IV SA/Po 316/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-07-06
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, uznając brak legitymacji strony do jej wszczęcia?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, ponieważ skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ją do udziału w tym postępowaniu. Interes prawny w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości wyraża się w legitymowaniu się uprawnieniami rzeczowymi do nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a skarżąca, będąc właścicielką nieruchomości sąsiedniej, nie posiada takich uprawnień do działek, których dotyczyła pozostała w mocy część decyzji rozgraniczeniowej.Stan faktyczny
Skarżąca N. N. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie, uznając brak podstaw prawnych z uwagi na przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, SKO ponownie umorzyło postępowanie, stwierdzając brak legitymacji strony do wszczęcia postępowania nieważnościowego w części, która pozostała ostateczna. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak stwierdzenia nieważności decyzji. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2016 r. sprawy ze skargi N. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Wnioskiem z [...] lutego 2014 r., uzupełnionym pismami z [...] marca 2014 r. oraz z [...] lipca 2014 r., N. N. (dalej też jako: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "SKO" lub "Organ") o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia przebiegu granic nieruchomości [...], z sąsiednimi nieruchomościami oznaczonymi ewidencyjnymi numerami działek [...] (zwanej dalej: "Decyzją rozgraniczeniową").
Uznawszy, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do wszczynania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej, w sytuacji gdy sprawa ta przekazana została do rozpoznania sądowi powszechnemu, co pociągnęło za sobą skutek w postaci utraty mocy obowiązującej ww. decyzji – SKO, decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy N. N. wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO oraz wszczęcie i przeprowadzenie nowego postępowania o ustalenie granicy i to jedynie we fragmencie dotyczącym przebiegu granicy między działkami nr [...].
SKO, decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję własną z [...] lipca 2014 r., podkreślając w uzasadnieniu, że w wyniku skutecznego złożenia przez Wnioskodawczynię żądania przekazania sprawy rozgraniczenia sądowi powszechnemu do rozpoznania, Decyzja rozgraniczeniowa utraciła swą moc i przestała istnieć w obrocie prawnym.
Wskutek skargi wniesionej przez N. N., Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu, wyrokiem z 25 lutego 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 1218/14, uchylił ww. decyzję SKO z [...] sierpnia 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] lipca 2014 r.
WSA w uzasadnieniu wyroku podzielił stanowisko SKO co do skutków prawnych złożenia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości do sądu powszechnego, uznając, iż samo skuteczne złożenie wniosku o przekazanie sprawy rozgraniczenia nieruchomości do sądu powszechnego powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc, ale wyłącznie w części, w jakiej była objęta tym żądaniem. W pozostałej części decyzja o rozgraniczeniu staje się ostateczna, co skutkuje uznaniem, że w tym zakresie dopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowań nadzwyczajnych. Na tym tle WSA wskazał, że Decyzja rozgraniczeniowa zatwierdzała przebieg granic nieruchomości [...], z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi numerami [...]. Wniosek o przekazanie sprawy do sądu powszechnego został złożony wyłącznie przez właścicieli działki nr [...]. Tak więc prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] postępowanie o sygn. akt I Ns [...] dotyczyło rozgraniczenia działek nr [...] Natomiast właściciele działek nr [...] i 47 nie byli uczestnikami tego postępowania. Stąd, w ocenie WSA, Decyzja rozgraniczeniowa straciła moc wyłącznie w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...], ponieważ tylko w tym zakresie orzekał sąd powszechny a w pozostałym zakresie decyzja ta stała się ostateczna. Zatem twierdzenie Organu, iż w sprawie brak jest przedmiotu postępowania, nie zasługiwało na uwzględnienie i tym samym za zasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 105 k.p.a. W konsekwencji WSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Organ zwróci się do sądu powszechnego z zapytaniem czy sprawa o rozgraniczenie nieruchomości wszczęta na skutek żądania skarżących została już prawomocnie rozstrzygnięta, a następnie, uwzględniając uwagi poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, rozpoznana ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO, decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 28 i art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej.
W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że kierując się wytycznymi zawartymi w ww. wyroku WSA ustaliło, iż postanowienie Sądu Rejonowego [...] w sprawie o rozgraniczenie działki nr [...] z działką nr [...] uprawomocniło się dnia [...] września 2015 r. Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że brak było podstaw prawnych do wszczynania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej, z uwagi na brak po stronie Wnioskodawczyni legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części, która dotyczyła rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...] i 47, których zatwierdzenia granic dotyczy ostatecznie ta decyzja. Organ stanął na stanowisku, że ostatecznie – w konsekwencji przekazania jej sprawy do sądu powszechnego – Wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...] i 47, stanowiącymi własność [...], innej osoby fizycznej i stanowiącej drogę powiatową, bowiem decyzja w tej części nie dotyczy interesu prawnego czy też obowiązku Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tylko zaś osoba legitymująca się takim przymiotem może zainicjować nadzwyczajne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności określonego aktu administracyjnego, co wynika z art. 61a k.p.a.
Dalej SKO podniosło, że ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520; dalej w skrócie: "p.g.k.") nie określa wprost kręgu podmiotów będących stronami postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego też dla ustalenia, komu przysługuje legitymacja strony takiego postępowania, konieczne jest sięgnięcie do art. 28 k.p.a. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż za stronę postępowania mającego na celu ustalenie granic między sąsiadującymi nieruchomościami należy uznać właścicieli nieruchomości, których granica jest w postępowaniu tym ustalana oraz osoby, którym przysługują inne prawa rzeczowe do tych nieruchomości. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. wyraża się więc w legitymowaniu się uprawnieniami rzeczowymi do nieruchomości podlegających rozgraniczeniu.
Postępowanie zakończone Decyzją rozgraniczeniową dotyczyło ostatecznie ustalenia granicy między działką nr [...] należącą do [...], a przyległymi do niej działkami innych podmiotów, tj. [...] Brak jest więc ewidentnie po stronie Wnioskodawczyni interesu prawnego do kwestionowania rozstrzygnięcia w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych działek oznaczonych nr [...] z sąsiednimi działkami nr [...] i 80. Postępowanie o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji zapadłej w sprawie o rozgraniczenie ww. działek mogło być zainicjowane jedynie przez te podmioty, którym względem rozgraniczanych nieruchomości przysługuje określony tytuł prawny i tylko w odniesieniu do tychże działek. Jeśli więc, tak jak w niniejszej sprawie, podważana decyzja o rozgraniczeniu dotyczy różnych nieruchomości, to prawo do jej kwestionowania w nadzwyczajnym trybie (stwierdzenie nieważności) przysługuje wyłącznie podmiotom będącym stronami postępowania zwykłego, ale tylko odnośnie do działek, w stosunku do których posiadają oni określone uprawnienia rzeczowe. W tej sytuacji, w ocenie SKO, Wnioskodawczyni nie była uprawniona do domagania się stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej, jako że nie jest właścicielką żadnej z wymienionych działek, jak też nie przysługują jej wobec nich jakiekolwiek prawa rzeczowe. Tym samym rozstrzygnięcie w takim zakresie w jakikolwiek sposób nie kształtuje jej sytuacji prawnej. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy SKO powinno odmówić wszczęcia postępowania, a nie wszczynać je mimo braku po stronie Wnioskodawczyni interesu prawnego. Wobec powyższego, zdaniem SKO, koniecznym stało się umorzenie wszczętego postępowania nieważnościowego dotyczącego Decyzji rozgraniczeniowej, w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy N. N., reprezentowana przez [...], wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności Decyzji rozgraniczeniowej – a to z powołaniem się na zarzuty naruszenia:
1) art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszenia prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez Organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi Strony, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym;
2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej;
3) art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony postępowania co do żądania stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej;
4) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego – niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego nieprawidłowe rozpatrzenie;
5) art. 89 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej z udziałem stron zgodnie z wnioskiem Skarżącej, pomimo że jej przeprowadzenie zapewniłoby przyspieszenie postępowania oraz było konieczne ze względu na stopień zawiłości sprawy, jak również potrzebę jej wyjaśnienia przy udziale świadków oraz specjalistów, w tym biegłego geodety;
6) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie o stwierdzenie nieważności Decyzji rozgraniczeniowej stało się bezprzedmiotowe, co w konsekwencji doprowadziło do jego umorzenia;
7) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu decyzji SKO faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także pominięcie w tym uzasadnieniu okoliczności, które przemawiały na korzyść Wnioskodawczyni;
8) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej;
9) art. 33 ust. 3 p.g.k. poprzez błędne przyjęcie, że wskutek skorzystania z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie do żądania przekazania sprawy sądowi, decyzja administracyjna w części objętej przekazaniem traci moc, co wyklucza możliwość skorzystania z nadzwyczajnego postępowania administracyjnego;
10) art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1–3 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji SKO prawa własności przysługującego Skarżącej.
Ponadto Skarżąca na podstawie art. 89 i nast. k.p.a. wniosła o wyznaczenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron, mającej na celu wyjaśnienie okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej.
W pismach z 05 i [...] lutego 2016 r. pełnomocnik Skarżącej zgłosił szereg dalszych wniosków dowodowych (o przeprowadzenie dowodu: z opinii biegłego celem ustalenia granic wszystkich działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym i zobowiązanie biegłego do zbadania wszystkich dokumentów zarchiwizowanych w ewidencji gruntów; z oględzin nieruchomości, których dotyczy postępowanie rozgraniczeniowe; z wydruku z portalu www.geoportal.gov.pl obrazującego wzajemne położenie działek nr [...] oraz nr [...] wraz z wyznaczoną orientacyjną linią przesunięcia granicy celem wykazania, że decyzja o rozgraniczeniu spowodowała "przeprowadzenie" drogi przez teren zalesiony a na granicy drogi stoją drzewa; z załączonych do pisma wydruków dwóch zdjęć na okoliczność cofnięcia granicy działki nr [...] na rzecz działki nr [...], przez którą jest prowadzona droga gminna).
Decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z [...] stycznia 2016 r., podzielając przedstawione w tej ostatniej decyzji ustalenia faktyczne i ocenę prawną. W szczególności podkreśliło, że poczynione ustalenia jednoznacznie wskazują, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej, postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia działek nr [...] zostało już prawomocnie zakończone. Zatem kwestia rozgraniczenia ww. nieruchomości nie może już stanowić przedmiotu rozstrzygania w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, jak domaga się tego Skarżąca. W sytuacji gdy dojdzie do uregulowania spornej granicy prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, wyłączona już jest możliwość innego ustalenia tej granicy przez organ administracji. W przeciwnym razie doszłoby do niedopuszczalnej weryfikacji prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w postępowaniu administracyjnym.
Organ podkreślił również, że Decyzja rozgraniczeniowa, której stwierdzenia nieważności domaga się Wnioskodawczyni, zatwierdzała wyłącznie przebieg granic nieruchomości oznaczonej nr [...] z sąsiednimi nieruchomościami oznaczonymi numerami działek [...], i to wyłącznie na odcinkach, którymi działka nr [...] graniczyła z ww. działkami. Stąd całkowicie nieuzasadnione są wywody Skarżącej sprowadzające się do tego, że zatwierdzenie przebiegu granic nieruchomości oznaczonej nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi nr [...] i 15, na odcinkach, na których te nieruchomości są ze sobą styczne, graniczą ze sobą, miało wpływ na przebieg granicy między nieruchomością oznaczoną nr [...], stanowiącą własność Skarżącej, a nieruchomością oznaczoną nr [...], poprzez, jak twierdzi Skarżąca, przesunięcie granicy działki nr [...].
Odnosząc się zaś do podnoszonych przez Skarżąca zarzutów wobec prowadzonego w roku 2011 postępowania zakończonego Decyzją rozgraniczeniową, SKO podkreśliło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którego ramach nie rozpoznaje się sprawy w jej całokształcie, nie orzeka się co do istoty sprawy w jej podstawowym przedmiocie, ponieważ postępowanie nadzwyczajne nie stanowi kontynuacji postępowania zwykłego, ale rodzaj sprawowanego nad nim nadzoru. Postępowanie szczególne, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, zmierzającym do ustalenia okoliczności sprawy i nie ma w nim miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej w postępowaniu zwyczajnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję SKO z [...] lutego 2016 r. Skarżąca, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszenia prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez SKO wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi Skarżącej, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym;
2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej;
3) art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania co do żądania stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej w części dotyczącej zatwierdzenia przebiegu granic działki nr [...] z sąsiednimi działkami nr [...], położonymi w [...];
4) art. 136 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego (nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego nieprawidłowe rozpatrzenie); nieuwzględnienie wniosków Skarżącej o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego geodety i oględzin nieruchomości oraz nie wyznaczenie rozprawy administracyjnej; a także nieuprawnione przyjęcie przez Organ, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie był zobowiązany do wszechstronnego rozpoznania sprawy;
5) art. 84 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Organ dowodu z opinii biegłego geodety celem ustalenia granic wszystkich działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym, tj. działek nr [...], położonych w [...], zgodnie z wnioskiem Skarżącej, pomimo iż do prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy wymagane były wiadomości specjalne;
6) art. 85 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Organ dowodu z oględzin nieruchomości, których dotyczyło ww. postępowanie rozgraniczeniowe, przy udziale stron, celem ustalenia granic wszystkich działek – w kontekście ich odniesienia do "naturalnego" przebiegu odpowiadającego ukształtowaniu terenu (skarpa, różnice wysokości), zgodnie z wnioskiem Skarżącej, pomimo że konieczność taka zaistniała ze względu na potrzebę zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego;
7) art. 89 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia przez Organ rozprawy administracyjnej z udziałem stron, zgodnie z wnioskiem Skarżącej, pomimo że jej przeprowadzenie było konieczne ze względu na stopień zawiłości sprawy, jak również potrzebę jej wyjaśnienia przy udziale świadków oraz specjalistów, w tym biegłego geodety;
8) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji SKO z [...] stycznia 2016 r., pomimo że opierała się na błędnym założeniu, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności Decyzji rozgraniczeniowej stało się bezprzedmiotowe, co w konsekwencji doprowadziło do jego umorzenia;
9) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także pominięcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji tych okoliczności i dowodów, które przemawiały na korzyść Skarżącej;
10) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji SKO z [...] stycznia 2016 r., w sytuacji gdy zasadnym było jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności Decyzji rozgraniczeniowej;
11) art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej;
12) art. 33 ust. 3 p.g.k. poprzez błędne przyjęcie, że wskutek skorzystania z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie do żądania przekazania sprawy sądowi, decyzja administracyjna w części objętej przekazaniem traci moc, co wyklucza możliwość skorzystania z nadzwyczajnego postępowania administracyjnego;
13) art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu skarżonej decyzji prawa własności przysługującego Skarżącej.
Z powołaniem się na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła:
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO z [...] stycznia 2016 r. oraz przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;
ewentualnie:
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 145a § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji SKO z [...] stycznia 2016 r. oraz zobowiązanie Organu I instancji do wydania decyzji stwierdzającej nieważność Decyzji rozgraniczeniowej;
a ponadto:
- na podstawie art. 200 p.p.s.a. – o zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego obliczonych według norm przepisanych, wpisu stałego od skargi w kwocie 200 zł oraz opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa Skarżącej w kwocie 19 zł (17 zł opłaty i 2 zł kosztów przelewu).
W uzasadnieniu skargi w istotnej części powielono argumentację przedstawioną wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności podniesiono, że SKO niesłusznie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej, gdyż postępowanie cywilne toczące się wskutek skorzystania przez stronę z uprawnienia przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.k. jest nadal w toku – Organ nie uwzględnił faktu złożenia do Sądu Najwyższego przez pełnomocnika Skarżącej w dniu [...] grudnia 2015 r. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2015 r., sygn. akt [...]
Z kolei motywując zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. Skarżąca podniosła, że, wbrew stanowisku SKO, Decyzja rozgraniczeniowa wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki, a pozostawienie w obrocie tej decyzji wpłynie na wykonywanie prawa własności przez Skarżącą, jako właścicielkę działki nr [...]. Działki położone w bliskim sąsiedztwie stanowią swoisty "system naczyń połączonych". Nieprawidłowy podział co do części działek ma wpływ również na działki nie leżące w bezpośrednim sąsiedztwie. Wadliwe rozgraniczenie działki nr [...] z działkami nr [...] spowodowało nieuprawnione przesunięcie i umniejszenie działki nr [...], lecz nie na rzecz właściciela bezpośrednio sąsiadującej działki nr [...], lecz na rzecz właścicieli działek nie graniczących bezpośrednio z działką nr [...]. Dokonane rozgraniczenie wprowadziło stan, który jest nieprawidłowy z punku widzenia zarówno właścicieli działek nr [...], jak i nr [...].
Ponadto, zdaniem Skarżącej, SKO w sposób nieuprawniony przyjęło, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Organ nie był zobowiązany do wszechstronnego rozpoznania sprawy – jako że brak wszechstronnego rozpoznania sprawy uniemożliwił prawidłową ocenę zaistnienia przesłanek wydania Decyzji rozgraniczeniowej z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety miało wykazać wady postępowania rozgraniczającego, uzasadniające konieczność stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej, jak również pozwolić rozważyć zarzut Skarżącej w kwestii jej legitymacji czynnej. Z kolei oględziny miały wykazać usunięcie punktu osnowy geodezyjnej nr [...] oraz umożliwić zweryfikowanie zarzutu Skarżącej, iż tzw. pierworys ewidencyjny ukazuje prawidłowy przebieg granic względem naturalnego ukształtowania terenu. Natomiast rozprawa administracyjna miała na celu wykazanie zasadności twierdzenia Skarżącej co do błędnego ustalenia granic między działkami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] lipca 2016 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi. Natomiast uczestnicy postępowania [...] wnieśli o oddalenie skargi, gdyż, jak oświadczyli, w pełni utożsamiają się ze stanowiskiem SKO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, Organ w wystarczającym zakresie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Godzi się podkreślić, że przedmiot zaskarżonej decyzji SKO stanowiło wyłącznie rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej – tj. decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] – motywowane stwierdzonym przez Organ "brakiem po stronie Skarżącej interesu prawnego", który legitymowałby ją do skutecznego "wdrożenia" ww. postępowania i udziału w nim. I to właśnie ta kwestia – legitymacji Skarżącej do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności (części) Decyzji rozgraniczeniowej – wyznacza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tylko więc w tak zakreślonych granicach Sąd był władny badać zaskarżony akt i postępowanie administracyjne poprzedzające jego wydanie oraz podnoszone w skardze zarzuty. Podobnie jak tylko w takim zakresie – tj. tylko co do ww. kwestii legitymacji strony – Organ był zobligowany prowadzić postępowanie wyjaśniające.
W konsekwencji nie mogły odnieść zamierzonego przez Skarżącą skutku – jako wykraczające poza ww. granice kognicji Sądu w niniejszym postępowaniu, a na obecnym etapie sprawy dodatkowo jako co najmniej przedwczesne – zarzuty dotyczące niewyjaśnienia przez Organ okoliczności faktycznych związanych z podnoszoną w skardze wadliwością Decyzji rozgraniczeniowej, w tym też nieprzeprowadzenia zawnioskowanych na te okoliczności dowodów (z opinii biegłego geodety, z oględzin, z dokumentów itd.), a także rozprawy administracyjnej.
Dalsze zawężenie zakresu zarzutów, jakie mogły być skutecznie poddane Sądowi pod rozwagę w niniejszym postępowaniu, wynikało z faktu, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już uprzednio wyrok sądu administracyjnego – wyrok WSA w Poznaniu z 25 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1218/14 – który, wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron, uprawomocnił się. Jest to istotne z tego względu, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie ta ostatnia sytuacja nie wystąpiła, a więc oceny i wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA pozostają nadal aktualne. Zatem w świetle art. 153 p.p.s.a. ani Organ, ani Sąd w obecnym składzie nie byli władni poddawać ponownej analizie kwestii rozstrzygniętych w tamtym wyroku. W konsekwencji nie mogły też odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi oparte na argumentacji sprzecznej z oceną prawną lub wskazaniami w nim zawartymi.
Już z tego względu za oczywiście niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez SKO przepisu art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520; w skrócie: "p.g.k.") "poprzez błędne przyjęcie, że wskutek skorzystania z uprawnienia przewidzianego w wyżej wymienionym przepisie do żądania przekazania sprawy sądowi, decyzja administracyjna w części objętej przekazaniem traci moc, co wyklucza możliwość skorzystania z nadzwyczajnego postępowania administracyjnego". W ww. wyroku WSA zostało bowiem wiążąco przesądzone, że: "[d]ecyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne traci moc już w samym momencie skutecznego złożenia przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia żądania przekazania sprawy do sądu powszechnego, ale wyłącznie w części w jakim była objęta tym żądaniem. W pozostałej części decyzja rozgraniczeniowa staje się ostateczna, co skutkuje uznaniem, iż w tym zakresie dopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowań nadzwyczajnych."
W świetle cytowanego wyroku pozbawione relewancji prawnej są także wywody skargi oparte na twierdzeniu, jakoby postępowanie cywilne wszczęte na skutek skorzystania przez Wnioskodawczynię z uprawnienia przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.k. nadal było w toku (w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od niekorzystnego dla niej postanowienia SO [...]). W wyroku tym WSA sformułował wszak jednoznaczną ocenę prawną, że: "decyzja rozgraniczeniowa traci moc już w samym momencie skutecznego złożenia wniosku o przekazanie sprawy do sądu powszechnego. Natomiast dalsze losy tego wniosku nie mają wpływu na utratę mocy decyzji rozgraniczeniowej".
Również pozostałe zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż, jak to już wskazano na wstępie, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Za taką oceną przemawiają w szczególności następujące względy.
Przede wszystkim Organ – czyniąc zadość dyspozycji art. 153 p.p.s.a. – wypełnił wskazania zawarte w wyroku sygn. akt IV SA/Po 1218/14, tj.:
- ustalił, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2014 r. o sygn. akt [...], w sprawie o rozgraniczenie działki nr [...] uprawomocniło się w dniu [...] września 2015 r. [...] Tak więc, jak trafnie skonstatował Organ, kwestia rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych nr geod. działek [...], położonych w [...] została ostatecznie prawomocnie rozstrzygnięta i w chwili obecnej nie może stanowić przedmiotu rozstrzygania w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. A, jak to już wyżej wykazano, podnoszona przez Skarżącą okoliczność wywiedzenia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia SO pozbawiona jest relewancji prawnej w niniejszej sprawie.
- ponownie rozpoznał wniosek Skarżącej z uwzględnieniem uwag (w tym zwłaszcza ocen prawnych) poczynionych w uzasadnieniu ww. wyroku WSA. W konsekwencji Organ uznał, że wnioskowane postępowanie nieważnościowe może dotyczyć tylko tej części Decyzji rozgraniczeniowej, która nie utraciła mocy na skutek wystąpienia przez Skarżącą z żądaniem przekazania sprawy rozgraniczenia nieruchomości-działek nr [...] sądowi powszechnemu – tj. części dotyczącej zatwierdzenia granic nieruchomości-działki nr [...] z nieruchomościami-działkami nr [...] i 47 – oraz że w tak zakreślonym postępowaniu nieważnościowym Skarżąca nie ma przymiotu strony, gdyż nie przysługuje jej jakiekolwiek prawo rzeczowe do ww. działek (nr: 14, 80, 15, 47).
W ocenie Sądu, Organ prawidłowo uznał, że Skarżąca nie ma interesu prawnego, który legitymowałby ją do udziału, w charakterze strony, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej w pozostałej w obrocie prawnym części, tj. co do zatwierdzenia przebiegu granicy nieruchomości-działki nr [...] z nieruchomościami-działkami nr [...] i 47.
Wskazana Decyzja rozgraniczeniowa została wydana na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W jej podstawie prawnej jako przepis prawa materialnego został wskazany art. 33 ust. 1 p.g.k., w myśl którego wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Ani cytowany przepis, ani żaden inny przepis ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa, kto jest stroną postępowania w sprawach rozgraniczenia nieruchomości.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wobec braku regulacji szczególnej, krąg stron postępowania administracyjnego w tych sprawach ustala się na ogólnych zasadach wynikających z art. 28 k.p.a., zgodnie z którym "[s]troną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W ugruntowanym orzecznictwie sądowym wypracowanym na kanwie tego przepisu trafnie podkreśla się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być w zasadzie wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19.01.1995 r., I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, poz. 5). Ów interes prawny wyraża się bowiem w możliwości zastosowania normy prawa materialnego – zwykle administracyjnego, choć dopuszcza się także normy zaliczane do innych gałęzi prawa, zwłaszcza prawa cywilnego – w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa (por. wyrok NSA z 02.06.1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por.: wyrok NSA z 02.06.2000 r., I SA 1019/99, LEX nr 78926; a także wyrok NSA z 17.04.2007 r., I OSK 755/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zasadniczo gdy granice gruntów stały się sporne, ustalenie granic sąsiednich nieruchomości leży w interesie wszystkich ich właścicieli (por. wyroki WSA: z 14.01.2010 r., III SA/Lu 469/09; z 10.05.2012 r., IV SA/Po 1273/11 – CBOSA). W zapadłej na tle problematyki kosztów postępowania rozgraniczeniowego uchwale z 11 grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej (uchwała NSA z 11.12.2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26). Stroną postępowania rozgraniczeniowego nie jest natomiast podmiot będący właścicielem nieruchomości przyległej do nieruchomości, co do której zaistniał spór o przebieg granicy (por. wyrok WSA z 18.04.2007 r., III SA/Kr 402/06, CBOSA). Interes prawny w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości winien być w sposób obiektywny oparty na regulacji prawa materialnego. Ustalenie linii granicznej wiąże się z określeniem zakresu prawa własności na gruncie. Innymi słowy, interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości wyraża się w legitymowaniu się uprawnieniami rzeczowymi do nieruchomości podlegających rozgraniczeniu (zob. wyrok WSA z 24.05.2012 r., IV SA/Po 1113/11, CBOSA). Celem postępowania rozgraniczeniowego, zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 p.g.k., jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie jest ustalenie, jaki jest zakres prawa własności właścicieli sąsiadujących nieruchomości; inaczej mówiąc – do jakiej granicy na gruncie sięga ich prawo własności (zob. S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1999, s. 80, i tam powołane orzeczenia SN). Skoro w administracyjnej procedurze rozgraniczeniowej ustala się jedną z istotnych cech nieruchomości – jaką jest niewątpliwie przebieg jej granicy – która to cecha determinuje powierzchnię nieruchomości, to prawo do uczestniczenia w takim postępowaniu powinno na pewno przysługiwać dysponentom najsilniejszych praw do nieruchomości będących przedmiotem postępowania (właścicielom albo użytkownikom wieczystym), albowiem ww. cecha wpływa na kształt tych praw w sposób najdalej idący. Stąd, w myśl najbardziej rygorystycznego poglądu orzeczniczego, interes prawny w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości przysługuje wyłącznie właścicielom albo użytkownikom wieczystym nieruchomości będących przedmiotem rozgraniczenia, z pominięciem innych podmiotów mających z tymi nieruchomościami związki prawne lub faktyczne (tak wyrok WSA z 15.06.2011 r., IV SA/Wa 280/11, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, ani nawet dysponentem innych praw rzeczowych do nieruchomości, których granice były przedmiotem rozgraniczenia zatwierdzonego tą częścią Decyzji rozgraniczeniowej, która stała się ostateczna i pozostaje w mocy – tj. działek nr [...] i 47 – a jedynie jest właścicielem nieruchomości (działki nr [...]) przylegającej do jednej z ww. działek (nr [...]). W ocenie Sądu, taki "związek" z przedmiotem rozgraniczenia nie daje podstaw do uznania, że Skarżąca ma interes prawny w sprawie rozgraniczenia działek nr [...] i 47.
Ocena ta pozostaje adekwatna także w odniesieniu do sprawy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej rozgraniczenie ww. działek, tj. stwierdzenia nieważności odnośnej części Decyzji rozgraniczeniowej.
Wprawdzie, jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, stroną w postępowaniu nieważnościowym może być niekiedy także podmiot, który nie był stroną postępowania zwykłego, jednakże tylko pod warunkiem, że legitymuje się on interesem prawnym (ewentualnie wskazuje na swój obowiązek) w rozumieniu art. 28 k.p.a., którego dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. np. wyroki NSA: z 28.08.2015 r., II OSK 10/14; z 09.01.2015 r., I OSK 535/14; z 07.02.2014 r., II OSK 2165/12 – CBOSA). Należy przy tym podkreślić, że – zgodnie z ogólną regułą – w każdym przypadku to na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny mający legitymować go do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym (tu: postępowaniu nieważnościowym), spoczywa obowiązek wykazania tego interesu (por. np. wyroki NSA: z 09.12.2014 r., II OSK 1228/13; z 17.04.2014 r., II OSK 86/13; z 11.06.2013 r., II OSK 324/12; z 03.02.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.01.2012 r., II OSK 2146/10; z 03.02.2011 r., II OSK 206/10; z 03.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.01.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.09.2006 r., II OSK 726/06 – CBOSA).
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie Skarżąca posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ją do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Decyzji rozgraniczeniowej (w odnośnej części), w sposób przekonujący nie wykazała.
Należy zauważyć, że Skarżąca upatruje źródeł swego interesu w tej sprawie w chronionym zarówno na poziomie ustawowym (zob. art. 140 i nast. k.c.), jak i konstytucyjnym (zob. przywołane w skardze przepisy: art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji) prawie własności nieruchomości – działki nr [...] przylegającej do jednej z działek (nr [...]) objętych inkryminowanym rozgraniczeniem (dot. działek nr [...] i 47) – w powiązaniu z, nie do końca zrozumiałą, argumentacją, że: "działki położone w bliskim sąsiedztwie stanowią swoisty «system naczyń połączonych». Nieprawidłowy podział co do części działek ma wpływ również na działki nie leżące w bezpośrednim sąsiedztwie. Wadliwe rozgraniczenie działki nr [...] z działkami nr [...] i 47 spowodowało nieuprawnione przesunięcie i umniejszenie działki nr [...], lecz nie na rzecz właściciela bezpośrednio sąsiadującej działki nr [...], lecz na rzecz właścicieli działek nie graniczących bezpośrednio z działką nr [...]".
W ocenie Sądu taka argumentacja byłaby uprawniona tylko w sytuacji, gdyby ustalany w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg granicy nieruchomości był determinowany jej określoną, nie podlegającą zmianie, wielkością powierzchni. Wówczas to bowiem przesunięcie jednej z granic danej nieruchomości "wymuszałoby" odpowiednie przesunięcie innej jej granicy (tak, aby niezmieniona pozostała powierzchnia tej nieruchomości), co z kolei pociągałoby za sobą konieczność stosownej korekty przebiegu następnej granicy (już na sąsiedniej nieruchomości) itd. – czyli w istocie powstałoby coś na kształt "systemu naczyń połączonych". Rzecz jednak w tym, że w taki sposób prawidłowy proces rozgraniczania nieruchomości nie przebiega. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się bowiem pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 p.g.k.); nie ma natomiast mowy o uwzględnianiu danych dotyczących powierzchni nieruchomości. Jest to logiczne, gdyż powierzchnia nieruchomości jest wypadkową sposobu ustalenia jej poszczególnych granic, ani determinantą ich przebiegu.
W ocenie Sądu tak ujmowany, jak w skardze, interes Skarżącej nie mógł jej legitymować do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji rozgraniczeniowej (ściślej: jej pozostałej w mocy części) ani do udziału w nim. Skoro zaś Skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ją do udziału w tym postępowaniu – a Sąd działając z urzędu (niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi: art. 134 § 1 p.p.s.a.) istnienia takiego interesu również się nie dopatrzył – to należało stwierdzić, że Organ prawidłowo uznał, iż w sprawie wystąpił przypadek bezprzedmiotowości postępowania, uzasadniający jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17.03.2015 r., I OSK 1471/13, CBOSA).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło