I SA/Gd 836/13

Dnia 12 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej oraz zmiany wysokości renty strukturalnej postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. oddalił skargę S.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą uchylenia decyzji dotychczasowej oraz zmiany wysokości renty strukturalnej. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca reprezentowana była przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Z protokołu przeprowadzonej rozprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, na którą się nie stawił. Pismem nadanym w dniu 6 listopada 2013 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazał, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie poinformował go ani o terminie rozprawy ani o jej wyniku, ani też w niej nie uczestniczył jak również nie złożył wniosku o uzasadnienie. Owa sytuacja zamyka skarżącemu drogę do złożenia skargi kasacyjnej, a on z wyrokami się nie zgadza. Podał, że w żaden sposób nie zawinił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wnioski S.K. dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.") w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 3 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ogłosił w niniejszej sprawie w dniu 8 października 2013 r. wyrok oddalający skargę, a zatem ustawowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 15 października 2013 r. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a). Stosownie do regulacji zawartej w art. 86 i 87 ustawy P.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. ww. wniosek zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. równocześnie ze złożeniem wniosku, strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5. powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sadowego; Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki zostały spełnione łącznie. Kryterium braku winy, jako przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, publ. Mon. Praw. 2002/23/1059). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca podniosła, że w żaden sposób nie zawiniła, albowiem to ustanowiony przez nią pełnomocnik nie poinformował jej ani o terminie rozprawy ani o jej wyniku, ani też w niej nie uczestniczył i nie złożył również wniosku o uzasadnienie. Z braku jakiejkolwiek argumentacji mogącej wskazywać na brak winy pełnomocnika w niezłożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie należy wnioskować, że przyczyny tego zaniechania pełnomocnika są zdaniem strony zupełnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, a termin powinien zostać przywrócony jedynie ze względu na brak winy samej strony skarżącej. Ze stanowiskiem takim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku się nie zgadza, podzielając w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 566/12 (orzeczenie dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl), zgodnie z którym sama strona skarżąca ponosi ujemne skutki zachowania ustanowionego przez nią w sprawie zawodowego pełnomocnika w przypadku niedochowania przez niego terminu do dokonania czynności w toku postępowania. Odpowiedzialność ta nie ogranicza się zatem jedynie do winy, jaką przy niedochowaniu terminu ponosi sama strona. Wniosek taki należy wyciągnąć z art. 34 P.p.s.a., zgodnie z którym strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Oznacza to, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik dokonując jakiejkolwiek czynności (objętej zakresem udzielonego umocowania) dokonuje jej w imieniu strony. Czynność taka ma identyczny skutek, jakby dokonała jej sama strona. Wszelkiego zatem rodzaju uchybienia, których dopuszcza się ustanowiony przez stronę pełnomocnik, wywierają bezpośredni wpływ na prawa i obowiązki strony i de facto ją obciążają. Odnosi się to również do czynności polegającej na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Stąd w okolicznościach sprawy nie jest wystarczające wskazanie na brak winy samej strony skarżącej w niedokonaniu tej czynności w terminie, lecz dla spełnienia przesłanek z art. 86 § 1 P.p.s.a. konieczne byłoby również uprawdopodobnienie braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu brak jest jakiejkolwiek argumentacji mogącej świadczyć o braku winy pełnomocnika, tym samym nie sposób uznać, że zostały spełnione wymogi z art. 87 § 2 P.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że stanowisko, zgodnie z którym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika, jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. postanowienia NSA z: 18 października 2007 r., I FZ 421/07; 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., I OZ 737/09; 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10; 19 sierpnia 2010 r., I FZ 133/10; 10 czerwca 2011 r., I OZ 408/11; 28 czerwca 2011 r., I FZ 160/11; 28 lipca 2011 r., I OZ 545/11; 9 września 2011 r., II FZ 425/11; 29 listopada 2011 r., I OZ 894/11; 13 grudnia 2011 r., II FZ 736/11; 14 grudnia 2011 r., II GZ 527/11; 11 stycznia 2012 r., I GZ 231/11; 25 stycznia 2012 r., II OZ 2/12; 13 września 2012 r., II FZ 689/12). Poglądy wyrażone w tych orzeczeniach w omawianym względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrujący niniejsze wnioski podziela w pełni. W kontekście powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że to na stronie skarżącej, jako mocodawcy, ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego ją pełnomocnika. Reasumując stwierdzić należy, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik procesowy, musi wskazywać na brak winy w jego uchybieniu ze strony pełnomocnika. W okolicznościach przedmiotowej sprawy strona skarżąca nie podjęła nawet próby usprawiedliwienia zaniechania umocowanego przez siebie pełnomocnika, stąd brak jest powodów do uznania, że dostatecznie uprawdopodobniony został brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wobec powyższego Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania, odmówił przywrócenia terminu na mocy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.