IV SA/Po 237/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-06-06

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu obywatela polskiego z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła to miejsce, a następnie nie podjęła skutecznych działań prawnych w celu przywrócenia posiadania, nawet jeśli pierwotne opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, to brak podjęcia przez stronę skutecznych działań prawnych w celu przywrócenia posiadania lub ich nieskuteczność, a także długotrwałe niezamieszkiwanie w miejscu stałego pobytu, uzasadniają wymeldowanie. Celem instytucji zameldowania jest rejestracja faktycznego miejsca pobytu, a utrzymywanie fikcji meldunkowej jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Skarżący został zameldowany na pobyt stały w miejscowości A. Wniosek o jego wymeldowanie złożył właściciel nieruchomości, wskazując, że skarżący od lat nie mieszka w lokalu. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim, a jego centrum życiowe znajduje się w innej miejscowości. Skarżący podnosił, że opuścił lokal zmuszony przez rodzinę i jest osobą niepełnosprawną, a jego zamiar powrotu do nieruchomości jest szczery.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 2 lutego 2024 r. nr [...] Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania R. P. (zwanego też dalej "Skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z 29 listopada 2023 r. znak: [...] o wymeldowaniu R. P. z miejsca zameldowania na pobyt stały w miejscowości A. , [...]. Zaskarżona decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Na wniosek J. P. (zwanego też dalej "Wnioskodawcą"), właściciela nieruchomości w A. gmina D. (zwanej też dalej "Nieruchomością"), dnia 21 listopada 2022 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania R. P. z miejsca zameldowania na pobyt stały w ww. nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że jego brat, R. P., od lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Mieszkanie opuścił z własnej woli, nie posiada do niego kluczy i nie pozostawił swoich rzeczy osobistych oraz innych stanowiących jego własność. Decyzją z 27 czerwca 2023 r. znak: [...] Burmistrz Miasta D. (dalej jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") orzekł o wymeldowaniu R. P. z miejsca zameldowania na pobyt stały w A. , uznając, że w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.e.l."). Wskutek odwołania Skarżącego, Wojewoda – decyzją z 14 sierpnia 2023 r. nr [...] – uchylił ww. decyzję Burmistrza i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wytykając w uzasadnieniu, że M. P. (matka Wnioskodawcy i Skarżącego) nie brała udziału w postępowaniu w charakterze strony, pomimo że posiada ograniczone prawo rzeczowe do Nieruchomości w postaci umowy dożywocia. Przywołaną na wstępie decyzją z 29 listopada 2023 r. Burmistrz ponownie orzekł o wymeldowaniu R. P., wyjaśniając w uzasadnieniu, że nie przebywa on w miejscu stałego zameldowania; opuścił Nieruchomość, nie informując o tym właściwych organów i do chwili wszczęcia postępowania nie zarejestrował swojego pobytu w miejscu, gdzie aktualnie przebywa. Ponadto, w ocenie organu I instancji, zostały spełnione przesłanki trwałości i dobrowolności, gdyż R. P. w toku postępowania oświadczył, że zamieszkuje w G. – co znalazło też potwierdzenie w piśmie z Posterunku Policji w D., zeznaniach sołtysa wsi G. i zeznaniach pozostałych stron postępowania – oraz że będzie tam zamieszkiwał dopóki nie będzie miał własnego miejsca zamieszkania. Poza tym organ I instancji ustalił, że R. P. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości C. (gm. Ś. , woj. ł. ) i płatnikiem podatku od tej nieruchomości. W ocenie Burmistrza, R. P. realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe pod adresem G. , gdzie wynajmuje lokal, mieszka i nocuje oraz posiada wszelkie niezbędne rzeczy do codziennego funkcjonowania. Natomiast z adresem stałego zameldowania jest związany wyłącznie emocjonalnie, dlatego chce pozostać tam zameldowany. Organ I instancji podkreślił, że prawo do przebywania w lokalu stanowi odrębną kwestię, nie mającą zasadniczego znaczenia dla oceny wymeldowania. W odwołaniu od opisanej decyzji Burmistrza, R. P. podniósł, że przez rodzinę nie ma gdzie mieszkać i tuła się, gdziekolwiek go ktoś przygarnie i da mu dach nad głową. Podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną. Nie zostało mu przyznane mieszkanie socjalne, o które kilka lat temu wnioskował do Burmistrza, a teraz ten organ go wymeldował z miejsca stałego zameldowania. Skarżący oświadczył, że za wszelką cenę nie chce być stamtąd wymeldowany, lecz pragnie tam żyć i mieszkać. Do odwołania Skarżący załączył kserokopię wniosku o mieszkanie socjalne datowanego na 22 grudnia 2023 r. [data wniosku tożsama z datą odwołania – uw. Sądu]. Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z 29 listopada 2023 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 2 lutego 2024 r. – Wojewoda wyjaśnił w uzasadnieniu, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (szczegółowo przez ten organ opisanego) wynika, że Skarżący od 2014 r. nie mieszka w nieruchomości pod adresem A. . Od 2 września 2022 r. przebywa i nocuje pod adresem G. , w lokalu, który wynajmuje od K. K.. Skarżący nie ponosi kosztów utrzymania, w tym opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczących Nieruchomości. Nie posiada do niej kluczy, z uwagi na wymienione drzwi i zamki. Jednak nie podejmował środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania i powrotu do ww. nieruchomości, a jedynie deklaruje zamiar powrotu do niej. Przesyłki odbiera w Filii Urzędu Pocztowego K. w D., po uzyskaniu informacji o ich nadejściu w formie elektronicznej - SMS-em. Skarżący złożył wniosek do Burmistrza o przydział lokalu socjalnego. Poza tym jest właścicielem nieruchomości w C. , w odniesieniu do której wystąpił też z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, który został pozytywnie rozpatrzony 3 października 2022 r. Na podstawie poczynionych ustaleń Wojewoda doszedł do przekonania, że centrum życiowe Skarżącego nie znajduje się w nieruchomości A. . Sam zaś jego zamiar ponownego w niej zamieszkania nie może zostać uwzględniony, gdyż sam zamiar stałego pobytu w danej nieruchomości nie stanowi o pobycie stałym, lecz musi być połączony z przebywaniem w tej nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, R. P. – zarzuciwszy: 1. obrazę art. 35 u.e.l. przez stwierdzenie, że Skarżący nie ma zamiaru stałego przebywania w przedmiotowej nieruchomości; 2. powierzchowne traktowanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wzięcie pod uwagę rzeczywistego powodu czasowej wyprowadzki z miejsca stałego pobytu Skarżącego; 3. niezbadanie istoty sprawy w celu ustalenia faktycznych przesłanek do tymczasowego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez Skarżącego; 4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez stwierdzenie, iż Skarżący wyprowadził się dobrowolnie z lokalu mieszkalnego w A. – wniósł o: zmianę decyzji organów administracyjnych poprzez niewymeldowywanie Skarżącego z Nieruchomości, zwolnienie Skarżącego z ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a ponadto "o możliwość udziału w posiedzeniu Sądu". W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że ze swego domu rodzinnego w A. nie wyprowadził się dobrowolnie, lecz przez działania rodziny został zmuszony do wynajęcia mieszkania w innej miejscowości. Aktualnego, czasowego miejsca pobytu nie traktuje jednak jako swojego centrum życiowego. Jako takie centrum nadal traktuje Nieruchomość, gdyż nadal znajduje się w niej większość jego rzeczy osobistych, do których rodzina nie daje mu nawet dostępu. Skarżący podkreślił, że nie chciał samodzielnie wymeldowywać się z Nieruchomości, albowiem nie widziałem ku temu podstaw. Zamierza wrócić do stałego miejsca pobytu od razu, gdy jego sytuacja rodzinna się unormuje, a brat zaprzestanie swoich niestosownych działań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełnym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. Skarżący podkreślił, że rodzina uniemożliwia mu dostęp do lokalu, z którego chciał odebrać swoje rzeczy, bezskutecznie. Na pytanie Sądu podał, że nadal zamieszkuje w G. . Remontu swojej nieruchomości w C. nie dokończył z powodu braku pieniędzy – aktualnie nie nadaje się ona do zamieszkania, nie ma nawet łazienki. Do zakładu karnego Skarżący trafił w 2015 r. za – jak stwierdził – "rzekome" znęcanie się nad mamą. Zakład karny opuścił w Wigilię 2016 r. i po jego opuszczeniu przebywał u różnych kolegów, bowiem bał się wrócić do domu w A. . Sprawa o dział spadku po ojcu, o ile Skarżącemu wiadomo, jest w toku. Skarżący chciałby zachować meldunek w A. – choć boi się tam wracać – ponieważ od dziecka miał obiecane, że odziedziczy położone tam gospodarstwo rolne, "a wyszło jak wyszło". Po śmierci ojca zaczęły się te wszystkie komplikacje i w ostateczności Skarżący został bezdomny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 2 lutego 2024 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z 29 listopada 2023 r. ([...]) o wymeldowaniu Skarżącego z miejsca zameldowania na pobyt stały w miejscowości A. , [...]. Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (ówcześnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1191, z późn. zm.; w skrócie "u.e.l."). Ustawa ta przewiduje obowiązek meldunkowy obywateli polskich przebywających na terytorium RP, który zgodnie z art. 24 ust. 2 u.e.l. polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem art. 36 [który w tej sprawie nie znajdował zastosowania – uw. Sądu]. Zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 25 ust. 1 u.e.l. "pobytem stałym" jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Obywatel polski, który opuszcza miejsce tak rozumianego pobytu stałego, obowiązany jest wymeldować się (zob. art. 33 ust. 1 u.e.l.). Jeżeli zaś tego nie uczyni, wówczas zastosowanie może znaleźć przepis art. 35 u.e.l. – który stanowił bezpośrednią podstawę prawną wydania kwestionowanych przez Skarżącego decyzji o jego wymeldowaniu. W świetle tego przepisu organ gminy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela albo innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu w tej nieruchomości, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Na gruncie przywołanych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazuje się, że podstawowe znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Pierwsza z przesłanek jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest, co do zasady, dobrowolne. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest zasadniczo wynikiem jej woli. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje jednak nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy (por. wyroki NSA: z 06.12.2022 r., II OSK 3780/19; z 13.12.2022 r., II OSK 2075/21; z 21.02.2023, II OSK 579/20; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia przywoływane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). W konsekwencji nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeśli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (zob. wyrok NSA z 05.04.2023 r., II OSK 1109/20; por. też wyroki NSA: z 06.03.2008 r., II OSK 140/07; z 15.03.2018 r., II OSK 2329/17). W tym miejscu wypada podkreślić – mając na uwadze okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy – że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu takiego charakteru wprawdzie nie miało, ale strona nie podjęła kroków prawnych w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności lub działania te okazały się nieskuteczne. Nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (por. wyroki NSA: z 06.12.2022 r., II OSK 3780/19; z 13.12.2022 r., II OSK 2075/21; z 21.02.2023, II OSK 579/20). Z tym stanowiskiem koresponduje pogląd, zgodnie z którym "[w] sytuacji, w której niezamieszkiwanie pod danym adresem jest wynikiem zastosowania przemocy, istotne jest to, czy strona podjęła niezwłocznie skuteczne działania prawne zmierzające do przywrócenia jej utraconego posiadania. Wymóg dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie może jednak podważać czysto ewidencyjnego charakteru instytucji zameldowania oraz prowadzić do utrzymywania tzw. fikcji meldunkowej, czyli sytuacji, w której strona faktycznie od dłuższego czasu nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania. Kluczowe znaczenie z punktu widzenia instytucji wymeldowania ma to, czy dana osoba rzeczywiście wciąż zamieszkuje pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania" (zob. wyrok NSA z 05.06.2023 r., II OSK 527/22). W okolicznościach kontrolowanej sprawy istotne znaczenie ma i ten pogląd prawny utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania, przesłanka "dobrowolności" nie może być brana pod uwagę w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu wynika ze zgodnego z prawem władczego działania organów państwa (zob. wyrok NSA z 12.03.2020 r., II OSK 234/19; por. też wyroki NSA: z 03.03.2015 r., II OSK 1641/13; z 25.01.2019 r., II OSK 531/17; z 04.04.2019 r., II OSK 988/18; z 22.06.2020 r., II OSK 136/20). Dlatego w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w takiej sytuacji chęć strony skarżącej ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania (tak m.in. wyroki NSA: z 21.04.2020 r., II OSK 2337/19; z 17.10.2019 r., II OSK 2418/18; z 18.06.2019 r., II OSK 2025/17). Albowiem przy wykładni omawianych pojęć nie może ujść uwadze, że przepisy dotyczące zameldowania mają charakter rejestrowy, ewidencyjny, a zatem odmowa wymeldowania (utrzymywanie zameldowania) w takich przypadkach prowadziłaby do utrzymywania tzw. fikcji meldunkowej (zob. wyrok WSA z 13.05.2021 r., IV SA/Po 1933/20), czyli do, co do zasady, nieakceptowanej rozbieżności pomiędzy rzeczywistym stanem rzeczy, a stanem zapisanym w ewidencji (por. wyrok NSA z 17.11.2022 r., II OSK 1878/21). Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że nie ma wątpliwości co do tego, iż Skarżący od wielu już lat nie zamieszkuje w Nieruchomości, w której był zameldowany na pobyt stały (A. ). Wynika to jasno zarówno z całokształtu zgromadzonego przez organy administracji materiału dowodowego (w tym z zeznań świadków oraz pism właściwych organów), jak i z wyjaśnień oraz oświadczeń samego Skarżącego, złożonych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W szczególności Skarżący na rozprawie przed tut. Sądem przyznał, że po opuszczeniu zakładu karnego – w którym został umieszczony w 2015 r. i przebywał do Wigilii 2016 r. – nie wrócił do Nieruchomości, lecz "przebywał u różnych kolegów". Bezspornie zaś od września 2022 r. po dziś dzień mieszka w G. , gdzie też – jak ustaliły organy, a czego Skarżący nie zakwestionował – ma rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. W konsekwencji należy uznać, że w kontrolowanej sprawie jest w istocie poza sporem, że Skarżący nie zamieszkuje w nieruchomości pod adresem A. , gdyż miejsce to przed laty opuścił. W rzeczywistości spór między stronami dotyczy tylko tego, czy owo opuszczenie miało charakter dobrowolny – jak przyjęły organy administracji obu instancji – czy nie, jak utrzymuje Skarżący. W tym kontekście, nawiązując do wcześniejszych uwag ogólnych, wypada zauważyć, że w kontrolowanej sprawie jest niesporne, iż nieprzebywanie Skarżącego pod adresem stałego zameldowania było m.in. związane z jego pobytem w zakładzie karnym (według oświadczenia Skarżącego: w latach 2015-2016). Zatem, jak to już wyżej wyjaśniono, najpóźniej z momentem umieszczenia Skarżącego w zakładzie karnym doszło do opuszczenia przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały (A. ), w sposób, który już wówczas uzasadniał możliwość wymeldowania Skarżącego z tego miejsca. Fakt, iż po opuszczeniu zakładu karnego Skarżący, jak dotychczas, ponownie w domu rodzinnym nie zamieszkał, oznacza – bez względu na przyczyny tego stanu rzeczy – że zaistniałe najpóźniej z chwilą umieszczenia Skarżącego w zakładzie karnym, w roku 2015, przesłanki do jego wymeldowania z Nieruchomości, utrzymywały się nadal. Skarżący nie może skutecznie powoływać się na "niedobrowolne" opuszczenie Nieruchomości, także z tego powodu, że – jak trafnie wytknęły organy obu instancji – nie podjął on żadnych formalnych działań prawnych, który mogłyby doprowadzić do przywrócenie posiadania Nieruchomości w jego ocenie bezprawnie naruszonego. Takiego działania nie stanowi bowiem w szczególności, deklarowane przez Skarżącego, wszczęcie postępowania sądowego o dział spadku po ojcu. Sam zaś zgłaszany przez Skarżącego zamiar ponownego zamieszkania w Nieruchomości, nie mógł uzasadniać dalszego utrzymywania fikcji meldunkowej – co w sposób prawidłowy i w pełni przekonujący wyjaśniły organy. Jeżeli zaś Skarżący ewentualnie podejmie i z sukcesem sfinalizuje działania prawne, które pozwolą mu na legalne zamieszkanie w Nieruchomości, wówczas będzie mógł też wystąpić z wnioskiem o ponowne zameldowanie pod tym adresem (i najpewniej bez problemu taki meldunek uzyska). Na zakończenie wypada jeszcze zaznaczyć okoliczność – którą trafnie zaakcentowały też organy obu instancji – że wbrew "potocznej" opinii, zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie stanowią jedynie stwierdzenie pewnego faktu i nie wpływają w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do nieruchomości lub lokalu mieszkalnego (por.: wyrok NSA z 10.07.2012 r., II OSK 824/11; wyrok WSA z 06.06.2013 r., IV SA/Po 310/13). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności (ewentualnie innego prawa) do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest tylko doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania (por. wyrok WSA z 22.01.2020 r., III SA/Łd 702/19). Mając wszystko to na uwadze, należy stwierdzić, że skoro organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż Skarżący do lat nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały pod adresem A. , to zasadnie orzekły o jego wymeldowaniu z tego miejsca, na podstawie art. 35 u.e.l. W tych okolicznościach wnioskowana w skardze odmowa wymeldowania Skarżącego z Nieruchomości oznaczałaby bowiem dalsze utrzymywanie tzw. fikcji meldunkowej, co z kolei sprzeciwiałoby się ściśle ewidencyjnemu i rejestracyjnemu charakterowi instytucji zameldowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło