I SA/Gl 425/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-07-08
Skład orzekający: Bożena Pindel, Monika Krywow, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące tablice reklamowe, trwale związane z gruntem za pomocą fundamentów, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle?Ratio decidendi
Wolnostojące tablice reklamowe, które są trwale związane z gruntem za pomocą fundamentów, stanowią budowle w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Trwałe związanie z gruntem oznacza takie posadowienie obiektu, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, a niekoniecznie nierozerwalność z gruntem. W przypadku obiektów o dużych gabarytach i wysokości, wymagających stabilizacji ze względów bezpieczeństwa, takich jak tablice reklamowe, trwałe związanie z gruntem jest kluczowe dla ich kwalifikacji jako budowli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania dwóch wolnostojących tablic reklamowych podatkiem od nieruchomości za rok 2020. Spółka A. S.A. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym brak powołania biegłego do oceny technicznych właściwości tablic i ich trwałego związania z gruntem, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie pojęcia "trwale związane z gruntem".Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Monika Krywow (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/696/20224/19122 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę.
Decyzją z 10 stycznia 2025 r., nr SKO.FP/41.4/696/20224/19122, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w W. (dalej jako Spółka, podatniczka, skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. (dalej jako organ podatkowy) z 4 października 2024 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020 w wysokości 859 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 4 października 2024 r., organ podatkowy określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2020 w wysokości 859 zł, opodatkowując 2 nośniki reklamowe oraz grunt.
Odwołanie od tej decyzji w całości wniosła Spółka. Wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p., poprzez ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w sposób niepełny i niewyczerpujący, polegające na niepowołaniu biegłego w celu uzyskania opinii w przedmiocie właściwości technicznych tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz ich trwałości związania z gruntem, podczas gdy informacje te stanowią informacje o charakterze specjalistycznym, które wymagają oceny osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi z zakresu budownictwa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ podatkowy uznał błędnie w konsekwencji tego naruszenia, że dwie tablice reklamowe znajdujące się na terenie Miasta M. i użytkowane przez Spółkę podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolnostojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Spółka jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;
2) art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego oraz ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawca sposób niepełny i niewyczerpujący, polegające na nieustaleniu sposobu posadowienia tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na gruncie lub ewentualnego połączenia przedmiotowych tablic reklamowych z gruntem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia Organ podatkowy dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz uznał błędnie, że dwie reklamowe znajdujące się na terenie Miasta M. i użytkowane przez Spółkę podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolnostojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Spółka jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;
3) naruszenie art. 21 ust. 3, art. 121 w zw. z art. 210 ust. 1 i 4 O.p. oraz ar. 4 i 5 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędna wyliczenie zobowiązania spółki,
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. la ust. 1 pkt 2 upoi w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię terminu "trwale związane z gruntem" polegającą na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć takie posadowienie obiektu, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie, czy przemieszczenie w inne miejsce, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego terminu powinna polegać na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji;
5) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne uznanie, że tablice reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolnostojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Spółka jest zobowiązana do zapłaty tego podatku ze względu na posiadanie statusu właściciela tych tablic reklamowych, podczas gdy przywołane przepisy nie powinny, znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, zaś Spółka nie powinna być zobowiązana do zapłaty tego podatku.
Kolegium stwierdziło, że sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za 2020 r., który jest uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2020 r.). Odwołało się zatem do art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 9, art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy i wyjaśniło, że dokonując wykładni art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. należy stwierdzić, że na użytek podatku od nieruchomości ustawodawca w terminie "budowla" zamieścił dwojakiego rodzaju desygnaty, a mianowicie "obiekty budowlane niebędące budynkiem lub obiektem małej architektury" oraz "urządzenia budowlane zapewniające możliwość korzystania z obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem", nakazując przy tym, aby desygnaty te rozumieć zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Odesłanie dotyczy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm. w wersji obowiązującej w 2018 r., zwanej dalej: "u.p.b). Zgodnie z art. 3 pkt 1 u.p.b. - przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Tylko taki obiekt może podlegać opodatkowaniu jako budowla w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 u.p.b. Stąd opodatkowaniu podlega wyłącznie budowla wzniesiona z użyciem wyrobów budowlanych. W art. 10 u.p.b. określono, że wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi. Z kolei w art. 20 ust. 1 pkt 3a u.p.b. zostało zawarte wyraźne odesłanie do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1570, dalej: u.o.w.b.). W jej art. 2 pkt 1 stwierdzono, że ilekroć w ustawie jest mowa o wyrobie budowlanym - należy przez to rozumieć wyrób budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 305/2011. Natomiast Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 maja 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG w art. 2 pkt 1 definiuje na użytek niniejszego rozporządzenia wyrób budowlany jako każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. Jak stwierdza się w orzecznictwie, zacytowana definicja "wyrobu budowlanego" wskazuje, że o zaliczeniu wyrobu lub zestawu do kategorii wyrobów budowlanych decyduje cel, w którym został wyprodukowany i wprowadzony do obrotu, oraz właściwości wyrobu (zestawu). Celem tym jest trwałe wbudowanie w obiekcie budowlanym. Jednocześnie jego właściwości mają mieć wpływ na właściwości użytkowe obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 481/17). Podkreśla się także, że w świetle zacytowanej definicji wyrobem budowlanym jest wszystko to, z czego można budować obiekty budowlane (zob. W. Morawski, "Wpływ zmiany definicji obiektu budowlanego na zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości przypadkowa rewolucja?" PP 2015 r. nr 6, s. 23-31). Przez budowlę art. 3 pkt 3 u.p.b. rozumie każdy obiekt budowlany każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe łub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Stosownie zaś do art. 3 pkt 9 ww. ustawy przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy prawa oraz ich wykładnię poczynioną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09 należy uznać, że za budowle w rozumieniu u.p.o.l. można uznać co do zasady jedynie budowle wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 u.p.b. w innych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej. Ponadto opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w zakresie budowli podlegają jedynie te, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obiekty budowlane spełniające definicję budowli, ale nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie są w ogóle przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zgodnie art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że podatnik jest właścicielem tablic reklamowych, które podlegają opodatkowaniu. W dniu 7 sierpnia 2024 r. podatnik został wezwany do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości m.in. za 2020 rok. W dniu 19 sierpnia 2024 r. wpłynęła do organu odpowiedź na ww. wezwanie. Strona w złożonej odpowiedzi przedłożyła wykaz gruntów i nośników reklamowych wraz z ich wartościami. Podatnik nie złożył korekty deklaracji za 2002 r. przedłoży jedynie wykaz posiadanych gruntów i budowli. Wobec tego organ podatkowy wszczął postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. O postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Organ włączył do akt sprawy posiadaną dokumentacji projektowej dotyczącej tablic reklamowych położonych na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] oraz [...]. Do akt włączono również odpis umowy leasingu zawartej w dniu 10.12.2014 roku (wraz z porozumieniem z dnia 31.12.2019 r.) pomiędzy "A1." sp. o. o. (późniejszy A2. sp. z o.o.) a A. Spółka Akcyjna wraz załącznikiem nr 1 do umowy stanowiący wykaz nośników reklamowych. W § 1 tej umowy stwierdzono "Finansujący oświadcza, iż jest właścicielem nośników reklamowych". Organ przyjął również z wartości tablic reklamowych z załącznika nr 1 pkt 1 do umowy leasingu z dnia 10.12.20 14 roku. Odnosząc się do wykładni zwrotu "trwale z gruntem związany" organ podatkowy stwierdził, że "trwały" to "istniejący przez dłuższy czas lub nieulegający szybkim zmianom" bądź "zdamy do użytku przez dłuższy czas". Cecha trwałego związania z gruntem oznacza takie posadowienie obiektu, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie, czy przemieszczenie w inne miejsce. Nie można jednak utożsamiać trwałości ze stabilnością: stabilność może i powinna być rozpatrywana jako swoiste dopełnienie trwałości. O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, decyduje w danej sprawie technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika w inne miejsce. Zdaniem organu w przypadku fundamentu zagłębionego w gruncie na odpowiednią głębokość można mówić o trwałości związania z gruntem, z czym też mamy do czynienia w odniesieniu do dwóch tablic reklamowych będących własnością Strony, tj. nośnik reklamowy położony na działce o nr ewid. [...] oraz nośnik reklamowy położony na działce o nr ewid. [...]. W ich projekcie budowlanym (karta akt 7 i 8) wskazano bowiem, że są usytuowane na fundamencie trwale z gruntem związanym (str. tytułowa projektu budowlanego oraz rys. nr 2 określającym iż, tablica reklamowa jest usytuowana na fundamencie zagłębionym w gruncie). Podkreślono, że organ nie opodatkował tablic reklamowych typu BACKLIGHT (BLW) zlokalizowanych w M. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...], [...]. W ich projekcie budowlanym stwierdzano bowiem, że nie są związane na stale z gruntem (karta akt 9, część opis techniczny, s. 1) Z zaskarżoną decyzją nie zgodził się podatnik, zarzucając, że tablice reklamowe nie podlegają opodatkowaniu jako wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe. Podatnik stwierdził, że pojęcie trwałego związania z gruntem w Prawie budowlanym powinno być taka samo rozumiane w przypadku tablic reklamach i budynku, a także jak w przypadku definiowania tymczasowych obiektów budowlanych. Zdaniem podatnika z orzecznictwa sądów wynika, że samo związanie obiektu z gruntem za pomocą fundamentu lub betonowej podstawy nie wystarcza do uznania, że obiekt jest trwale związany z gruntem. Nie przesądza o tym także to, czy obiekt opiera się siłom przyrody. Zatem sporne tablice nie są trwale związane z gruntem. Związanie tablic z gruntem ma charakter techniczny i konieczne było powołanie biegłego na tę okoliczność. Rozpatrując sprawę w drugiej instancji. Kolegium stwierdziło, że stan faktyczny, dotyczący konstrukcji spornych nośników reklamowych, jasno wynika ze znajdujących się w aktach projektów budowlanych składanych przez podatnika wraz z wnioskiem o pozwolenia na budowę. Chodzi o projekt budowlany wolnostojącej tablicy reklamowej typu "BB18" położonej w M. ul. [...] na działce o nr ewid. [...] (karta akt 7) i projekt budowlany wolnostojącej tablicy reklamowej położonej w M. ul. [...] na działce o nr ewid. [...] (karta akt 8). W tej sytuacji nie było potrzeby przeprowadzenia zewnętrznych oględzin tablic. Sporna okazała kwalifikacja konstrukcji tablic reklamowych jako trwale związanych z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ("wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe"). Nie było więc podstawy do powołania biegłego, ponieważ opinia biegłego dostarcza wiadomości specjalnych co do stanu faktycznego, a nie wykładni prawa i kwalifikacji prawnej. Kolegium zwróciło uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych można wyróżnić dwa zasadnicze nurty. Pierwszy optuje za takim powiązaniem obiektu budowlanego z gruntem, które uniemożliwia jego przeniesienie w inne miejsce bez jego uszkodzenia. Zatem "trwałe związanie z gruntem oznacza związanie na tyłe mocne, iż odłączenie obiektu spowodowałoby zasadniczą jego zmianę w sensie technicznym, uniemożliwiającą ponowne jego posadowienie w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża" (zob. wyroki NSA z 29.07.2010 r., II OSK 1234/09, LEX nr 694433; z: 24.03.2014 r., II FSK 783/12, oraz 15.03.2016 r., II FSK 84/14, LFX nr 2036814.). "Obiekt budowlany trwale związany z gruntem musi co do zasady posiadać prefabrykowany lub murowany fundament, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót budowlanych. Należy przez to rozumieć mocne połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma zatem istotnego znaczenia" (wyrok NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1361/09). Dlatego: "Przymocowania kontenera telekomunikacyjnego do fundamentów za pomocą śrubowe związanych z fundamentem nie można uznać za trwały związek z gruntem. Zatem trwałe «przymocowanie» kontenera do fundamentu masą własną ( siłą grawitacji) nie jest trwałym związaniem z gruntem w rozumieniu zarówno art. la ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jak i art. 3 pkt 2 p.b. (wyrok NSA z 26.01.2017 r., II FSK 3711/14, LFX nr 2226684). W świetle drugiego nurtu nie decyduje technologia wykonania obiektu budowlanego, a sposób związania (połączenia) z gruntem pozwalający na przeciwstawienie się czynnikom atmosferycznym, nie powodując O ich przesunięcia czy przewrócenia (zob. wyroki NSA z: 3.09.2009 r., II OSK 1331/08, LEX nr 597199; 1.10.2009 r., II OSK 1461/08, LEX nr 573565; 16.12.2009 r., II OSK 1963/08, LEX nr 582872, oraz 29.07.2010 r., II OSK 1234/09). "O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika, w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody" (wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1958/08, CBOSA). Pogląd ten opiera się także na analizie przepisów prawa budowlanego, w których
ustawodawca również posługuje się pojęciem "trwałego związania z gruntem". Na gruncie art. 3 pkt 3 u.p.b. NSA sformułował pogląd, wedle którego należy przez nie rozumieć takie połączenie danej budowli z gruntem o charakterze techniczno-użytkowym, które uwzględnia, z jednej strony, określony typ tablic reklamowych (ze względu na podłoże, do którego są one przymocowywane), a z drugiej strony, bierze pod uwagę fakt, iż tablice reklamowe jako konstrukcja przestrzenna muszą stawiać czoło parciu wiatrów oraz innym czynnikom atmosferycznym" (wyroki NSA z: 5.06.2009 r., II FSK 296/08, LEX nr 510651; 20.01.2012 r., II FSK 1405/10, LEX nr 1104106).
Kolegium zwróciło uwagę, że opodatkowane tablice reklamowe położone na działkach o nr ewid. [...] i [...] są trwale związane z gruntem w obu powyższych rozumieniach tego pojęcia. Po pierwsze, tablice reklamowe są połączone z zagłębionym w grunt fundamentem betonowym (tablica BB 18 na działce [...]) i żelbetonowym (tablica na działce [...]). Nie można więc ich ustawić w innym miejscu bez uprzednio przygotowania podłoża. Po drugie, sposób ich zamocowania umożliwia oparcie się siłom przyrody. Odwołujący starał się podważyć ten pogląd, powołują się na orzeczenia zapadłe w zupełnie innych sprawach, dotyczących urządzeń tymczasowych, które nie zostały wprost zdefiniowane w u.p.b. i nie podlegały opodatkowaniu jako budowle, bądź które były analizowane pod kątem opodatkowania ich jako trwale związane z gruntem budynki. Tablice są również wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych — betonowe i żelbetonowe fundamenty, słupy stalowe, ekrany z blachy ocynkowanej i ramy PCW oraz wkomponowana w nie instalacja oświetleniowa.
Kolegium nie miało też wątpliwości co do spełnienia podmiotowych przesłanek opodatkowania. Na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że 1 kwietnia 2020 r. w miejsce "A1." Spółka z o.o. dokonano wpisu A2. Spółka z o.o., a jednocześnie Regon i NIP pozostał bez zmian. W związku z tym zaskarżoną decyzją organ opodatkował tablice reklamowe spółce A2. Spółka z o.o. jako następcy A1." Spółka z o.o. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wykazało więc, że w opodatkowywanym okresie spółka A1. była właścicielem spornych obiektów, a w dniu 1 kwietnia 2020 r. spółka ta została przekształcona w A2.sp. z o.o. Z zawartych umów wynika, że tablice są odrębnym przedmiotem własności i nie są częścią gruntu (§ 1 ust. 1 umowy z 10 grudnia 2014 r.). Tablica reklamowa wraz z gruntem nie tworzą "gospodarczej całości" powiązanej fizycznie i funkcjonalnie w taki sposób, że stanowią łącznie jedną rzecz (por. S. Rudnicki, uwagi do art. 47 k.c. (w:) S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna. Warszawa 2006, s. 196 i cyt. tam wyrok SN z 28 czerwca 2002 r., sygn. akt I CK 5/02). Zdaniem Kolegium kwestia ta nie jest jednak przesądzająca dla rozstrzygnięcia sprawy. Opodatkowane tablice reklamowe znajdują się bowiem na gruncie Miasta M. (nr elektronicznych ksiąg wieczystych: [...] i [...]). Zatem Spółka mogła nabyć status podatnika nie tylko jako właściciel, ale także jako posiadacz zależny tablic reklamowych (art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 3, art. 121 w zw. z art. 210 ust. 1 i 4 op w związku z art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. upoi należy wskazać, że punktem wyjścia dla wydania decyzji określającej była deklaracja podatkowa złożona w dniu 5 lutego 2020 r. gdzie sama spółka wskazała powierzchnią gruntów będącą w posiadaniu zależnym o łącznej powierzchni 24,16 m2 dla których stawka wynosiła O, 85 zł. (24,16 x O, 85= 20, 54 zł) Kwotę tą należało zatem dodać do wielkości kwoty wynikającej z opodatkowania budowli (tj. kwoty 838, 00 zł). Suma dwóch poszczególnych kwot dała zatem kwotę która po zaokrągleniu wynosiła 859, 00 zł.
Nadmieniono, że A. S.A. zawarła umowę dzierżawy w dniu 22 sierpnia 2012 r. na cześć działki o numerze geod. [...] na czas nieoznaczony. Ponadto działki o numerze geod. [...], [...] stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast działka o nr [...] na której usytuowane są urządzenia reklamowe będące własnością podatnika stanowi własność Gminy Miasta M.. Zatem powyższy zarzut uznano za chybiony.
Reasumując stwierdzono, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone we właściwym zakresie. Organ podatkowy przy rozpatrywaniu sprawy wziął pod uwagę zarówno dokumentację techniczną opodatkowanych tablic, jak również sposób ich faktycznego posadowienia, a następnie w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego dokonał ich oceny i wyjaśnił, dlaczego wolnostojące tablice reklamowe stanowią budowle trwale z gruntem związane i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
1. przepisów postępowania podatkowego, tj.:
a) art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p., poprzez ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w sposób niepełny i niewyczerpujący, polegające na niepowołaniu biegłego w celu uzyskania opinii w przedmiocie właściwości technicznych tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz ich trwałości związania z gruntem, podczas gdy informacje te stanowią informacje o charakterze specjalistycznym, które wymagają oceny osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi z zakresu budownictwa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Organ odwoławczy uznał błędnie w konsekwencji tego naruszenia, że dwie tablice reklamowe znajdujące się na terenie Miasta M. i użytkowane przez Skarżącą podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;
b) art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego oraz ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w sposób niepełny i niewyczerpujący, polegające na nieustaleniu sposobu posadowienia tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na gruncie łub ewentualnego połączenia przedmiotowych tablic reklamowych z gruntem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia organ odwoławczy dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz uznał błędnie, że dwie tablice reklamowe znajdujące się na terenie Miasta M. i użytkowane przez Skarżącą podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolnostojące tablice reklamowe trwałe związane z gruntem, zaś Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;
c) ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd zarzutów podniesionych przez Skarżącą uprzednio za niezasadne, zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, polegające na ustaleniu wartości początkowej tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na podstawie Załącznika nr 1 do umowy leasingu zawartej przez Skarżącą w 2014 r., który wskazuje ówczesną wartość rynkową przedmiotowych tablic reklamowych, zamiast na podstawie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 4 u.p.o.l. w zw. z odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (zwanej dalej "u.p.d.o.p."), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia Organ podatkowy II instancji błędnie ustalił wartość podstawy opodatkowania przedmiotowych tablic reklamowych podatkiem od nieruchomości;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. z art. 3 pkt 3 u.p.b., poprzez błędną wykładnię terminu "trwale związane z gruntem" polegającą na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć takie posadowienie obiektu, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie, czy przemieszczenie w iime miejsce, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego terminu powinna polegać na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji;
b) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 u.p.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne uznanie, że tablice reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku ze względu na posiadanie statusu właściciela tych tablic reklamowych, podczas gdy przywołane przepisy nie powinny znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, zaś Skarżąca nie powinna być zobowiązana do zapłaty tego podatku;
c) ewentualnie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 4 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i ustalenie wartości początkowej tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na podstawie Załącznika nr 1 do umowy leasingu zawartej przez Skarżącą w 2014 r., który wskazuje ówczesną wartość rynkową przedmiotowych tablic reklamowych, podczas gdy Organ odwoławczy powinien ustalić tę wartość na podstawie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 4 u.p.o.l. w zw. z odpowiednimi przepisami u.p.d.o.p.
Skarżąca wniosła zatem o:
na podstawie art. 119 pkt 2 PPSA o przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie;
2) na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie przy użyciu urządzeń Strona 3 z 16 technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Jednocześnie pełnomocnik Skarżącej oświadcza, że posiada odpowiednie urządzenia techniczne umożliwiające udział w rozprawie przeprowadzonej w takim trybie, w szczególności umożliwiające bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku, a także wskazuje elektroniczny adres do doręczeń (adres elektronicznej skrzynki ePUAP), w celu przekazania mu informacji umożliwiających wzięcie udziału w rozprawie przeprowadzonej w takim trybie: /[...]/domysina;
3) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji;
4) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy samodzielnie dokonał analizy oraz wyprowadził wnioski z treści zebranego materiału dowodowego, ustalając stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Tymczasem cechy i właściwości techniczne poszczególnych rodzajów tablic reklamowych wykorzystywanych przez Skarżąca stanowią informacje o charakterze specjalistycznym, które wymagają oceny osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi z zakresu budownictwa. Wobec tego, zdaniem Skarżącej, Organ podatkowy II instancji powinien powołać w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego biegłego z zakresu budownictwa, który mógłby wyjaśnić istniejące różnice w zakresie cech i właściwości technicznych poszczególnych rodzajów tablic reklamowych oraz ich trwałości związania z gruntem.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, że organy podatkowe nie ustaliły sposobu posadowienia tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na gruncie lub ewentualnego połączenia przedmiotowych tablic reklamowych z gruntem. Zdaniem Skarżącej, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia organ odwoławczy dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz uznał błędnie, że dwie tablice reklamowe znajdujące się na terenie Miasta M. i użytkowane przez Skarżącą podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś Skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku. Mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego przez organ odwoławczy nie wykazał jednoznacznie, że tablice reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania są trwale związane z gruntem. Zamiast tego, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i uznał arbitralnie, że przedmiotowe tablice
reklamowe są trwale związane z gruntem i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy zgromadził projekty budowlane, na podstawie których zostały wykonane i posadowione na gruncie przedmiotowe tablice reklamowe. Na ich podstawie uznał, że przedmiotowe tablice reklamowe są trwale związane z gruntem. Organ podatkowy II instancji nie przeprowadził żadnych innych dowodów w zakresie ustalenia sposobu ewentualnego połączenia przedmiotowych tablic reklamowych z gruntem, np. opinii biegłego z zakresu budownictwa albo oględzin udokumentowanych dokumentacją zdjęciowa. Nie ustalił też tego, czy oraz w jaki sposób przedmiotowe tablice reklamowe zostały połączone z gruntem, np. czy zostały zagłębione w gruncie czy tylko posadowione na powierzchni gruntu.
Dalej argumentowano, że doszło do zaniechania przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, polegające na ustaleniu wartości początkowej tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania na podstawie Załącznika nr 1 do umowy leasingu zawartej przez Skarżącą w 2014 r., który wskazuje ówczesną wartość rynkową przedmiotowych tablic reklamowych, zamiast na podstawie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych I prawnych, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 4 u.p.o.l. w zw. z odpowiednimi przepisami u.p.d.o.p. Zdaniem Skarżącej, naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji tego naruszenia Organ odwoławczy błędnie ustalił wartość podstawy opodatkowania przedmiotowych tablic reklamowych podatkiem od nieruchomości.
W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego autor skargi stwierdził, że organy dokonały błędnej wykładni terminu "trwale związane z gruntem" polegającą na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć takie posadowienie obiektu, które zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie, czy przemieszczenie w inne miejsce, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego terminu powinna polegać na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji. Tymczasem termin "trwale związane z gruntem" należy rozumieć tak samo zarówno przy ocenie czy dany obiekt jest budynkiem, jak również przy ocenie czy dany obiekt jest budowa w postaci wolno stojącej tablicy reklamowej (trwale związanej z gruntem).
Wskazano także, że ani przepisy prawa podatkowego, ani przepisy prawa budowlanego nie wyjaśniają jednoznacznie kwestii, jakie właściwości techniczne powinien posiadać obiekt budowlany w postaci wolno stojącej tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, aby uznać go za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Zdaniem skarżącej przedmiotowe tablice reklamowe nie są trwale związane z gruntem i powinny zostać uznane za tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 u.p.b. W konsekwencji tego należy przyjąć, że przedmiotowe tablice reklamowe sa budowlami w rozumieniu przepisów u.p.b., ale nie są budowlami w rozumieniu przepisów u.p.o.l. A zatem, przedmiotowe tablice reklamowe nie są przedmiotem opodatkowania i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Spór w niniejszej sprawie dotyczy opodatkowania tablic reklamowych należących do skarżącej.
Wskazać należy, że kwestia opodatkowania tablicy reklamowej typu BB18 znajdującego się na działce nr [...] w M. przy ul. [...] oraz tablicy reklamowej posadowionej na działce nr [...] mającej planszę widokową o wymiarach 8m x 4m w M. przy ul. [...] była już przedmiotem oceny przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z 22 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1625/23 dotyczącej podatku od nieruchomości za 2018 r. Stan prawny oraz stan fatyczny (w zakresie tablic reklamowych) nie uległ zmianie w związku z tym Sąd posłuży się argumentacją zawartą w tym wyroku.
Sąd na wstępie sygnalizuje zatem, że to zagadnienie, jak i inne z nim powiązane np. kwestia powołania biegłego w celu wypowiedzenia się przez niego co do cechy trwałości związania spornych obiektów z gruntem, w odniesieniu do tej samej skarżącej spółki, a nawet w odniesieniu do tego samego typu tablic reklamowych (BB18 oraz BLW32), była już niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów. Tytułem przykładu można wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 sierpnia 2023 r., III FSK 4128-4130/21; z 4 listopada 2021 r., III FSK 2541/21; z 4 listopada 2021 r., III FSK 307-309/21; z 4 listopada 2021 r., III FSK 542-544/21. Także WSA w Gliwicach zajmował się już tą problematyką, w odniesieniu do tej samej spółki (por. np. wyroki z 30 listopada 2023 r., I SA/Gl 1036-1037/23; wyrok z 19 września 2023 r., I SA/Gl 694/23).
Sąd orzekający w tej sprawie podziela wyrażane tam oceny i dalsze motywy zostaną właśnie na nich oparte.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. użyte w ustawie określenia oznaczają: budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
W art. 3 pkt 3 p.b. zdefiniowano budowlę - jako każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z tego też względu należy rozstrzygnąć czy sporne obiekty są wolno stojącymi trwale związanymi z gruntem tablicami reklamowymi i urządzeniami reklamowymi.
Odnosząc się do kwestii trwałego związania ich z gruntem wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęto, iż ta cecha odnosi się do kwestii techniczno-użytkowych i sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym zaś czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie jest z nim trwale związane, nie decyduje jedynie technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, lecz całość ustaleń dotyczących tego, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Nie można przy tym abstrahować od konkretnej konstrukcji danego urządzenia, jego wielkości i przeznaczenia, które determinują rodzaj związania z gruntem. Natomiast to, że nośnik reklamowy jest montowany z elementów gotowych, które mogą być rozmontowane i przeniesione w inne miejsce, nie wyklucza tego, że jest on trwale związany z gruntem. Żaden bowiem z przepisów prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany.
Przez pojęcie "trwałe związanie z gruntem", w kontekście art. 3 pkt 3 p.b., należy rozumieć takie połączenie danej budowli z gruntem, które uwzględnia z jednej strony określony typ tablic reklamowych (ze względu na podłoże, do którego są one przymocowywane), a z drugiej strony, bierze pod uwagę fakt, iż tablice reklamowe jako konstrukcja przestrzenna muszą stawiać czoło parciu wiatrów oraz innym czynnikom atmosferycznym.
Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. W tym kontekście dotyczy to czynników zewnętrznych, co do zasady, spodziewanych. Natomiast okoliczność, że w sytuacjach nietypowych zjawisk atmosferycznych (wichury, trąby powietrzne, które co do zasady nie są normalną pogodą w naszej strefie klimatycznej) takiej stabilności obiektu nie zapewnia, nie niweczy cechy trwałego związania z gruntem.
Poza tym, trwałości związania z gruntem nie można utożsamiać z pojęciem nierozerwalności. To zatem, że określony obiekt budowlany można przestawić nie oznacza, że nie jest on trwale związany z gruntem. Fundament przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody.
Konstrukcja nośnika reklamowego, która ma uniemożliwić łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru, musi być zatem w odpowiedni techniczny sposób powiązana trwale z gruntem, co nadaje jej cechy budowli. Chodzi o zapewnienie stabilności i zabezpieczenia urządzenia (np. przez upadkiem czy wyrwaniem) w sposób trwały, czyli bezpieczny dla urządzenia i otoczenia.
Z uwagi na powyższe za prawidłowy należy uznać pogląd, że trwałe związanie z gruntem polega na tym, iż posadowienie reklamy jest na tyle trwałe, iż opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję.
Sąd akcentuje, że trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem powinno być w niniejszej sprawie rozpatrywane przede wszystkim w kontekście przepisów prawa budowlanego i prawa podatkowego, a nie na gruncie prawa cywilnego. Powyższego pojęcia nie można bowiem utożsamiać z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a prawo budowlane w tej materii nie odwołuje się wprost do przepisów Kodeksu cywilnego. Cel regulacji Prawa budowlanego, do której wprost odnosi się ustawa podatkowa, jest inny aniżeli przepisów Kodeksu cywilnego. Ta ostatnia ustawa zawiera bowiem regulacje, których funkcją jest ustalenie statusu prawnego rzeczy. Prawo budowlane mówiąc o trwałym związaniu z gruntem wskazuje natomiast na pewną charakterystykę faktyczną (techniczną) obiektu budowlanego, która determinuje stosowanie lub nie, w odniesieniu do tego właśnie obiektu budowlanego, poszczególnych norm prawa budowlanego.
W realiach tej sprawy na trwałość związania z gruntem przemawiają gabaryty spornych nośników reklamowych, w tym powierzchnie tablic reklamowych, sposób montowania tablic kilka metrów nad ziemią, usytuowany głęboko w gruncie fundament. Te okoliczności wymagają tego, aby każdy z nośników był trwale związany z gruntem, gdyż jako obiekty wolno stojące muszą być bezpiecznie ustabilizowane na gruncie w warunkach działania czynników zewnętrznych, przede wszystkim wiatru.
Z dokumentacji projektowej wynika bowiem, że tablica reklamowa posadowiona na działce nr [...] ma planszę widokową o wymiarach 8m x 4m, a wysokość słupa nad terenem wynosi 4m. Jest połączona z gruntem fundamentem w postaci bloku o wysokości 1,2m i wymiarach podstawy 2,5m x 3,2m. Poziom posadowienia fundamentu to 1,5m poniżej poziomu terenu. Projektanci przewidzieli stosowne obciążenia wiatrem w strefie wiatrowej I. Podobnie jeśli chodzi o drugą tablicę reklamową – posadowioną na działce nr [...]. Z dokumentacji projektowej wynika bowiem, że ma ona planszę widokową o wymiarach 6m x 3m, a wysokość słupa nad terenem wynosi 4m. Jest połączona z gruntem fundamentem w postaci bloku o wysokości 0,9m i wymiarach podstawy 2,0m x 3,2m. Poziom posadowienia fundamentu to 1,2m poniżej poziomu terenu. Projektanci przewidzieli stosowne obciążenia wiatrem w strefie wiatrowej I.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. Budowla jest więc odrębnym przedmiotem opodatkowania.
Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie nie wynika, by okoliczność kto jest właścicielem opodatkowanych budowli była sporna. Sąd zauważa zatem, że w umowie leasingu z 10 grudnia 2014 r. wyraźnie wskazano, że to (spółka A1.) jest właścicielem spornych tablic reklamowych (§ 1 pkt 1 umowy). Jednakże na mocy porozumienia do umowy leasingu z 10 grudnia 2014 r. zawartego 31 grudnia 2019 r. wynika, że przedmiot leasingu (wskazane tablice reklamowe) przeszły na własność skarżącej.
Komplementarnie można dodać, że u.p.o.l. w tym aspekcie sprawy nie odsyła do przepisów prawa budowalnego, jak to ma miejsce w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania (art. 1a ust. 1 pkt 2). Względy wykładni systemowej powodują, że nie ma wątpliwości, iż tego typu pojęcia jak właściciel, posiadanie samoistne, posiadanie zależne, użytkowanie wieczyste, należy interpretować zgodnie z regulacjami Kodeksu cywilnego. Przyjmuje się to w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 7 marca 2018 r., II FSK 679/16; wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r., II FSK 314/16; wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., II FSK 3145/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 15 grudnia 2017 r., I SA/Wr 979/17; wyrok WSA w Krakowie z 28 listopada 2017 r., I SA/Kr 853/17; wyrok WSA w Krakowie z 21 marca 2018 r., I SA/Kr 134/18; wyrok WSA w Poznaniu z 14 marca 2018 r., I SA/Po 1194/17; wyrok WSA w Gliwicach z 20 czerwca 2017 r., I SA/Gl 312/17). Przy czym należy mieć jednocześnie na uwadze, że - jak wyraźnie wynika z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. - podatnik będący właścicielem budowli (obiektu budowalnego) nie musi być jednocześnie właścicielem nieruchomości (gruntu), na którym ta budowla jest posadowiona. W poszczególnych punktach art. 3 ust. 1 u.p.o.l. użyto bowiem spójnika "lub". Tak więc właściciel gruntu i właściciel posadowionej na tym gruncie budowli może być tym samym podmiotem (tak jest najczęściej), ale również możliwa jest sytuacja, w której będą to dwa różne podmioty. W jednym i drugim przypadku, o tym kto jest właścicielem (posiadaczem, użytkownikiem wieczystym) gruntu, a kto jest właścicielem (posiadaczem) posadowionej na tym gruncie budowli, jak wyżej zaznaczono, decydują regulacje cywilnoprawne.
W tej sprawie skarżąca nawet nie podjęła merytorycznej próby wykazania w skardze, że to nie ona, tylko właściciel gruntu, jest właścicielem spornych tablic reklamowych, a tym samym, że nie są miarodajne w tym zakresie powołane wyżej zapisy umowy leasingu oraz twierdzenie spółki A. S.A.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, sporne wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jako budowle wprost wymienione w art. 3 pkt 3 p.b. Sporne obiekty są konstrukcjami przestrzennymi, stanowiącymi całość odpowiadającą cechom budowli, o której mowa w art. 3 pkt 1 i 3 p.b.
Poza tym, Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem działalności skarżącej, jest niewątpliwie prowadzenie działalności gospodarczej w postaci reklamy i materiałów reklamowych. Zatem omawiane nośniki reklamowe służą bezpośrednio w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, polegającej na eksponowaniu reklam komercyjnych w miejscach publicznych.
Nieuprawnione w związku z tym są zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a także art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 u.p.b.
Bezzasadnie skarżąca zarzuca naruszenie przez organ art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 4 u.p.o.l. Kwestie związane z ustaleniem wartości opodatkowanych tablic reklamowych, czyli podstawy opodatkowania, wyczerpująco wyjaśnił organ odwoławczy. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Kolegium przesłała temu organowi wyciąg z ewidencji środków trwałych za rok 2018 r. dla opodatkowanych tablic. Ujawniono w nim identyczną wartość początkową dla celów amortyzacji, jak w załączniku nr 1 do umowy leasingu zawartej przez spółkę w 2014 r., a więc taką, jaką przyjął organ pierwszej instancji, czyli: 9.300 zł i 32.600 zł.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, przede wszystkim przez brak powołania biegłego.
Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej doszło do uchybienia procedurze podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy działały na podstawie prawa, zgodnie z wyrażoną w art. 122 O.p. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy przez organ podatkowy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach o.p., nakazując organom podatkowym zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Ustalenie stanu faktycznego zgodnie z tą zasadą jest koniecznym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. O przeprowadzeniu dowodu organ podatkowy rozstrzyga postanowieniem. Natomiast stosownie do art. 197 § 1 O.p. w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Wiadomości specjalne to niewątpliwie wiadomości, których nie posiadają pracownicy organów podatkowych. Zatem, zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi podatkowemu prowadzącemu postępowanie wiadomości w celu ułatwienia należytej oceny przedstawionych mu do zaopiniowania okoliczności faktycznych, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jest generalną zasadą, że przedmiotem opinii biegłego mogą być tylko okoliczności dotyczące stanu faktycznego, a nie jego ocena prawna.
W rozpoznawanej sprawie nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Dla wydania prawidłowej decyzji organy podatkowe nie potrzebowały wiadomości specjalnych czy dodatkowych informacji ponad te, które uzyskały w trakcie prowadzonego postępowania. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczania każdego dowodu wskazanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania.
Skarżąca nie podważyła wniosków płynących z dokumentów zgromadzonych w sprawie, tj. opisów technicznych projektów budowlanych inwestycji polegających na budowie wolno stojących tablic reklamowych. W sprawie nie budziło sporu to, że gabaryty opodatkowanych nośników reklamowych, w tym powierzchnie tablic reklamowych, sposób montowania tablic kilka metrów nad ziemią, usytuowany głęboko w gruncie fundament - wymagają, aby nośniki te były trwale związane z gruntem. Bowiem jako obiekty wolno stojące muszą być bezpiecznie ustabilizowane na gruncie w warunkach działania czynników zewnętrznych, przede wszystkim wiatru. Z dokumentacji projektowej wynika, że tablice reklamowe mają duże plansze widokowe (wymiary 8m x 4m oraz 6m x 3m), wysokość słupa nad terenem wynosi 4m. Są połączone z gruntem fundamentami w postaci bloku o wysokości 1,2m lub 0,9m i wymiarach podstawy 2,5m x 3,2m lub 2,0 x 3,2m. Poziom posadowienia fundamentów to 1,5m lub 1,2m poniżej poziomu terenu. Ponadto projektanci przewidzieli stosowne obciążenia wiatrem w strefie wiatrowej I.
Wobec takich okoliczności wprost wynikających z dokumentacji, powoływanie biegłego w tej sprawie było zbędne. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał bowiem organom na samodzielne ustalenie, bez pomocy biegłego, że tablice reklamowe są trwale związane z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. Skarżąca skutecznie nie podważyła przyjętego przez organy, a akceptowanego przez Sąd, stanu faktycznego. Z tych też względów zarzuty dotyczące naruszenia art.122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 121 § 1 i art. 197 § 1 O.p. należy uznać za niezasadne.
Mając to wszystko na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło