II GSK 1856/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-26
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Wojciech Kręcisz, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny i czy doładowanie konta pre-paid po zarejestrowaniu przejazdu bez opłaty może być uznane za znikome naruszenie prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że odpowiedzialność administracyjna za brak uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny i jest następstwem samego faktu przejazdu bez opłaty. Doładowanie konta po zarejestrowaniu przejazdu nie stanowi podstawy do uznania naruszenia za znikome, a kara pieniężna ma na celu realizację funkcji prewencyjnej, ochronnej oraz pomiaru wagi chronionego dobra.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na D.D.-N. za przejazd po płatnym odcinku drogi ekspresowej S7 bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżąca argumentowała, że doładowała konto pre-paid niedługo po zarejestrowaniu przejazdu, co powinno być uznane za znikome naruszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.D.-N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 721/18 w sprawie ze skargi D.D.-N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.D.-N. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 721/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Dominiki D. - N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 stycznia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D. D. - N. zaskarżając ten wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i § 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nie ustosunkowanie się do pozostawienia bez rozpoznania przez sąd wniosku skarżącej o zwrócenie się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o udzielenie informacji czy na wskazanym odcinku Lubień - Myślenice są zlokalizowane punkty doładowań, na których można doładować konto i czy na tym odcinku obowiązuje zakaz zatrzymywania się i postoju,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189 f § pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie, że organ wykazał, iż waga naruszenia prawa nie jest znikoma, podczas gdy z ustalonego stany faktycznego wynika, że skarżąca doładowała konto już ponad godzinę później o godzinie 07:29:04 w dniu 25 kwietnia 2017 r., a zatem w tym samym dniu gdy nastąpił brak środków na koncie,
c) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo iż zachodziły podstawy do jej uwzględnienia.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.
art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2222; dalej: u.d.p.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę w wysokości 1500 zł, pomimo braku podstaw do jej nałożenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej stwierdził, że decyzja ta nie jest nie zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion – przypisanego stronie skarżącej – deliktu polegającego na naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Innymi słowy, nie podważają one trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Odnosząc się na wstępie do stawianego w pkt II petitum skargi kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. – której notabene, strona skarżąca nie przeciwstawiła prawidłowej, w relacji do kwestionowanej, wykładni przywołanego przepisu prawa (zob. s. 6 - 7 skargi kasacyjnej), co w kontekście przyjmowanego rozumienia zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego oraz jego istoty i wymogów, już z tego powodu prowadzi do wniosku o braku skuteczności tego zarzutu (zob. np. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 742/20) – nie może przede wszystkim pomijać tego, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki z dnia: 25 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 705/15; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15; 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 839/17; 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15; 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14).
Wynikającą z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. prawną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, jest przejazd określonym pojazdem samochodowym, określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, a więc z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy, który to przepis stanowi z kolei, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia za ten przejazd wymaganej opłaty elektronicznej stanowi więc czyn podlegający karze administracyjnej. Z przywołanego przepisu, ani też z innych przepisów ustawy o drogach publicznych nie wynika przy tym, aby ustawodawca uzależnił możliwość i dopuszczalność nałożenia omawianej kary od potrzeby wykazania przez organ innych jeszcze okoliczność, niż okoliczność przejazdu bez uiszczenia opłaty, co stanowi fakt główny w sprawie o nałożenia kary pieniężnej.
W związku z powyższym – w tym z powodów, o których mowa była na wstępie – nie ma więc podstaw, aby zasadnie można było podważyć prawidłowość podejścia Sądu I instancji do rozumienia art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., ani też – co wynika z uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego – prawidłowości podejścia do jego zastosowania w rozpatrywanej sprawie, jako wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Jeżeli bowiem, przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego (a w relacji do nich normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną), które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń – albowiem to one właśnie stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień – wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, to z punktu widzenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy, a co za tym idzie rekonstrukcji znamion deliktu przypisanego stronie skarżącej, zasadnicze znaczenie miało przeprowadzenie ustaleń odnoszących się do zachowania (działania) strony w relacji do adresowanego do niej nakazanego wzoru zachowania, który ustanowiony został na gruncie sankcjonowanego przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
Nałożenie na podstawie wymienionego przepisu prawa kary pieniężnej mogą więc uzasadniać ustalenia, które znajdując odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy i zebranych w niej dowodach jednoznacznie wskazują, że dany podmiot zrealizował swoim działaniem/zaniechaniem znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa, a mianowicie, że wykonywał przejazd pojazdem samochodowym po drodze krajowej lub jej odcinku, za który pobierana jest opłata elektroniczna, bez uiszczenia tej opłaty.
Z przyjętych za podstawę wyrokowania ustaleń faktycznych stanowiących jednocześnie podstawę wydania zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 20 czerwca 2017 r. w miejscowości Targowisko został zatrzymany do kontroli mobilnej należący do strony skarżącej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki MAN nr rej. KLI 3843A oraz przyczepy ciężarowej marki JANMIL nr rej. KLIJC78 o masie całkowitej 5,25 tony. W jej trakcie ustalono, że przejazd wymienionego zespołu pojazdów został zarejestrowany w dniu 25 kwietnia 2017 r. o godzinie 6:27: przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej S7, a powodem zarejestrowania tego przejazdu było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w związku z brakiem środków na koncie "pre – pay".
W związku z powyższym, podstawę nałożenia na stronę kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi ekspresowej S7 – tj. odcinkiem Myślenice (połączenie z drogą krajową nr 7) - Lubień, który jest objęty systemem elektronicznego poboru opłat - stanowił właśnie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.
Przywołane okoliczności faktyczne – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć na podstawie dotychczas przedstawionych argumentów – stanowiły więc usprawiedliwioną i dostateczną podstawę nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi ekspresowej krajowej bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej.
Podkreślając w kontekście konsekwencji wynikających z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., że to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie do uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić efektywne uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd, co nie jest przecież, ani niemożliwe, ani też nadmiernie utrudnione, ani też nieproporcjonalne, gdy chodzi o sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa, w korespondencji do wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów trzeba stwierdzić, że nie ma usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutów naruszenia, czy to przepisów art. 13k ust. 1 pkt 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. (pkt II petitum skargi kasacyjnej), czy to przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 2 § i art. 107 § 3 k.p.a. (pkt I. lit. a) petitum skargi kasacyjnej).
Zwłaszcza, gdy w odniesieniu do wymienionego zarzutu, który oparty został na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. ponieść, że przez "wpływ", o którym mowa we wskazanym przepisie prawa, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy. To zaś oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie – w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych wymogów – miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego I instancji wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które miałyby zostać naruszone przez ten sąd, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy (zob. s. 3 – 4 skargi kasacyjnej). Jeżeli tak, to w świetle wszystkich konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. np. wyroki NSA z dnia: 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 16 lipca 2020, sygn. akt I GSK 611/20) oraz konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. w tej mierze również np. wyroki NSA z dnia: 9 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3619/21; 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2084/13; 27 listopada 2014, sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13; 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2575/13), zarzuty naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Zwłaszcza, gdy w tej mierze za nie mniej istotny należałoby uznać i ten argument, że – zważywszy na konsekwencje wynikające zakresu normowania przepisów art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z a art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. - podnoszone przez stronę skarżąca okoliczności w żadnym stopniu nie mogą przekonywać o istnieniu jakichkolwiek deficytów ustaleń przyjętych za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie. To bowiem - jak podniesiono powyżej - na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie do uczynienia zadość wymogom wykonywania tego przejazdu tak, aby zapewnić uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. Nie sposób jest nie ustrzec się i tej refleksji, że z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby strona skarżąca realizując przejazd w dniu 25 kwietnia 2017 r., w tym planując jego trasę, nie mogła, zachowując minimum wymaganej staranności, nie dość, że posiąść niezbędne informacje odnośnie do stanu środków na koncie pre – pay, to również – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy.
Z tego też punktu widzenia, za nieuzasadniony należało uznać zarzut z pkt I. lit. b) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na ten zarzut trzeba przede wszystkim podnieść, że wbrew stanowisku strony skarżącej, o znikomej wadze naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że po godzinie od momentu zarejestrowania incydentu polegającego na wykonywaniu przejazdu wymienionym powyżej odcinkiem drogi płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, doładowała ona konto pre – pay, skoro miało to służyć wykonywaniu dalszego przejazdu drogą płatną, na słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji (zob. s. 9 – 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Jednocześnie, w opozycji do argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. s. 5 – 6 ) - oraz w korespondencji do argumentów, w świetle których za uzasadnione trzeba uznać trzeba stanowisko, że uczynienie zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., nie jest, przy zachowaniu należytej staranności, ani niemożliwe, ani też nadmiernie utrudnione, ani też nieproporcjonalne – trzeba przede wszystkim podkreślić, że wymieniony obowiązek, nie ma charakteru wskazywanego przez stronę skarżącą.
Przeciwnie, z konwencji językowej, którą na gruncie art. 13 ust. 1 przywołanej ustawy operuje ustawodawca (w tym z ust. 3 – 5 art. 13 tej ustawy), aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że wymieniony obowiązek ma charakter powszechny, a opłaty za korzystanie z dróg publicznych stanowiąc, podobnie jak cła i podatki, rodzaj danin publicznych, są traktowane, jako ekwiwalent za korzystania z drogi publicznej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r., w sprawie P 6/2002).
W związku z powyższym – a także w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji, który trafnie ocenił, że stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw, aby wagę przypisanego stronie naruszenia prawa oceniać, jako znikomą – trzeba również podkreślić, że miarą efektywności rozwiązań przyjmowanych w odniesieniu do skuteczności danej sankcji administracyjnej (wyrażającej się w nałożeniu kary pieniężnej) jest stopień jej oddziaływania wobec zobowiązanego podmiotu, a co za tym idzie charakter jej funkcji. Wśród nich – niezależnie od funkcji represyjnej – podkreślić należy znaczenie funkcji motywacyjnej, pozostającej w związku z prewencyjnym oddziaływaniem sankcji administracyjnej w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym, a zwłaszcza funkcji ochronnej polegającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 497/20).
W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że to wzgląd na potrzebę zapewnienia efektywności systemu poboru opłat za korzystanie z dróg publicznych w relacji do charakteru obowiązku ich ponoszenia oraz charakteru tychże opłat powoduje, że określona na poziomie 1.500 zł sankcja administracyjna ma realizować przede wszystkim funkcje prewencyjną, funkcję ochronną oraz funkcję pomiaru wagi chronionego dobra mierzoną stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. Ich ochronie sprzeciwia się zaś – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – stanowisko strony skarżącej, albowiem uznanie go za uzasadnione prowadziłoby w istocie rzeczy do wykluczenia możliwości poboru wymienionych opłat, stanowiących rodzaj daniny publicznej, a system ich poboru oraz sankcji nakładanych za naruszenie obowiązku ponoszenia tychże opłat, czyniłoby systemem nieefektywnym.
Tym samym, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a zarzut naruszenia tego przepisu prawa nie jest usprawiedliwiony.
Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może również odnieść zarzut z pkt I. lit. c) petitum skargi kasacyjnej.
Wadliwości działania Sądu I instancji nie sposób jest bowiem upatrywać w zarzucanym mu naruszeniu art. 151 p.p.s.a. z tego powodu, że wymieniony przepis prawa, jako tzw. przepis wynikowy nie może stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 11 września 2020 r., sygn. akt II GSK 2989/17; 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17; 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10).
W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło