VII SA/Wa 2271/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-09
Skład orzekający: Paweł Groński, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu nieważnościowym nie można kwestionować prawidłowości projektu budowlanego, za który odpowiedzialność ponosi projektant, ani też weryfikować wykonanych robót budowlanych. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do merytorycznej kontroli projektu architektoniczno-budowlanego, a jedynie do kontroli formalnej i sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami. Ponadto, w przypadku wątpliwości interpretacyjnych przepisów prawa, wybór jednej z uzasadnionych wykładni nie może stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę budynku gospodarczego. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi oraz naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ,,GINB’’, ,,organ odwoławczy’’), decyzją z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: ,,k.p.a.’’), po rozpatrzeniu odwołania S. K., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Wojewody [...] (dalej: ,,Wojewoda’’ ,,organ I instancji’’) z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia, po wszczęciu postępowania z urzędu, nieważności decyzji Prezydenta Miasta O.z [...] lipca 2016 r., nr [...]znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. K.(1) i A. K.(2) pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę budynku gospodarczego, na działce nr ew. [....], km. 3, obręb K. w O.
S. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła w ustawowym terminie odwołanie od tej decyzji.
GINB podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: "p.b."; wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt sprawy, A. K. (1)i A. K. (2)złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (tj. działką nr ew. [...]) na cele budowlane. Zatem nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. Dodatkowo organ wskazał, że inwestycja obejmuje również rozbiórkę budynku gospodarczego, na działce nr ew. [...], obręb K. w O. Inwestorzy wraz z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki, co należało, zdaniem organu, utożsamiać ze zgodą właściciela obiektu. Do wniosku dołączyli dokumentację techniczną zawierającą szkic usytuowania obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, opis techniczny rozbiórki budynku gospodarczego oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz inne dokumenty (o których mowa w art. 12 ust. 7 i art. 20 ust. 4 p.b.).
Zdaniem organu odwoławczego nie doszło również do rażącego naruszenia art. 33 ust. 4 p.b. Z akt sprawy wynika, że działka nr ew. [...], na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "MPZP") w rejonie ul. [...] w O., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta O.z [...] października 2009 r., nr [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z 2009 r. nr [...] poz. [...]). Działka nr ew. [...], położona jest na obszarze oznaczonym www. miejscowym planie symbolem 1 MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej i szeregowej (§ 11 ust. 1 ww. planu miejscowego). W ocenie GINB sporne przedsięwzięcie nie uchybia w stopniu rażącym ww. wymogom dotyczącym przeznaczenia terenu inwestycyjnego. Analiza akt sprawy nie wykazała, aby sporna inwestycja naruszała w sposób rażący ustalenia MPZP, gdyż nie można zarzucić rażącego naruszenia: a) wymogów co do maksymalnej powierzchni zabudowy wolnostojącej, b) minimalnej powierzchni biologicznie czynnej dla zabudowy wolnostojącej, c) odległości nieprzekraczalnej linii zabudowy od linii rozgraniczających teren 1 KDL, d) maksymalnej liczby kondygnacji nadziemnych dla budynków ze stromymi dachami; e) poziomu wysokości parteru, maksymalnej wysokości budynku ze stromym dachem, f) wymaganej ilości miejsc parkingowych lub garażowych na jedno mieszkanie; g) kąta nachylenia dachów dla dachów wielospadowych; h) maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, i) obsługi komunikacyjnej.
GINB wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczeń dokonanych przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. Nie ma bowiem przepisów prawnych, które obligowałby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego dokonywana przez organ nie jest uzasadniona. Kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny. W świetle powyższego organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do kwestionowania wyliczeń projektanta w zakresie wskaźnika maksymalnej powierzchni zabudowy. Organ nie stwierdził również, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją z [...] lipca 2016 r. rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności nie uchybiono rażąco § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, gdyż analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że sporny budynek mieszkalny został usytuowany ścianą z otworami w odległości 4,3 m od granicy działki nr ew. [...], ścianą z otworami w odległości 13,0 m od granicy działki drogowej nr ew. [...] oraz ścianą z otworami w odległości ok. 20,0 m od granicy działki nr ew. [...] oraz ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w granicy z działką budowlaną nr ew. [...].
Organ wskazał również na § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Szerokość działki inwestycyjnej nr ew. [...] wynosi 14,5 m. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego budowy spornego budynku w granicy z działką nr ew. 2/5, organ przywołał uchwałę NSA z 27 lutego 2017 r. (sygn. akt II OPS 3/16), wedle której podjęta została z uwagi na brak jednolitego stanowiska orzecznictwa sądowo-administracyjnego w kwestii tego, czy w zabudowie jednorodzinnej, w przypadku gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy zawiera postanowienia pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy działki lub 1,5 m od granicy, konieczne jest spełnienie także warunków określonych w § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia. GINB zaznaczył, że decyzja Prezydenta Miasta O. z [...] lipca 2016 r. wydana została przed podjęciem uchwały NSA z 27 lutego 2017 r. Z uwagi na wskazaną powyżej rozbieżność w orzecznictwie sądowo-administracyjnym dotyczącą stosowania § 12 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, brak jest możliwości stwierdzenia, że kontrolowana decyzja z [...] lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. O "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści zastosowanego przepisu z treścią decyzji świadczy o ich rozdźwięku. W sytuacji gdy przepisy prawa nie pozwalają na jednoznaczną interpretację, to wybór jednej z uzasadnionych wykładni i jej zastosowanie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wobec powyższego, skoro orzecznictwo sądowe dotyczące stosowania § 12 ust 3 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przed [...] lipca 2016 r. nie było jednolite, to brak jest podstaw do uznania, że decyzja z [...]lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia.
Organ mając na uwadze zarzuty naruszenia przepisów przeciwpożarowych, wyjaśnił, że zgodnie z § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków IN niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8,0 m. Z treści cytowanego powyżej § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że wskazana w nim odległość nie ma zastosowania, jeżeli ściana jednego budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Organ odwoławczy podkreślił, że w projekcie budowlanym zawarto informację, iż usytuowanie projektowanego budynku nie oddziałuje na działki sąsiednie pod względem pożarowym, gdyż ma on zaprojektowaną w granicy działek ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Zgodnie z § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia, ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Stosownie do § 232 ust. 2 ww. rozporządzenia, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego łączna powierzchnia otworów, o których mowa w ust. 1, nie powinna przekraczać 15% powierzchni ściany, a w stropie oddzielenia przeciwpożarowego - 0,5% powierzchni stropu. W myśl § 232 ust. 5 ww. rozporządzenia, klasa odporności ogniowej elementów oddzielania przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych powinna być nie mniejsza niż REI 60 dla budynków o klasie odporności pożarowej "D" i "E". Stosownie natomiast do treści § 235 ww. rozporządzenia, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany (ust. 1). Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60 (ust. 2). W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia (ust. 3).
Zatem ustalenie czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, wymaga wnikliwej oceny rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, do czego organy administracji architektoniczno-budowlanej w aktualnym stanie prawnym nie są uprawnione. Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, nie podlega jej natomiast projekt architektoniczno-budowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant. Skoro organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do kontroli projektu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę, to tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w postępowaniu nieważnościowym. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie projektantów m.in. K. D., posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej (decyzja Wojewody [...] z [...] września 1998 r., znak: [...], zaświadczenie [...] Okręgowej Rady Izby Architektów RP z [...] grudnia 2015 r. nr [...]) z którego wynika, że "projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi i przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej".
GINB wskazał, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej, badają wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją rażąco naruszały przepisy ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. W szczególności nie uchybiono rażąco przepisom § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 14 (dostęp do drogi publicznej), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Organ podniósł również, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje zarzut skarżącej, dotyczący wyburzenia ściany, która zgodnie z projektem miała zostać nienaruszona. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ bada jedynie projekt budowlany pod kątem przewidzianych w nim robót budowlanych, natomiast nie analizuje zakresu robót faktycznie wykonanych.
W konsekwencji GINB decyzją z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
2. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję GINB z [...] sierpnia 2019 r., wniosła S. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- § 5 ust. 2 pkt 1 lit. 1 i § 3 pkt 17 uchwały nr [...]Rady Miasta O. z [...] października 2009 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. [...] w O. (dalej jako plan miejscowy) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo, że w zatwierdzonym przez Prezydenta Miasta O. projekcie budowlanym w sposób oczywiście sprzeczny z planem miejscowym obliczono wskaźnik intensywności zabudowy (dla obliczenia tego wskaźnika przyjęto powierzchnię użytkową, a nie powierzchnię po zewnętrznym obrysie murów), co doprowadziło do zaniżenia wskaźnika;
- § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1935) w zw. z art. 35 ust. ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa mimo, że w zatwierdzonym przez Prezydenta Miasta O.projekcie budowlanym nie podano powierzchni całkowitej kondygnacji, a bez tej informacji nie było możliwe stwierdzenie zgodności projektu z planem miejscowym (stwierdzenie, czy nie przekroczono wskaźnika intensywności zabudowy);
- § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, mimo, że Prezydent Miasta [...]błędnie przyjął, iż do wskaźnika intensywności zabudowy nie wliczają się kondygnacje podziemne, mimo, że zarówno w planie miejscowym, jak i w ww. przepisie mowa jest o wszystkich kondygnacjach, a definicja legalna kondygnacji przewidziana w ww. przepisie przewiduje kondygnacje nadziemne i podziemne;
- § 12 ust. 1 i 3, § 207 ust. 1 pkt 2 i 3, § 226, § 271 ust. 1 i § 232 ust 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 35 ust 1 pkt 2 p.b. w zw. z 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo, że projekt zagospodarowania terenu nie przewidywał strefy pożarowej od strony dziatki 6/3 zabudowanej domem jednorodzinnym, podczas gdy w przypadku domów jednorodzinnych konieczne jest wyznaczenie strefy pożarowej, a odległość między ścianami niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 8 m; wymóg ten jest oczywisty i wynika wprost z przepisów, a organ ma obowiązek badać zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi projektu zagospodarowania terenu;
- art. 4 i art. 6c ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie pożarowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 620 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa mimo, że inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 p.b., ani zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych co odległości od budynku znajdującego się na działce 6/3, należącej do skarżącej;
- § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo, że z ww. przepisu wynika, iż sytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jedynie jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość;
b) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 10 k.p.a., w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 5 p.b. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo, że projektant nie uwzględnił działki skarżącej w obszarze oddziaływania obiektu, a co za tym idzie organ odmówił skarżącej przymiotu strony, podczas gdy projektowana inwestycja dotyczyła rozbudowy od strony południowej (por. pkt 5 opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu), czyli jak wynikało z mapy do celów projektowych stanowiącej element projektu zagospodarowania terenu - cały budynek rozbudowywany był w stronę działki [...] należącej do skarżącej, na której budynek stoi prawie w samej granicy; co więcej inwestycja była projektowana na wąskiej działce (szerokość 14, 5 m), co dodatkowo wskazywało na bliskość sąsiednich budynków, a co łącznie w sposób oczywisty czyniło skarżącą stroną postępowania, m.in. ze względu na normy dotyczące dopuszczalnego zacienienia czy wyżej powołanego bezpieczeństwa pożarowego;
- art. 35 ust 1 pkt 1 i 2 p.b. w zw. z 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę mimo jego oczywistej, rażącej sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami techniczno-budowlanymi (w zakresie projektu zagospodarowania terenu) oraz mimo jego oczywistych braków, uniemożliwiających dokonanie przez organ jego kontroli.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.
3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadnie GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O.z [...] lipca 2016 r. (decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca Panu A. K.(1) i Pani A. K.(2) pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę budynku gospodarczego, na działce nr ew. [...], km. 3, obręb K. w O.).
Kontrolowana decyzja zapadła zatem nie w tzw. postępowaniu zwykłym lecz w tzw. postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym). W związku z tym, przypomnieć zatem trzeba, że:
- postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych; badanie zgodności wykonania, robót objętych pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę, z prawem, w oderwaniu od warunków pozwolenia oraz projektu budowlanego, stanowiłoby niedopuszczalne weryfikowanie ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 8 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 947/16);
- stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną a przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji muszą być oczywiste i wynikać z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.; przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły, a ich zaistnienie powinno być bezsporne (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 121/19);
- w toku tego postępowania organ nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny;
- w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego; podstawą do ustalenia prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego jest stan faktyczny ustalony przy wydaniu decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3393/19);
- tzw. postępowanie nieważnościowe ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne merytoryczne rozpoznawanie zakończonej sprawy administracyjnej;
- organy badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji;
- nie każde naruszenie ma charakter "rażący" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki; o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy ma ono charakter oczywisty, jasny i bezsporny oraz nie dopuszcza możliwości odmiennej wykładni, a stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli status ostatecznej decyzji administracyjnej, a także kiedy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 356/19).
W ocenie Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie stronie skarżącej. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem wskazanych w skardze i dodatkowym piśmie procesowym przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zarzuty skarżącej odnoszą się bowiem w głównej mierze do potencjalnych skutków faktycznych (np. trudności w ewentualnym zbyciu budynku, brak możliwości ubezpieczenia, potencjalne ograniczenia w rozbudowie budynku) wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego i subiektywnie dostrzeżonych błędów projektanta (m.in. w zakresie błędnego obliczenia wskaźnika zabudowy). Nie mogą zatem stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji GINB, w szczególności decyzji podjętej w trybie tzw. nieważnościowym, które to postępowanie nie jest kolejną instancją odwoławczą a postępowaniem nadzwyczajnym.
2. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. (wg. stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunkiem wydania pozwolenia na budowę nie jest wykazanie przez inwestora posiadania prawa do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane tylko złożenie pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o posiadaniu takiego prawa (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Organy administracji co do zasady nie mają zatem obowiązku sprawdzania, czy zawarte w tym oświadczeniu dane są zgodne z rzeczywistością. Jest ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej i korzysta z domniemania, że dane zawarte w tym oświadczeniu są zgodne z rzeczywistością. Oświadczenie to może być przez organy administracji weryfikowane tylko wówczas, gdy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wyjdą na jaw okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia (por. wyrok NSA z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 764/17). Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z akt sprawy, inwestorzy złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (tj. działką nr ew. [...]) na cele budowlane. Zatem, w ocenie Sądu, w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b.
3. Z akt sprawy wynika, że sporna inwestycja obejmuje również rozbiórkę budynku gospodarczego, na działce nr ew. [...], obręb K. w O.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 p.b., do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć między innymi zgodę właściciela obiektu. Jest oczywiste, że dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę zgody właściciela obiektu wymagane jest tylko wtedy, gdy wnioskodawcą o wydanie pozwolenia na rozbiórkę jest inna osoba niż właściciel (por. wyrok WSA w Lublinie z 13 października 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 371/09). Pan A. K. (1)i Pani A. K. (2)- wraz z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki. Zasadnie organy uznały, że należy to utożsamiać ze zgodą właściciela obiektu. Ponadto do ww. wniosku inwestorzy dołączyli dokumentację techniczną zawierającą szkic usytuowania obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, opis techniczny rozbiórki budynku gospodarczego oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz dokumenty, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. i art. 20 ust. 4 p.b. Zatem w ocenie Sądu, w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 33 ust. 4 p.b.
4. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami MPZP. Ustanowiona w art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. "zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" jest warunkiem, który musi być spełniony bezwzględnie. Przy ustaleniu znaczenia pojęcia "zgodności" nie ma podstaw do odejścia od wykładni językowej, a zatem zgodny to jednakowy, nie różniący się (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 604/17).
Jak wynika z akt sprawy, działka nr ew. [...], na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania MPZP w rejonie ul. [...] w O., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta O. z [...] października 2009 r., nr [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z 2009 r. nr [...] poz. [...]). Działka nr ew. [...], położona jest na obszarze oznaczonym MPZP symbolem 1 MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej i szeregowej (§ 11 ust. 1 MPZP). Zasadnie organy uznały, że sporne przedsięwzięcie nie uchybia w stopniu rażącym wskazanym wymogom dotyczącym przeznaczenia terenu inwestycyjnego i nie narusza w sposób rażący ustalenia MPZP. Organy wykazały, że nie można zarzucić rażącego naruszenia:
- wymogów co do maksymalnej powierzchni zabudowy wolnostojącej - 30% powierzchni działki (projektowana - 17,50% - Projekt budowlany - Opis techniczny do projektu zagospodarowania terenu - s. 24);
- minimalnej powierzchni biologicznie czynnej dla zabudowy wolnostojącej - 40% powierzchni działki (projektowana - 72,80% - Projekt budowlany - Opis techniczny do projektu zagospodarowania terenu - s. 24);
- odległości nieprzekraczalnej linii zabudowy od linii rozgraniczających teren 1 KDL - 5 m (projektowana - ok. 13 m - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania terenu - nr rys. Z 1);
- maksymalnej liczby kondygnacji nadziemnych dla budynków ze stromymi dachami - 2 z dopuszczeniem trzeciej kondygnacji w poddaszu użytkowym (projektowane - 2 kondygnacje - Projekt budowlany - przekrój A-A - nr rys. A-5);
- poziomu wysokości parteru - maks. do 1,5 m od poziomu terenu (projektowana - na poziomie terenu - Projekt budowlany - przekrój A-A - nr rys. A-5);
- maksymalnej wysokości budynku ze stromym dachem - 12 m (projektowana - 9,17 m - Projekt budowlany - przekrój A-A - nr rys. A-5);
- wymaganej ilości miejsc parkingowych lub garażowych na jedno mieszkanie - 2 (projektowane - 2 - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania terenu - nr rys. Z 1);
- kąta nachylenia dachów dla dachów wielospadowych - od 30° do 45° (projektowany - 30° - Projekt budowlany - widok dachu - nr rys. A-4);
- maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej - 0,4 (projektowany - 0,35 - Projekt budowlany - opis techniczny do projektu zagospodarowania terenu - str. 24);
- obsługi komunikacyjnej.
Dodatkowo należy podkreślić, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczeń dokonanych przez projektanta. To projektant ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. W aktualnym stanie prawnym nie ma przepisów prawnych, które obligowałby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego dokonywana przez organ nie jest uzasadniona. Kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 484/07). Stąd niezasadne są zarzuty zawarte w skardze a dotyczące konieczności weryfikacji, zdaniem skarżącej, błędnego obliczania wskaźnika intensywności zabudowy, czy też braku uwzględnienia działki skarżącej w obszarze oddziaływania obiektu lub domniemanej sprzeczności z MPZP.
5. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Tylko projekt zagospodarowania działki (terenu) - podlega kontroli właściwych organów w pełnym zakresie, tj. pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Natomiast kontrola projektu architektoniczno-budowlanego, poza sprawdzeniem wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 3-5 p.b., ograniczona została do kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 953/19). Zatem co do zasady organy, w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, nie kontrolują merytorycznie rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu i dołączenie wszelkich wymaganych opracowań (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1988/18).
Zdaniem Sądu, zasadnie organy przyjęły, że rozwiązania projektowe nie uchybiają w sposób rażący przepisom zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W szczególności nie uchybiono rażąco przepisom § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że:
- sporny budynek mieszkalny został usytuowany ścianą z otworami w odległości 4,3 m od granicy działki nr ew. [...],
- ścianą z otworami w odległości 13,0 m od granicy działki drogowej nr ew. [...],
- ścianą z otworami w odległości ok. 20,0 m od granicy działki nr ew. [...],
- ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w granicy z działką budowlaną nr ew. [...].
Stosownie do § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; szerokość działki inwestycyjnej nr ew. [...] wynosi 14,5 m (czyli jest mniejsza niż 16 m).
6. W ocenie Sądu, rację ma organ a nie skarżąca, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej dotyczących budowy spornego budynku w granicy z działką nr ew. [...] w kontekście uchwały NSA z 27 lutego 2017 r. (sygn. akt II OPS 3/16). Zarzut niewłaściwej interpretacji tej uchwały zawiera się również w skardze (s. 9).
Wskazać należy, że uchwała NSA z 27 lutego 2017 r. (sygn. akt II OPS 3/16) podjęta została z uwagi na brak jednolitego stanowiska orzecznictwa w kwestii tego, czy w zabudowie jednorodzinnej, w przypadku gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy zawiera postanowienia pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy działki lub 1,5 m od granicy, konieczne jest spełnienie także warunków określonych w § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z uchwałą: "w przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422)".
Zaznaczyć należy, że decyzja Prezydenta Miasta O. z [...] lipca 2016 r. wydana została przed podjęciem uchwały NSA z 27 lutego 2017 r. (sygn. akt II OPS 3/16). Z uwagi na wskazaną powyżej rozbieżność w orzecznictwie sądowo - administracyjnym dotyczącą stosowania § 12 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, brak jest możliwości stwierdzenia, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta O. z [...] lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić tylko wówczas, gdy:
- proste zestawienie treści zastosowanego przepisu z treścią decyzji świadczy o ich rozdźwięku; taka wada jest dostrzegalna "na pierwszy rzut oka" a jej wykazanie nie wymaga szerszych wywodów (por. wyrok NSA z 17 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2832/12);
- naruszenie prawa jest oczywiste, rzucające się w oczy bez potrzeby dokonywania wykładni naruszonego przepisu prawa (por. wyroku WSA w Olsztynie z 15 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 160/14)
- proste zestawienie treści przepisu z treścią aktu (decyzji, postanowienia) organu wskazuje na ich sprzeczność (niezgodność) i bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona treść przepisu w bezpośrednim rozumieniu, a przepis jest jasny i precyzyjny (por. wyrok NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 39/13).
Zatem w sytuacji gdy istniały wątpliwości prawne w rozumieniu przepisu i możliwe były różne jego interpretacje - to nie można uznać, że doszło do "rażącego" naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy gdy treść jest jasna, oczywista i niebudząca wątpliwości zaś rozstrzygnięcie organu pozostaje w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z jego treścią. W sytuacji gdy przepisy prawa nie pozwalają na jednoznaczną interpretację, to wybór jednej z uzasadnionych wykładni i jej zastosowanie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jak bowiem wynika z jednolitego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, to jest takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, to jest takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumpcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy rażącym naruszeniu prawa (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 404/08).
Wobec tego, skoro orzecznictwo dotyczące stosowania § 12 ust 3 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przed [...] lipca 2016 r. nie było jednolite, to w świetle zaprezentowanego powyżej ugruntowanego stanowiska judykatury, zasadnie organy uznały, że brak było podstaw do uznania, że decyzja Prezydenta Miasta O. z [...] lipca 2016 r. została wydana z "rażącym" naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia.
7. Mając zaś na uwadze zarzuty zawarte w skardze a dotyczące rażącego naruszenia przepisów przeciwpożarowych, należy stwierdzić, że są niezasadne.
Zgodnie z § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków IN niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8,0 m. Z treści cytowanego powyżej § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że wskazana w nim odległość nie ma zastosowania, jeżeli ściana jednego budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Z akt sprawy wynika, że w projekcie budowlanym zawarto informację, iż usytuowanie projektowanego budynku nie oddziałuje na działki sąsiednie pod względem pożarowym, gdyż ma on zaprojektowaną w granicy działek ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.
Zgodnie z § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia, ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Stosownie do § 232 ust. 2 ww. rozporządzenia, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego łączna powierzchnia otworów, o których mowa w ust. 1, nie powinna przekraczać 15% powierzchni ściany, a w stropie oddzielenia przeciwpożarowego - 0,5% powierzchni stropu. W myśl § 232 ust. 5 ww. rozporządzenia, klasa odporności ogniowej elementów oddzielania przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych powinna być nie mniejsza niż REI 60 dla budynków o klasie odporności pożarowej "D" i "E". Stosownie natomiast do § 235 ww. rozporządzenia, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany (ust. 1). Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60 (ust. 2). W budynku z przykryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia (ust. 3).
W świetle powyższego wskazać należy, że ustalenie czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, wymaga wnikliwej oceny rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, do czego organy administracji architektoniczno-budowlanej, w aktualnym stanie prawnym nie są uprawnione. Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, nie podlega jej natomiast projekt architektoniczno-budowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/GL 1387/10; wyrok WSA w Poznaniu z 29 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 235/16; wyrok WSA w Rzeszowie z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1214/15). Skoro organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do kontroli projektu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę, to tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w nadzwyczajnym postępowaniu jakim jest postępowanie nieważnościowe.
Jak stwierdził NSA w wyroku z 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 940/07) w wyniku zmiany art. 35 p.b. przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. do p.b. wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 34 p.b. projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego.
Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 p.b. oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 p.b.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w p.b. szeroką odpowiedzialnością projektanta. Projektant do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Ponadto projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie projektantów - m.in. Pana K. D., posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej z którego wynika, że "projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi i przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej". W związku z powyższym należy stwierdzić, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej, badają wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09; wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2013 r" sygn. akt VII SA/Wa 705/13).
Organy zasadnie przyjęły, że rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją nie naruszają w sposób rażący przepisów ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. W szczególności nie uchybiono rażąco przepisom § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 14 (dostęp do drogi publicznej), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
8. W ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że decyzja Prezydenta Miasta O.z [...] lipca 2016 r. nie narusza w sposób rażący przepisów prawa materialnego i procesowego obowiązujących w dacie jej wydania. Sąd jest świadomy, że okoliczności faktyczne i prawne sprawy są skomplikowane a nałożenie prowadzonych w sprawie różnych postępowań nadzorczych z trybami nadzwyczajnymi (zarówno tryb "nieważnościowy" jak i "wznowieniowy") jeszcze je potęguje (por. np. prawomocny wyrok WSA w Opolu z 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 21/20 oddalający sprzeciw wniesiony przez S. K. na decyzję [...] WINB z [...] grudnia 2019 r. uchylającą decyzję PINB w [...] z [...] października 2019 r., którą organ I instancji orzekł o nałożeniu na inwestorów robót budowlanych realizowanych na podstawie decyzji z [...] lipca 2016 r. udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę, w określonym terminie obowiązek wykonania wskazanych ściśle robót naprawczych). Podkreślić trzeba też to, że przepisy p.b. rozdzielają właściwość władzy architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego mogą jedynie monitować do właściwego organu o wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na wyniki kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień (por. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1856/16). Dopóki inwestycja realizowana jest na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowalnym, dopóty nie ma żadnych podstaw do weryfikowania zatwierdzonego projektu budowlanego i ponownego sprawdzania jego zgodności z prawem. Inwestor ma zaś prawo, zgodnie z zatwierdzonym projektem, kontynuować budowę. Dopiero dopuszczając się istotnych odstępstw, musi liczyć się ze stosowną reakcją organu nadzoru, ale nie w zakresie tej substancji, którą, zgodnie z zatwierdzonym projektem i na podstawie ostatecznej decyzji, zrealizował (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 526/19).
9. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło