy tym podkreśliło, że status użytkownika wieczystego Spółki [...] w stosunku do działek oznaczonych nr: [...] - wszystkie z obrębu [...] potwierdzają włączone do akt sprawy informacje z ewidencji gruntów i budynków, sporządzone na dzień 28.07.2015 r. oraz zapisy ksiąg wieczystych KW nr [...]. Tym samym – jak wskazało Kolegium -prowadzone przez Prezydenta Miasta [...] postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do uznania za podatnika podatku od nieruchomości innego podmiotu, aniżeli wskazany w ewidencji gruntów i budynków, tj. Spółkę [...] jako użytkownika wieczystego, który niewątpliwie jest objęty normą art. 3 ust. 1 u.p.o.l., a tym samym posiada status podatnika podatku od nieruchomości.
W tak zakreślonym sporze, rację należało przyznać organowi podatkowemu.
Wskazać przy tym także należy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 594/16, I SA/Sz 595/16 i I SA/Sz 596/16, odpowiednio dotyczących podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2011, 2012 i 2014, orzekał już w spornej kwestii i Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości pogląd tego Sądu wyrażony w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że aktem notarialnym z dnia 17 sierpnia 2011 r., Rep. A numer [...], Skarżąca nabyła od AMR Sp. z o.o. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, położonych na terenie Gminy Miasto [...], obejmujących 16 niezabudowanych działek gruntu o łącznej powierzchni [...] m².
Nie są także sporne okoliczności, że właścicielem tych nieruchomości jest Skarb Państwa oraz, że w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, wskazanymi działkami, powołując się na prawo zatrzymania (art. 496 k.c.), dysponowała Spółka [...] [...].
W skardze Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 3 ust.1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.
Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Natomiast przepis art. 3 u.p.o.l. w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie (w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.), stanowi, że:
"Art. 3. 1. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Pańs[...]wego Gospodarstwa Leśnego Lasy Pańs[...]we - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Pańs[...]wych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
3. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.".
Wskazać zatem należy, że z dyspozycji przepisu art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika ogólna zasada, w myśl której podatnikami są: 1) właściciele, 2) posiadacze samoistni, 3) użytkownicy wieczyści nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że wprowadzenie na pierwszym miejscu "właściciela" jako podatnika, "modyfikuje się" w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. wynika bowiem, że w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że posiadanie nieruchomości przez dany podmiot ma charakter posiadania samoistnego, posiadacz zawsze będzie podatnikiem podatku od nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest właścicielem nieruchomości. Przepis ten statuuje regułę kolizyjną, wskazującą na stronę podmiotową w przypadku, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany znajdują się w posiadaniu samoistnym innej niż właściciel osoby (fizycznej bądź prawnej) albo jednostki organizacyjnej. Również w orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Przyjmuje się, że przepis ten wyłącza możliwość powstania obowiązku podatkowego zarówno właściciela nieruchomości, jak i jej użytkownika wieczystego (vide: [...], Posiadacz samoistny jako podatnik podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, Opublikowano: FK 2011/11/31-38 – i powołane tam orzecznic[...]).
Zaznaczyć przy tym także należy, że u.p.o.l. nie wyjaśnia terminów "posiadacz" i "posiadacz samoistny", wobec czego uzasadnione jest odwołanie się do znaczenia tych terminów przyjmowanych na gruncie prawa cywilnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/14). I tak, zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władz[...] nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy (vide: komentarz do art. 336 k.c. [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 173/10). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10). Posiadaczem samoistnym jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 146/08, LEX nr 510987), a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt II CK 550/03, LEX nr 182090).
Zasada dotycząca opodatkowania właściciela, doznaje także wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., podatnikami są posiadacze na podstawie umów zawartych z właścicielami lub Agencją Własności Skarbu Państwa (obecnie: Agencją Nieruchomości Rolnych - dalej "Agencja"), innego tytułu prawnego lub bez niego. Przy czym posiadanie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., nie może być posiadaniem samoistnym, ponieważ to ostatnie stanowi samodzielną przesłankę opodatkowania wyszczególnioną w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. (vide: Paweł Boroszowski, Komentarz do art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, LEX; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 685/08).
Dokonując wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., zauważyć należy, że w przepisie tym ustawodawca przewidział trzy pozytywne przesłanki powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości po stronie posiadacza, niebędącego posiadaczem samoistnym:
1) posiadanie nieruchomości na podstawie umowy zawartej z jej właścicielem (Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego), a także Agencją (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) - człon pierwszy);
2) posiadanie nieruchomości na podstawie innego tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) - człon drugi);
3) posiadanie bez tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b)),
przy czym przekazanie przez posiadacza zależnego (pierwotnego) nieruchomości komunalnej w posiadanie dalsze nie powoduje, że traci on status posiadacza zależnego, a co za tym idzie, że zwalnia go to z obowiązku podatkowego.
W pierwszym przypadku podatnikiem będzie osoba, której właściciel (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, a także Agencja, dysponująca mieniem Skarbu Państwa) przekazał nieruchomość lub obiekt budowlany w posiadanie. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wymieniając ogólnie umowę, jako podstawę oddania w posiadanie nieruchomości, nie wskazał jej rodzaju, co oznacza, że warunki tej "umowy" spełnia każdy dwustronny stosunek obligacyjny, na podstawie którego określony podmiot otrzymał w posiadanie nieruchomość od właściciela. Do tej kategorii należy zatem zaliczyć zarówno umowy nazwane (np. najem, dzierżawa), jak i nienazwane.
W drugim przypadku podatnikiem może być również osoba, której posiadanie wynika "z innego tytułu prawnego". W literaturze podkreśla się, że przez "tytuł prawny", o którym mowa w omawianym przepisie, należy rozumieć m.in. zarząd, użytkowanie (art. 252 k.c.) oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (por. Leonard Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, Warszawa 2005, s. 167).
Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., podatnikiem podatku od nieruchomości będzie również posiadacz nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego (z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpatrywanym przypadku.). Użyte w tym przepisie sformułowanie "bez tytułu prawnego" oznacza sytuację, w której określony podmiot objął w posiadanie nieruchomość (lub jej część, obiekt budowlany lub jego część) i nie dokonał tego na podstawie umowy, ani innego tytułu prawnego, znaczenie którego to pojęcia zostało wyżej wyjaśnione. Chodzi w tym przypadku zatem o posiadanie faktyczne, nawet gdyby nie było oparte o określony tytuł prawny.
Podkreślić przy tym należy, że w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że aktualny pozostał pogląd ugruntowany przed 1 stycznia 2003 r., stosownie do którego posiadacze zależni nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, oraz zarządcy takich nieruchomości są podatnikami tylko wówczas, gdy posiadanie wynika z umowy bezpośrednio zawartej z właścicielem lub zarządu ustanowionego przez właściciela. Oznacza to, że jeżeli umowa dzierżawy lub najmu nieruchomości należącej do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie zostanie zawarta z właścicielem, a na przykład z zarządcą, najemcą, dzierżawcą, użytkownikiem wieczystym, czy innego rodzaju posiadaczem zależnym, podatnikiem podatku od tej nieruchomości pozostaje nadal ten posiadacz zależny pod warunkiem, że jego tytuł prawny do posiadania pochodzi bezpośrednio od właściciela nieruchomości (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2791/11, z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 825/07 i II FSK 826/07, z dnia 5 września 2006 r., sygn. akt II FSK 1090/05; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1601/08; Leonard Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2012, s. 193-195). Analogicznie, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, należy oceniać sytuację, gdy dany podmiot staje się posiadaczem nieruchomości na podstawie innego tytułu prawnego albo bez tytułu prawnego - nie bezpośrednio od właściciela nieruchomości (Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego), lecz od innego podmiotu, np. wieczystego użytkownika. Sąd podziela bowiem stanowisko, że w omawianym zakresie: "Ustawodawca ograniczył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości tylko do posiadaczy zależnych nieruchomości stanowiących własność gminy, którzy są niejako pierwszymi posiadaczami zależnymi, czyli swój tytuł prawny do władania nieruchomością wywodzą bezpośrednio od właściciela." (vide: Leonard Etel, Ibidem, s. 195).
Za uprawnione w tej sytuacji uznać należy, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. reguluje sytuację, kiedy istnieje tylko i wyłącznie własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a brak jest np. użytkownika wieczystego oraz, że zarówno lit. a), jak i lit. b) art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. wskazują sytuację, kiedy dany podmiot wchodzi w posiadanie nieruchomości bezpośrednio od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji, nie można było zgodzić się zarzutem skargi co do naruszenia przez Kolegium art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. przez błędną wykładnię tego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wykazała także, aby zachodziły podstawy do uznania, że odnośnie okresu, którego dotyczy zaskarżona decyzja, Spółka [...] [...] mogła zostać uznana za posiadacza samoistnego spornych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., co skutkowałoby koniecznością opodatkowania tego podmiotu podatkiem od nieruchomości. Dla przyjęcia bowiem samoistności posiadania, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swoją treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela. W niniejszej sprawie zaś, tak Skarżąca jak i Spółka [...] [...], powołują się na prawo zatrzymania.
Zgodzić się należało z Kolegium, że za przyjęciem samoistnego posiadania gruntów przez Spółkę [...] [...] nie mogły przemawiać okoliczności podniesione przez Skarżącą w odwołaniu w postaci:
- dowodu z oględzin nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...]Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgi wieczyste o nr KW: [...] tj. w stosunku do 16 działek (tj. nr [...] - na okoliczność, że Skarżąca (jej pracownicy) nie ma dostępu do ww. nieruchomości, gdyż jedynym posiadaczem jest Spółka [...] [...], na co wskazują okoliczności takie jak: fakt ogrodzenia nieruchomości, korzystanie przez Spółkę [...] [...] z usług ochrony mienia celem uniemożliwienia dostępu do nieruchomości osobom trzecim, w tym pracownikom Spółki;
- dowodu z dokumentu - wezwania do zapłaty z dnia 18.12.2014 r, doręczonego Spółce [...] [...] w dniu 19.12.2014 r. - na okoliczność tego, że Skarżąca półka wskutek działań Spółki [...] [...] nie może korzystać z ww. nieruchomości, w szczególności realizować na nich swoich zamierzeń inwestycyjnych, w związku z czym domaga się od Spółki [...] [...], jako posiadacza nieruchomości, zapłaty określonej sumy pieniężnej, w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości oraz szkodą, jaką Skarżąca ponosi, nie mogąc realizować na nieruchomościach swoich zamierzeń inwestycyjnych;
- dowodu z dokumentu - wyciągu z transkrypcji nagrania rozprawy, która odbyła się w dniu 26.03.2015 r., przed Sądem Okręgowym w [...], w sprawie o sygnaturze akt [...] (w aktach postępowania) - na okoliczności, że: nieruchomościami włada Spółka [...] [...]; że Skarżąca nie ma dostępu do tych nieruchomości; że Spółka [...] [...] nie wnosi opłat na rzecz Spółki; że Spółka [...] [...] wyburzyła budynki, które się znajdowały na ww. nieruchomościach;
- dowodu z dokumentu - pisma Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, sygn. akt [...] w aktach postępowania) - na okoliczność, że działania dotyczące wyburzania budynków miały miejsce w okresie, gdy Skarżąca odstąpiła już od umowy sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółki [...] [...] (po 21.11.2007 r.), gdyż zgłoszenia do Księgi Ewidencji Robót Geodezyjnych zostały zarejestrowane po wykonaniu rozbiórki w 2008 r., do czego referują odpowiednie numery KERG wskazane w treści pisma;
- dowodu z dokumentu - dwóch zdjęć nieruchomości (w aktach postępowania) - na okoliczność tego, że na ogrodzeniu ww. nieruchomości umieszczona została tabliczka firmy zajmującej się ochroną mienia [...];
- dowodu z dokumentów znajdujących się w posiadaniu właściwego miejscowo i rzeczowo organu administracji, potwierdzających wydanie na rzecz Spółki [...] [...] pozwolenia na budowę w odniesieniu do ww. nieruchomości - na okoliczność tego że Spółka [...] [...] realizowała na nieruchomości swoje zamierzenie inwestycyjne.
Odnosząc się do powyższych okoliczności wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 22.09.2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 594/16, I SA/Sz 595/16 i I SA/Sz 596/16, wydanych w sprawach ze skargi Spółki [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2011, 2012 i 2014, w aktach tych spraw znajdowało się pismo Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w [...] z dnia 12 grudnia 2014 r., nr [...], wskazujące, że budynki z przedmiotowych działek zostały usunięte z mapy (Ewidencji Gruntów i Budynków) w 2003 r. i 2008 r., co oznacza, że fizyczne wyburzenie budynków nastąpiło wcześniej i nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (okoliczność niekwestionowana).
Wskazane zatem wyżej dowody nie potwierdzają twierdzenia Skarżącej, że to Spółka [...] [...] w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem, dokonywała jakichkolwiek działań na tych nieruchomościach. Na marginesie wskazać należy, że w polskim prawie nie obowiązuje zasada nemo sibi ipse causam possesionis mutare potest, dlatego posiadacz może przez zmianę elementu woli przekształcić posiadanie samoistne w posiadanie zależne i – przez analogię – w dzierżenie. Wykonanie prac rozbiórkowych w latach wcześniejszych nie może zatem determinować przyjęcia, że w roku 2015 - tak jak i w latach poprzednich, tj., 2011, 2012, czy 2014 – Spółka [...] [...] była posiadaczem samoistnym ww. gruntów.
Poza tym, wskazane okoliczności w istocie sporu nie mają znaczenia dla ustalenia właściwej osoby podatnika podatku od nieruchomości dla ww. działek. Wykazują one jedynie fakt ogrodzenia na nieruchomości, umieszczenia na tym ogrodzeniu tabliczki firmy zajmującej się ochroną mienia, a przede wszystkim istnienie sporu pomiędzy stronami.
Kluczowe znaczenie dla przypisania danemu podmiotowi statusu podatnika podatku od nieruchomości ma przepis art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) – dalej "Prawo geodezyjne i kartograficzne", zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, w świetle którego stosownie do przytoczonego art. 21 ust.1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie jest uprawniony samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz zobowiązany jest odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok NSA z dnia 04.11.2016 r. II FSK 2933/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu uwzględnienie kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków oznacza bezwzględne związanie organu podatkowego danymi dotyczącymi przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, jak również rodzaju zabudowy położonych na tych gruntach budynków. Dopóki ewidencja gruntów i budynków nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym dane z ewidencji nie mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego (por. także wyroki NSA: z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3174/15; z 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3935/13; z 6 września 2016 r., sygn. akt II FSK 570/16; także uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 - dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, pogląd ten znajduje analogicznie zastosowanie również do danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących właściciela/podmiotu władającego danymi nieruchomościami.
W rozpoznawanej sprawie przedmiot opodatkowania, jak i zakres podmiotowy co do podmiotu władającego tymi nieruchomościami (Skarżąca jest wpisana jako użytkownik wieczysty) za rok podatkowy 2015, ustalony został na podstawie danych z wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 28.07.2015 r., które znajdują również potwierdzenie w zapisach Działu II – Własność ksiąg wieczystych, tj. KW nr [...].
Istotne przy tym znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej kwestii co do ustalenia osoby podatnika podatku od nieruchomości ma także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.01.2015 r., II FSK 3226/12, w którym Sąd ten wskazał, że, cytuję:
"Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeńs[...] (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie.
Pierwszą z nich [...]rzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane).
Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości.
Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.)).
Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym - w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
W tym zakresie rozwiązania przyjęte w Prawie geodezyjnym i kartograficznym skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości.
Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12 (dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy).
Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.
Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11 (LEX nr 1415193), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.".
W świetle przedstawionej argumentacji NSA zawartej w ww. wyroku z dnia 13.01.2015 r., II FSK 3226/12, w sposób uprawniony zatem Kolegium uznało, że podatnikiem podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie jest Skarżąca Spółka [...], gdyż dane z ewidencji gruntów i budynków dotyczące spornych działek, które korespondują z danymi zawartymi w Dziale II – Własność ksiąg wieczystych dotyczących tych działek, wprost wskazują, że Skarżąca jest użytkownikiem wieczystym tych działek, co odpowiada normie art. 3 ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Ustaleń tych Skarżąca w żaden sposób nie podważyła.
Natomiast, w świetle przytoczonego wyżej wyroku NSA z dnia 13.01.2015 r., II FSK 3226/12, podnoszone przez Skarżąca ww. okoliczności nie mogą stanowić uprawnionej podstawy kwestionowania w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie podmiotu władającego spornymi działkami.
Jak już wskazano, zgodnie z art. 22 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.
Regulacja zaś zawarta w § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.) stanowi, że:
"1. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.".
Przy czym posiadanie statusu właściciela nieruchomości lub podmiotu władającego nieruchomością Skarbu Państwa (podatnika podatku od nieruchomości), daje takiemu podmiotowi możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 2 Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli więc Skarżąca Spółka [...] kwestionuje zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym co do podmiotu władającego spornymi działkami, to jest uprawniona wystąpić z wnioskiem o dokonanie ich zmian we właściwym postępowaniu administracyjnym, i dopiero z chwilą wprowadzenia żądanych zmian będzie uprawniona domagać się traktowania inaczej aniżeli jako podatnik podatku od nieruchomości. Skoro jednak organy podatkowe dowiodły w sposób nie budzący wątpliwości, w oparciu bowiem o niepodważone zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz zapisy ksiąg wieczystych, że Skarżąca była w roku podatkowym 2015 użytkownikiem wieczystym spornych działek, to zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. była też podatnikiem podatku od nieruchomości za ten rok. Tym samym zarzuty skargi co do naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 3 ust.1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. okazały się bezpodstawne.
Badając sprawę w spornym zakresie, organ podatkowy dołożył wszelkich niezbędnych starań, a jego działaniu nie można było przypisać dowolności. Kolegium, z zachowaniem podstawowych zasad postępowania podatkowego i dowodowego, podjęło działania w celu ustalenia prawdy obiektywnej. Tak ustalony stan faktyczny stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd.
Zaznaczyć przy tym należy, że sporna w sprawie kwestia, która miała zostać wykazana dowodami wnioskowanymi przez Skarżącą, została jednoznacznie stwierdzona innymi dowodami, tj. wypisem z ewidencji gruntów i budynków oraz z ksiąg wieczystych, które w kontekście wymogów przewidzianych w ww. art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, były wystarczające w rozpoznawanej sprawie dla ustalenia osoby podatnika podatku od nieruchomości jak i jego wymiaru.
Wobec tego bez wpływu na powyższą ocenę pozostają także podnoszone przez Skarżącą inne okoliczności, w tym co do prawa zatrzymania przez Spółkę [...] [...] nieruchomości na poczet zabezpieczenia roszczeń, czy też zeznania [...] (członka zarządu Spółki [...] [...]) złożone na rozprawie w dniu 23.03.2015 r. przez Sądem Okręgowym w [...]. Postępowanie podatkowe (tutaj, w sprawie podatku od nieruchomości) nie może bowiem służyć porządkowaniu czy też korygowaniu sporów towarzyszących transakcjom, których przedmiotem były sporne działki. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jak i w stopniu koniecznym dla jej merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 rok.
Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Uzasadnienie tej decyzji zawiera bowiem zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne z przytoczeniem przepisów prawa. Kolegium wskazało fakty, które uznało za udowodnione oraz dowody, którym dało wiarę i którym odmówiło wiarygodności. Kolegium odniosło się w sposób wystarczający do okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazując także, dlaczego pomija wnioski dowodowe Skarżącej. Przy czym, zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości Sądu.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie doprowadziła Sąd do przekonania, że stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji odpowiada obowiązującemu prawu. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi co do naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. W sprawie zasadnie stwierdzono, że Skarżąca w przedmiotowej sprawie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a więc zasadnie była uznana za stronę niniejszego postępowania podatkowego, a tym samym nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji i umorzenia wobec Niej postępowania podatkowego.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło