II SA/Gd 58/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-06-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na oddanie nieruchomości gruntowej w dzierżawę na okres 15 lat w trybie bezprzetargowym, oparta wyłącznie na art. 37 ust. 4 zdanie drugie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na oddanie nieruchomości gruntowej w dzierżawę na okres dłuższy niż 3 lata w trybie bezprzetargowym, oparta wyłącznie na art. 37 ust. 4 zdanie drugie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodna z prawem. Odwołanie się w art. 37 ust. 4 do odpowiedniego stosowania art. 37 ust. 1 oznacza konieczność uwzględnienia przepisów ust. 2 i 3, które określają przypadki dopuszczalności trybu bezprzetargowego. Zgoda rady na odstąpienie od przetargu jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n.Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na oddanie w dzierżawę w trybie bezprzetargowym części nieruchomości gruntowej na okres 15 lat. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za sprzeczną z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie zastosowano odpowiednio przepisów dotyczących trybu bezprzetargowego. Gmina wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 5 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyrażenia zgody na oddanie w dzierżawę w trybie bezprzetargowym nieruchomości oddala skargę.
Uchwałą z dnia 29 października 2008 r., nr [...], Rada Miasta wyraziła zgodę na oddanie w dzierżawę w drodze bezprzetargowej części nieruchomości gruntowej położonej w J., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], karta mapy [...], o pow. 4.650 m2, zapisanej w Kw Nr [...] jako własność Gminy J. (§ 1) oraz ustaliła czas trwania umowy dzierżawy na okres 15 lat z przeznaczeniem gruntu pod zagospodarowanie kompleksu kortów tenisowych (§ 2). Jako podstawę prawną podjętej uchwały Rada Miasta wskazała art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej jako u.g.n.).
Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 grudnia 2008 r., nr [...], podjętym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność powyższej uchwały.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru stwierdził, że przedmiotowa uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego to jest art. 37 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Natomiast przepis ust. 1 powołanego artykułu stanowi, że z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Z przepisu tego wynika, że przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na okres do 3 lat tryb przetargowy nie obowiązuje, tryb ten jest natomiast wymagany przy zawieraniu takich umów na czas dłuższy niż 3 lata. Tryb przetargowy ma w tym przypadku zastosowanie na podstawie odpowiedniego stosowania ust. 1 tego artykułu. Ten z kolei przepis stanowi, że nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, które przewidują przypadki drogi bezprzetargowej. Zdaniem Wojewody, odpowiednie stosowanie ust. 1 do umów, o których mowa w ust. 4 art. 37 u.g.n., oznacza, że również zawieranie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata może nastąpić jedynie przy odpowiednim zastosowaniu ust. 2 i 3 omawianego artykułu. W ocenie Wojewody, uregulowanie zawarte w art. 37 ust. 4 zd. 2 u.g.n. nie stanowi zatem samodzielnej podstawy do wyrażenia przez radę gminy zgody na tryb bezprzetargowy, ponieważ tryb ten może być wykorzystany jedynie przy odpowiednim zastosowaniu przepisów ust. 2 i 3, które określają warunki odstąpienia od obowiązku zbycia nieruchomości w drodze przetargu. Na poparcie swojego stanowiska organ nadzoru przytoczył poglądy zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Gmina Miasta domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu aktowi zarzuciła naruszenie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 85 ustawy o samorządzie gminnym przez stwierdzenie nieważności uchwały podjętej zgodnie z prawem oraz naruszenie przepisów art. 37 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że treść przepisu art. 37 ust. 4 zdanie drugie u.g.n. mówi o "zgodzie na odstąpienie od obowiązku" przetargowego trybu zawarcia umów. Niezbędne jest zatem istnienie obowiązku, aby można było od obowiązku tego odstąpić. Gmina w sytuacjach wymienionych w art. 37 ust. 2 u.g.n. nie ma obowiązku przeprowadzania przetargu, a co za tym idzie nie sposób mówić o zgodzie na odstąpienie od takiego obowiązku. Stosowanie odpowiednie art. 37 ust. 2 u.g.n. do umów dzierżawy oznacza więc, że w przypadkach określonych w ust. 2 gmina nie stosuje trybu przetargowego na dzierżawę nieruchomości. Skarżąca Gmina podniosła, że art. 37 ust. 3 u.g.n. wskazuje na fakultatywne zwolnienie z obowiązku zbycia. Stosowanie tego przepisu odpowiednio w przypadku umów dzierżawy, musiałby doprowadzić do tego, że rada gminy wyrażałaby zgodę na uchwałę o zwolnieniu z obowiązku zbycia w drodze przetargu. W ocenie skarżącej Gminy, skoro art. 37 ust. 2 u.g.n. podaje zwolnienia z obowiązku przetargu, to zwolnienia te mają charakter ustawowy i nieuznaniowy. Rada gminy aby zastosować zwolnienie określone w tym przepisie nie musi wyrażać zgody na stosowanie prawa przez organ wykonawczy, a odmowa takiej zgody byłaby nieuprawniona.
Ponadto skarżąca Gmina wskazał, że przepisy dotyczące zwolnień ustawowych z obowiązku przetargu są bardzo restrykcyjne i służą ograniczeniu samowoli organów w tym przedmiocie. W przypadku zbycia nieruchomości ustawodawca pozwolił na włączenie trybu przetargi w pewnych enumeratywnie wskazanych okolicznościach. Ograniczenie możliwości bezprzetargowego oddania nieruchomości w dzierżawę lub najem na dłużej niż 3 lata, skoro zgoda organu stanowiącego na zastosowanie zwolnień ustawowych w przypadku zbycia definitywnego nie jest wymagana, prowadziłoby do sytuacji, gdy w przypadku zbycia bezprzetargowego organ wykonawczy mógłby to zrobić bez odpowiedniej uchwały wyrażającej zgodę na bezprzetargowy tryb, a w przypadku najmu, czy dzierżawy zgodę taką byłby zobowiązany uzyskać.
Zdaniem skarżącej Gminy gdyby wolą ustawodawcy byłoby wskazanie, że rada gminy może wyrazić zgodę na bezprzetargowy najem czy dzierżawę jedynie gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n., to kwestia ta zostałby wyraźnie wskazana. Przyjmowanie, że skoro art. 37 ust. 4 tejże ustawy odwołuje się do treści ust. 1, to ust. 2 i 3 będzie miał odpowiednie zastosowanie przy wyrażeniu zgody, o której mowa w zdaniu drugim ust. 4 stanowi niczym nieuzasadnioną interpretację rozszerzającą.
Ponadto skarżąca Gminy wyraziła pogląd, że gdyby odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 4 u.g.n. miałoby powodować zastosowanie wprost ust. 1 i 2 tego artykułu, to zdanie drugie ust. 4 jest zbędne. Argumentacja, że stanowi ono normę kompetencyjną, nie może się ostać wobec treści art. 37 ust. 2 i 3 ww. ustawy. W ust. 2 mowa jest bowiem o zwolnieniach ustawowych, więc rada gminy nie ma żadnych uprawnień do wyrażania, a tym bardzie odmowy wyrażania zgody.
Zdaniem skarżącej Gminy wykładnia gramatyczna art. 37 ust. 4 oraz ust. 1, 2 i 3 u.g.n. prowadzi wniosku, zgodnie z którym przy umowach dzierżawy, najmu, użyczenia dłuższych niż 3 lata oraz umowach na czas nieokreślony, gmina jest obowiązana zastosować tryb przetargowy, chyba że zachodzi ustawowy obowiązek zastosowania trybu bezprzetargowego albo rada gminy podjęła decyzję o wyrażeniu zgody na tryb bezprzetargowy w drodze uchwały. Jak wskazała skarżąca Gmina za taki rozumieniem omawianego przepisu opowiada się Mikołaj Hermann w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 756/05.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej jako: u.s.g.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie art. 90 u.s.g.
Organem nadzoru w niniejszej sprawie jest Wojewoda (art. 86 u.s.g.), który orzekł o nieważności przedmiotowej uchwały Rady Gminy w terminie określonym w art. 91 ust. 1 u.s.g.
Skarga Rady Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze podlegała oddaleniu jako bezzasadna.
Rada Miasta przyjęła za podstawę prawną zaskarżonej uchwały ustęp czwarty art. 37 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej jako: u.g.n.) uznając, że zdanie drugie tego ustępu stanowi samodzielną regulację, pozwalającą na odstąpienie od przetargu w każdym przypadku, gdy rada wyrazi na to zgodę, w okolicznościach danej sprawy, na zasadzie uznaniowości.
Zgodnie z art. 37 ust. 4 ww. ustawy - przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata przepis art. 37 ust. 1 stosuje się odpowiednio (art. 37 ust. 4 zd. 1). Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów
(art. 37 ust. 4 zd. 2).
Art. 37 ust. 1 u.g.n. stanowi, że z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.
Z treści art. 37 ust. 2 u.g.n. wynika, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli:
1) jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34;
2) zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami;
3) jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2;
4) zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny;
5) sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego;
6) przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości;
7) ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo tworzonej państwowej lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek tworzonej fundacji;
8) jest zbywana na rzecz zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, na której terenie jest położona;
9) przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości;
10) jest zbywana na rzecz kościołów i związków wyznaniowych, mających uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej;
11) jest sprzedawana na rzecz partnera prywatnego lub spółki, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jako wkład własny podmiotu publicznego, w celu realizowania zadań publicznych w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego, z zastrzeżeniem art. 25 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.
Art. 37 ust. 3 u.g.n. stanowi zaś, iż wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia rada lub sejmik - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. Przepis ten stosuje się również, gdy sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Przepisu tego nie stosuje się, w przypadku gdy o nabycie nieruchomości ubiega się więcej niż jeden podmiot spełniający powyższe warunki.
Z wykładni gramatycznej powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami – zdaniem Sądu - wynika, iż przy zawieraniu umów dzierżawy na okres dłuższy niż 3 lata wymagany jest przetargowy tryb zawarcia umowy, chyba że odpowiednia rada wyrazi, w drodze uchwały, zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Do odstąpienia od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy konieczne jest jednak odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 1 u.g.n., który nakazuje uwzględniać regulacje zawarte
w ust. 2 i 3 tegoż artykułu, określające przypadki drogi bezprzetargowej.
Odwołanie się w ustępie czwartym art. 37 u.g.n. do odpowiedniego zastosowania ust. 1 powoduje zatem, że do zawierania umów, o których mowa w tymże ustępie, na dłużej niż 3 lata, ust. 1 cyt. artykułu będzie miał zastosowanie wprost, zatem również z zastrzeżeniami, o których mowa w ust. 2 i 3 art. 37 u.g.n., bowiem ust. 1 powołuje się na te ustępy. Przy czym przepisy ust. 2 i 3 będą miały odpowiednie zastosowanie przy wyrażeniu zgody, o której mowa w zdaniu drugim ustępu 4 art. 37 u.g.n. Oznacza to, że wydzierżawienie nieruchomości w drodze bezprzetargowej na czas dłuższy niż 3 lata jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n.
Przedstawiona powyżej wykładnia art. 37 ust. 4 u.g.n. została przyjęta powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych – wystarczy wskazać chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 756/05 (Baza Orzeczeń Lex nr 209189). Prawidłowość tejże wykładni potwierdzona została w kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 22 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 145/08 oraz w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 558/08, jak również w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 568/06, w Gliwicach z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 770/06, z dnia 1 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 672/08, z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 802/08, w Opolu z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 37/05, z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 83/05, z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 52/06, z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt II SA/Op 276/06, z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 491/06, z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 606/06, z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Op 125/07, we Wrocławiu z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 514/08, w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 697/07 (wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na prawidłowość przyjętej w niniejszej sprawie wykładni art. 37 ust. 4 u.g.n. wskazuje również treść art. 37 ust. 3 u.g.n. zdanie drugie, zgodnie z którym wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia rada lub sejmik - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości, gdy sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Tym samym, gdyby doszło do zawarcia w trybie bezprzetargowym umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej na okres 25 lat (jak w niniejszej sprawie), mogłoby to spowodować możliwość obejścia przepisu art. 37 ust. 1 u.g.n., bowiem po zabudowaniu nieruchomość taka mogłaby zostać sprzedana dzierżawcy w trybie bezprzetargowym (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 października 2007 r.,
sygn. akt II SA/Gl 459/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy też mieć na uwadze specyfikę mienia Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, a także źródła powstania tego mienia. Mienie to, co do zasady, winno służyć celom publicznym i zaspokajać potrzeby wspólnoty lokalnej, zaś o ile jest zbędne na takie cele, wyzbycie się majątku, czy oddanie na długi okres czasu do użytkowania innemu podmiotowi, winno nastąpić przy uwzględnieniu zasady dbałości o interes publiczny i finanse jednostki samorządu terytorialnego. Z tych też względów ustawodawca w istotny sposób ograniczył wykonywanie prawa własności przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego, a nowelizacja ustawy w zakresie zawierania umów na czas nieokreślony, dobitnie świadczy o takiej woli, bo wszak tego typu umowy w istocie prowadziły do obejścia przepisów ustawy. Jak bowiem wynika z historii zmian relewantnych dla niniejszej sprawy przepisów ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.) ustawodawca uzupełnił art. 37 u.g.n. o dodatkowy ust. 4, który następnie uzyskał nowe brzmienie na mocy art. 1 pkt 12 lit. b powołanej już wyżej ustawy zmieniającej z dnia 24 lipca 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz.1218). Ostatnia zmiana wprowadziła wymóg przeprowadzenia przetargu w przypadku zawarcia umowy najmu, użytkowania i dzierżawy nie tylko na czas oznaczony dłuższy niż 3 lat, ale również na czas nieoznaczony. Celem tej zmiany było uniemożliwienia obchodzenia prawa, przez zawieranie kilku następujących po sobie umów zawartych na czas oznaczony do lat 3. Wprowadzono zatem wymóg uzyskania zgody wojewody albo odpowiedniego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, w razie gdy po pierwszej umowie zawartej na czas oznaczony zawierane będą z tym samym podmiotem kolejne umowy najmu, dzierżawy lub użyczenia (por. uzasadnienie projektu wskazanej wyżej ustawy zmieniającej z dnia 24 lipca 2007 r., publikowane na stronie internetowej Sejmu RP).
Z powyższych względów stanowisko Rady Miasta, zgodnie z którym art. 37 ust. 4 u.g.n. zawiera samodzielną regulację, pozwalającą na odstąpienie od przetargu w każdym przypadku, gdy właściwa rada wyrazi na to zgodę, należy ocenić jako oparte na błędnej wykładni omawianego przepisu. Gdyby bowiem przepis art. 37 ust. 4 u.g.n. miał funkcjonować w obrocie prawnym - jak tego chciałaby Rada - jako samodzielna podstawa do bezprzetargowego zawierania umów dzierżawy, najmu, czy też użytkowania nieruchomości, stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, na okres przekraczający 3 lata, ustawodawca nie odwoływałby się w jego pierwszym zdaniu do odpowiedniego stosowania ustępu pierwszego art. 37 (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 606/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych samych względów Sąd nie podzielił poglądu zawartego w glosie M. Hermanna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 756/05 (Zeszyty Naukowe NSA z 2007 r., z. 6-5, str. 167).
Zdaniem Sądu bezzasadne jest również twierdzenie Rady Miasta, że przedstawiona przez Wojewodę wykładnia art. 37 ust. 4 u.g.n., zaakceptowana przez Sąd w niniejszej sprawie, skutkuje tym, że przepis art. 37 ust. 4 zd. 2 u.g.n. jest przepisem zbędnym. Przepis ten zbędnym nie jest, ponieważ zawiera normę o charakterze kompetencyjnym, określającą organy właściwe do udzielenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawierania umów użytkowania, najmu lub dzierżawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte zgodnie prawem, albowiem objęta rozstrzygnięciem uchwała jest nieważna (art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), ponieważ została wydana z istotnym naruszeniem art. 37 ust. 1 i 4 u.g.n. skoro Rada - dokonując błędnej wykładni powyższych przepisów, zezwoliła na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości na okres 15 lat nie stosując odpowiednio (co pozostawało poza sporem) ustępu drugiego lub trzeciego art. 37 u.g.n.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło