I OSK 1630/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-07

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Jolanta Rudnicka, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, sformułowany jako niezastosowanie przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w związku z art. 3 § 1 PPSA i art. 105 § 1 k.p.a., może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, jeśli sąd I instancji oddalił skargę na decyzję administracyjną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne. Sąd wskazał, że zarzut niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA jest nieuzasadniony, gdy sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania przez organ administracji i prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 PPSA nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a powiązanie z art. 105 § 1 k.p.a. jest niezasadne, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Skarga kasacyjna nie spełniła wymogów formalnych dotyczących konstrukcji zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego w wyższej kwocie niż przyznana przez organ. R.L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o przyznaniu zasiłku celowego w niższej kwocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ prawidłowo ocenił sytuację skarżącego i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. R.L. złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 845/17 oddalającego skargę R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [..] czerwca 2017 r., znak: [..] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt: II SA/Lu 845/17 oddalił skargę R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [..] czerwca 2017 r., znak: [..] w przedmiocie zasiłku celowego, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie po rozpatrzeniu odwołania R.L., decyzją z dnia [..] czerwca 2017 r., znak: [..] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [..] z dnia [..] marca 2017 r., znak: [..] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w miesiącu marcu 2017 r. w kwocie [..] zł. Mając na uwadze treść art. 39 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Kolegium uznało, że R.L. spełnia przesłanki przyznania mu zasiłku celowego z przeznaczeniem na żywność, o który wnosił, co legło u podstaw decyzji o przyznaniu mu zasiłku celowego. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że wysokość świadczenia jest zbyt niska, Kolegium wskazało, że decyzja wydawana na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy inne osoby, wymagające wsparcia, wobec czego nie ma możliwości zabezpieczenia wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, ani udzielenia świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Organ wyjaśnił, że o wysokości przyznanego świadczenia zadecydowały zatem także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Kolegium wskazało również, że skarżący jest pod stałą opieką Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [..] i korzysta z jego świadczeń w postaci zasiłków celowych i zasiłków okresowych, a zatem otrzymuje potrzebne mu wsparcie materialne i pomoc. Organ przyznał, że niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa skarżącego jest trudna, jednakże zaskarżona decyzja o przyznaniu mu świadczenia w postaci zasiłku celowego w wysokości [..] zł na zaspokojenie innych potrzeb znajduje oparcie w przepisach prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R.L. domagał się uchylenia powyższej decyzji, wskazując na swoją trudną sytuację życiową i bezskuteczne próby poszukiwania pracy oraz na będący tego wynikiem problem alkoholowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oceniając wniesioną skargę wyjaśnił, że możliwość przyznania zasiłku celowego została w ustawie pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu. Decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Jej ocena sprowadza się do weryfikacji czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu czy należycie przeprowadzono postępowanie dowodowe oraz ustalono stan faktyczny, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności przeprowadzono ze skarżącym wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ ustalił, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, bowiem nie osiąga żadnego dochodu, dlatego przyznał mu zasiłek celowy w kwocie [..] zł na miesiąc marzec 2017 r. z przeznaczeniem na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, wyjaśniając przyczyny przyznania zasiłku w tej wysokości. W tej sytuacji nie było podstaw do zarzucenia organowi przekroczenia granic przysługującego mu uznania administracyjnego, ponieważ mimo ciężkiej sytuacji życiowej skarżącego nie można stwierdzić, że rozstrzygniecie organu było dowolne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R.L. zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku w całości, postanowienia (winno być decyzji – przyp. NSA) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [..] czerwca 2017 r. oraz decyzji Wójta Gminy [..] z dnia [..] marca 2017 r., znak: [..] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, zrzekając się rozprawy oraz zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazuje, że organ I instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania w sposób szczegółowy, pozwalający na prawidłową ocenę sytuacji życiowej skarżącego, która uzasadniała "zasądzenie" wyższej kwoty celem zaspokojenia potrzeb bytowych skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumentację na poparcie wskazanych wyżej zarzutów podnosząc, że organy nie uwzględniły w sposób należyty szczególnej sytuacji skarżącego, co w konsekwencji spowodowało przyznanie kwoty rażąco niskiej, nie pozwalającej na zaspokojenie celu, w jakim została ona przyznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Wskazać należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia k.p.a. w sposób pośredni. Ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy p.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.). Konstrukcja skargi kasacyjnej, jak i analiza jej uzasadnienia wskazuje, że skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., upatrując tego naruszenia w niezastosowaniu powyższego przepisu w wyniku dokonania błędnej kontroli legalności decyzji naruszając tym samym art. 3 § 1 p.p.s.a., łącząc powyższe naruszenia z art. 105 § 1 k.p.a. Tak skonstruowany zarzut nie mógł odnieść skutku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę prawną wydanego w sprawie wyroku stanowił art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przepisu tego zaś w skardze kasacyjnej w ogóle nie powołano. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15). Należy się do tego poglądu przychylić z tym zastrzeżeniem, że nie dyskwalifikowałoby zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna jednak nie spełnia. Niewątpliwie w realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji nie stosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jak wielokrotnie wskazywano już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 - lit. c składa się z hipotezy w postaci: "Jeżeli Sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania..." oraz dyspozycji w postaci: "... uchyla decyzję lub postanowienie". Zatem warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania przez organ administracji publicznej. Jeżeli Sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie może stosować tego przepisu. W przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jeśli z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez WSA normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I FSK 1888/07, LEX nr 515949; wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., II FSK 1515/11, LEX nr 1340075; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I GSK 1752/11, LEX nr 1336198; wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., II FSK 2662/10; LEX nr 1244277; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r., I FSK 1555/13, LEX nr 1590692; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., I FSK 323/13, LEX nr 1494594). Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Motyw taki należało zatem powiązać z tym przepisem, który Sąd zastosował, tj. art. 151 p.p.s.a., zarzucając właśnie jego naruszenie przez nieuprawnione zastosowanie, spowodowane niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należało bowiem zwalczać to, jak Sąd orzekł (oddalił skargę), a nie to czego ewentualnie nie uczynił (nie uchylił zaskarżonej decyzji), mimo że powinien był to uczynić w opinii strony skarżącej kasacyjnie. Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Powołany przepis ustanawia generalną kompetencję sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej opartej na ustawie p.p.s.a. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 3 p.p.s.a. w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 277/07; wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II OSK 1375/09, LEX nr 582850). Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem: do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W orzecznictwie NSA wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 cyt. ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087). W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które Sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli. Oba wskazane w skardze kasacyjnej, a wyjaśnione powyżej przepisy postępowania sądowoadministracjnego, które nie mogły samodzielnie stanowić skutecznych podstaw kasacyjnych zostały powiązane z zarzutem naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a., jednakże zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu również nie mógł odnieść skutku, ponieważ ma on taki sam ogólny i zasadniczo kompetencyjny charakter, z tym że odnosi się do organu administracji publicznej. Naruszenie wymienionego przepisu jest również zasadniczo zawsze następstwem uchybienia innym przepisom. Nadto, niejasne jest w czym strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w postępowaniu. Zgodnie z tym przepisem "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Przepis ten nie miał w ogóle zastosowania w sprawie. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie wskazują zaś, że intencją strony skarżącej kasacyjnie było wykazanie błędnego rozstrzygnięcia organów w przedmiocie zasiłku celowego i doprowadzenie do ponownej oceny wniosku skarżącego o przyznanie tego świadczenia. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do rekonstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, mającej prowadzić do oceny, że Sąd I instancji nie dostrzegł uchybień w gromadzeniu i ocenie przez organ zebranego materiału dowodowego w sprawie. Zarzuty sformułowane w petitum skargi kasacyjnej nie dawały podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku (przy czym wniosek o uchylenie wyroku w całości Naczelny Sąd Administracyjny potraktował jako oczywistą omyłkę) oraz decyzji organów administracji, o co wnosił skarżący kasacyjnie, opierając żądanie o przepis art. 176 p.p.s.a. (określający formalne wymogi skargi kasacyjnej) i przepis art. 185 § 1 p.p.s.a. (określający kompetencje NSA). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego świadczonego w ramach prawa pomocy wskazać należy, że wnioski te rozpatrywane są przez wojewódzkie sądy administracyjne i wniosek w zakresie obejmującym sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie został już rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło